• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Mińsk



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7]
    Przeczytaj także...
    Promieniowanie gamma – wysokoenergetyczna forma promieniowania elektromagnetycznego. Za promieniowanie gamma uznaje się promieniowanie o energii kwantu większej od 50 keV. Zakres ten częściowo pokrywa się z zakresem promieniowania rentgenowskiego. W wielu publikacjach rozróżnienie promieniowania gamma oraz promieniowania X (rentgenowskiego) opiera się na ich źródłach, a nie na długości fali. Promieniowanie gamma wytwarzane jest w wyniku przemian jądrowych albo zderzeń jąder lub cząstek subatomowych, a promieniowanie rentgenowskie – w wyniku zderzeń elektronów z elektronami powłok wewnętrznych lub ich rozpraszaniu w polu jąder atomu. Promieniowanie gamma jest promieniowaniem jonizującym i przenikliwym. Promieniowania gamma oznacza się grecką literą γ, analogicznie do korpuskularnego promieniowania alfa (α) i beta (β).15 Pułk Ułanów Poznańskich (15 p.uł.) – oddział kawalerii Armii Wielkopolskiej, Wojska Polskiego II RP i Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie.
    Kościół św. Szymona i Heleny
    Ratusz i katedra katolicka

    Mińsk, dawniej Mińsk Litewski (biał. Мінск (hist. Менск); ros. Минск; jid. מינסק, Minsk) – stolica i największe miasto Białorusi położone nad Świsłoczą; miasto wydzielone i obwodowe; największy ośrodek gospodarczy, kulturalny i naukowy kraju. Sekretariat założonej w 1991 Wspólnoty Niepodległych Państw.

    Bonn, Bundesstadt Bonn – miasto federalne, miasto na prawach powiatu w zachodnich Niemczech, w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, po obu stronach rzeki Ren. Bonn leży ok. 30 km na południe od Kolonii. Liczy 324 899 mieszkańców (2010). W połowie drogi do Kolonii leży port lotniczy Köln/Bonn. Historia miasta liczy ponad 2 000 lat i sięga do czasów germańskich i rzymskich osad. Od 1597 do 1794 Bonn było rezydencją książąt kolońskich, a w 1770 r. przyszedł tu na świat Ludwig van Beethoven.Nowogródek (biał. Навагрудак, ros. Новогрудок, jid. נאַוואַרעדאָק, Nawaredok) – miasto w obwodzie grodzieńskim Białorusi, na Wyżynie Nowogródzkiej. 29,2 tys. mieszkańców (2010).

    Był miastem królewskim Wielkiego Księstwa Litewskiego I Rzeczypospolitej.

    Spis treści

  • 1 Nazwa
  • 1.1 Pochodzenie
  • 1.2 Warianty
  • 2 Geografia
  • 2.1 Położenie
  • 2.2 Klimat
  • 2.3 System wodny
  • 2.4 Ekologia
  • 3 Historia
  • 3.1 Wielkie Księstwo Litewskie
  • 3.2 I Rzeczpospolita
  • 3.3 W zaborze rosyjskim
  • 3.4 I wojna światowa
  • 3.5 Pod polską administracją
  • 3.6 W składzie Białoruskiej SRR
  • 3.7 W Białorusi
  • 4 Zabytki
  • 5 Demografia
  • 6 Gospodarka
  • 7 Edukacja
  • 7.1 Pod polską administracją (1919–1920)
  • 7.2 Współcześnie
  • 8 Transport i infrastruktura
  • 8.1 Lotniska
  • 9 Polacy w Mińsku
  • 10 Podział administracyjny
  • 10.1 Rejony
  • 10.2 Mikrorejony
  • 11 Ludzie związani z miastem
  • 12 Miasta partnerskie
  • 13 Zobacz też
  • 14 Przypisy
  • 15 Bibliografia
  • 16 Linki zewnętrzne
  • Dom Rządowy Republiki Białoruś – monumentalny gmach w stylu radzieckiego modernizmu znajdujący się na pl. Niepodległości, jeden z bardziej charakterystycznych budynków Mińska, obecnie siedziba parlamentu Republiki Białoruś.Piotr I Aleksiejewicz Wielki, ros. Пётр I Алексеевич (ur. 30 maja/9 czerwca 1672 w Moskwie, zm. 28 stycznia/8 lutego 1725 w Sankt Petersburgu). Syn Aleksego (1645-1676), z dynastii Romanowów.

    Nazwa[]

    Pochodzenie[]

    Obecnie większość badaczy toponimii uważa, że nazwa miasta pochodzi od niewielkiej rzeki o nazwie Mieńka (Mień, Mienia), nad którą został założony Mińsk. Białoruski historyk Mikoła Kuźniacou postawił tezę, że nazwa rzeczki pochodzi od słowa mień oznaczającego rybę – miętusa lub inne gładkie, śluziste ryby.

    Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.Władysław II Jagiełło (ur. ok. 1362 lub ok. 1352, zm. 1 czerwca 1434 w Gródku) – wielki książę litewski w latach 1377–1381 i 1382–1401, król Polski 1386-1434 i najwyższy książę litewski 1401–1434. Syn Olgierda i jego drugiej żony Julianny, córki księcia twerskiego Aleksandra, wnuk Giedymina. Założyciel dynastii Jagiellonów.

    Niektórzy autorzy skłonni są przypuszczać, że nazwę dał miastu handel, wymiana, miena. Hipoteza ta nie jest jednak przekonująca, ponieważ handel nie mogł tam rozwinąć się tak szybko i na taką skalę, by stać się podstawą do nazwania twierdzy zbudowanej w 1063, a której nazwa tak szeroko się rozpowszechniła, że kronikarz wspomina ją już w 1067 r. Ponadto badacze twierdzą, że odczasownikowe rzeczowniki od słowa mieniać zwykle nie są w toponimii znane.

    Bitwa pod Orszą – bitwa stoczona 13 lipca 1508 pod Orszą, w czasie wojny litewsko-moskiewskiej 1507-1508 przez połączoną armię polsko-litewską z armią moskiewską.Towarzystwo Jezusowe, SJ (łac. Societas Iesu, SI), jezuici – męski papieski zakon apostolski Kościoła katolickiego, zatwierdzony przez papieża Pawła III 27 września 1540. Towarzystwo Jezusowe zostało założone w głównej mierze do walki z reformacją, by bronić i rozszerzać wiarę oraz naukę Kościoła katolickiego, przede wszystkim przez publiczne nauczanie, ćwiczenia duchowe, edukację i udzielanie sakramentów.

    Istnieje także podanie ludowe, według którego założycielem miasta był czarownik-siłacz Mianiesk, który zbudował w miejscu dzisiejszego Mińska swój młyn, w którym mełł mąkę z kamienia.

    Warianty[]

    W Latopisie Ipatijewskim miasto wspomniane zostało w 1067 r. pod nazwami Мѣньск, Мѣнескь. W późniejszym Latopisie Radziwiłłowskim nazwy Mieńsk (Меньск) i Mieniesk (Менеск) napisano przez е (je), bez ѣ (jać). Z końcem XV w. pojawia się nazwa Miensk (Менск) bez miękkiego znaku. Jednak jeszcze w XVI i XVII wieku szeroko stosowana była forma Mieniesk.

    Stefan Czarniecki herbu Łodzia (ur. ok. 1599 w Czarncy, zm. 16 lutego 1665 w Sokołówce) – polski dowódca wojskowy, oboźny wielki koronny i kasztelan kijowski od 1652, starosta kowelski od 1655, regimentarz od 1656, wojewoda ruski od 1657, starosta tykociński od 1659, wojewoda kijowski od 1664, hetman polny koronny w 1665. Właściciel dóbr tykocińskich nadanych mu za zasługi na rzecz ojczyzny. Najbardziej znany z prowadzenia wojny partyzanckiej przeciw wojskom Karola X Gustawa w czasie potopu szwedzkiego, choć miał też poważny wkład w walkach podczas powstania Chmielnickiego i w trakcie wojny polsko-rosyjskiej 1654–1667.Twierdza, forteca – ufortyfikowane miasto, gród, klasztor. Czasem jest to samodzielna budowla o charakterze obronnym. Twierdze były budowane od starożytności do czasów II wojny światowej, na stałe przebywała w nich załoga. Określenie twierdza stosowane jest także w odniesieniu do więzienia, które znajdowało się na terenie twierdzy.

    W korespondencji moskiewskiego gubernatora mińskiego Fiodora Arsenjewa z carem Aleksym I Romanowem (1656) na jednej stronie listu słowa Mieniesk, Miensk, Mienskaga występują 18 razy, zaś Minsk w ogóle. W dwóch odpowiedziach tegoż gubernatora nazwy typu Mieniesk, Miensk, Mienskogo pow.(ietu) występują 12 razy i tylko raz napisano Minskoj pow. W odpowiedzi moskiewskiego gubernatora Jakowlewa (1657), na temat sejmiku mińskiej szlachty, wykorzystywana jest również wyłącznie forma Miensk.

    Metro w Mińsku (biał.: Мінскі метрапалітэн, ros.: Минский метрополитен) – jedyny na Białorusi system kolei podziemnej.Tatarzy (nazwa własna: Tatarlar / Татарлар) – grupa ludów tureckich z Europy wschodniej oraz północnej Azji.

    W Latopisie Barkułabowskim miasto wspomniane zostało 6 razy, z których 5 jako Miensk i raz Minsk.

    Pierwsze utrwalenie nazwy Minsk (Mynsko) uczeni odnaleźli w łacińskojęzycznej księdze kancelaryjnej z 1502 r. Później w dokumentach polskojęzycznych XVI-XVII w. coraz częściej używana jest transkrypcja Minsk. Profesor katedry białoruskiej filologii Uniwersytetu Warszawskiego A. Abremska-Jabłońska wykazała przekonująco, że nazwa „Minsk” pojawiła się pod wpływem polskiego Mińska Mazowieckiego wskutek polskiej ekspansji administracyjnej i językowej.

    Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.Mińsk Mazowiecki – miasto i gmina we wschodniej Polsce, w województwie mazowieckim, siedziba powiatu mińskiego i gminy wiejskiej Mińsk Mazowiecki. Według danych z 2011 Mińsk zamieszkiwało 39 499 mieszkańców. Zaliczane do aglomeracji warszawskiej. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa siedleckiego.

    Forma Mińsk w oficjalnych dokumentach ostatecznie zastępuje Miensk dopiero w XVIII w. razem z wypieraniem języka starobiałoruskiego (ruskiego) z użytku państwowego. Po rozbiorach I Rzeczypospolitej z polskich dokumentów i map nazwa została mechanicznie przeniesiona do dokumentów i map rosyjskich.

    W końcu XVIII w. zapis Minsk utrwalił się w oficjalnych rosyjskojęzycznych dokumentach, zaś forma Miensk pozostała w mowie ludu (fakt ten zanotowali: białoruski etnograf Pawał Szpileuski oraz Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich wydany w 1885).

    Białoruski Państwowy Uniwersytet Informatyki i Radioelektroniki (biał. Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт інфарматыкі і радыёэлектронікі; ros. Белорусский государственный университет информатики и радиоэлектроники) – jedna z największych uczelni technicznych na Białorusi. Powstała w 1964 roku w Mińsku. Kształcąca studentów w dziedzinie technologii informatycznych, radiotechniki, elektroniki i telekomunikacji. Do 1993 r. Uniwersytet działał jako Miński Instytut Radiotechniczny, (MRTI).Plac Niepodległości (biał. Пло́шча Незалежнасці, Płošča Niezaležnasci) – centralny i największy plac Mińska, stolicy Białorusi, położony w rejonie moskiewskim.

    Od 1916 r. w środowisku inteligencji białoruskiej utrwaliła się nazwa Miensk-Biełaruski. Zachowała się także w czasie niemieckiej okupacji i polskiej administracji. Korzystano z niej w dokumentach emigracyjnych władz białoruskich.

    Forma Miensk stała się normą w czasach Białoruskiej SRR. Używana była we wszystkich oficjalnych dokumentach, a także w państwowym radiu do 29 lipca 1939, kiedy decyzją Rady Najwyższej Białoruskiej SRR nazwę miasta zmieniono na Minsk. Decyzja ta była częścią represji wobec białoruskich kręgów narodowych i rusyfikacji Białoruskiej SRR na poziomie nazw miast.

    Rada Polska Ziemi Mińskiej – organizacja powstała w czasie okupacji niemieckiej, w celu reprezentowania i obrony przed okupantami ludności polskiej. Do 1917 roku miała charakter ziemiański. W sierpniu 1919 roku ponownie powołała ekspozytury prowincjonalne (tzw. Rady Okręgowe). Była w ścisłym kontakcie z Naczelnikiem Okręgu Mińskiego Władysławem Raczkiewiczem. Wydawała własne pismo ludowe. Prezesem Rady Polskiej Ziemi Mińskiej był w 1920 roku adwokat i ziemianin Ignacy Porębski.Dom dochodowy Kostrowieckiej w Mińsku – kamienica w Mińsku z przełomu XIX i XX wieku, znajdująca się na rogu ulic Kirowa i Wołodarskiego.

    5 września 1991 Mińska Miejska Rada Deputowanych Ludowych zwróciła się do Rady Najwyższej z prośbą o przywrócenie historycznej nazwy Miensk, została ona jednak odrzucona. Za przywróceniem nazwy Miensk głosowało 142 deputowanych, przy wymaganych 173.

    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Cerkiew św. Aleksandra Newskiego w Mińsku (biał. Царква Св. Аляксандра Неўскага, ros. Минская церковь Александра Невского) – cerkiew wzniesiona w latach 1896-1898 na terenie Cmentarza Wojskowego w Mińsku.
    Kościół św. Józefa i klasztor bernardynów w Mińsku – barokowy zespół sakralny wzniesiony w 1624 w Mińsku. Kościół św. Józefa zbudowany w 1652, wielokrotnie przebudowywany, w 1752 uzyskał wystrój późnobarokowy. Świątynia w typie bazyliki bezwieżowej.
    Traktat ryski (lub inaczej pokój ryski), Traktat pokoju między Polską a Rosją i Ukrainą, podpisany w Rydze dnia 18 marca 1921 r. (Dz.U. Nr 49, poz. 300) – traktat pokojowy zawarty przez Polskę i RFSRR oraz USRR, ratyfikowany przez Naczelnika Państwa 16 kwietnia 1921; obowiązywał od 30 kwietnia 1921, tj. wymiany dokumentów ratyfikacyjnych przez strony. Podpisanie traktatu miało miejsce 18 marca 1921 o godz. 20.30 w pałacu Czarnogłowców w Rydze.
    Kościół ewangelicko-augsburski w Mińsku (biał. Лютэранская кірха) — jeden z dwóch kościołów luterańskich w Mińsku, znajdujący się przy ul. Zacharzewskiej (obecnie prospekt Niepodległości). Zbudowany w 1846, zniszczony po II wojnie światowej. Stał mniej więcej w tym miejscu, w którym dziś znajduje się budynek z wejściem na stację metra "Październikowy" i restauracją "Patio Pizza".
    Sendai (jap. 仙台市, Sendai-shi) - stolica prefektury Miyagi w Japonii i największe miasto regionu Tōhoku (północno-wschodnia część wyspy Honsiu). Miasto ma milion mieszkańców i jest jednym z 14 miast oznaczonych rządowym rozporządzeniem. Zostało założone w 1600 przez daimyō Masamune Date i jest znane jako "Miasto Drzew" (杜の都 - Mori no Miyako, dosł.: "Leśna Stolica").
    Kazimierz IV Andrzej Jagiellończyk, lit. Kazimieras I Andrius Jogailaitis, biał. Казімір I Ягелончык (ur. 30 listopada 1427 w Krakowie, zm. 7 czerwca 1492 w Grodnie) – wielki książę litewski w latach 1440–1492, król Polski w latach 1447–1492. Jeden z najaktywniejszych polskich władców, za panowania którego Korona, pokonując zakon krzyżacki w wojnie trzynastoletniej, odzyskała – po 158 latach – Pomorze Gdańskie, a dynastia Jagiellonów stała się jednym z czołowych domów panujących w Europie. Zdecydowany przeciwnik magnaterii, przyczynił się do wzmocnienia znaczenia Sejmu i sejmików, co jednak stało się z krzywdą dla mieszczaństwa.
    Dwutlenek azotu (nazwa Stocka: tlenek azotu(IV)), NO2 – nieorganiczny związek chemiczny z grupy tlenków azotu, w którym azot występuje na IV stopniu utlenienia. W temperaturze pokojowej jest to brunatny, silnie toksyczny gaz o ostrym zapachu przypominającym zapach gazowego chloru.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.101 sek.