• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Międzynarodowy Kodeks Nomenklatury Botanicznej

    Przeczytaj także...
    Botanika (biologia roślin; gr. botanē = zieleń, owoc, roślina) – dział biologii zajmujący się roślinami. Obejmuje całokształt wiedzy o świecie roślin i związanych z nimi zjawiskach. Szeroki zakres problematyki jest przyczyną wyodrębniania licznych, w różnym stopniu samodzielnych działów, wymagających stosowania swoistych metod i technik badawczych.Nomenklatura botaniczna – zbiór zasad obowiązujących przy tworzeniu i stosowaniu nazw naukowych taksonów roślin, uznawanych także za wiążące w taksonomii grzybów i zwykle także protistów roślinopodobnych oraz sinic. Dotyczy zarówno organizmów współczesnych jak i kopalnych. Zasady zebrane są w Międzynarodowym Kodeksie Nomenklatury Botanicznej (ang. International Code of Botanical Nomenclature, ICBN), przy czym nazewnictwo roślin uprawnych w zakresie tworzenia i stosowania nazw kultywarów określane jest w Międzynarodowy Kodeks Nomenklatury Roślin Uprawnych (ang. International Code of Nomenclature for Cultivated Plants). Celem kodyfikacji nazewnictwa naukowego jest ustalenie jednej akceptowanej i stosowanej nazwy odnoszącej się do określonego taksonu roślinnego. Umożliwia to powszechne zrozumienie informacji odnoszących się do roślin, zwyczajowo noszących bardzo różnorodne nazwy i różnorodnie ujmowanych w różnych regionach świata. Przykładowo nazwa naukowa Bellis perennis jest w całym świecie rozumiana jako określenie gatunku znanego w wielu krajach pod wieloma nazwami zwyczajowymi (w języku polskim znana zwykle pod nazwą stokrotka pospolita, choć posiada też szereg innych określeń ludowych). Kodyfikacja nomenklatury botanicznej ma na celu uporządkowanie nazewnictwa, także poprzez usunięcie z użycia nazw mogących wprowadzać w błąd i wprowadzenie formalnych warunków ograniczających dowolne tworzenie nazw naukowych. Dodatkowo częścią zasad nomenklatorycznych jest zbiór szczegółowych ustaleń gramatycznych, redakcyjnych i stylistycznych.
    Międzynarodowy Kongres Botaniczny (ang. International Botanical Congress, IBC ) – oficjalne spotkania botaników różnych specjalizacji z całego świata organizowane co 6 lat. Spotkania organizowane są przez Międzynarodowy Związek Towarzystw Botanicznych i Mikologicznych (ang. International Association of Botanical and Mycological Societies, IABMS ) w różnych miejscach na świecie. Ostatni, siedemnasty Kongres odbył się w Wiedniu, następny odbędzie się w dniach 24-30 lipca 2011 roku w Melbourne w Australii. Pierwszy Kongres miał miejsce w roku 1900 w Paryżu.

    Międzynarodowy Kodeks Nomenklatury Botanicznej (ang. International Code of Nomenclature for algae, fungi, and plants – ICN, dawniej International Code of Botanical Nomenclature – ICBN) – zespół zasad i zaleceń dotyczących tworzenia nazw naukowych (systematycznych) roślin stosowanych w botanice, stanowiących nomenklaturę botaniczną.

    Międzynarodowy Kodeks Nomenklatury Bakterii (ang. The International Code of Nomenclature of Bacteria, ICNB lub Bacteriological Code, BC) – zespół zasad i zaleceń dotyczących tworzenia nazw naukowych (systematycznych) bakterii i archeonów, stanowiących nomenklaturę taksonów prokariotycznych.PhyloCode – określenie Międzynarodowego Kodeksu Nomenklatury Filogenetycznej (ang. International Code of Phylogenetic Nomenclature) będącego jednym ze zbiorów zasad taksonomii organizmów żywych. W odróżnieniu od dotychczas powszechnie stosowanej taksonomii fenetycznej, grupującej organizmy ze względu na ich cechy charakterystyczne (takie jak np. obecność rdzenia kręgowego), reguły PhyloCode ustalają zasady taksonomii filogenetycznej. Zgodnie z nimi organizmy grupowane są ze względu na pochodzenie od wspólnych przodków w klady (PhyloCode w odróżnieniu od tradycyjnych kategorii systematycznych nie zaleca nadawania kladom rang, aczkolwiek nie wyklucza ich stosowania).

    Kodeks może być zmieniony jedynie przez Międzynarodowy Kongres Botaniczny i International Association for Plant Taxonomy. Od roku 2012 obowiązuje tzw. Kodeks z Melbourne (ang. Melbourne Code), zmienił on obowiązujący w latach 2005–2011 tzw. Kodeks Wiedeński (ang. Vienna Code), którego poprzednikiem był Kodeks z St. Louis (St. Louis Code), który z kolei był poprzedzany przez Tokio Code (1994).

    International Association for Plant Taxonomy (IAPT) – międzynarodowe stowarzyszenie, którego celem jest poznanie i odpowiednie udokumentowanie różnorodności gatunkowej roślin, poznanie systematyki roślin i ułatwienie komunikacji między botanikami różnych narodów całego świata ujednolicenie i standaryzację nomenklatury botanicznej. IAPT powstało 18 lipca 1950 podczas siódmego Międzynarodowego Kongresu Botanicznego (International Botanical Congress) w Sztokholmie w Szwecji. Główna siedzibą stowarzyszenia jest Wiedeń, a prezydentem od 2005 roku jest David Mabberley z Seattle (USA).Międzynarodowy Kodeks Nomenklatury Zoologicznej (ang. International Code of Zoological Nomenclature) – zbiór zasad i zaleceń mających za zadanie promować stabilność i uniwersalność nomenklatury zoologicznej oraz zapewnić odrębność nazw wszystkich taksonów, opracowany przez Międzynarodową Komisję Nomenklatury Zoologicznej. Pierwsza oficjalna edycja pochodzi z 1961, jakkolwiek początki wydawania tego typu zbioru sięgają 1842 roku. Obecna edycja pochodzi z 1999 roku i jest czwartą w kolejności (obowiązuje od 1 stycznia 2000), jednak przygotowywane jest nowe wydanie Kodeksu.

    Kodeks z Melbourne, przyjęty podczas XVIII Międzynarodowego Kongresu Botanicznego w lipcu 2011 roku i obowiązujący od 1 stycznia 2012 roku, wprowadził istotne zmiany w stosunku do poprzednich wydań: obejmują one zniesienie obowiązku ukazania się w formie drukowanej pracy opisującej nowy gatunek oraz konieczności przedstawienia diagnozy nowego gatunku w języku łacińskim (te zmiany weszły w życie jeszcze w 2011 roku, niektóre zaczną obowiązywać w 2013 roku).

    DOI (ang. digital object identifier – cyfrowy identyfikator dokumentu elektronicznego) – identyfikator dokumentu elektronicznego, który w odróżnieniu od identyfikatorów URL nie zależy od fizycznej lokalizacji dokumentu, lecz jest do niego na stałe przypisany.Rośliny (Archaeplastida Adl i in. 2005, dawne nazwy naukowe: Vegetabilia, Plantae, Phytobionta, Plastida, Primoplantae) – eukariotyczne i autotroficzne organizmy, wykorzystujące energię promieniowania słonecznego za sprawą barwników asymilacyjnych (zdarzają się wśród roślin także organizmy cudzożywne – pasożytnicze, w tym też myko-heterotroficzne, ale mają one charakter wtórny).

    Zobacz też[]

  • Międzynarodowy Kodeks Nomenklatury Bakterii
  • Międzynarodowy Kodeks Nomenklatury Zoologicznej
  • PhyloCode
  • Przypisy

    1. Sandra Knapp, John McNeill, Nicholas J. Turland. Changes to publication requirements made at the XVIII International Botanical Congress in Melbourne – what does e-publication mean for you?. „PhytoKeys”. 6, s. 5–11, 2011. DOI: 10.3897/phytokeys.6.1960 (ang.). 

    Linki zewnętrzne[]

  • International Code of Nomenclature for algae, fungi, and plants (Melbourne Code) adopted by the Eighteenth International Botanical Congress Melbourne, Australia, July 2011
  • International Code of Botanical Nomenclature (Vienna Code) adopted by the Seventeenth International Botanical Congress Vienna, Austria, July 2005
  • International Code of Botanical Nomenclature (St. Louis Code) adopted by the Sixteenth International Botanical Congress, St Louis, Missouri, July-August 1999
  • Ronald H. Petersen: Chronology of codes of botanical nomenclature.
  • Łacina, język łaciński (łac. lingua Latina, Latinus sermo) – język indoeuropejski z podgrupy latynofaliskiej języków italskich, wywodzący się z Lacjum (łac. Latium), krainy w starożytnej Italii, na północnym skraju której znajduje się Rzym.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.052 sek.