• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Mezoproterozoik

    Przeczytaj także...
    Kalim (gr. calymma – wieko, pokrywa, powłoka) – najstarszy okres mezoproterozoiku; trwał od 1,6 do 1,4 mld lat temu. W tym czasie (ok. 1,5 mld lat temu) rozpadł się najstarszy (hipotetyczny) superkontynent Kolumbia. Kalim jest młodszy od stateru, a starszy od ektasu.Sten (gr. stenos – wąski, ograniczony) – najmłodszy okres mezoproterozoiku; trwał od 1200 do 1000 mln lat temu. Sten jest młodszy od ektasu, a starszy od tonu. W czasie trwania stenu formował się superkontynent Rodinia.
    Grypania spiralis – spiralna skamieniałość prekambryjskiego organizmu opisana w 1899 roku jako gatunek prawdopodobnie eukariotycznej algi, odkryta w Montanie, Chinach, Indiach oraz w Negaunee Iron-Formation (Marquette Iron Range) w stanie Michigan (USA). Pierwsze skamieniałości tego gatunku opisane przez M. R. Waltera i współpracowników datowano na około 1,3 mld lat, natomiast wiek okazów z Negaunee Iron-Formation szacowany jest na 2,1 miliarda lat (proterozoik), co oznaczałoby, że G. spiralis jest najstarszym znanym wielokomórkowcem. Część badaczy uważa jednak, że skamieniałości te mogą być pozostałością kolonii jednokomórkowych organimów prokariotycznych.

    Mezoproterozoik

    W sensie geochronologicznym: druga era proterozoiku, trwająca od 1,6 do 1,0 mld lat temu. Dzieli się na 3 okresy: kalim, ektas i sten.

    W sensie chronostratygraficznym: środkowy eratem proterozoiku, dzielący się na trzy systemy: kalim, ektas i sten.

    Podział ten opiera się na datowaniu izotopowym wieku skał.

    Geochronologia - dyscyplina naukowa zajmująca się ustalaniem wieku skał i skamieniałości skorupy ziemskiej oraz umieszczaniem w czasie pewnych wydarzeń geologicznych i biologicznych. Geochronologia umożliwia rekonstrukcję historii geologicznej Ziemi. Formalne jednostki geochronologiczne to:Eratem – formalna jednostka chronostratygraficzna (skalna), odpowiadająca jednostce geochronologicznej (czasowej) o nazwie era. Jest częścią eonotemu, dzieli się na systemy.

    Środowisko[ | edytuj kod]

    Zapis kopalny wskazuje na długotrwałą stabilność środowiska w tej erze. Paleoproterozoiczny wzrost stężenia tlenu w atmosferze wyhamował, a warunki w oceanach ponownie stały się redukujące, nie utleniające, jak obecnie. Organizmy żywe reprezentowały głównie bakterie. Eukarionty, które pojawiły się w poprzedniej erze i przypuszczalnie utworzyły po raz pierwszy organizmy wielokomórkowe, w mezoproterozoiku stanowiły mniejszość w biosferze i nie pozostawiły wyraźnych, makroskopowych skamieniałości (możliwymi wyjątkami są Grypania spiralis i Horodyskia).

    Uran − gazowy olbrzym, siódma w kolejności od Słońca planeta Układu Słonecznego. Jest także trzecią pod względem wielkości i czwartą pod względem masy planetą naszego systemu. Nazwa planety pochodzi od Uranosa, który był bogiem i uosobieniem nieba w mitologii greckiej (klasyczna greka: Οὐρανός), ojcem Kronosa (Saturna) i dziadkiem Zeusa (Jowisza). Choć jest widoczny gołym okiem, podobnie jak pięć innych planet, umknął uwadze starożytnych obserwatorów ze względu na niską jasność i powolny ruch po sferze niebieskiej. Sir William Herschel ogłosił odkrycie planety w dniu 13 marca 1781, po raz pierwszy w historii nowożytnej rozszerzając znane granice Układu Słonecznego. Uran to również pierwsza planeta odkryta przy pomocy teleskopu.Żelazo (Fe, łac. ferrum) – metal z VIII grupy pobocznej o dużym znaczeniu gospodarczym, znane od czasów starożytnych.

    Geologia[ | edytuj kod]

    W mezoproterozoiku wystąpiły intensywne ruchy górotwórcze określane jako orogeneza grenwilska, związane z formowaniem superkontynentu Rodinii. Ok. 1 mld lat temu powstały złoża miedzi, kobaltu oraz uranu w dzisiejszej Zambii i Demokratycznej Republice Konga. W Polsce natomiast, na Suwalszczyźnie tworzyły się rudy żelaza i tytanu.

    Miedź (Cu, łac. cuprum) – pierwiastek chemiczny, z grupy metali przejściowych układu okresowego. Nazwa miedzi po łacinie (a za nią także w wielu innych językach, w tym angielskim) pochodzi od Cypru, gdzie w starożytności wydobywano ten metal. Początkowo nazywano go metalem cypryjskim (łac. cyprum aes), a następnie cuprum. Posiada 26 izotopów z przedziału mas 55-80. Trwałe są dwa: 63 i 65.Okres – formalna jednostka geochronologiczna (czasowa), niższa rangą od ery, a wyższa rangą od epoki. Odpowiada jednostce chronostratygraficznej (jednostce skalnej) o nazwie system.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Witold Mizerski, Jan Żukowski: Tablice geograficzne. Warszawa: Adamantan, 2008, s. 65. ISBN 978-83-7350-121-8.

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Tabela stratygraficzna opublikowana przez International Commission on Stratigraphy (2013) (ang.)
  • Ektas (gr. ectasis – rozciąganie, rozszerzanie) – środkowy okres mezoproterozoiku; trwał od 1,4 do 1,2 mld lat temu. Z tego okresu pochodzą skały formacji geologicznej Hunting na Wyspie Somerset (Kanada). W czasie jego trwania żyły najstarsze znane organizmy wielokomórkowe i najstarsze znane rozmnażające się płciowo organizmy. Ektas jest młodszy od kalimu, a starszy od stenu.Zambia (Republika Zambii, ang. Republic of Zambia), dawniej Rodezja Północna – państwo w południowej Afryce bez dostępu do morza.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Rodinia – jeden z najstarszych znanych superkontynentów w geologicznej historii Ziemi. Rodinia otoczona była wszechoceanem Mirowia.
    Era – formalna jednostka geochronologiczna (czasowa) odpowiadająca jednostce chronostratygraficznej o nazwie eratem. Jest częścią większej jednostki geochronologicznej – eonu; dzieli się natomiast na okresy.
    System to formalna jednostka chronostratygraficzna stanowiąca część eratemu, dzieląca się na oddziały; sekwencja skał powstałych w ciągu jednego okresu geologicznego.
    Demokratyczna Republika Konga (fr. République démocratique du Congo) – drugie pod względem wielkości państwo Afryki, położone w jej środkowej części, w dorzeczu rzeki Kongo, u której ujścia posiada 37 km dostępu do Oceanu Atlantyckiego. Nazwa, oznaczająca myśliwy, pochodzi od ludu Bakongo. W okresie kolonialnym DR Konga występowała jako Wolne Państwo Kongo (do 1908) i Kongo Belgijskie (do 1960), a po uzyskaniu niepodległości w latach 1971-1997 jako Zair. Dla odróżnienia od sąsiadującej Republiki Konga (Kongo-Brazzaville), DR Konga występowała również jako Kongo-Léopoldville, a obecnie po zmianie nazwy stolicy, jako Kongo-Kinszasa.
    Tytan (Ti, łac. titanium) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych w układzie okresowym o liczbie atomowej 22. Jest lekki, posiada wysoką wytrzymałość mechaniczną, odporny na korozję (w tym również wody morskiej i chloru), metal o szarawym kolorze. Tytan jest dodawany jako dodatek stopowy do żelaza, aluminium, wanadu, molibdenu i innych. Stopy tytanu są wykorzystywane w przemyśle lotniczym (silniki odrzutowe, promy kosmiczne), militarnym, procesach metalurgicznych, motoryzacyjnym, medycznym (protezy dentystyczne, ortopedyczne klamry), sportów ekstremalnych i innych. Został odkryty w Wielkiej Brytanii przez Williama Gregora w 1791. Nazwę pochodzącą od bóstw z mitologii greckiej zawdzięcza Martinowi Heinrichowi Klaprothowi.
    Pojezierze Suwalskie – polska część Pojezierza Litewskiego, rozciągającego się na wschód od właściwych Mazur. Odrębność tego terenu polega na innym kierunku ułożenia form polodowcowych ostatniego zlodowacenia, większym kontynentalizmie klimatu oraz innym położeniu hydrograficznym.
    Chronostratygrafia - jedna z metod stratygraficznych. Polega na porządkowaniu skał skorupy ziemskiej na podstawie ich wieku. Chronostratygrafia wykorzystuje formalne jednostki chronostratygraficzne, które obejmują wszystkie skały powstałe w określonym czasie geologicznym. Są to:

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.021 sek.