• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Meteoryty HED

    Przeczytaj także...
    Pirokseny – grupa bardzo rozpowszechnionych minerałów skałotwórczych o strukturze wewnętrznej odpowiadającej krzemianom łańcuchowym i ogólnym wzorze:Plagioklazy jest to szereg minerałów skałotwórczych o składzie mieszanym z grupy skaleni (skalenie sodowo-wapniowe).
    Rheasilvia – największy krater uderzeniowy na powierzchni planetoidy (4) Westa o średnicy 505 kilometrów, co stanowi 90% średnicy planetoidy. Zajmuje dużą część półkuli południowej Westy, sprawiając, że jej kształt odbiega od pierwotnej elipsoidy hydrostatycznej.
    Meteoryty reprezentujące trzy grupy klanu HED

    Meteoryty HED – grupa (klan) meteorytów kamiennych należących do achondrytów, do której zaliczają się howardyty, eukryty i diogenity. Skrót HED pochodzi właśnie od ich nazw. Są one bardzo pospolite, ok. 3/4 achondrytów należy do meteorytów HED. Skały te zostały zidentyfikowane jako fragmenty planetoidy (4) Westa, wyrzucone przez impakty.

    Eukryt (ang. eucrites)- typ meteorytu kamiennego należącego do achondrytów. Jest skałą magmową, w której skład wchodzą głównie pirokseny i plagioklazy. Pod względem mineralogicznym odpowiednikiem ziemskim eukrytu jest bazalt. Jednak w przeciwieństwie do niego jest on bardziej kruchy. Eukryty wchodzą w skład podgrupy achondrytów nazywanej też HED, do której zaliczają się jeszcze howardyty i diogenity. Badania meteorytów zaliczanych do eukrytów wykazały, że pochodzą one z powierzchni planetek, a bardzo duże podobieństwo widmowe wskazują na Westę. Eukryty powstały z zakrzepłej lawy pokrywającej planetkę, której wiek krystalizacji ocenia się na 4,5 miliarda lat.Meteoroidy – okruchy skalne (mniejsze od planetoid) poruszające się po orbitach wokół Słońca. Meteoroidy mają zwykle masę od 10 kg do 10 kg (choć najczęściej nie przekracza ona 10 kg). Ich rozmiary wynoszą od 0,1 mm do 10 m. Większe obiekty spośród małych ciał Układu Słonecznego zaliczane są do planetoid, a mniejsze cząstki to pył kosmiczny.

    Charakterystyka[ | edytuj kod]

    Meteoryty HED są okruchami skał magmowych, zbudowanymi z piroksenów i plagioklazów. Eukryty zawierają wydłużone ziarna plagioklazu zamknięte w piroksenie, są podobne do ziemskich bazaltów, lecz jaśniejsze. Diogenity składają się głównie z piroksenów, przypominają ziemskie piroksenity. Howardyty stanowią mieszankę okruchów eukrytów i diogenitów, czasem zawierają chondry.

    Polskie Towarzystwo Meteorytowe (PTMet) – założone w kwietniu 2002 roku stowarzyszenie stawiające sobie za cel propagowanie wiedzy astronomicznej oraz integrowanie środowisk kolekcjonerów, miłośników i badaczy meteorytów. Towarzystwo organizuje regularne Konferencje i Pikniki Meteorytowe, współpracuje z kolekcjonerami przy organizowaniu wystaw meteorytów oraz bierze udział w redagowaniu kwartalnika „Meteoryt”.Meteoryt kamienny, aerolit – meteoryt, w którego skład wchodzą głównie krzemiany magnezu i żelazo. Wśród tych meteorytów wyróżnia się dwie grupy: chondryty i achondryty.

    Uważa się, że eukryty pochodzą ze skorupy Westy, podczas gdy diogenity wykrystalizowały głębiej, w płaszczu tej planetoidy. Howardyty są materią z powierzchni Westy, która zawiera skały pokruszone wskutek impaktów, w tym także materię pochodzącą spoza Westy.

    Pochodzenie[ | edytuj kod]

    Na południowej półkuli Westy znajduje się potężny basen uderzeniowy nazwany Rheasilvia. Uderzenie, które odpowiada za jego powstanie miało miejsce około miliard lat temu, wyrzuciło w przestrzeń kosmiczną ok. 1% objętości planetoidy. Efektem tej kolizji było powstanie rodziny planetoidy Westa, planetoid typu V oraz mniejszych meteoroidów. Część z nich spadła na Ziemię jako meteoryty HED.

    Rodzina planetoidy Westa – jedna z rodzin planetoid z pasa głównego, w skład której wchodzą obiekty charakteryzujące się podobnymi parametrami orbit i podobną budową. Większość z nich należy do planetoid typu V.(4) Westa – czwarta w kolejności odkrycia planetoida z pasa planetoid krążących po orbitach pomiędzy Marsem a Jowiszem.


    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Meteoryty w zbiorach Polskich / Klasyfikacja meteorytów (pol.). Polskie Towarzystwo Meteorytowe. [dostęp 2014-04-17].
    2. Szymon Kozłowski: Meteoryty - Tektyty - Impaktyty: HED (pol.). Obserwatorium Astronomiczne Uniwersytetu Warszawskiego. [dostęp 2014-04-17].
    3. Achondryty HED (Vesta) (pol.). meteoryty.net. [dostęp 2014-04-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-04-19)].
    4. Paul Schenk, David P. O’Brien, i in.. The Geologically Recent Giant Impact Basins at Vesta’s South Pole. „Science”. 336, s. 694–697, 2012-05-11. DOI: 10.1126/science.1223272 (ang.). 
    5. Sonda Dawn odkrywa sekrety Westy (pol.). Kosmonauta.net, 2012-04-30. [dostęp 2012-05-14].
    Howardyt – według klasyfikacji meteorytów, jeden z typów achondrytów, należącym do meteorytów kamiennych. Howardyt składa się z okruchów eukrytów i diogenitów. Nazwa pochodzi od angielskiego chemika Edwarda Charlesa Howarda, badacza meteorytów.Diogenit – typ meteorytu kamiennego należącego do achondrytów. Jest skałą magmową, w której skład wchodzą głównie pirokseny. Diogenity wchodzą w skład podgrupy achondrytów nazywanej też HED, do której zaliczają się jeszcze howardyty i eukryty. Badania meteorytów zaliczanych do diogenitów wykazały, że tworzyły się one pod powierzchnią planetek.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Planetoida typu V – planetoida, u której charakterystyczne jest występowanie krzemu i krzemianów na powierzchni. Skład chemiczny identyfikuje się na podstawie analizy jej widma i albedo powierzchni. Skład tych planetoid jest bardzo podobny do obiektów typu S, występuje tu jednak podwyższony udział minerałów zawierających piroksen.
    Chondry (lub chondrule) – okrągłe ziarna (struktury geologiczne) z oliwinów i piroksenów rozsiane w materii meteorytu.
    DOI (ang. digital object identifier – cyfrowy identyfikator dokumentu elektronicznego) – identyfikator dokumentu elektronicznego, który w odróżnieniu od identyfikatorów URL nie zależy od fizycznej lokalizacji dokumentu, lecz jest do niego na stałe przypisany.
    Achondryt – meteoryt kamienny składający się głównie z piroksenów i plagioklazów, w czym przypomina ziemski bazalt.
    Piroksenit – skała magmowa głębinowa pochodzenia ultrazasadowego, brunatnoczarna, ziarnista, zbudowana prawie wyłącznie z piroksenów jednoskośnych lub rombowych. Często w niewielkich ilościach zawiera także hornblendę, biotyt, chromit i magnetyt.
    Skały magmowe – jeden z trzech głównych typów skał (obok skał osadowych i metamorficznych) budujących skorupę ziemską, powstałych wskutek krystalizacji lub zakrzepnięcia magmy w głębi skorupy ziemskiej lub lawy na powierzchni Ziemi. Geolodzy opisali ponad 700 odmian skał magmowych.
    Krater uderzeniowy – koliste zagłębienie (lub zniekształcenie) na powierzchni ciała niebieskiego, spowodowane upadkiem meteorytu, planetoidy lub komety. Kratery są najczęściej spotykanymi elementami rzeźby powierzchni ciał o budowie skalistej i skalno-lodowej w Układzie Słonecznym, o ile ciało jest pozbawione atmosfery, a jego powierzchnia nie została przekształcona przez procesy geologiczne. Obserwowalna gęstość występowania kraterów uderzeniowych zawiera informację o wieku struktury geologicznej zawierającej te kratery i o intensywności procesów geologicznych. Na przykład, Io (księżyc Jowisza) jest niemal zupełnie pozbawiony kraterów meteorytowych.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.013 sek.