• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Metamorfoza - motyw literacki

    Przeczytaj także...
    Jurand ze Spychowa – fikcyjna postać z powieści Krzyżacy Henryka Sienkiewicza (1887–1900); polski rycerz, który po śmierci swej żony stał się pogromcą odpowiedzialnych za jej zgon Krzyżaków; ojciec Danusi. Ebenezer Scrooge – postać fikcyjna, główny bohater opowiadania Karola Dickensa Opowieść wigilijna wydanego w 1843 roku. Scrooge jest zamkniętym w sobie skąpcem, nielubiącym ludzi i nielubiącym świąt Bożego Narodzenia. Podczas nocy wigilinej przechodzi przemianę podczas czterech kolejnych wizyt duchów: ducha Jakuba Marleya, ducha minionych świąt Bożego Narodzenia, ducha obecnych świąt oraz ducha świąt przyszłych.
    Kordian (tytuł właściwy: Kordian: Część pierwsza trylogii. Spisek koronacyjny) – dramat romantyczny autorstwa wieszcza - Juliusza Słowackiego. Utwór napisany został w Genewie w 1833, ukazał się anonimowo w Paryżu w 1834.

    Metamorfoza – w literaturze (oraz kulturze) gruntowna przemiana kogoś, jego sposobu myślenia, postępowania i niekiedy również wyglądu.

    Przemiana bohatera jest jednym z najpierwotniejszych tematów występujących w literaturze. Już w starożytności obserwujemy fascynacje nad zmiennością. Motyw metamorfozy często spotykany jest w mitologiach wielu narodów. Występuje również w ludowej baśni, legendzie. Kolejne przemiany bohatera stanowią główny chwyt konstrukcyjny w utworze Metamorfozy Owidiusza oraz wzorującego się na nim Apulejusza (Metamorfozy, albo złoty osioł).

    Wampir – fantastyczna istota, żywiąca się ludzką krwią, prawie nieśmiertelna, o ludzkiej postaci i charakterystycznych wydłużonych kłach. Wampirom przypisywane są liczne zdolności paranormalne, m.in. regeneracja, hipnoza, wyczulony słuch, niezwykła prędkość oraz ogromna siła.Krzyżacy – powieść historyczna Henryka Sienkiewicza, która ukazała się po raz pierwszy w czasopiśmie "Tygodnik Ilustrowany" od lutego 1897 do lipca 1900 roku, a w postaci książkowej w roku 1900. Akcja utworu toczy się od 1399 (rok śmierci królowej Jadwigi) do 1410 (bitwa pod Grunwaldem).

    Motyw. m. pojawia się także we współczesnej literaturze. Są to przemiany bohatera złego w dobrego i odwrotnie, przemiany całkowite obejmujące również wygląd, bądź też takie metamorfozy, które polegają na ewoluowaniu bohatera, gdzie jego postawa i poglądy staja się bardziej dojrzałe. Przemiana bohatera jest ilustracją dynamicznej natury człowieka.

    Doktor Jekyll i pan Hyde (org. Strange Case of Dr Jekyll and Mr Hyde) – nowela napisana przez szkockiego autora Roberta Louisa Stevensona, po raz pierwszy w oryginale publikowana w roku 1886.Dafne (gr. Δάφνη Dáphnē, łac. Daphne ‘laur’, ‘wawrzyn’) – w mitologii greckiej nimfa, ulubienica Artemidy, ukochana Apollina.

    Metamorfoza w kulturze masowej[ | edytuj kod]

    Kultura popularna bardzo często eksploatuje motyw przemiany. Wielokrotnie pojawiały się w filmach, komiksach, i powieściach cykliczne przemiany wilkołaków i wampirów.

    Przykłady metamorfoz[ | edytuj kod]

  • W starożytności
  • mitologiczna przemiana nimfy Dafne w drzewo laurowe.
  • nawrócenie Świętego Pawła i zmiana imienia Szaweł na Paweł
  • Bohaterowie literaccy, którzy przeszli przemianę:
  • Andrzej Kmicic - bohater Potopu Henryka Sienkiewicza
  • Chilon - bohater Quo Vadis Henryka Sienkiewicza
  • Jacek Soplica - bohater Pana Tadeusza Adama Mickiewicza
  • Kordian - tytułowy bohater dramatu Juliusza Słowackiego
  • Ebenezer Scrooge - bohater Opowieści wigilijnej Charlesa Dickensa
  • Rodion Raskolnikow - bohater Zbrodni i kary Fiodora Dostojewskiego
  • Gregor Samsa - bohater opowiadania Przemiana Franza Kafki
  • Jurand ze Spychowa - bohater Krzyżaków Henryka Sienkiewicza
  • Marcin Borowicz - główny bohater Syzyfowych prac Żeromskiego
  • Dr Jekyll i Mr Hyde (postać)
  • W kulturze masowej
  • Superman
  • Transformery
  • Power Rangers
  • przeobrażenie He-mana
  • Batman
  • Adam Bernard Mickiewicz herbu Poraj (ur. 24 grudnia 1798 w Zaosiu lub Nowogródku, zm. 26 listopada 1855 w Konstantynopolu) – polski poeta, działacz i publicysta polityczny, wolnomularz. Obok Juliusza Słowackiego i Zygmunta Krasińskiego uważany za największego poetę polskiego romantyzmu (grono tzw. Trzech Wieszczów) oraz literatury polskiej w ogóle, a nawet za jednego z największych na skalę europejską. Określany też przez innych, jako poeta przeobrażeń oraz bard słowiański. Członek i założyciel Towarzystwa Filomatycznego, mesjanista związany z Kołem Sprawy Bożej Andrzeja Towiańskiego. Jeden z najwybitniejszych twórców dramatu romantycznego w Polsce, zarówno w ojczyźnie, jak i w zachodniej Europie porównywany do Byrona i Goethego. W okresie pobytu w Paryżu był wykładowcą literatury słowiańskiej w Collège de France. Znany przede wszystkim jako autor ballad, powieści poetyckich, dramatu Dziady oraz epopei narodowej Pan Tadeusz uznawanej za ostatni wielki epos kultury szlacheckiej w Rzeczypospolitej Obojga Narodów.Starożytność – okres w historii Bliskiego Wschodu, Europy i Afryki Północnej nazywany też antykiem i obejmujący dzieje tych regionów od powstania pierwszych cywilizacji do około V wieku n.e.




    Warto wiedzieć że... beta

    Andrzej Kmicic – postać fikcyjna, główny bohater powieści Potop Henryka Sienkiewicza. Był pułkownikiem wojsk litewskich I Rzeczypospolitej. Typowy przedstawiciel ówczesnej szlachty, znany szerokim kręgom potomek możnego rodu szlacheckiego. Pierwowzorem tej postaci był strażnik wielki litewski Samuel Kmicic.
    He-Man (najsilniejszy człowiek we wszechświecie) – superbohater, fikcyjna postać z serii zabawek Masters of the Universe (Władcy Wszechświata) firmy Mattel oraz wywodzących się z nich produktów: filmów rysunkowych i komiksów (a także aktorskiego filmu kinowego). Na co dzień jest księciem Adamem, synem króla planety Eternia, jednak gdy zachodzi taka potrzeba po wypowiedzeniu słów Na potęgę Posępnego Czerepu, mocy przybywaj! staje się herosem He-Manem. Przemiana obejmuje również jego tchórzliwego i leniwego tygrysa Cringera, który staje się Kotem Bojowym. Tajemnicę He-mana zna tylko trójka jego przyjaciół: Czarodziejka, Zbrojny Rycerz i Orko. Razem z He-manem bronią zamku Posępnego Czerepu przed diabelską mocą Szkieletora głównego wroga He-Mana.
    Wilkołak – w wielu mitologiach (m.in. słowiańskiej i germańskiej) i legendach człowiek, który potrafił się przekształcić w wilka. Był wtedy groźny dla innych ludzi i zwierząt domowych, gdyż atakował je w morderczym szale. Wierzono, że wilkołakiem można stać się za sprawą rzuconego uroku lub po ukąszeniu przez innego wilkołaka. Przeistoczenie w wilka było również możliwe dzięki natarciu się specjalną maścią.
    Przemiana (niem. Die Verwandlung) – opowiadanie Franza Kafki napisane pomiędzy 17 listopada a 7 grudnia 1912. Bohaterem utworu jest Gregor Samsa, który pewnego dnia budzi się przemieniony w dużego, potwornego robaka. Chce żyć normalnie. Niestety to niemożliwe, gdyż nie jest nawet w stanie podnieść się z łóżka. Traci pracę. Rodzina trzyma go zamkniętego w pokoju, dbając, by nikt nie dowiedział się, co się z nim stało.
    Stefan Żeromski herbu Jelita (ur. 14 października 1864 w Strawczynie, zm. 20 listopada 1925 w Warszawie) – polski prozaik, publicysta, dramaturg, nazwany „sumieniem polskiej literatury”, wolnomularz; pierwszy prezes Polskiego PEN Clubu.
    Superman (jego alter ego – Clark Kent, urodzony jako Kal-El) – fikcyjna postać (superbohater), znana z serii komiksów wydawanych przez DC Comics, oraz wszelkich adaptacji związanych z ta postacią. Został stworzony przez Joe Shustera i Jerry’ego Siegela. Po raz pierwszy pojawił się w magazynie Action Comics vol. 1 #1 (czerwiec 1938 roku).
    Zbrodnia i kara (ros. Преступле́ние и наказа́ние) – powieść Fiodora Dostojewskiego napisana w 1866 i w tym samym roku opublikowana w odcinkach w czasopiśmie "Russkij Wiestnik". W formie książkowej ukazała się w 1867, a w Polsce wydano ją po raz pierwszy w latach 1887–1888.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.013 sek.