• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Metajęzyk

    Przeczytaj także...
    Nazwa – obok zdania i funktora jedna z trzech głównych kategorii syntaktycznych wyróżnionych w teorii kategorii syntaktycznych; nazwa to każde wyrażenie złożone lub proste, które przy danym jego rozumieniu może pełnić funkcję podmiotu lub orzecznika w zdaniu podmiotowo-orzecznikowym. Niekiedy określa się nazwy jako wyrażenia mogące pełnić funkcję podmiotu, nie funkcję podmiotu i orzecznika.Alfred Tarski wł. Alfred Tajtelbaum (ur. 14 stycznia 1901 w Warszawie, zm. 26 października 1983 w Berkeley, Kalifornia, USA) – polski logik pracujący od 1939 r. w Stanach Zjednoczonych. Twórca m.in. teorii modeli i semantycznej definicji prawdy, uważany jest współcześnie za jednego z najwybitniejszych logików wszech czasów.
    Modelowanie matematyczne to użycie języka matematyki do opisania zachowania jakiegoś układu (na przykład układu automatyki, biologicznego, ekonomicznego, elektrycznego, mechanicznego, termodynamicznego).

    Metajęzyk – dowolny język służący do opisu innego języka. W skład metajęzyka wchodzą nazwy wyrażeń języka opisywanego, zazwyczaj tworzone jako nazwy cudzysłowowe, predykaty opisujące relacje sematyczne między wyrażeniami języka opisywanego a tym, do czego wyrażenia te się odnoszą (np. "oznacza", "denotuje"), pewne reguły znaczeniowe, reguły składniowe itp. W szczególności językiem badanym może być ten sam język, w którym przeprowadza się badania.

    Językoznawstwo (lingwistyka) – dział nauk humanistycznych badających istotę, budowę i rozwój języka. Specjalista w zakresie językoznawstwa to językoznawca lub lingwista. Wyróżnia się lingwistykę teoretyczną i stosowaną.Znak (łac. signans, fr. signifiant), w semiotyce jest to obserwowalny (percypowalny) element rzeczywistości, który nie jest istotny ze względu na swoje własne cechy, ale na swoją relację do innego elementu rzeczywistości do którego się odnosi (łac. signatum, fr. signifie).

    Język opisywany za pomocą danego metajęzyka nazywa się językiem przedmiotowym. Podobnie język, w którym bada się dany język przedmiotowy nazywa się językiem podmiotowym, jako język którym posługuje się badający podmiot. Metajęzyki mogą tworzyć hierarchię: dany metajęzyk może być opisywany przez metajęzyk wyższego stopnia itd.

    Funkcje semiotyczne - relacje wyrażenia językowego do elementu rzeczywistości pozajęzykowej (funkcja semantyczna), do użytkownika tego wyrażenia (funkcja pragmatyczna) lub do innego wyrażenia językowego (funkcja syntaktyczna). Podział funkcji semiotycznych odpowiada więc podstawowemu podzialowi semiotyki na semantykę, pragmatykę i syntaktykę - dla każdej z tych dziedzin wiedzy odpwiednie funkcje semiotyczne są podstawowym przedmiotem badań. Podstawowe funkcje semantyczne to np. konotowanie, oznaczanie i denotowanie. Podstawowe funkcje pragmatyczne to np. wyrażanie, komunikowanie, rozumienie, uznawanie. Podstawowe funkcje syntaktyczne to np. wynikanie, reprezentowanie stałych przez zmienne.Prawda – cecha wypowiadanych zdań określająca ich zgodność z rzeczywistością. W mowie potocznej oraz w logice tradycyjnej prawda to stwierdzenie czegoś, co miało faktycznie miejsce lub stwierdzenie niewystępowania czegoś, co faktycznie nie miało miejsca.

    Najistotniejsze analizy pojęcia metajęzyka przedstawił Alfred Tarski, np. w pracy Pojęcie prawdy w językach nauk dedukcyjnych. Pojęcie metajęzyka ma kluczowe znaczenie dla badań metamatematycznych, zwłaszcza przy definiowaniu pojęć spełniania, prawdy czy modelu.

    W językoznawstwie[]

    W językoznawstwie termin "metajęzyk" występuje w dwóch znaczeniach:

  • aparat pojęciowo-terminologiczny językoznawcy, zwłaszcza gdy aparat ten jest jasno wyodrębniony i zdefinowany
  • te elementy języka, które – zdaniem językoznawcy – służą do przekazywania informacji o samym języku
  • Z użyciem metajęzykowym danego znaku językowego (wyrazu, wyrażenia, zdania) mamy do czynienia, gdy znak ten użyty jest na oznaczenie samego siebie. Przykładowo w zdaniu: "Jaskółka" pisze się przez "ó". wyraz "jaskółka" nie oznacza samej jaskółki, tylko użyty jest na oznaczenie wyrazu "jaskółka". Jest to więc użycie metajęzykowe.

    Bibliografia[]

  • Andrzej Gregorczyk, Zarys logiki matematycznej. Warszawa 1973



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama