• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Metabolia

    Przeczytaj także...
    Kineza – ruch całego drobnego, prostego organizmu (np. bakterii, glonu, pierwotniaka, bezkręgowca) będący reakcją na bodziec. W odróżnieniu od taksji, ruch ten nie jest związany z kierunkiem działania bodźca, ale z jego natężeniem i nie jest skierowany w konkretnym kierunku. Kinezy mogą być mylone z taksjami, gdyż nierzadko dają złudzenie ruchów kierunkowych. Kinezy mogą być pozytywne, tj. wzrost natężenia bodźca powoduje przyspieszenie ruchu lub częstotliwość zmian jego kierunku, lub negatywne, gdy następuje wówczas jego zwolnienie. W niektórych przypadkach brak bodźca (np. ciemność) powoduje całkowite ustanie ruchu. Wzrost natężenia może wywoływać różne reakcje w różnych zakresach. Przykładem jest fotokineza u sinicy Anabaena variabilis: Wzrost natężenia światła od 10 do 10 lx powoduje przyspieszenie ruchu, wzrost powyżej 10 lx powoduje jego spowolnienie, a powyżej 10 lx ruch ustaje.Błona komórkowa, plazmolema, plazmolemma (cytolemma, plasmolemma) – półprzepuszczalna błona biologiczna oddzielająca wnętrze komórki od świata zewnętrznego. Jest ona złożona z dwóch warstw fosfolipidów oraz białek, z których niektóre są luźno związane z powierzchnią błony (białka peryferyjne), a inne przebijają błonę lub są w niej mocno osadzone białkowym lub niebiałkowym motywem (białka błonowe).
    Wić – (łac. flagellum, l.mn. flagella), organellum ruchu wyrastające z powierzchni komórki u niektórych mikroorganizmów, bakterii, pierwotniaków, niższych roślin i komórek zwierząt, np. u wiciowców, młodocianych korzenionóżek, promienionóżek, komórek kołnierzykowo-biczykowatych gąbek, plemników.

    Metabolia ((gr.) μεταβολη – zmiana) – zdolność niektórych wiciowców do zmiany kształtu komórki. Specyfika tych zmian wynika z tego, że komórki te są okryte stosunkowo sztywną powłoką, więc możliwości modyfikacji ich kształtu są mocno ograniczone, w odróżnieniu od zmian kształtu ciała protistów o pełzakowatym ciele. Efektem metabolii są ruchy metaboliczne (euglenoidalne). Podczas tych ruchów komórka wygina się, rozciąga, ścieśnia, obraca itp. Ruchy te mogą mieć charakter ruchu ślizgowego i działać na zasadzie kinezy, podczas gdy standardowym sposobem poruszania się większości euglenin jest ruch za pomocą wici, który może mieć charakter taksji. W warunkach laboratoryjnych można je wywołać przez zwiększenie oświetlenia (fotokineza), dodanie jonów wapnia, detergentu (który prawdopodobnie zwiększa przepuszczalność błony komórkowej dla rozpuszczonego w wodzie wapnia) lub kofeiny, a zahamować cyjankami. Mechanizm ruchów metabolicznych polega na wzajemnym przemieszczaniu się pasków pellikuli i wydzielaniu śluzu. U Euglena fusca ruch ślizgowy będący skutkiem metabolii osiąga prędkość 0,4 μm/s.

    Język grecki, greka (starogr. dialekt attycki Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. Ελληνική γλώσσα, Ellinikí glóssa lub Ελληνικά, Elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym językiem z helleńskich naturalnych, który nie wymarł.Wiciowce (łac. Mastigota, Flagellata, Mastigophora) - pierwotniaki, zazwyczaj jednojądrowe haplonty. Poruszają się przy pomocy wici, rozmnażają się przez podział podłużny (bezpłciowo). Heterotrofy, niektóre z nich posiadają zdolności autotroficzne (więc są miksotrofami).

    Metabolia jest cechą typową dla euglenin, wśród których pewne taksony wykazują do niej zdolność większą (np. Euglena) lub mniejszą (np. Phacus, Lepocinclis). Do ruchów określanych jako euglenoidalne (lub metaboliczne) zdolne jednak są również inne protisty o odpowiedniej budowie ciała, np. przedstawiciele bezskorupkowych bruzdnic, a nawet komórki zwierząt, np. planule Clava squamata.

    Kofeina (Coffeinum, znana również jako teina, gdy źródłem jest herbata, guaranina (z guarany), mateina (z yerba mate)) – organiczny związek chemiczny, alkaloid purynowy znajdujący się w surowcach roślinnych. Może również być otrzymywana syntetycznie. Została odkryta przez niemieckiego chemika Friedricha Ferdinanda Rungego w 1819 roku.Protisty (Protista) – jedno z pięciu królestw, wyróżnianych w ostatnich, hierarchicznych systemach klasyfikacji organizmów (np. w podziałach Whittakera i Margulis oraz Cavaliera-Smitha). Obejmuje wszystkie jądrowce, które pozostały po wyłączeniu organizmów zaliczonych do monofiletycznych kladów zwierząt, roślin i grzybów.

    Przypisy

    1. Michael Melkonian, Martina Meinicke-Liebelt, Donat-P. Häder. Photokinesis and Photophobic Responses in the Gliding Flagellate, Euglena mutabilis. „Plant and Cell Physiology”. 27 (3), s. 505-513, 1986. ISSN 0032-0781 (ang.). 
    2. J. M. Murray. Control of cell shape by calcium in the euglenophyceae. „Journal of Cell Science”. 49 (1), s. 99-117, 1981 (ang.). 
    3. T. Suzaki, R. E. Williamson. Euglenoid movement in Euglena fusca: Evidence for sliding between pellicular strips. „Protoplasma”. 124 (1-2), s. 137-146, luty 1985. DOI: 10.1007/BF01279733. ISSN 1615-6102 (ang.). 
    4. Karol Starmach: Plankton roślinny wód słodkich : metody badania i klucze do oznaczania gatunków występujących w wodach Europy Środkowej. Warszawa–Kraków: PWN, 1989, s. 381. ISBN 8301091908.
    5. Nicolas Dolapsakis, Athena Economou-Amilli. A New Marine Species of Amphidinium (Dinophyceae) from Thermaikos Gulf, Greece. „Acta Protozoologica”. 48 (2), s. 153-170, 2009 (ang.). 
    6. G. Brinley-Williams. Observations on the behaviour of the planulae larvae of Clava squamata. „Journal of the Marine Biological Association of the United Kingdom”. 45 (1), s. 257-273, 1965 (ang.). 

    Bibliografia[]

    1. Alicja Szweykowska: Metabolia. W: Słownik botaniczny. Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski (red.). Warszawa: Wydawnictwo "Wiedza Powszechna", 1993. ISBN 83-214-0140-6.
    Eugleniny, klejnotki (Euglenophyta, Euglenida) – takson glonów ze względów morfologicznych włączanych do nieformalnej grupy wiciowców. Grupa protistów z kladu Euglenozoa obejmującego zarówno protisty w dawnych systemach określane jako zwierzęce, jak i roślinne. Są to jednokomórkowe organizmy wodne, w większości wolno żyjące. Od pozostałych przedstawicieli Euglenozoa odróżniające się obecnością pelikuli zbudowanej z białkowych pasków, często zdolne do fotosyntezy.Wapń (Ca, łac. calcium; nazwa ta pochodzi od łacińskiego rzeczownika calx – wapno, co oznacza więc "metal z wapna") – pierwiastek chemiczny z grupy berylowców (metali ziem alkalicznych) w układzie okresowym.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Euglena, klejnotka (Euglena Ehr. 1830) – rodzaj jednokomórkowych euglenin z rodziny Euglenaceae. Gatunkiem typowym jest euglena zielona (E. viridis). W dawnych systemach taksonomicznych uwzględniających jedynie podział na rośliny i zwierzęta wraz z innymi przedstawicielami tej grupy umieszczana w obu tych królestwach jako glon lub pierwotniak.
    Taksja – ruch całego drobnego, prostego organizmu (np. bakterii, nicienia, glonu, pierwotniaka) lub komórki (np. plemnika) będący reakcją na kierunkowy bodziec. Ruch w kierunku bodźca to taksja dodatnia, w kierunku przeciwnym – taksja ujemna. Służy poszukiwaniu optymalnych warunków środowiskowych, np. źródła pokarmu, partnera seksualnego, unikaniu zagrożenia i in. Ruchy taktyczne zbliżone są do tropizmów, które jednak dotyczą tylko narządów, a nie całych organizmów oraz do kinez, które są ruchami bezładnymi, modulowanymi przez natężenie bodźca, dającymi złudzenie ruchów kierunkowych.
    Cyjanki – związki chemiczne, sole kwasu cyjanowodorowego, które zawierają anion cyjankowy (CN). W potocznym rozumieniu, cyjankiem określa się sól potasową kwasu cyjanowodorowego – cyjanek potasu: KCN, truciznę często opisywaną w powieściach kryminalnych. Związki organiczne zawierające grupę CN nazywane są nitrylami.
    Śluz zwierzęcy, flegma – bezbarwna ciągliwa substancja wytwarzana przez jedno- lub wielokomórkowe gruczoły śluzowe zwierząt i człowieka występujące w błonie śluzowej (lub w jej sąsiedztwie) narządów wewnętrznych. U niektórych zwierząt – dżdżownic, ślimaków, śluzic, ryb, płazów – gruczoły śluzowe występują na powierzchni ciała, toteż zwierzęta te pokryte są śluzem z zewnątrz.
    Ruch ślizgowy – rodzaj ruchu lokomotorycznego występujący u niektórych organizmów jednokomórkowych i kolonijnych. Zdolne do niego są niektóre bakterie, w tym sinice, a także okrzemki, eugleniny, zielenice, krasnorosty (jednokomórkowe, np. Porphyridium cruentum, jak również zarodniki lub spermacja niektórych innych gatunków).
    DOI (ang. digital object identifier – cyfrowy identyfikator dokumentu elektronicznego) – identyfikator dokumentu elektronicznego, który w odróżnieniu od identyfikatorów URL nie zależy od fizycznej lokalizacji dokumentu, lecz jest do niego na stałe przypisany.
    Planula – orzęsiona, wolno pływająca (planktoniczna), pierwsza larwa charakterystyczna dla parzydełkowców (Cnidaria), głównie stułbiopławów (Hydrozoa). Powstaje z gastruli. Ma wydłużone, owalne i lekko spłaszczone, dwuwarstwowe ciało o długości 0,2–0,3 mm, złożone z orzęsionej ektodermy i wewnętrznej entodermy. Jej gastrocel jest pusty lub wypełniony komórkami łączącymi się z gastrodermą. Porusza się obracając się spiralnie wokół własnej osi za pomocą zsynchronizowanych ruchów rzęsek, biegunem aboralnym skierowanym do przodu. Żywi się zapasami żółtka, a planule większości koralowców i krążkopławów – planktonem. Po trwającym od kilku godzin do kilku dni okresie swobodnego pływania osiadają i przekształcają się w polipa.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.038 sek.