• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Messier 60

    Przeczytaj także...
    Kometa – małe ciało niebieskie poruszające się w układzie planetarnym, które na krótko pojawia się w pobliżu gwiazdy centralnej. Ciepło tej gwiazdy powoduje, że wokół komety powstaje koma, czyli gazowa otoczka. W przestrzeń kosmiczną jądro komety wyrzuca materię, tworzącą dwa warkocze kometarne – gazowy i pyłowy, skierowane pod różnymi kątami do kierunku ruchu komety. Gazowy warkocz komety jest zawsze zwrócony w kierunku przeciwnym do gwiazdy, co spowodowane jest oddziaływaniem wiatru słonecznego, który zawsze jest skierowany od gwiazdy. Pyłowy warkocz składa się z drobin zbyt masywnych, by wiatr słoneczny mógł znacząco zmienić kierunek ich ruchu.Supergromada Lokalna (także Supergromada w Pannie; ang. Local Supercluster lub Virgo Supercluster) – supergromada zajmująca obszar o średnicy około 200 milionów lat świetlnych. W jej skład wchodzi około 100 gromad i grup galaktyk, których centrum stanowi masywna Gromada w Pannie. Na peryferiach tej supergromady znajduje się Grupa Lokalna Galaktyk, do której zaliczana jest nasza Droga Mleczna.
    Katalog Messiera – katalog astronomiczny zawierający obiekty na niebie, opublikowany przez Charlesa Messiera w 1774. Ostateczna wersja Messiera wydana w 1784 zawiera 103 obiekty. Od tego czasu jeszcze 7 innych obiektów, odkrytych później przez Messiera i jego współpracownika Pierre’a Méchaina, zostało dodanych do listy, ostatni w 1966.

    Messier 60 (również M60 lub NGC 4649) – galaktyka eliptyczna w gwiazdozbiorze Panny. Została odkryta 11 kwietnia 1779 roku przez niemieckiego astronoma Johanna Koehlera, który obserwował przechodzącą w jej pobliżu kometę. Charles Messier niezależnie odkrył ją kilka nocy później i dodał do swojego katalogu z obiektami podobnymi do komet. M60 jest zbliżona rozmiarami do galaktyk spiralnych, jednak jako eliptyczna E2 jest prawie kulista, więc ma dużo większą objętość. Jej masa wynosi prawdopodobnie kilka bilionów mas Słońca. Galaktyka ta należy do Gromady galaktyk w Pannie, centralnej gromady w naszej Lokalnej Supergromadzie Galaktyk.

    Atlas Osobliwych Galaktyk (ang. Atlas of Peculiar Galaxies) – katalog galaktyk stworzony przez Haltona Arpa. Spis zawiera 338 obiektów astronomicznych. Został opublikowany w 1966 przez California Institute of Technology. W katalogu znajdują się galaktyki o ciekawych kształtach, np. NGC 4038.Teleskop kosmiczny Chandra (ang. Chandra X-ray Observatory, CXO) – teleskop kosmiczny pracujący w zakresie promieni rentgenowskich, wyniesiony na orbitę przez prom kosmiczny Columbia 23 lipca 1999 roku podczas misji STS-93.
    M60 – zdjęcie w zakresie promieniowania X wykonane przez Teleskop kosmiczny Chandra

    Odległość M60 od Ziemi szacuje się na około 60 mln lat świetlnych. Średnica całej galaktyki wynosi około 120 tys. lat świetlnych.

    Obserwując M60 przez teleskop, można dostrzec słaby obiekt sąsiadujący: galaktykę spiralną z poprzeczką NGC 4647. Galaktyki te razem tworzą parę skatalogowaną jako Arp 116 w Atlasie Osobliwych Galaktyk. Galaktyki te wzajemnie oddziałują ze sobą. Za miliard lat NGC 4647 może zostać całkowicie pochłonięta przez M60.

    Charles Messier (ur. 26 czerwca 1730 w Badonviller, zm. 12 kwietnia 1817 w Paryżu) – astronom francuski. W roku 1781 opublikował pierwszy katalog obiektów niegwiazdowych – „Catalogue des nebuleuses et des amas d’etoiles” (znany jako Katalog Messiera). Zawierał dane o 102 obiektach, z których Messier osobiście odkrył 68 (w tym 14 komet). Obejmował liczne mgławice, galaktyki i gromady gwiazd. W dalszych wydaniach katalog został uzupełniony przez innych badaczy o dalsze 8 obiektów. W Katalogu Messiera obiekt oznaczany jest literą M z kolejną liczbą (od 1 do 110).Galaktyka spiralna z poprzeczką – galaktyka spiralna z pasem jasnych gwiazd wychodzących z centrum i przebiegających przez środek galaktyki. Ramiona spiralne tych galaktyk wydają się wychodzić z końców „poprzeczki”, podczas gdy w zwykłych galaktykach spiralnych wydają się wychodzić bezpośrednio z jądra.

    Supermasywna czarna dziura[ | edytuj kod]

    Za pomocą Teleskopu Kosmicznego Hubble’a zmierzono ruch gwiazd w M60, dzięki czemu odkryto supermasywną czarną dziurę, leżącą w sercu galaktyki. Początkowo jej masa była szacowana na 2 mld mas Słońca, natomiast w 2010 roku jej masa została obliczona na 4,5 mld mas Słońca, co czyni ją jedną z największych odkrytych czarnych dziur.

    Masa Słońca M ⊙ {displaystyle M_{odot }} – pozaukładowa jednostka używana w astronomii do określania mas obiektów astronomicznych (gwiazd, gromad, galaktyk itp.).Nowy Katalog Ogólny (New General Catalogue, NGC) – katalog astronomiczny przygotowany przez duńskiego astronoma Johna Dreyera, który opublikował go w roku 1888 (w latach 1895 i 1908 dopisał dwa uzupełnienia do już istniejącego katalogu) próbując połączyć wiele istniejących wówczas katalogów.

    Supernowa[ | edytuj kod]

    Do tej pory zarejestrowano jeden przypadek supernowej w M60 – była nią supernowa SN 2004W odkryta w 2004 roku. Przy odkryciu miała jasność 18,8.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Katalog Messiera
  • New General Catalogue
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Messier 60 w NASA/IPAC Extragalactic Database (ang.)
    2. M 60 – Collections of Measurements, SIMBAD [dostęp 2017-12-03].
    3. Praca zbiorowa: Encyklopedia Wszechświat. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006, s. 307. ISBN 978-83-01-14848-5.
    4. Juntai Shen, Karl Gebhardt. The Supermassive Black Hole and Dark Matter Halo of NGC 4649 (M60). „The Astrophysical Journal”. 711 (1), s. 484–494, 2010. DOI: 10.1088/0004-637X/711/1/484 (ang.). 
    5. Hartmut Frommert, Christine Kronberg: Supernova 2004W in M60 (ang.). W: The Messier Catalog [on-line]. Students for the Exploration and Development of Space (SEDS), 2005-08-11. [dostęp 2018-09-08].
    6. List of Supernovae (ang.). W: IAU Central Bureau for Astronomical Telegrams [on-line]. Międzynarodowa Unia Astronomiczna. [dostęp 2015-01-17].

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Messier 60 w SEDS.org (ang.)
  • Courtney Seligman: NGC 4649 (ang.). Celestial Atlas. [dostęp 2015-01-17].
  • Messier 60 w NASA/IPAC Extragalactic Database (ang.)
  • Messier 60 w bazie SIMBAD (ang.)
  • … • Poprzedni obiektMessier 60Następny obiekt • …


    Supernowa – w astronomii termin określający kilka rodzajów kosmicznych eksplozji, które powodują powstanie na niebie niezwykle jasnego obiektu, który już po kilku tygodniach bądź miesiącach staje się niemal niewidoczny. Istnieją dwie możliwe drogi prowadzące do takiego wybuchu: w jądrze masywnej gwiazdy przestały zachodzić reakcje termojądrowe i pozbawiona ciśnienia promieniowania gwiazda zaczyna zapadać się pod własnym ciężarem, lub też biały karzeł tak długo pobierał masę z sąsiedniej gwiazdy, aż przekroczył masę Chandrasekhara, co spowodowało eksplozję termojądrową. W obydwu przypadkach, następująca eksplozja supernowej z ogromną siłą wyrzuca w przestrzeń większość lub całą materię gwiazdy. Utworzona w ten sposób mgławica jest bardzo nietrwała i ulega całkowitemu zniszczeniu już po okresie kilkudziesięciu tysięcy lat, znikając zupełnie bez śladu. Z tego powodu w Drodze Mlecznej znamy obecnie zaledwie 265 pozostałości po supernowych, choć szacunkowa liczba tego rodzaju wybuchów w ciągu ostatnich kilku miliardów lat jest rzędu wielu milionów.Promieniowanie rentgenowskie (promieniowanie rtg, promieniowanie X, promienie X) – rodzaj promieniowania elektromagnetycznego, które jest generowane podczas wyhamowywania elektronów. Długość fali mieści się w zakresie od 10 pm do 10 nm. Zakres promieniowania rentgenowskiego znajduje się pomiędzy nadfioletem i promieniowaniem gamma.




    Warto wiedzieć że... beta

    Kosmiczny Teleskop Hubble’a (ang. Hubble Space Telescope, HST) – teleskop kosmiczny poruszający się po orbicie okołoziemskiej, nazwany na cześć amerykańskiego astronoma Edwina Hubble’a. 24 kwietnia 1990 roku został wyniesiony na orbitę przez prom kosmiczny Discovery podczas misji STS-31.
    Gromada w Pannie (lub Gromada galaktyk w Pannie, łac. Virgo) – masywna gromada galaktyk w centrum Supergromady Lokalnej o średnicy 15 mln lat świetlnych. Znajduje się w obrębie gwiazdozbioru Panny. Odległość od niej wynosi około 48 milionów lat świetlnych.
    SN 2004W – supernowa typu Ia odkryta 28 stycznia 2004 roku w galaktyce NGC 4649. W momencie odkrycia miała maksymalną jasność 18,80.
    Ziemia (łac. Terra) − trzecia, licząc od Słońca, a piąta co do wielkości planeta Układu Słonecznego. Pod względem średnicy, masy i gęstości jest to największa planeta skalista Układu Słonecznego.
    Słońce (łac. Sol, Helius, gr. Ἥλιος Hḗlios) – gwiazda centralna Układu Słonecznego, wokół której krąży Ziemia, inne planety tego układu, planety karłowate oraz małe ciała Układu Słonecznego. Słońce to najjaśniejszy obiekt na niebie i główne źródło energii docierającej do Ziemi.
    DOI (ang. digital object identifier – cyfrowy identyfikator dokumentu elektronicznego) – identyfikator dokumentu elektronicznego, który w odróżnieniu od identyfikatorów URL nie zależy od fizycznej lokalizacji dokumentu, lecz jest do niego na stałe przypisany.
    Galaktyka eliptyczna – galaktyka posiadająca regularny kulisty lub elipsoidalny kształt o gładkiej strukturze. Galaktyki eliptyczne są pozbawione wewnętrznej struktury; ich obrazy na zdjęciach nie mają wyraźnych granic. Ich jasność powierzchniowa gwałtownie spada od środka w kierunku brzegów. Mają one spłaszczony owalny kształt i składają się z setek miliardów gwiazd. Oznaczone zostały przez Edwina Hubble’a jako E, a podaje się je ze stopniem spłaszczenia w skali 0 – 7. Galaktyki eliptyczne zawierają bardzo mało pyłu międzygwiezdnego, a także nie widać ich zbyt wiele podczas obserwacji.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.019 sek.