Merlin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Merlin dyktujący swe wiersze – francuski manuskrypt z XIII wieku

Merlin – jeden z bohaterów legend arturiańskich. Wielki czarodziej. Przyjmuje się, że postać tę wymyślił Geoffrey z Monmouth, przy czym pierwowzorem Merlina był walijski wieszcz i bard – Myrddin. Latynizując to imię, Geoffrey wymyśla formę Merlinus, choć prawidłowa byłaby raczej "Merdinus". Ta ostatnia jednak zbyt mocno kojarzyłoby się merda, które w języku łacińskim i w językach romańskich jest ordynarne. W najbardziej rozpowszechnionej wersji legendy, Merlin był synem inkuba i śmiertelnej kobiety (kambionem) – szatan spłodził go, by czynił zło na świecie, lecz Merlin został ochrzczony i wykorzystał odziedziczoną szatańską moc do czynienia dobra. Według innej wersji, Merlin był stworzony przez Mab – królową magii – lecz urodziła go kobieta, która potem zmarła.

Czarodziej (mag) – w mitach, okultyzmie, legendach i literaturze fantasy, osoba praktykujący magię. Żeński odpowiednik tego słowa to czarodziejka. Przykładami czarodziejów są Merlin (postać z legend arturiańskich) lub Gandalf (postać z mitologii J. R. R. Tolkiena).Pani Jeziora – jedna z postaci pojawiających się w legendach o królu Arturze – sojuszniczka Merlina, która uczestniczyła w wielu tajemniczych misjach. Czasami ukazuje się tylko jej ramię, zawsze strojne w biały, lśniący złotogłów. Innym razem kroczy ona po wodzie, a nawet pojawia się na zamku. Bóstwo matriarchalne.

Trzeci cykl walijskiej triady podaje, że Clas Myrrdin (Samotnia Merlina) była nazwą Wielkiej Brytanii. Według niektórych (A. O. H. Jarmana), słowo Myrddin jest walijską wersją rzymskiej nazwy Carmarthen. Kontrastuje to z popularnym, lecz fałszywym ludowym przekazem, że miasto zostało nazwane na cześć wieszcza. Nazwa Carmarthen wywodzi się od rzymskiej nazwy miasta Moridunum, które pochodzi od nazwy "moridunon" oznaczającej morską twierdzę.

Uther Pendragon (fr. Uter Pendragon; wal. Wthyr Bendragon, Uthr Bendragon, Uthyr Pendraeg) – legendarny król Brytanii, bohater legend arturiańskich, ojciec Króla Artura. Razem ze swoim bratem, Ambrosiusem, obalił uzurpatora Vortigerna i objął tron.Kambion to w mitologii średniowiecznej fantastyczne stworzenie zrodzone ze związku demona z człowiekiem. Najczęściej był owocem stosunku inkuba z kobietą, ale mógł też być synem sukkuba i mężczyzny. Jednym z najbardziej znanych kambionów w literaturze europejskiej był Merlin.

Legendy o Merlinie[ | edytuj kod]

Pierwsza wersja[ | edytuj kod]

Opowieść Geoffreya obejmuje wczesne życie Merlina Ambrosiusa w Historia Regum Britanniae (pl. Historia królów Brytanii), która z kolei jest oparta na historii Ambrosiusa w Historia Brittonum (pl. Historii Brytów). Geoffrey dodawał własne upiększenia do opowieści, które nawiązywały do walijskiego miasta Carmarthen

Historia Brytów (łac. Historia Brittonum) - dzieło historyczne spisane w latach 829-830, którego autorstwo przypisywane jest walijskiemu mnichowi Nenniuszowi. Jego tematyka to dzieje Brytów i późniejszych mieszkańców Brytanii, aż do czasów średniowiecza. Jest to jedno z niewielu zachowanych źródeł pisanych z tego okresu, jest więc wykorzystywane przy analizach dotyczących historii Anglii i Walii, mimo iż wielu współczesnych historyków podważa jego historyczną wartość.Rękopis (manuskrypt) – zapisany odręcznie tekst, w odróżnieniu od powielanego mechanicznie. Termin stosowany zwykle w odniesieniu do zabytkowych książek lub dokumentów pochodzących z okresu przed upowszechnieniem się druku. W takim rozumieniu każdy rękopis jest dziełem niepowtarzalnym o indywidualnych cechach. W szerszym znaczeniu, rękopis to każdy tekst zapisywany ręcznie za pomocą np. ołówka, atramentu, tuszu.

Wybitny władca Vortigern zapragnął otoczyć swój zamek murem. Jednak świeżo postawione mury ciągle się osuwały. Vortigern posłał po druidów. Jeden z nich, o imieniu Joram stwierdził, że pomóc może tylko chłopiec bez ojca, a jego krew zostanie zmieszana z zaprawą. Tym chłopcem był Merlin. Zabrano i postawiono go przed murem. Sprytny chłopak zorientował się, że Joram chce wykorzystać okazję, by się go pozbyć. Dlatego powiedział wodzowi, że tylko on zna rozwiązanie. Przy czym zaproponował układ – jeśli jego wyjaśnienie będzie prawdą, Vortigern każe zabić Jorama. Merlin wyjaśnił, że pod fundamentami zamku znajdują się wody podziemne, które utrudniają budowę. Władca polecił wykopać studnię, do której natychmiast napłynęła woda. Powiedział też, że w tych wodach mieszkają dwa smoki. Jeden mlecznobiały, zaś drugi – krwawoczerwony. Nakazał osuszyć grunt. Wtedy wyleciały dwa smoki. Merlin został doradcą Vortigerna (później króla Artura), a Joram został ścięty.

Stonehenge – jedna z najsłynniejszych europejskich budowli megalitycznych, pochodząca z epoki neolitu oraz brązu. Kromlech ten położony jest w odległości 13 km od miasta Salisbury w hrabstwie Wiltshire w południowej Anglii. Najprawdopodobniej związany był z kultem Księżyca i Słońca. Księżyc mógł symbolizować tutaj kobietę (biorąc pod uwagę jej comiesięczną menstruację), Słońce – mężczyznę. Składa się z wałów ziemnych otaczających duży zespół stojących kamieni. Obiekt od 1986 jest wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO wraz z Avebury oraz innymi okolicznymi stanowiskami neolitycznnymi. Obiekt znajduje się pod nadzorem angielskiego Scheduled Ancient Monument. Obiektem zarządza organizacja English Heritage.Dictionary of National Biography (DNB) – słownik biograficzny stanowiący standardowy punkt odniesienia w dziedzinie biografii znanych postaci brytyjskiej historii, publikowany od 1885. W 1996 Uniwersytet Londyński opublikował wolumin korekcji zebranych na podstawie Biuletynu Instytutu Badań Historycznych. Zaktualizowany Oxford Dictionary of National Biography (ODNB) został opublikowany 23 września 2004 jako 60-tomowe wydawnictwo i publikacja on-line.

Druga wersja[ | edytuj kod]

Merlin był doradcą Uthera Pendragona, któremu za pomocą magii umożliwia, w przebraniu, wejście do zamku Tintagel, gdzie mieszkała Igerna, żona Gorloisa i matka Artura, która przez podstęp Uthera Pendragona (Merlin zamienia go na jedną noc w jej męża) zachodzi z nim w ciążę. Następnie Merlin zostaje wychowawcą i doradcą Artura. To on przyczynił się do ogłoszenia Artura królem, gdy ten wyciągnął ze skały Miecz z Kamienia. Merlinowi przypisuje się szereg proroctw dotyczących przyszłości Brytanii, a także niezwykłych czynów takich jak przeniesienie kamieni z Irlandii w celu wzniesienia Stonehenge.

Przygody Merlina (ang. Merlin albo The Adventures of Merlin, jak jest podane w serialu) – brytyjski serial telewizyjny wyprodukowany w 2008 roku. Jest on oparty na legendach arturiańskich o czarodzieju Merlinie i jego powiązaniu z księciem Arturem, lecz znacznie różni się od tradycyjnej wersji mitu. Serial jest wyprodukowany przez wytwórnię firmy Shine Limited dla BBC One.Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

Istnieje wiele wersji legend o Merlinie. Według niektórych (np. Thomasa Malory'ego), został on uwięziony w kryształowej grocie przez czarodziejkę Nimue (w innych wersjach: Viviane, Elaine, Niniane, Nivian, Nyneve). W innych wersjach zamiast groty występuje pień drzewa. Jednak u Geoffreya motyw uwięzienia nie występuje.

WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.Inkub (łac. incubus od incubare - "leżeć na czymś") – w demonologii inkubami nazywa się demony przybierające postać uwodzicielskich mężczyzn nawiedzające kobiety we śnie i kuszące je współżyciem seksualnym (zespół "demona nocy"). Często przedstawiane są jako postacie z rogami poruszające się na koniach.

Merlin miał wielu wrogów. Jego przyjaciółmi byli Król Artur i Pani Jeziora.

Merlin jest bohaterem wielu późniejszych utworów literackich np. cyklu Był sobie raz na zawsze król, a także dzieł filmowych (np. Merlin z 1998 Steve'a Barrona z Samem Neillem w roli tytułowej).

Według legend grób Merlina ma znajdować się w lesie Broceliande nieopodal Paimpont.

Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie. Geoffrey of Monmouth, Geoffrey z Monmouth, Godfryd z Monmouth (urodzony ok. roku 1100 – zmarł ok. 1154) – walijski duchowny i kronikarz piszący po łacinie, twórca dzieła Historia Regum Britanniae.


Podstrony: 1 [2] [3]




Warto wiedzieć że... beta

Łacina, język łaciński (łac. lingua Latina, Latinus sermo) – język indoeuropejski z podgrupy latynofaliskiej języków italskich, wywodzący się z Lacjum (łac. Latium), krainy w starożytnej Italii, na północnym skraju której znajduje się Rzym.
Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.
Języki romańskie – podrodzina języków indoeuropejskich, którymi posługuje się jako językami ojczystymi około 750 mln osób, zamieszkujących przede wszystkim południowo-zachodnią Europę, Amerykę Łacińską.
Carmarthen (wal. Caerfyrddin) - miasto w południowej Walii położone nad rzeką Tywi. Stolica hrabstwa Carmarthenshire. Ok. 15 000 mieszkańców.
Liber cronicarum – inkunabuł wydany w 1493 r. w norymberskiej oficynie wydawniczej Antona Kobergera z drzeworytniczymi ilustracjami pochodzącymi z pracowni Michała Wolgemuta i tekstem napisanym przez Hartmanna Schedla. Słowa Liber cronicarum to popularny i będący w użyciu skrót od nieco przydługiego tytułu pełnego: Liber cronicarum cum figuris ymaginibus ab inicio mundi. W Polsce w dość powszechnym użyciu są również określenia: Kronika Świata, Kronika Schedla lub Kronika norymberska.
SUDOC (fr. Système Universitaire de Documentation, pol. Uniwersytecki System Dokumentacji) – centralny katalog informacji bibliograficznej francuskiego szkolnictwa wyższego.
Biblioteka Narodowa Republiki Czeskiej (cz. Národní knihovna České republiky) – biblioteka narodowa Czech z siedzibą w Pradze. Biblioteka znajduje się w gmachu Clementinum. Jedna z najstarszych bibliotek na terenie Czech, której zbiory obejmują ponad 6,5 miliona woluminów.

Reklama