• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Menander



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Krystyna Bartol (ur. 6 listopada 1961 w Poznaniu) – polska filolog klasyczna, literaturoznawczyni-hellenistka, tłumaczka literatury greckiej, prof. dr hab. o specjalności filologia klasyczna, hellenistyka.Lucius Afranius - komediopisarz rzymski żyjący w drugiej połowie II wieku p.n.e.. Z jego twórczości do naszych czasów zachowało się 40 tytułów dzieł i około 200 ich fragmentów. Był twórcą i jednym z największych przedstawicieli fabula togata, czyli rzymskiej komedii narodowej, a także bardzo popularnym komediografem w Rzymie. W swoich dziełach poruszał najczęściej tematy z codziennego życia klasy średniej. Sporo zapożyczył z twórczości Menandra.

    Menander (stgr. Μένανδρος Menandros, 342-291 p.n.e.) – starożytny poeta grecki, główny przedstawiciel komedii nowej i komedii charakterów.

    Pochodził z rodziny, która zapewniła mu staranne wychowanie i wykształcenie. Był uczniem Teofrasta oraz przyjacielem Epikura, z którym najprawdopodobniej pełnił służbę wojskową. Duży wpływ na jego zainteresowanie teatrem miał znany komediopisarz Aleksis. Był admiratorem twórczości scenicznej Eurypidesa, który stanowił dla niego wzór i którego usiłował – oczywiście na swój sposób – naśladować. Uważa się, że Menander był podatny na wdzięki niewieście. Jego kochanką była prawdopodobnie hetera Glykera, kochanka Harpalosa. Menander zmarł tragicznie w Pireusie, w wieku 51 albo 52 lat, topiąc się podczas kąpieli. Jest autorem 108 komedii, zaginionych pod koniec starożytności, a w ostatnich stuleciach odnajdywanych wśród egipskich papirusów. Treść czterech z nich udało się współcześnie zrekonstruować.

    Odludek albo mizantrop (gr.: Δύσκολος ἢ Μισάνθρωπος, Dyskolos e Misanthropos) – jedyna zachowana w całości komedia Menandra, napisana w 317/316 roku przed Chr.Aleksis z Turioj (ur. ok. 384 p.n.e. zm. 278 p.n.e.) – grecki dramatopisarz, reprezentant tzw. komedii średniej i poprzednik nowej. Pochodził z południowej Italii. Był krewnym Menandra. W komedii attyckiej Aleksisa z Turioj dominuje satyra polityczna i bufonada, które utorowały drogę ośmieszaniu mitów i krytyce ówczesnych filozofów i literatów.

    Spis treści

  • 1 Życie
  • 2 Dorobek sceniczny
  • 2.1 Tytuły wybranych utworów Menandra
  • 2.1.1 Komedie o prawdopodobnej tematyce rodzinnej
  • 2.1.2 Komedie o prawdopodobnej tematyce związanej z zawodami i zajęciami
  • 2.1.3 Komedie, których tytuł wskazuje na pochodzenie postaci
  • 2.1.4 Komedie, których tytuł wskazuje na ważną scenę w utworze
  • 2.1.5 Komedie, których tytuł wskazuje na istotny rekwizyt
  • 2.1.6 Komedie, których tytuł wskazuje na przywarę lub charakter postaci
  • 2.2 Zachowana spuścizna
  • 3 Charakterystyka twórczości
  • 3.1 Ogólna charakterystyka
  • 3.2 Galeria postaci
  • 3.3 Arystofanes i Menander
  • 3.4 Filozofia poety
  • 4 Menander w oczach potomnych
  • 4.1 Naśladowcy
  • 4.2 Komentatorzy i czytelnicy
  • 4.3 Wypisy
  • 4.4 Zapomnienie
  • 4.5 W średniowieczu i nowożytności
  • 4.6 Odkrycie
  • 5 Ciekawostki
  • 6 Zobacz też
  • 7 Uwagi
  • 8 Przypisy
  • 9 Bibliografia
  • Hetera (gr. hetaíra - towarzyszka) – odpowiednik kurtyzany w starożytnej Grecji. Hetera od zwykłej prostytutki różniła się niezależnością i wysoką pozycją towarzyską. Inna nazwa to córa Koryntu.Flawiusz Julian (Flavius Claudius Iulianus, ur. w 331 lub wiosną 332 w Konstantynopolu, zm. 26 czerwca 363 w dolinie Maranga koło dzisiejszej Samarry) – cesarz rzymski w latach 361-363, znany szerzej jako Julian Apostata.

    Życie[]

    Menander był synem Diopejthesa i Hegestraty. Pochodził z ateńskiego demu Kèfisos. Urodził się za archonta Sosigenesa, to jest w roku 342/341 p.n.e. Odebrał staranne wychowanie. Jego nauczycielem był filozof z Perypatu, Teofrast. W szkole Teofrasta zaprzyjaźnił się z Demetriuszem z Faleronu (ok. 354-283), filozofem i późniejszym rządcą Aten z ramienia władcy Macedonii Kassandra. W efebii, będącej rodzajem przygotowania do służby wojskowej, zetknął się z młodym Epikurem (341-270). Znał też osobiście innego twórcę komedii nowej, Aleksisa (ok. 372-ok. 270), od którego, jak się wydaje, uczył się tajników warsztatu komediopisarskiego. Jako młody twórca podziwiał twórczość Eurypidesa, którą mógł poznawać ze sceny, i którą, jak to określa Kwintylian, w odmiennym rodzaju próbował naśladować. Zaczął pisać i wystawiać komedie w bardzo młodym wieku. Debiutował jako dwudziestolatek, za archonta Filoklesa w 322/321 roku. Pierwsze zwycięstwo odniósł w agonie scenicznym, w siedem lat po debiucie, sztuką Gniew, będącą, jak się przypuszcza, studium charakteru złośnika. W trakcie swej kariery dramatopisarskiej miał odnieść jeszcze siedem zwycięstw.

    Demetrios Poliorketes (gr. Δημήτριος Πολιορκητής), „ten, który oblega miasta” (337 p.n.e. – 283 p.n.e.) – syn Antygonosa Jednookiego Macedońskiego, według Plutarcha jeden z najwybitniejszych wodzów w historii świata antycznego, wynalazca nowych maszyn oblężniczych.Harpalos (zm. w 323 p.n.e.) – przyjaciel z dzieciństwa i skarbnik króla Macedonii Aleksandra Wielkiego podczas jego wyprawy przeciwko Persji. Początkowo zajmował się finansami towarzysząc armii Aleksandra, a od lata 330 r. p.n.e. został nadzorcą głównego skarbca zlokalizowanego w Babilonie. W 325 r. p.n.e., kiedy Aleksander walczył w Indiach, rozeszła się plotka o śmierci władcy. Harpalos początkowo próbował stworzyć własne państwo na terenie Cylicji, Syrii i Fenicji, a potem gdy okazało się, że Aleksander żyje i krwawo rozprawia się nieposłusznymi satrapami, uciekł do Aten z ogromną sumą 5 tysięcy talentów i dużym oddziałem najemników. Ateńczycy wpuścili go do miasta, ale jego skarb został skonfiskowany i złożony w świątyni Ateny na Akropolu. Azylu udzielił mu Demostenes, początkowo niechętny zbiegowi, ale skarb, który przywiózł ze sobą Harpalos przekonał go. Aleksander domagał się wydania Harpalosa, Ateńczycy jednak się nie zgodzili. Wkrótce jednak Harpalos został zdradzony i musiał uciekać na Kretę, gdzie w 323 r. p.n.e został zamordowany.

    Pomimo zaproszeń na dwory mecenasów literatury i sztuki egipskich Ptolemeuszów i bliższych mu filoheleńskich władców macedońskich pozostał w Atenach. Po upadku i wygnaniu Demetriusza z Faleronu omal nie przypłacił tego wyrokiem sądowym, od którego uchronił go nieznany bliżej Telesforos, rzecznik zwycięskiego Demetriusza Poliorketesa. Plotka antyczna podaje, że był do szaleństwa czuły na wdzięki niewieście. Za jego partnerki uważa się dwie wybitne ówczesne hetery – Taide (m.in. przyjaciółkę Aleksandra Macedońskiego) i Glykerę (kochankę Harpalosa, bohatera największego skandalu epoki). Przypuszczenie to opiera się na tym, że ich imionami zatytułował dwie swoje komedie.

    Demetriusz z Faleronu a. Demetrios z Faleronu (ur. ok. 350, zm. 283 p.n.e.) – filozof, polityk, pisarz i retor grecki, uczeń Arystotelesa i Teofrasta z Eresos.Klasyczny język arabski (arab. اللغة العربية الفصحى luġat ul-ʿarabiyyat ul-fuṣḥā, w skrócie fusha) powstał jako środek porozumiewania się między plemionami posługującymi się różnymi dialektami semickimi, zamieszkałymi na terenie Półwyspu Arabskiego. Istnieją dwie teorie odnośnie powstania języka klasycznego:

    Był mężczyzną przystojnym, co potwierdzają jego zachowane portrety, o regularnych rysach. Miał jednak zeza, ale – jak stwierdza antyczna notatka – za to ostry umysł. Dowodem jego ciętego języka jest anegdota opowiadająca, że spotkawszy swego rywala, Filemona, który go wielokrotnie zwyciężył w agonie scenicznym, dzięki schlebianiu publiczności, miał powiedzieć: Filemonie, powiedz mi z łaski swojej, ty się nie rumienisz, kiedy nade mną odnosisz zwycięstwa? Miał niezwykłą łatwość pisania. Zapytany niedługo przed agonem przez kogoś z bliskich: Niedaleko już do Dionizjów, Menandrze, a tyś jeszcze nie stworzył komedii?, miał odpowiedzieć: Na bogów, już stworzyłem, treść ułożona, trzeba tylko jeszcze dopisać wierszyki.

    Sydoniusz Apolinary, Gaius Sollius Modestus Sidonius Apollinaris (ur. ok. 430 w Lyonie, zm. ok. 489) – rzymski poeta, dyplomata i biskup Clermont (w regionie Owernia), święty katolicki, ojciec Kościoła, uznawany za najważniejszego twórcę tego okresu zamieszkującego ówczesną Galię.Zakład Narodowy im. Ossolińskich (ZNiO, Ossolineum) – zasłużony dla polskiej nauki i kultury Instytut (do 1939 r. – łączył w sobie Bibliotekę, Wydawnictwo i Muzeum Książąt Lubomirskich), ufundowany dla Narodu Polskiego w 1817 roku przez Józefa Maksymiliana Ossolińskiego, otwarty w 1827 roku we Lwowie.

    Umarł w 52. roku życia (291/290 p.n.e.) w Pireusie, utopiwszy się w czasie kąpieli. Jego grób znajdujący się przy drodze z Pireusu do Aten pokazywano jeszcze pięćset lat później podróżującemu po Grecji Pauzaniaszowi. W teatrze, po śmierci poety, stanął jego brązowy pomnik.

    Plutarch z Cheronei (gr. Πλούταρχος ὁ Χαιρωνεύς, Plutarchos ho Chaironeus, ur. ok. 50 n.e., zm. ok. 125 n.e.) – jeden z największych pisarzy starożytnej Grecji, historyk, filozof-moralista oraz orator.Lukian z Samosat(y) (właściwie: gr. Lukianós, łac. Lucianus, pol. Lucjan, ok. 120 do ok. 190) – rzymski retoryk i satyryk, piszący po grecku, sofista. Zmarł prawdopodobnie w Atenach. Uważany jest za twórcę satyry społecznej.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Język grecki klasyczny, greka klasyczna – stadium rozwojowe języka greckiego, używanego w okresie klasycznym (500 r. p.n.e. - 350 r. p.n.e.) starożytnej Grecji. Był to jeden z ważniejszych języków starożytności, rozpowszechniony na znacznych obszarach Półwyspu Bałkańskiego i Azji Mniejszej oraz na Cyprze. Dzisiaj ten język można studiować na filologii klasycznej. Był to język bogatej literatury, w okresie klasycznym działali Tukidydes, Arystofanes, Platon, mówcy ateńscy.
    Biblioteka Kongresu Stanów Zjednoczonych (ang.: Library of Congress) – największa biblioteka świata. Gromadzi ponad 142 mln różnego rodzaju dokumentów, ponad 29 mln książek, 58 mln rękopisów, 4,8 mln map i atlasów, 12 mln fotografii, 6 mln mikrofilmów, 3,5 mln dokumentów muzycznych, 500.000 filmów; wszystko w ponad 460 językach. 7% zbiorów to dokumenty w językach słowiańskich, w tym największy w USA zbiór polskich książek. Całość zajmuje 856 km półek. Biblioteka dysponuje (w 3 budynkach) 22 czytelniami ogólnymi, 3 wydzielonymi czytelniami dla kongresmenów oraz biblioteką sztuki (John F. Kennedy Center). Zatrudnia 5 tysięcy pracowników. Wyposażona jest w system komputerowy o pojemności 13 mln rekordów oraz w 3000 terminali. Pełni funkcję biblioteki narodowej.
    Titus Maccius Plautus (ok.250 p.n.e. w Sarsina - ok.184 p.n.e.) - komediopisarz rzymski, jeden z najstarszych (obok Katona Starszego) pisarzy rzymskich, których utwory zachowały się w czymś więcej niż fragmentach, a przy tym jeden z dwóch (obok Terencjusza) komediopisarzy rzymskich, których komedie znamy z autopsji.
    Didymos z Aleksandrii (gr. Δίδυμος) (ur. ok. 65 r. p.n.e., zm. ok. 10 r. n.e.) – gramatyk i filolog grecki działający w Aleksandrii.
    Atenajos z Naukratis (stgr. Ἀθήναιος Nαυκρατίτης Athenaios Naukratites, łac. Athenaeus Naucratita) – grecki retor i gramatyk działający na przełomie II i III wieku n.e. Autor zachowanej do naszych czasów Deipnosophistae (Uczty mędrców).
    Marcus Fabius Quintilianus (ok. 35 – ok. 96) – rzymski retor i pedagog w dziedzinie teorii wymowy. Pierwszy płatny z kasy państwowej nauczyciel retoryki.
    Lobegott Friedrich Konstantin von Tischendorf (ur. 18 stycznia 1815, zm. 7 grudnia 1874) – niemiecki protestancki biblista, odkrywca ponad dwudziestu kodeksów majuskułowych. Posiadał doskonały wzrok, widział w szerszym paśmie niż przeciętny człowiek. Znał wszystkie starożytne języki, na które przełożona została Biblia.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.032 sek.