• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Melsztyn

    Przeczytaj także...
    Władysław II Jagiełło (ur. ok. 1362 lub ok. 1352, zm. 1 czerwca 1434 w Gródku) – wielki książę litewski w latach 1377–1381 i 1382–1401, król Polski 1386-1434 i najwyższy książę litewski 1401–1434. Syn Olgierda i jego drugiej żony Julianny, córki księcia twerskiego Aleksandra, wnuk Giedymina. Założyciel dynastii Jagiellonów.Zborowscy herbu Jastrzębiec polska rodzina szlachecka, znana od czasów Marcina Zborowskiego, podczaszego królewskiego (ur. 1492, zm. 1565). Marcin był ojcem ośmiu synów, w tym: Marcina, Piotra, Jana, Andrzeja, Krzysztofa i Samuela. Główna gałąź rodu wymarła na Aleksandrze, synu Samuela w 1621.
    Lanckorońscy (Wodzisławscy), herbu Zadora – starodawny możnowładczy ród polski, który zamieszkiwał w ziemi krakowskiej i sandomierskiej. Ich Herb Zadora jest jednym z przedstawionych na berle Uniwersytetu Jagiellońskiego. Zadorowie należeli do wpływowego rodu, biorącego udział w działalności publicznej w Polsce ostatnich Piastów. Za tę działalność Władysław Łokietek nadał im Brzezie w ziemi krakowskiej. Ostatni z Piastów w 1370 roku w testamencie wraz z innymi majętnościami przekazał braciom z Brzezia również Lanckoronę.

    Melsztynwieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim, w gminie Zakliczyn.

    Historia[ | edytuj kod]

    Na wzgórzu gdzie znajdują się obecnie ruiny zamku, stała warownia Spytka z Melsztyna, bohatera epizodycznego Krzyżaków. Nazwa wsi ma pochodzenie niemieckie (od Mehlstein – kamień młyński).

    Jadwiga (Elżbieta) z Melsztyńskich Pilecka herbu Leliwa (zm. po 1404) – wojewodzianka sandomierska, kasztelanówna krakowska i wojnicka, łowczanka krakowska, starościna ruska i sandomierska, wojewodzina sandomierska, generałowa-starościna wielkopolska.Województwo małopolskie – jedno z 16 województw Polski. W obecnym kształcie powstało 1 stycznia 1999 r. w wyniku reformy administracyjnej. Województwo zajmuje powierzchnię 15 182 km² i jest jednym z mniejszych w Polsce (12 miejsce w kraju). Pod względem liczby mieszkańców (3 mln 298 tys. osób) województwo znajduje się na 4 miejscu w Polsce. Gęstość zaludnienia jest tu jedną z najwyższych w kraju (małopolskie – 217 osób/km², średnia krajowa – 122 osób/km²).

    Zamek ten powstał w XIV wieku, został spalony w 1771 roku w czasie walk konfederacji barskiej z wojskami rosyjskimi. Z murów zamkowych rozpościera się widok na Dunajec oraz odległy o 3 km Zakliczyn oraz widoczną na południowym wschodzie wieś Tropie. Po stronie południowej zamku znajdowały się kiedyś uprawy winnej latorośli, zasadzonej przez Lanckorońskich.

    Województwo krakowskie (łac. Palatinatus Cracoviensis) – jednostka terytorialna Korony Królestwa Polskiego, później Rzeczypospolitej Obojga Narodów istniejąca od XIV wieku do 1795 r., część prowincji małopolskiej. Obejmowała powierzchnię 17 650 km² posiadając 8 powiatów. Siedzibą wojewody był Kraków, a sejmiki ziemskie odbywały się w Nowym Korczynie.Krzyżacy – powieść historyczna Henryka Sienkiewicza, która ukazała się po raz pierwszy w czasopiśmie "Tygodnik Ilustrowany" od lutego 1897 do lipca 1900 roku, a w postaci książkowej w roku 1900. Akcja utworu toczy się od 1399 (rok śmierci królowej Jadwigi) do 1410 (bitwa pod Grunwaldem).

    Wnukiem Spicimira, właściciela zamku, był Spytko II, który w wieku lat 18 został kasztelanem krakowskim, następnie od Władysława Jagiełły otrzymał tytuł zarządcy Podola (zginął 12 lub 16 sierpnia 1399, walcząc z Tatarami nad Worsklą). Jego synowie Jan i Spytko III byli politycznymi przeciwnikami Zbigniewa Oleśnickiego. Spytko, kasztelan biecki, był też właścicielem m.in. zamku w Rabsztynie. Został zabity w bitwie z wojskami biskupa Zbigniewa Oleśnickiego pod Grotnikami w 1439 r, gdzie nad obnażonym jego ciałem, leżącym przez trzy dni na polu bitwy odprawiono sąd a wziętych do niewoli jego zwolenników bezlitośnie ścięto.

    Pomnik przyrody – prawnie chroniony twór przyrody, szczególnie cenny ze względów naukowych, zabytkowych, kulturowych i innych.Tropie – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Gródek nad Dunajcem. Na początku XX wieku do wsi przyłączono miejscowość Wiatrowice oraz Habalina. Od południa wieś graniczy przez Dunajec z Witowicami Dolnymi, a od zachodu z Wytrzyszczką.

    Kolejnymi właścicielami Melsztyna byli Jordanowie, Zborowscy wraz z Sobkami, Tarłowie i Lanckorońscy do XIX wieku. Wieś należąca do dóbr Melsztyn, leżąca w powiecie sądeckim województwa krakowskiego należała w XVII wieku do kasztelana sądeckiego Zygmunta Tarły. 10 km na zachód od Melsztyna położony jest zamek w Czchowie oraz zamek Tropsztyn.

    Zbigniew Oleśnicki herbu Dębno (ur. 5 grudnia 1389 w Siennie, zm. 1 kwietnia 1455 w Sandomierzu) – biskup krakowski w latach 1423-1455, od 1449 pierwszy kardynał narodowości polskiej, doradca Władysława II Jagiełły i Władysława III Warneńczyka, mówca.Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.

    Z Melsztyna pochodziła Jadwiga (z Leżenic) Melsztyńska-Pilecka, matka chrzestna króla Władysława II Jagiełły.

    W latach 1975–1998 miejscowość leżała w województwie tarnowskim.

    Przyroda[ | edytuj kod]

    W Melsztynie, przy drodze wojewódzkiej nr 980, znajduje się okazała, pomnikowa topola czarna. To drzewo o regularnym, lekko krzywym pniu, o obwodzie 780 cm i wysokości 35 m (w 2013).

    Zobacz też[ | edytuj kod]

    Zamek w Melsztynie

    Zamek w Czchowie – ruiny zamku w Czchowie na wzgórzu zwanym Baszta nad Dunajcem w powiecie brzeskim w województwie małopolskim.Bitwa pod Grotnikami – starcie zbrojne, które miało miejsce 4 maja 1439 w pobliżu miejscowości Grotniki koło Nowego Korczyna w obecnym województwie świętokrzyskim, nad Nidą, podczas konfederacji Spytka z Melsztyna. Wtedy to konfederaci husyccy pod wodzą Spytka z Melsztyna ponieśli klęskę z rąk armii królewskiej dowodzonej przez biskupa krakowskiego Zbigniewa Oleśnickiego. Bitwa ta doprowadziła do upadku ruchu husyckiego w Polsce.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Urząd Miejski w Zakliczynie: Wykaz miejscowości wchodzących w skład Gminy Zakliczyn wraz z liczbą mieszkańców.
    2. Wojewoda płocki Abraham Socha. Przyczynek do genealogii Nałęczów mazowieckich, [w:] Anna Supruniuk, Szkice o rycerstwie mazowieckim XIV/XV wieku, Toruń 2008, s. 7–8, ISBN 978-83-89376-69-5.
    3. Wiesław Bondyra, Dobra ziemskie Tarłów w Małopolsce w czasach saskich, w: Tarłowie. Z dziejów kulturalnych, gospodarczych i politycznych rodu, Janowiec 2009, s. 53.
    4. Krzysztof Borkowski, Robert Tomusiak, Paweł Zarzyński, Drzewa Polski, Warszawa 2016, s. 395.

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Prywatna strona o zamku w Melsztynie
  • Oficjalna strona wsi Melsztyn
  • Melsztyn w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. VI: Malczyce – Netreba. Warszawa 1885.
  • Melsztyn w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. XV, cz. 2: Januszpol – Wola Justowska. Warszawa 1902.
  • Zamek w Melsztynie – ruiny zamku na wzgórzu nad Dunajcem we wsi Melsztyn w powiecie tarnowskim w województwie małopolskim.Powiat tarnowski – powiat w Polsce (województwo małopolskie), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Tarnów.




    Warto wiedzieć że... beta

    Gmina Zakliczyn – gmina miejsko-wiejska w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie tarnowskim. Położona jest w strefie Pogórza Karpackiego (na pograniczu Pogórza Wiśnickiego, Rożnowskiego i Ciężkowickiego, rozdzielonych rozległą doliną środkowego biegu Dunajca).
    Podział administracyjny Polski 1975–1998 – podział administracyjny obowiązujący od 1 czerwca 1975 do 31 grudnia 1998 (od reformy w 1975 do reformy w 1999). Został wprowadzony ustawą z dnia 28 maja 1975 o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych.
    Dunajec (słow. Dunajec, niem. Dunajetz lub Dohnst) – rzeka w południowej Polsce, prawy dopływ Wisły (rzeka II rzędu). Powstaje z połączenia wód Czarnego Dunajca i Białego Dunajca w m. Nowy Targ; za początkowy odcinek uważa się Czarny Dunajec. Długość 247 km (łącznie z Czarnym Dunajcem), z czego 17 km liczy odcinek graniczny między Sromowcami Niżnymi a Szczawnicą. Powierzchnia dorzecza wynosi 6804 km², z tego w Polsce 4854,1 km², na Słowacji 1949,9 km² (z czego 1594,1 km² przypada na dorzecze Popradu, a 355,8 km² – na zlewnię samego Dunajca).
    Zamek Tropsztyn – rekonstrukcja zamku obronnego wzniesiona na stromym półwyspie oblanym z trzech stron rzeką Dunajec w gminie Czchów. Historia zamku jest związana z położoną po przeciwległej stronie rzeki wsią Tropie.
    Wieś (łac. pagus, rus) – jednostka osadnicza o zwartej, skupionej lub rozproszonej zabudowie i istniejących funkcjach rolniczych lub związanych z nimi usługowych lub turystycznych, nieposiadająca praw miejskich lub statusu miasta (art. 2 ustawy z 29 sierpnia 2003 o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych).
    Województwo tarnowskie – jednostka podziału administracyjnego istniejąca w latach 1975 – 1998. Położone w południowo-wschodniej części Polski. Graniczyło z województwami: krakowskim, kieleckim, tarnobrzeskim, rzeszowskim, krośnieńskim i nowosądeckim. Siedzibą władz województwa był Tarnów.
    Spytko II herbu Leliwa (ur. 1364, zm. 12 lub 16 sierpnia 1399) – wojewoda krakowski od 1384, w 1385 r. wraz ze swoimi braćmi stryjecznymi Janem z Tarnowa i Spytkiem z Tarnowa wynegocjował i podpisał jako reprezentant Polski pierwszą Unię Polski i Litwy zawartą w miejscowości Krewo, stąd zwana Unią krewską i wydanie królowej Jadwigi za mąż za wielkiego księcia Litwy Władysława Jagiełłę; kasztelan krakowski od 1389, w 1396 spustoszył posiadłości Władysława Opolczyka, w tym Lubliniec, Olesno i Gorzów Śląski. W 1395 otrzymał Podole jako lenno, dowodził polskimi posiłkami w bitwie nad Worsklą, w której poległ.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.042 sek.