• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Melanogeneza

    Przeczytaj także...
    Warstwa podstawna naskórka (łac. stratum germinativum) - najgłębiej położona warstwa naskórka, znajdująca się poniżej warstwy kolczystej, zbudowana z unipotencjalnych komórek prekursorowych, produkujących komórki potomne wędrujące do wyżej położonych warstw naskórka. W tej warstwie położone są melanocyty, produkujące barwnik melaninę.Albinizm (bielactwo) – brak pigmentu w skórze, tworach skórnych, włosach i tęczówce oka (czerwone oczy lub, rzadziej, niebieskawe). Osobnik posiadający tę cechę nosi miano albinosa.
    Dopachinon – aminokwas posiadający w łańcuchu bocznym resztę benzochinonu. Jest związkiem pośrednim w biosyntezie melaniny (melanogeneza).

    Melanogeneza – proces enzymatycznego powstawania melanin. Melaniny warunkują między innymi: barwę skóry a co za tym idzie umożliwiają powstanie opalenizny.

    Przebieg procesu[]

    L-tyrozyna
    L-DOPA

    Przemiany można przedstawić za pomocą schematu: tyrozyna –(tyrozynaza)→ DOPA (3,4-dihydroksyfenyloalanina) → dopachinon → melaniny

    Proces powstawania melaniny to szereg reakcji biochemicznych. Prekursorem melaniny jest L-tyrozyna przekształcana przez tyrozynazę w 3,4-dihydroksyfenyloalaninę. Ta następnie jest przekształcana w dopachinon a ten w melaniny.

    Melaniny – grupa pigmentów odpowiadających za pigmentację organizmów. U ludzi występują głównie w skórze właściwej i naskórku, we włosach, a także w naczyniówce, powodując, że promienie świetlne mogą padać do wnętrza oka tylko przez źrenicę. Melaniny skóry i włosów powstają pod wpływem enzymu tyrozynazy w procesie enzymatycznym melanogenezy, do której silnie pobudza promieniowanie UV. Melaniny w skórze chronią jej głębsze warstwy przed szkodliwym działaniem promieni ultrafioletowych, które wchodzą w skład promieniowania słonecznego. Pod wpływem tych promieni ilość melaniny się zwiększa, powodując przejściową zmianę zabarwienia skóry (opaleniznę).Tryptofan (nazwa skrótowa Trp) – organiczny związek chemiczny z grupy aminokwasów biogennych. Jest obojętny elektrycznie; jego łańcuch boczny oparty jest na szkielecie indolu.

    Proces zachodzi w melanosomach (organellach melanocytów, znajdujących się w warstwie podstawnej naskórka) takie jak:

  • eumelanina (dwa rodzaje o różnym zagęszczeniu);
  • DHI eumelanina - barwnik ciemny odpowiedzialny za kolor czarny o bardzo wysokim zagęszczeniu,
  • DHICA eumelanina - barwnik ciemny, brązowy o średnim zgęszczeniu,
  • feomelanina - barwnik jasny, czerwono-żółty o najniższym zagęszczeniu.
  • Regulacja[]

    Proces jest inicjowany promieniowanie UV. Regulowana przez melanotropinę (u człowieka) i/lub adrenokortykotropiny. Melanogenezę regulują też witaminy (A, B, C i P), bioelementy (Fe, Cu, Ca). Promieniowanie ultrafioletowe nasila melanogenezę poprzez zmniejszenie ilości grup sulfhydrylowych, które hamują melanogenezę. Do syntezy melaniny potrzebne są między innymi aminokwasy: tryptofan, fenyloalanina oraz tyrozyna.

    Tyrozyna (Tyr lub Y) − organiczny związek chemiczny. Stereoizomer L jest jednym z 20 podstawowych aminokwasów białkowych. Nazwa tyrozyna pochodzi od gr. tyros – ser. Łańcuch boczny tyrozyny stanowi niepolarny pierścień aromatyczny z przyłączoną w pozycji „para” grupę hydroksylową (−OH), połączony z atomem węgla α przez mostek metylenowy.Kortykosteroidy (glikokortykoidy, glikokortykosterydy, glikokortykosteroidy, kortykosterydy) – hormony produkowane w warstwach pasmowatej i siatkowatej kory nadnerczy pod wpływem ACTH, które regulują przemiany białek, węglowodanów i tłuszczów. Zalicza się do nich: kortyzol, kortykosteron, kortyzon.

    Zaburzenia[]

    Zaburzenia w syntezie melanin powodują albinizm. Zbyt mała ilość kortykosterydów w przypadku choroby Addisona nie jest w stanie skutecznie hamować syntezy melanin. Drugą koncepcją dotyczącą ciemniejszego zabarwienia skóry i śluzówek w chorobie Addisona jest nadmierna uwalnianie kortykoliberyny (ACTH, pochodnej proopiomelanokortyny - POMC), która ma działanie podobne do beta-MSH, czyli beta-melanotropiny. Hormon ten wpływa na rozpraszanie melanin w komórkach skóry gadów.

    Opalenizna – ściemnienie barwy skóry (szczególnie widoczne u osób o jasnej karnacji) w wyniku naturalnej, fizjologicznej reakcji, która zachodzi podczas ekspozycji na promieniowanie ultrafioletowe światła słonecznego (lub w solarium). Przy nadmiernej ekspozycji na to promieniowanie, na skórze może wystąpić oparzenie słoneczne. Jedną z zalet opalania się jest to, że pod wpływem odpowiedniej dawki promieniowania słonecznego w skórze dochodzi do zsyntetyzowania takiej ilości witaminy D3, która pokrywa dzienne zapotrzebowanie na nią praktycznie w 100%.Enzymy – wielkocząsteczkowe, w większości białkowe, katalizatory przyspieszające specyficzne reakcje chemiczne poprzez obniżenie ich energii aktywacji.

    Przypisy

    1. redaktor naczelny Zdzisław Otałęga: Encyklopedia biologiczna tom VI Ks-Mn. Kraków: OPRES, 1998, s. 312-313. ISBN 83-85909-45-1.
    2. Wojciech. Sawicki: Histologia. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2009, s. 601. ISBN 978-83-200-4103-3.

    Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.

    Melanotropina (MSH, hormon melanotropowy, intermedyna) – hormon polipeptydowy wytwarzany przez komórki pośredniej części przysadki mózgowej, którego działanie skupia się na melanoforach, czyli komórkach barwnikowych zawierających pigment, zwany melaniną. Hormony kory nadnercza (kortyzol) i rdzenia nadnerczy (adrenalina, noradrenalina) silnie hamują wydzielania hormonu melanotropowego.Melanosom (z gr. melas, melanos - czarny + soma - ciało), ciałka melaninowe – organella melanocytów zawierające i produkujące melaninę. Melanosomy gromadzone są w cytoplazmie i przekazywane są do komórek warstwy kolczystej.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Skóra (łac. cutis, gr. derma) – największy narząd powłoki wspólnej (łac. integumentum commune) kręgowców o złożonej budowie i wielorakich funkcjach; powłoka właściwa.
    Lewodopa (L-DOPA; łac. Levodopum) – naturalny aminokwas, amina katecholowa, powstała w procesie hydroksylacji tyrozyny, na skutek reakcji prowadzonej przez hydroksylazę tyrozynową. Jest prekursorem dopaminy, powodującym zwiększenie stężenia tego neuroprzekaźnika w mózgu. Jest metabolitem pośrednim w szlaku syntezy adrenaliny:
    Hormon adrenokortykotropowy (kortykotropina, skrót: ACTH) – hormon peptydowy przysadki mózgowej, który pobudza korę nadnerczy do wydzielania kortyzolu i wielu słabo działających androgenów.
    Fenyloalanina (skróty: Phe, F) – organiczny związek chemiczny z grupy aminokwasów egzogennych. Fenyloalanina jest jednym spośród 20 aminokwasów kodowanych przez DNA, które stanowią podstawowy budulec większości naturalnie występujących białek.
    Witaminy – grupa organicznych związków chemicznych o różnorodnej budowie, niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu żywego. Mogą być pochodzenia naturalnego lub otrzymywane syntetycznie. Dla człowieka witaminy są egzogenne (ludzki organizm ich nie syntezuje), w związku z czym muszą być dostarczane z pokarmem (najczęściej w postaci prowitamin). Przeciwne działanie do witamin wykazują antywitaminy.
    Tyrozynaza (EC 1.14.18.1) to metaloenzym glikoproteinowy uczestniczący w procesie melanogenezy, w wyniku którego jest produkowana melanina. Jest aktywowany promieniowaniem UV i uczestniczy w wielu etapach tworzenia melaniny. Do aktywacji tyrozynazy jest niezbędny aminokwas tyrozyna oraz niektóre jony. Tyrozynaza zlokalizowana jest w melanocytach. W procesie melanogenezy tyrozynaza katalizuje ortohydroksylację tyrozyny do DOPA, a następnie w wyniku konwersji DOPA do dopachinonu.
    Aminokwasy – organiczne związki chemiczne zawierające zasadową grupę aminową -NH2 oraz kwasową grupę karboksylową -COOH lub – w ujęciu ogólniejszym – dowolną grupę kwasową, np. sulfonową -SO3H. Aminokwasy są tzw. solami wewnętrznymi (amfolitami).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.028 sek.