• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Meglenorumuni

    Przeczytaj także...
    Meglena (t. Moglena, Almopia; gr. Μογλενά - Mogleǹa, Αλμωπία - Almop̀ia; tur. Karacova - Karadżowa) - kotlina śródgórska w Macedonii Egejskiej, w dzisiejszej Grecji, na granicą z Macedonią.Bułgarzy – naród z grupy południowych Słowian, zamieszkujący głównie Bułgarię, w mniejszej liczbie także Macedonię, Grecję, Ukrainę i Mołdawię.
    Etnonim (gr. éthnos – lud, naród), nazwa danego narodu, plemienia, grupy etnicznej, np. Francuzi, Japończycy, Nawahowie. Wyróżnia się dwa rodzaje etnonimów:
    Kolorem ciemnożółtym oznaczono region zamieszkany przez Meglenorumunów

    Meglenorumuni (meglenorum. Vlashi, gr. Βλαχομογλενίτες – Vlachomoglenítes) – wołoska grupa etniczna zamieszkująca pierwotnie kotlinę Meglena w środkowej Macedonii (na pograniczu dzisiejszej Grecji i Republiki Macedonii), obecnie również Rumunię. Liczebność (szacunkowa) – 12 do 20 tys. osób.

    Język grecki, greka (starogr. dialekt attycki Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. Ελληνική γλώσσα, Ellinikí glóssa lub Ελληνικά, Elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym językiem z helleńskich naturalnych, który nie wymarł.Pella (gr. Πέλλα = Pella, bułg., mac. Постол = Postoł) - miejscowość w Grecji, w prefekturze Pella, w pobliżu ruin starożytnego miasta Pella, ok. 2,5 tys. mieszkańców.

    Meglenorumuni posługują się językiem meglenorumuńskim z grupy języków wschodnioromańskich. Inaczej, niż wszystkie pozostałe grupy Wołochów, nie określają się nazwą pochodzącą od Rzymian (Romanus), lecz nazwą Vlashi. Etnonim „Meglenorumuni” powstał w XX wieku pod wpływem władz rumuńskich.

    Islam (arab. الإسلام ; al-islām) – religia monoteistyczna, druga na świecie pod względem liczby wyznawców po chrześcijaństwie. Świętą księgą islamu jest Koran, a zawarte w niej objawienie ma stanowić ostateczne i niezmienne przesłanie Boga do ludzi.Kożuf (t. Kožuv; maced. Кожуф, Кожув; bułg. Кожух - Kožuh; gr. Τζένα - Dzena) – pasmo górskie w Macedonii Egejskiej na granicy Macedonii i Grecji. Powierzchnia – około 1000 km² (80% w Macedonii, 20% w Grecji), najwyższy szczyt – Zełenbeg, graniczny, 2171 m n.p.m.

    Inaczej, niż Arumuni, Meglenorumuni tradycyjnie byli osiadłymi rolnikami, nie pasterzami. Wiele ich zwyczajów różni się od zwyczajów pozostałych ludów wołoskich, natomiast wykazuje wpływy bułgarskie. Meglenorumuni wyznają prawosławie. W 1759 mieszkańcy meglenorumuńskiej wsi Notia koło Pelli przeszli na islam.

    Grecja (gr. Ελλάδα Elláda, IPA: [e̞ˈlaða] lub Ελλάς Ellás, IPA: [e̞ˈlas]), Republika Grecka (Ελληνική Δημοκρατία Ellinikí Dimokratía, IPA: [e̞ˌliniˈci ðimo̞kraˈtiˌa]) – kraj położony w południowo-wschodniej części Europy, na południowym krańcu Półwyspu Bałkańskiego. Graniczy z czterema państwami: Albanią, Macedonią Północną i Bułgarią od północy oraz Turcją od wschodu. Ma dostęp do czterech mórz: Egejskiego i Kreteńskiego od wschodu, Jońskiego od zachodu oraz Śródziemnego od południa. Grecja ma dziesiątą pod względem długości linię brzegową na świecie, o długości 14880 km. Poza częścią kontynentalną, w skład Grecji wchodzi około 2500 wysp, w tym 165 zamieszkałych. Najważniejsze to Kreta, Dodekanez, Cyklady i Wyspy Jońskie. Najwyższym szczytem jest wysoki na 2918 m n.p.m. Mitikas w masywie Olimpu. Dobrudża (rum. Dobrogea, bułg. Добруджа) – kraina historyczna między Morzem Czarnym a ostatnim przed ujściem odcinkiem Dunaju, podzielona obecnie między Rumunię i Bułgarię.

    Istnieją sprzeczne opinie, że Meglenorumuni przywędrowali do Megleny po XII wieku z Rodopów lub że mogą być potomkami Pieczyngów. Obecność Meglenorumunów w Macedonii odnotowuje się od XIV wieku. Meglenorumuni zamieszkiwali pierwotnie północno-wschodnią część kotliny Megleny (wsie Notia, Langadia, Periklia i Archangelos) oraz przyległe części pasm górskich Pajak (wsie Skra, Kupa, Livadia, Karpi i Kastaneri) i Kožuf (wsie Chuma, Sermenin i Konsko w Macedonii).

    Anatolia (tureckie Anadolu) – kraina, należąca do Turcji, na półwyspie Azja Mniejsza (którego jest synonimem), leżąca między Morzem Czarnym a Zatoką Aleksandretty.Isparta (gr. Σπάρτη, także Baris/Βάρις) – miasto w południowo-zachodniej Turcji, w górach Taurus, na południowy zachód od jeziora Egridir.

    W 1924 muzułmańscy Meglenorumuni zostali przesiedleni w okolice Antalyi i Isparty w tureckiej Anatolii, gdzie są znani jako „Karadżowianie” (od tureckiej nazwy kotliny Meglena). W 1926 około 450 rodzin meglenorumuńskich ze wsi Archangelos, Skra, Kupa, Lundzini, Periklia i Livezi wyemigrowało z Grecji do Rumunii i osiedliło się w południowej Dobrudży. Po przejęciu tego terenu przez Bułgarię wielu z nich przeniosło się w inne rejony Rumunii, najwięcej do wsi Cerna koło Tulczy. Kolejni Meglenorumuni przenieśli się z Macedonii do Rumunii podczas II wojny światowej i wojny domowej w Grecji, uchodząc przed walkami partyzanckimi w swej ojczyźnie. W 1996 około 820 rodzin w Rumunii przyznało się do pochodzenia meglenorumuńskiego.

    Arumuni (t. Aromuni) – zbiorcza nazwa obejmująca różne romańskojęzyczne grupy etniczne zamieszkujące Bałkany. Liczebność: około 110 tys. - 250 tys.Pieczyngowie (łac. Bisseni, staroruskie печенѣгъ, l.mn. печенѣзи, śr.-grec. Πατζινάκος, Πατζινάκης, Πατζινακίτης -Patzinakitai, arab. Расаnāk/Bjnak/Bjamak/Bajanak, gruz. Pacanak-i, armeń. Pacinnak, węg. Besenyő/Becencik/Palóc, średniowieczna łac.: Bisseni, Bessi, Pizenaci, Расinасi, Расinасае, Расinасitае) – związek kilku plemion koczowniczych najprawdopodobniej z grupy oguzyjskiej, które wyruszyły ze swoich pierwotnych siedzib w Azji Środkowej i w VIII – IX wieku osiedliły się między dolnym biegiem Wołgi a rzeką Jaik (obecnie Ural).

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Mapa wsi meglenorumuńskich w Grecji i Macedonii
  • Meglenorumuni i Macedorumuni, Emil Tarcovnicu (rum.)
  • "Greccy Wołosi i ich nierozumiane dzieje" - esej Heleny Abadzi (ang.)
  • Badania nad Wołochami - Asterios Kukudis (gr.)
  • Sytuacja Arumunów i meglenorumunów (ang.)
  • Starożytny Rzym – cywilizacja rozwijająca się w basenie Morza Śródziemnego i części Europy. Jej kolebką było miasto Rzym leżące w Italii, które w pewnym momencie swoich dziejów rozpoczęło ekspansję, rozszerzając swoje panowanie na znaczne obszary i wchłaniając m.in. kulturę starożytnej Grecji. Cywilizacja rzymska, nazywana też niekiedy grecko-rzymską, razem z pochodzącą z Bliskiego Wschodu religią – chrześcijaństwem, stworzyła podstawy późniejszej cywilizacji europejskiej. Miasto Rzym zaczęło kształtować się w VIII wieku p.n.e., natomiast kres stworzonego przez nie państwa nastąpił formalnie w 1453 roku n.e. (wraz z upadkiem Konstantynopola i tym samym Cesarstwa bizantyńskiego), choć dosyć często jako koniec starożytnego Rzymu przyjmuje się rok 476 n.e., w którym upadło Cesarstwo zachodniorzymskie.Tulcza (rum.: Tulcea, bułg., ros., i ukr.: Тулча, Tulcha; tur.: Hora-Tepé o Tolçu) - miasto okręgowe w Dobrudży (Rumunia).




    Warto wiedzieć że... beta

    Liwadia (gr. Λιβαδειά) – miasto w Grecji, w administracji zdecentralizowanej Tesalia-Grecja Środkowa, w regionie Grecja Środkowa, w jednostce regionalnej Beocja, około 130 kilometrów na północny zachód od Aten. Siedziba gminy Liwadia. W 2011 roku liczyło 21 379 mieszkańców.
    Grupa etniczna (inaczej: etnos), w znaczeniach antropologicznym i społecznym – zbiorowość, która postrzega siebie samą lub postrzegana jest przez otaczające ją zbiorowości jako odrębną i specyficzną ze względu na jedną lub więcej cech takich jak:
    Macedonia Północna (mac. Северна Македонија, Republika Macedonii Północnej, mac. Република Северна Македонија) – państwo w Europie Południowej na Półwyspie Bałkańskim, powstałe w wyniku rozpadu Jugosławii, obejmujące swoim terytorium około 38% regionu historyczno-geograficznego Macedonia. Do 12 lutego 2019 Macedonia (Była Jugosłowiańska Republika Macedonii).
    Wołosi – zbiorcza nazwa różnych grup etnicznych zamieszkujących pierwotnie Półwysep Bałkański, posługujących się językami wschodnioromańskimi.
    Rodopy (bułg. Родопи, gr. Ροδόπη) – pasmo górskie hercyńskiego Masywu Rodopskiego w południowej części Półwyspu Bałkańskiego.
    Prawosławie – doktryna ortodoksyjnego (gr. ὀρθόδοξος – prawdziwie, prawidłowo wierzący) Kościoła chrześcijańskiego – jednej z dwóch grup Kościołów, obok Kościoła katolickiego, powstałych w wyniku rozłamu w chrześcijaństwie z 1054 roku (tzw. schizmy wielkiej – co uznaje się historycznie bardziej uzasadnione niż pojęcie tzw. schizmy wschodniej).
    Język meglenorumuński (nazwa własna vlaheşte, gr. vlachomoglenítika, ang. Moglenitic) - język (właściwie etnolekt) z podgrupy języków wschodnioromańskich grupy romańskiej języków indoeuropejskich. Przez część językoznawców uznawany za dialekt języka rumuńskiego.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.019 sek.