Megalodon

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Megalodon (Otodus megalodon lub Carcharocles megalodon) – wymarły gatunek ryby chrzęstnoszkieletowej, prehistoryczny rekin, największa ze znanych ryb drapieżnych. Żył 15,9–2,6 mln lat temu w morzach miocenu i pliocenu.

Język grecki klasyczny, greka klasyczna – stadium rozwojowe języka greckiego, używanego w okresie klasycznym (500 r. p.n.e. - 350 r. p.n.e.) starożytnej Grecji. Był to jeden z ważniejszych języków starożytności, rozpowszechniony na znacznych obszarach Półwyspu Bałkańskiego i Azji Mniejszej oraz na Cyprze. Dzisiaj ten język można studiować na filologii klasycznej. Był to język bogatej literatury, w okresie klasycznym działali Tukidydes, Arystofanes, Platon, mówcy ateńscy.Miocen – najstarsza epoka neogenu. Epoka wielkich przemian geologicznych skorupy ziemskiej. Wypiętrzenie nowych łańcuchów górskich zmieniło cyrkulację powietrza w atmosferze i wód w morzach. Trwał od 23,03 mln do 5,333 mln lat temu.

Z powodu chrzęstnej budowy szkieletu zachowało się niewiele skamieniałości tego gatunku i jest on znany głównie ze skamieniałości w postaci olbrzymich trójkątnych zębów o drobno ząbkowanych brzegach, od których pochodzi nazwa gatunku (z gr. mégas, D.-megálou – wielki + odoús, D.-odóntos – ząb). Według wczesnej rekonstrukcji szczęk, sporządzonej przez Bashforda Deana, megalodon mógł przekraczać nawet 25 m długości, jednak rekonstrukcja ta okazała się nieprawidłowa. W 1996 roku znaleziono ząb megalodona mierzący 16,8 cm długości, będący wówczas największym znanym zębem tego rekina. Później odkryto jeszcze większe zęby, co pozwoliło oszacować długość ciała rekina na ponad 18 m. Nowsze analizy wskazują na maksymalną długość między 14,5 a 16 m. Na podstawie porównań ze współczesnymi rekinami szacuje się, że u 16-metrowego megalodona głowa miała prawdopodobnie długość ok. 4,65 m, płetwa grzbietowa – ok. 1,62 m wysokości, a płetwa ogonowa – 3,85 m wysokości. Megalodony cechowały się dużą zmiennością maksymalnych rozmiarów (zarówno w czasie geologicznym, jak i przestrzeni). Ponadto dobór naturalny premiował duże rozmiary, co prowadziło do zwiększania się rozmiarów ciała w czasie ewolucji gatunku.

Kreda – ostatni okres ery mezozoicznej, trwający około 80 milionów lat (od 145,0 ± 0,8 do 66,0 mln lat temu). Kreda dzieli się na dwie epoki: wczesną kredę i późną kredę. W sensie chronostratygraficznym kreda to system, który dzieli się na dwa oddziały: kredę dolną i kredę górną.Drapieżnictwo – sposób odżywiania się organizmów, polegający na wykorzystaniu jako pokarm ciała innego zwierzęcia i w odróżnieniu od pasożytnictwa prowadzący do śmierci ofiary. Jest jedną z form oddziaływań antagonistycznych, korzystną dla drapieżnika, a niekorzystną dla ofiary; może mieć charakter międzygatunkowy lub wewnątrzgatunkowy (kanibalizm).

Megalodon był drapieżnikiem polującym prawdopodobnie na wieloryby i inne duże ssaki morskie, mógł też polować na inne rekiny, ale tych przypuszczeń nie udało się udowodnić. Był szeroko rozprzestrzeniony w morzach mioceńskich.

Rodzaj Carcharodon, wyodrębniony w kredzie, obecnie reprezentowany jest jedynie przez żarłacza białego. Megalodon został zaklasyfikowany do tego rodzaju jako przypuszczalny przodek żarłacza białego. Nowsze badania filogenetyczne wskazują jednak, że megalodon należy do odrębnej linii ewolucyjnej lamnokształtnych – Otodontidae. W związku z tym obecnie klasyfikowany jest albo w rodzaju Otodus, albo Carcharocles.

Dopełniacz (łac. genetivus) – forma używana w relacjach przynależności, jak np. w wyrażeniu kot Ali. W języku polskim ma o wiele szersze zastosowanie – używany jest zamiast biernika przy czasownikach w formie przeczącej, przy wielu innych, np. udzielić wywiadu, oraz zastępuje nieistniejący już ablativus na zasadzie tzw. synkretyzmu przypadków, przejąwszy przy tym również podległość czasownikom rządzącym pierwotnie ablatiwem (np. używać czegoś).DOI (ang. digital object identifier – cyfrowy identyfikator dokumentu elektronicznego) – identyfikator dokumentu elektronicznego, który w odróżnieniu od identyfikatorów URL nie zależy od fizycznej lokalizacji dokumentu, lecz jest do niego na stałe przypisany.
  • Megalodon w pogoni za Eobalaenoptera.

  • Rekonstrukcja Deana Bashforda z 1909 r.

  • Ząb megalodona w porównaniu z zębami żarłacza białego

  • Odniesienia w kulturze[ | edytuj kod]

    Megalodon pojawia się w kilku filmach między innymi Meg z 2018 roku, oraz w 22 odcinku serialu animowanego Głębia.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. John Clay Bruner. El Tiburón "Megadiente" Carcharodon megalodon "De dientes duros y enormes". „Mundo Marino Revista Internacional de Vida Marina”. 1997 (5), s. 6–11, 1997 (hiszp.).  Artykuł w tłumaczeniu na język angielski.
    2. Peter Klimley, David Ainley: Great White Sharks: The Biology of Carcharodon carcharias. Academic Press, 1996. ISBN 0-12-415031-4.
    3. Mark Renz: Megalodon: Hunting the Hunter. PaleoPress, 2002. ISBN 0-9719477-0-8.
    4. Steven Alter: Megalodon (ang.). Fossil News – Journal of Amateur Paleontology, 1997. [dostęp 10 kwietnia 2009].
    5. Kenshu Shimada, Martin A. Becker, Michael L. Griffiths. Body, jaw, and dentition lengths of macrophagous lamniform sharks, and body size evolution in Lamniformes with special reference to 'off-the-scale' gigantism of the megatooth shark, Otodus megalodon. „Historical Biology”, 2020. DOI: 10.1080/08912963.2020.1812598 (ang.). 
    6. Jack A. Cooper, Catalina Pimiento, Humberto G. Ferrón, Michael J. Benton. Body dimensions of the extinct giant shark Otodus megalodon: a 2D reconstruction. „Scientific Reports”. 10, 14596, 2020. DOI: 10.1038/s41598-020-71387-y (ang.). 
    7. Catalina Pimiento, Meghan A. Balk. Body-size trends of the extinct giant shark Carcharocles megalodon: a deep-time perspective on marine apex predators. „Paleobiology”. 41 (3), s. 479–490, 2015. DOI: 10.1017/pab.2015.16 (ang.). 
    8. Carcharodon versus Carcharocles: What's in a Name? (ang.). Biology of Sharks and Rays. [dostęp 10 kwietnia 2009].
    9. The Meg. [dostęp 2021-07-31].
    10. Głębia serial odc 22 ,,Dziwna Migracja". [dostęp 2021-07-31].
    Żarłacz biały, rekin biały, rekin ludojad, żarłacz ludojad (Carcharodon carcharias) – gatunek ryby chrzęstnoszkieletowej z rodziny lamnowatych (Lamnidae), jedyny żyjący współcześnie przedstawiciel rodzaju Carcharodon, blisko spokrewniony z wymarłym megalodonem, jeden z największych rekinów drapieżnych. Poławiany komercyjnie i sportowo. Gatunek agresywny, niebezpieczny dla człowieka.Szkielet, układ szkieletowy, kościec (łac. skeleton, skeletus) – twarda konstrukcja anatomiczna wchodząca w skład ciała zwierząt.




    Warto wiedzieć że... beta

    Rekiny (fr. requin) – ogólna nazwa grupy gatunków, rodzajów, a nawet rodzin drapieżnych ryb chrzęstnoszkieletowych z podgromady spodoustych, charakteryzujących się opływowym, wrzecionowatym tułowiem, heterocerkalną płetwą ogonową, 5–7 otworami skrzelowymi umiejscowionymi tuż za głową oraz bardzo ostrymi zębami. W zapisie kopalnym szczątki rekinów znane są z warstw dewonu. Wiele gatunków jest poławianych dla mięsa, skór i tranu. Niektóre są niebezpieczne dla ludzi ze względu na możliwość pogryzienia – nawet śmiertelnego.

    Reklama