Mechowce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Mechowce (Oribatida) – grupa saprofagicznych stawonogów z podgromady roztoczy. Mechowce stanowią grupę parafiletyczną, ponieważ istnieją mocne dowody (np. obecność homologicznych gruczołów opistonotalnych) na ich wspólne pokrewieństwo z Astigmata. Jednakże ze względu na duże różnice w biologii obu grup roztoczy, wciąż stosuje się tradycyjny podział. Do znanych polskich badaczy, którzy poświęcili swoją działalności naukową mechowcom, zalicza się: Piotra Skubałę i Ziemowita Olszanowskiego.

Ziemowit Franciszek Olszanowski (zm. 13 września 2019) – polski biolog, dr hab., profesor Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, specjalista w zakresie taksonomii, ekologii, biologii i zoogeografii mechowców (Acari: Oribatida), nauczyciel akademicki, autor licznych publikacji, stypendysta, członek międzynarodowych zespołów badawczych. Myrmekofile (gr. mýrmēx – mrówka, philéō – lubię) – zwierzęta stale lub przejściowo żyjące w gnieździe mrówek lub termitów jako korzystające z pokarmu mrówek pasożyty, drapieżcy zjadający mrówki i ich larwy lub jako symbionty.

Morfologia[ | edytuj kod]

Mechowce wykazują duże zróżnicowanie morfologiczne. Ciało większości gatunków pokryte jest mocnym chitynowym pancerzem. Wyjątkiem od tej reguły są osobniki młodociane oraz starsze ewolucyjnie grupy. Ciało w zależności od stopnia sklerotyzacji przybiera różne barwy, od białego, poprzez żółtawy i różne odcienie brązu aż do czarnego.

Cytral (C10H16O) – organiczny związek chemiczny z grupy aldehydów, produkt utlenienia geraniolu lub nerolu z grupy niepierścienowych terpenów.Stawonogi (Arthropoda, z gr. ἄρθρον arthron – staw + πούς, ποδός pous, podos – noga) – najliczniejszy w gatunki typ zwierząt na Ziemi. Dotychczas opisano ponad milion gatunków. Według danych IUCN opisano 950 000 gatunków owadów i 40 000 skorupiaków. Liczby w pozostałych grupach stawonogów wahają się – w zależności od źródła – od kilkunastu tysięcy (np. wije) do ponad 60 tysięcy gatunków pajęczaków, a z każdym rokiem przybywa ich coraz więcej.

Ciało mechowców dzieli się na dwie tagmy - proterosomę oraz hysterosomę. W skład tej pierwszej wchodzi 5 segmentów, w których obrębie znajduje się gnatosoma (3 segmenty) oraz dwie pary odnóży (I i II para). Od strony grzbietowej proterosoma przykryta jest tarczką (prodorsum). U wszystkich Oribatida (z wyjątkiem grupy Palaeosomata) osłania ona całkowicie również narządy gębowe. Szczękoczułki zwykle są masywne, z krótkimi, ząbkowanymi palcami.

Integrated Taxonomic Information System (ITIS) – system zaprojektowany do dostarczania informacji taksonomicznych o organizmach. Został utworzony w 1996 r. System jest wspierany przez agencje rządowe Stanów Zjednoczonych Ameryki, Kanady i Meksyku. Współpracuje z taksonomami z całego świata. Jest partnerem Species 2000 i Global Biodiversity Information Facility (GBIF). Współuczestniczy w realizacji międzynarodowego programu Katalog Życia (Catalogue of Life Programme).Gnatosoma – część ciała roztoczy, obejmująca ich narządy gębowe: parę chelicer i parę pedikalp. Składa się z trzech segmentów: precheliceralnego, cheliceralnego i pedikalpowego.

Kolejną istotną (zwłaszcza w taksonomii) strukturą są sensilusy. Jest to znajdująca się na grzbietowej stronie proterosomy para szczecin. Struktury te osadzone są w kubeczkowatych zagłębieniach (botridia) i przybierają różnorodne kształty, np. buławkowaty, wrzecionowaty, pierzasty. U gatunków wodnych ulegają uwstecznieniu, a nawet zanikowi.

Dymorfizm płciowy, dwupostaciowość – rodzaj dymorfizmu przejawiający się różnicami w morfologii samicy i samca jednego gatunku. Zjawisko to jest widoczne u wielu grup zwierząt, np.:Alkaloidy (arabskie alkali – potaż i stgr. εἶδος eidos – postać = „przyjmujący postać zasady”) – według rekomendacji IUPAC z 1995 roku jest to grupa naturalnie występujących zasadowych związków chemicznych (na ogół heterocyklicznych), głównie pochodzenia roślinnego, zawierających azot. Aminokwasy, peptydy, białka, nukleotydy, kwasy nukleinowe, aminocukry i antybiotyki nie są zwykle zaliczane do alkaloidów. Dodatkowo do tej grupy włączone są niektóre obojętne związki chemiczne biogenetycznie związane z alkaloidami zasadowymi.

Hysterosoma składa się z dwóch segmentów z odnóżami (III i IV para) oraz ośmiu segmentów opistosomalnych, przykryta jest tarczką - notogaster - i przybiera ona najczęściej półkolisty kształt.

Ekologia[ | edytuj kod]

Nazwa pochodzi stąd, iż pierwszych obserwacji tych zwierząt dokonywano na mchach. Obecnie wiadomo, że występują głównie w glebie, lecz powszechne są również w innych miejscach np. butwiejących drewnie, porostach, gniazdach ssaków, ptaków, owadów, na skałach, roślinności zielnej oraz pniach, liściach i gałęziach drzew itp. Niektóre gatunki są ściśle wyspecjalizowane do życia w konkretnym środowisku. Przykładowo Aribates javensis jest taksonem myrmekofilnym, który nie jest w stanie przeżyć bez opieki mrówek z rodzaju Myrmecina. Podejrzewa się, że roztocze wykorzystywane są przez owady, jako dodatkowe źródło pokarmu w przypadku jego niedoboru.

PMID (ang. PubMed Identifier, PubMed Unique Identifier) – unikatowy identyfikator przypisany do każdego artykułu naukowego bazy PubMed.Żywiciel pośredni – organizm, w którym pasożyt osiąga stadium larwalne, rozwijając się od jaja, aby po przedostaniu się do organizmu żywiciela ostatecznego osiągnąć dojrzałość płciową.

Mechowce to saprofagi, więc biorą znaczny udział w rozkładzie martwej materii organicznej, lecz mogą żywić się także grzybnią, glonami, porostami, bakteriami, nicieniami. W organicznych poziomach gleb leśnych strefy umiarkowanej na powierzchni 1 m² można znaleźć kilkaset tysięcy mechowców (nierzadko ponad milion), wśród których wyróżnić można co najmniej 100 gatunków.

Telitokia (gr. thely - "samica", tok - "urodzić") — rodzaj partenogenezy, w której samice rodzą się z niezapłodnionych jaj. Ten rzadki rodzaj dzieworództwa zaobserwowano jedynie u 1500 gatunków zwierząt. Telitokia jest częstsza u bezkręgowców, np. u mechowców, ale zdarza się także u kręgowców, np. u jaszczurek z rodzaju Cnemidophorus.iNaturalist – projekt z zakresu nauki obywatelskiej oraz serwis społecznościowy przyrodników, wolontariuszy oraz biologów oparty na idei nanoszenia na mapy i publikowania obserwacji gatunków roślin, zwierząt i grzybów. Obserwacje (zwykle dokumentowane zdjęciem) mogą zostać opublikowane poprzez stronę internetową oraz aplikację mobilną. Informacje zebrane przez projekt są wartościowym, publicznie dostępnym źródłem danych wykorzystywanym przez różne projekty naukowe, muzea, ogrody botaniczne, parki oraz inne organizacje. Aplikacja i strona internetowa są dostępne w języku angielskim.

W wielu środowiskach lądowych biomasa mechowców przewyższa biomasę ptaków i ssaków, a ich produkcja netto jest dwukrotnie wyższa niż gryzoni i sześciokrotnie wyższa niż ptaków, żyjących na tym samym terenie. Są to bardzo małe zwierzęta (długość ciała: 0,1 do 2,5 mm). W Polsce występuje ponad 500 gatunków mechowców, a na świecie ponad 11000.

Encyclopedia of Life (w skrócie EOL, Encyklopedia Życia) – współtworzona przez wielu fachowców, anglojęzyczna, internetowa bezpłatna encyklopedia, której zadaniem jest zebranie informacji o wszystkich opisanych przez naukę gatunkach. Encyklopedia rozpoczęła swoje działanie 26 lutego 2008 r. z 30 000 hasłami. Olbrzymie zainteresowanie (11,5 mln trafień w ciągu 5,5 godz.) spowodowało przeciążenie serwisu i konieczne było przez kilka dni ograniczenie jego funkcjonalności.Izomery (gr. isos – równy, meros – część) – związki chemiczne o identycznych sumarycznych wzorach cząsteczkowych, różniące się między sobą sposobami lub kolejnością wiązań atomowych albo ich innym rozmieszczeniem w przestrzeni.


Podstrony: 1 [2] [3] [4]




Warto wiedzieć że... beta

Takson – jednostka zdefiniowana w systematyce organizmów jako grupa organizmów (populacja lub grupa populacji) zwykle uznawanych za filogenetycznie spokrewnione, wyróżniających się konkretną cechą różniącą je od innych jednostek taksonomicznych. Takson obejmuje wszystkie zawarte w nim taksony niższego poziomu. Kryterium pokrewieństwa stosowane jest w systemach filogenetycznych, mimo że taksonem w zasadzie może być dowolna grupa organizmów.
Szczękoczułki, inaczej chelicery (chelicerae) - pierwsza para chwytnych narządów gębowych u niektórych szczękoczułkowców (pajęczaków i kikutnic). Składają się z dwóch lub trzech segmentów. Służą do walki, także do rozrywania zdobyczy. Często znajdują się w nich ujścia gruczołów jadowych.
Terminem homologia (gr. homólogos – zgodny) w biologii określa się wspólne ewolucyjne pochodzenie struktur organizmów z różnych grup taksonomicznych, istotne podobieństwo organów lub ich części (nawet genów), a u zwierząt także podobieństwo sposobów zachowania się (homologie behawioralne), wynikające z odziedziczenia po wspólnym przodku. Pojęcie homologii w biologii porównawczej wprowadził w połowie XIX wieku Richard Owen, a dla potrzeb biologii ewolucyjnej przedefiniował Karl Gegenbaur w roku 1870. Zasady homologii i analogii narządów stanowią podstawowe kryteria w anatomii porównawczej.
Wypas ściśle związany jest z gospodarką pasterską. W Beskidach wypasano najczęściej owce na pastwiskach położonych poza wsiami, w pasie lasów – zwane polanami, bądź ponad ich granicą – zwane halami.
Rozdzielnopłciowość, gonochoryzm – zjawisko występowania w obrębie jednego gatunku osobników dwóch odmiennych płci: samca i samicy. Jeden osobnik wytwarza tylko jeden rodzaj gamet.
Onkosfera, pierwsze stadium larwalne tasiemców. Jest wyposażona w trzy pary haczyków, które ułatwiają inwazję pasożyta. Forma z orzęsionym embrioforem to koracidium.
PMCID (ang. PubMed Central Identifier) – unikatowy identyfikator przypisany do każdego cytowanego artykułu naukowego bazy PubMed Central.

Reklama