• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Mazhab

    Przeczytaj także...
    Encyklopedia PWN – encyklopedia internetowa, oferowana – bezpłatnie i bez konieczności uprzedniej rejestracji – przez Wydawnictwo Naukowe PWN. Encyklopedia zawiera około 122 tysiące haseł i 5 tysięcy ilustracji.Batin (trl. bāţin , wewnętrzny, ukryty, ezoteryczny, tajemny) – według nauk tradycji bengalskich baulów i sufich, to ezoteryczna doktryna Koranu.
    Zajdyci – najmniejsza i najbardziej zbliżona do sunnizmu (i mutazylitów) grupa szyitów. Powstali w VIII wieku jako zwolennicy imamatu Zajda ibn Alego ibn Husajna, brata Muhammada al Bakira – uznawanego za imama przez imamitów i ismailitów. Prawo do imamatu miał uzyskać poprzez wywołanie rewolty przeciw kalifom (jego brat był wówczas bierny). Uznają pierwszych 4 imamów (wliczając Alego), którzy jednak nie są postaciami nadprzyrodzonymi, a głównie przywódcami i zarządcami. Jako jedyni szyici tolerowali częściowo władzę pierwszych kalifów. Uznają, że imamat nie musi przechodzić z ojca na syna, a warunkiem wystarczającym jest pochodzenie od Alego. Nie uznają imamickiej koncepcji ukrytego imama, dzieląc poglądy z ismailitami poprzez wiarę w żyjących imamów. Zajdyci występowali w Jemenie i Persji. W latach 864/865 – 928 rządzili w Tabarystanie. Duchowni zajdyccy sprawowali władzę w Jemenie Północnym w latach 897 (893, imamat powstał dopiero w 964) – 1962 (z licznymi przerwami), używając często tytułu kalifa. Ostatni raz stracili władzę we wrześniu 1962, kiedy to po śmierci imama Ahmada ibn Jahja (18 września) jego syn i następca Muhammad został obalony przez lewicowych wojskowych (26 września). Zajdyci jako jedyni szyici stworzyli koncepcję wakatu na pozycji imama- imamowie mogą zanikać i powracać. Takie dwie przerwy między imamatami miały miejsce w latach 928 – 964 i od 1962; obecnie zajdyci oczekują trzeciego imamatu. Wierzą również, że imamem może być w tym samym czasie więcej niż jedna osoba.

    Mazhab (arab. مذهب maḏhab, l.mn. مذاهب maḏāhib, pl. "doktryna") – szkoła prawa islamskiego. Na przestrzeni wieków powstało kilka oddzielnych szkół, które w inny sposób interpretują funkcjonowanie prawa i przepisów.

    Sunnizm[ | edytuj kod]

    Współcześnie w islamie sunnickim funkcjonują cztery szkoły prawa:

  • szkoła hanaficka (hanafici ar.الحنفي)
  • szkoła malikicka (malikici ar. مالكي)
  • szkoła szafa'icka (szafi’ici ar. شافعي)
  • szkoła hanbalicka (hanbalici ar. حنبلى)
  • Szyizm[ | edytuj kod]

    Współcześnie w islamie szyickim funkcjonują szkoły prawa:

    Islam (arab. الإسلام ; al-islām) – religia monoteistyczna, druga na świecie pod względem liczby wyznawców po chrześcijaństwie. Świętą księgą islamu jest Koran, a zawarte w niej objawienie ma stanowić ostateczne i niezmienne przesłanie Boga do ludzi.Szafi’ici – zwolennicy jednej z czterech głównych sunnickich szkół prawa muzułmańskiego, wywodzącej się od Asz-Szafi’iego (zm. 820).
  • szkoła dżafarycka (arab. الجعفريون) - największa obecnie szkoła której zasad przestrzegają wszyscy imamici, część ismailitów i niektórzy zajdyci.
  • szkoła batinijjska (arab. باطنية, Bāṭiniyyah‎) - szkoła prawa przestrzegana przez alewitów, alawitów, druzów i większą część ismailitów, odmienna i samodzielna od szkoły dżafaryckiej. Ezoteryczna i gnostycka, gdzie kładzie się nacisk na batin.
  • szkoła zajdycka - bazująca na naukach i poglądach Zajda ibn Alego, spisanych w jego książce Majmu’ al-Fiqh (arab. ‏مجموع الفِقه‎). Pod względem samego prawa i przepisów, różna od szkoły dżafaryckiej a podobna i zbliżona do sunnickiej szkoły hanafickiej.
  • Ibadytyzm[ | edytuj kod]

  • szkoła ibadytycka (arab. الاباضية, al-Ibāḍiyyah‎) - szkoła prawa przestrzegana przez istniejący ruch w łonie charydżyzmu. Kompletnie różna od mazhabów sunnickich i szyickich, obecnie skupiska ibadytów znajdują się w Afryce Północnej (Libia, Algieria) oraz Omanie i na Zanzibarze.
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. M.G.S. Hodgson. Encyclopedia of Islam, 2 edycja, Brill. "Bāṭiniyya", księga 1, s. 1098.
    2. batynici, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2016-08-07].
    3. Aydin Bayram, Shi'ism in the Middle East. A Short Introduction. Lulu Publishers, USA:North Carolina 2013, s. 32.
    4. ibadyci, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2016-08-07].

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Danecki Janusz, Kultura islamu. Słownik, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1997
  • Alawizm (arab. علوية, transk. ‘alawiyya), nusajryzm (arab. نصيري, transk. nuṣayrī) − prąd religijny na obrzeżach islamu, wywodzący się od Muhammada Ibn Nusayra an-Namiriego (zmarł około 873 roku). Ich najwybitniejszym teologiem był żyjący w X wieku Husajn ibn Hamdan al-Chasibi. Czczą Alego ibn Abi Taliba, pochodzą od ismailitów.Druzowie, al–muwaḥḥidūn (arab. دروز durūz hebr: דרוזים, druzim) – grupa wyznaniowa, która wyłoniła się z egipskiego ismailizmu w XI wieku na Bliskim Wschodzie.




    Warto wiedzieć że... beta

    Hanbalici (ar. حنبلى) - zwolennicy jednej z czterech głównych sunnickich szkół prawa muzułmańskiego, wywodzącej się od teologa Ahmada Ibn Hanbala (zm. 855).
    Malikici (arab. ‏المالكية‎) − jedna z czterech szkół prawa koranicznego w sunnickiej wersji islamu i druga pod względem liczebności wiernych wśród nich, praktykowana przez ok. 25% muzułmanów, głównie w północnej i zachodniej Afryce.
    Prawo, a ściślej prawo w ujęciu przedmiotowym – system norm prawnych, czyli ogólnych, abstrakcyjnych i jednoznacznych dyrektyw postępowania, które powstały w związku z istnieniem i funkcjonowaniem państwa lub innego uporządkowanego organizmu społecznego, ustanowione lub uznane przez właściwe organy władzy odpowiednio publicznej lub społecznej i przez te organy stosowane, w tym z użyciem przymusu.
    Szkoła dżafarycka, Jurysprudencja dżafarycka, Dżafarycki fikh (arab. ‏الجعفريون‎) – szkoła prawa islamskiego, której zasad przestrzegają szyici; wszyscy imamici, część ismailitów i niektórzy zajdyci. Nazwa szkoły wywodzi się od Dżafara as-Sadika, szóstego imama szyickiego który skodyfikował jej prawa i zasady.
    Alewici lub Alawici tureccy - wyznawcy islamskiego systemu religijno-etycznego. Obecnie alewici stanowią 20-30% ludności Turcji. W sferze religijnej ich wierzenia są mieszanką imamizmu i pierwotnego turkmeńskiego szamanizmu, a w sferze politycznej wspierają socjaldemokratów i pozostają silnie skłóceni z konserwatystami islamskimi. Etnicznie są Turkami, Kurdami, Zaza, Turkmenami lub Azerami. Podobnie jak u Druzów, nie można nawrócić się na alewizm - alewitą trzeba się urodzić. Dlatego zwolennicy filozofii alewickiej urodzeni jako niealewici tworzą odrębny bektaszyzm.
    Język arabski należy do rodziny języków semickich, w której zaliczany jest do grupy języków południowo-zachodnich według klasycznego podziału, bądź grupy języków zachodnich, centralnych według podziału Hetzrona i Voigta. Zapisywany jest alfabetycznym pismem arabskim, typu abdżad, od strony prawej do lewej.
    Charydżyzm albo chawarydżyzm (arab. خوارج, chawāridż) − najmniejszy z trzech nurtów islamu (obok sunnizmu i szyizmu). Był pierwszą grupą rozłamową w tej religii, powstałą wskutek sporu o sukcesję do tronu kalifa.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.027 sek.