• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Mauzolos

    Przeczytaj także...
    Siedem cudów świata (starożytnego) – lista najbardziej znanych budowli w starożytności. Była swego rodzaju przewodnikiem turystycznym dla podróżników starożytności, którzy chcieli zobaczyć najbardziej sławne i znane miejsca.Anatolia (tureckie Anadolu) – kraina, należąca do Turcji, na półwyspie Azja Mniejsza (którego jest synonimem), leżąca między Morzem Czarnym a Zatoką Aleksandretty.
    Fortyfikacja (z łac. fortificatio – umocnienie) – zespół obiektów wojskowych w postaci odpowiednich budowli i urządzeń, przeznaczonych do prowadzenia działań obronnych.
    Artemizja przygotowuje się do wypicia prochów Mauzolosa

    Mauzolos (ok. 400 p.n.e. - 352 p.n.e.) – król Karii w latach 377 p.n.e. - 352 p.n.e. Syn Haketomnosa.

    Podbił sąsiednią Licję, zajął greckie miasta na wybrzeżu Azji Mniejszej i przybrzeżne wyspy. Dzięki umiejętnej polityce stworzył z Karii państwo niemal niezależne od Persji.

    Po jego śmierci żona Artemizja II ufundowała wspaniały grobowiec ku jego czci - tak zwane Mauzoleum w Halikarnasie. Jego twórcami byli tacy artyści jak Skopas (autor fryzów, czasami dość gwałtownych w wyrazie, przedstawiających sceny bitewne i sceny śmierci, znajdujących się w wielu greckich świątyniach hellenistycznego świata, w tym w świątyni Ateny Alea w Tegei w Grecji oraz w odnowionej świątyni w Efezie, na zachodnim wybrzeżu Azji Mniejszej (dzisiejsza Turcja). Oprócz Skopasa w pracach nad grobowcem wzięło udział czterech innych wybitnych rzeźbiarzy: Bryaksis, Leochares, Praksyteles i Timoteos. Grobowiec ten został on uznany za jeden z siedmiu cudów świata starożytnego.

    Język grecki, greka (starogr. dialekt attycki Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. Ελληνική γλώσσα, Ellinikí glóssa lub Ελληνικά, Elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym językiem z helleńskich naturalnych, który nie wymarł.Halikarnas (gr. Ἁλικαρνᾱσσός Halikarnassós) – stanowisko archeologiczne w Bodrum w Turcji. W czasach starożytnych – miasto nad Morzem Egejskim w Karii. Największą sławę przyniosło mu Mauzoleum – jeden z siedmiu cudów świata.

    Życiorys[ | edytuj kod]

    Mauzolos był dobrze obeznany z grecką filozofią i stylem życia. Mówił i czytał po grecku, zachęcał mieszkańców podległych sobie terenów do wprowadzania systemu politycznego opartego na modelu demokracji ateńskiej. Mimo to zachował ścisłe związki z Persją. Około roku 360 p.n.e. wziął udział w buncie satrapów, jednak po upadku powstania zdołał utrzymać przychylność perskiego monarchy. Jako polityk zręczny i zdolny potrafił wyjść cało z każdej opresji.

    Pomnik – w architekturze, dzieło rzeźbiarskie lub rzeźbiarsko-architektoniczne, posąg, obelisk, płyta itp., wzniesione dla upamiętnienia osoby lub zdarzenia historycznego.Fryz – środkowy, poziomy człon belkowania z reguły leżący między architrawem i gzymsem. Bardzo często zdobiony płaskorzeźbami, był jednym z najbardziej ozdobnych elementów antycznych świątyń.

    Rządy Mauzolosa[ | edytuj kod]

    Teoretycznie satrapa był urzędnikiem podporządkowanym władcom perskiego imperium, lecz w praktyce sprawował samodzielną, autokratyczną władzę. Mauzolos pragnął odgrywać większą rolę w polityce swojego regionu; jego władza rozciągała się m.in. na wyspy Rodos i Kos. Po otrzymaniu godności satrapy postanowił przenieść stolicę prowincji z Mylasy (dzisiejsze Milas) do Halikarnasu. Mauzolos szybko dostrzegł potencjalne zalety strategiczne miasta. Ze względu na ukształtowanie linii brzegowej stanowiło naturalne miejsce do wznoszenia fortyfikacji, a dzięki swojemu położeniu geograficznemu mogło odgrywać rolę ważnego ośrodka żeglugi i handlu. Mauzolos rozkazał swoim licznym poddanym, zwłaszcza pochodzącym z ośmiu osiedli na półwyspie, porzucić dawne domy i przenieść się do Halikarnasu oraz innych powstających miast prowincji. Wielu mieszkańców Halikarnasu było Karyjczykami z sąsiednich wsi i miasteczek.

    Tegea (gr. Τεγέα) – jedno z najstarszych i najpotężniejszych miast w starożytnej Grecji w Arkadii. Wzmiankowane w Katalogu Okrętów w Iliadzie. Obecnie, pozostałości polis leżą 10 km na południowy wschód od miasta Tripolis, na terenie wsi Alea. Na terenie starożytnego miasta znajdowało się sanktuarium Demeter i Persefony oraz świątynia Ateny Alea, która była ważnym centrum religijnym w starożytnej Grecji oraz słynnym azylem dla zbiegów. Pierwotna świątynia spłonęła w 394 p.n.e., odbudowana została według projektu Skopasa.Starożytne igrzyska olimpijskie (gr. hieroj olympiakoj agones – święte igrzyska olimpijskie) – panhelleńskie igrzyska odbywające się w cyklu czteroletnim ku czci boga Zeusa. Organizowano je w Olimpii (stąd nazwa igrzysk), mieście na Półwyspie Peloponeskim. Mogli w nich występować, a także je oglądać tylko mężczyźni.

    Pod rządami Mauzolosa mieszkańcy Halikarnasu szybko przejęli styl życia charakterystyczny dla greckich miast-państw. Jednak obciążeni wysokimi podatkami, za realizację planów swojego władcy płacili wysoką cenę i w niewielkim stopniu mogli decydować o własnym losie, o czym świadczy choćby jego decyzja zmuszająca ich do porzucenia dotychczasowych osiedli oraz przekształcanie innych na wzór grecki. Pod pewnymi względami metody zastosowane przez Mauzolosa kłóciły się z deklarowanym przez niego pragnieniem naśladowania wzorców demokracji ateńskiej. Ale nawet jeśli jego poczynania nie cieszyły się szczególną popularnością, wydaje się, że jego długie panowanie było w sumie udane. Mauzolos i jego żona (która w rzeczywistości była jego siostrą) w znacznej mierze przyczynili się do rozprzestrzenienia się na podległych sobie terenach kultury hellenizmu.

    Demokracja ateńska – forma ustroju polis ateńskiej, położonej w greckiej krainie Attyce. Zazwyczaj uważa się, że trwała od początków VI do połowy IV wieku p.n.e., z przerwami. W V wieku p.n.e. Według niektórych ocen, w Atenach okresu Peryklesa, obywatele z prawem głosu (demotes) stanowili około 40 tysięcy, spośród około 120 tysięcy ogółu ludności. Było to jedno z większych miast, gdyż w tamtych czasach sporej wielkości miasta liczyły ok. 10 tys. obywateli. Państwo to było pierwszą i w czasach starożytnych najważniejszą z demokracji. W języku greckim słowo "demokracja" od starożytności do dziś pełni też funkcję określenia "republika".Grecja (gr. Ελλάδα Elláda, IPA: [e̞ˈlaða] lub Ελλάς Ellás, IPA: [e̞ˈlas]), Republika Grecka (Ελληνική Δημοκρατία Ellinikí Dimokratía, IPA: [e̞ˌliniˈci ðimo̞kraˈtiˌa]) – kraj położony w południowo-wschodniej części Europy, na południowym krańcu Półwyspu Bałkańskiego. Graniczy z czterema państwami: Albanią, Macedonią Północną i Bułgarią od północy oraz Turcją od wschodu. Ma dostęp do czterech mórz: Egejskiego i Kreteńskiego od wschodu, Jońskiego od zachodu oraz Śródziemnego od południa. Grecja ma dziesiątą pod względem długości linię brzegową na świecie, o długości 14880 km. Poza częścią kontynentalną, w skład Grecji wchodzi około 2500 wysp, w tym 165 zamieszkałych. Najważniejsze to Kreta, Dodekanez, Cyklady i Wyspy Jońskie. Najwyższym szczytem jest wysoki na 2918 m n.p.m. Mitikas w masywie Olimpu.

    Śmierć i budowa | edytuj kod]

    Niezależnie jednak od władzy i potęgi, jaką cieszył się za życia, dopiero śmierć Mauzolosa w roku 353 p.n.e. zapoczątkowała ciąg wydarzeń, które zapewniły mu miejsce w historii. Po śmierci wzniesiono na jego cześć niezwykłą świątynię, Mauzoleum (stąd pochodzi słowo stosowane obecnie w odniesieniu do wielkich grobowców), którą z czasem zaliczono do siedmiu cudów świata starożytnego.

    International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji. Żegluga (transport wodny) – jedna z form transportu. Oznacza w szczególności przewóz statkami, w celach zarobkowych, pasażerów i ładunków, przez wody morskie lub śródlądowe.

    Uważa się, że budowę grobowca rozpoczęto na polecenie Artemizji. Wprawdzie wydaje się mało prawdopodobne, by Mauzolos nie wyraził przed śmiercią żadnych życzeń na temat swojego grobowca, jednak pomysł wzniesienia wspaniałej budowli ku czci zmarłego był dziełem jego owdowiałej żony. Artemizja boleśnie przeżyła śmierć swojego brata-męża i, jak powiadano, z rozpaczy zjadała nawet jego popioły. Zorganizowała na jego cześć wielkie igrzyska, podczas których za zwycięzcę uznano ponoć Theopomposa, podróżnika i słynnego pisarza z IV w. p.n.e. Mimo że igrzyska zorganizowane przez Artemizję były wielkim wydarzeniem, wdowa po Mauzolosie pragnęła wznieść dla swojego męża bardziej trwały pomnik. Chociaż nie są znane prawdziwe koszty budowy Mauzoleum, sądząc na podstawie imponującej architektury grobowca, nie ulega wątpliwości, że jego budowa pochłonęła znaczną część zasobów państwa. Artemizja zmarła w roku 350 p.n.e. nie doczekawszy ukończenia budowy. Została pochowana w krypcie obok ukochanego męża.

    System polityczny - ogół organów państwowych, partii politycznych oraz organizacji i grup społecznych (formalnych i nieformalnych), uczestniczących w działaniach politycznych w ramach danego państwa oraz ogół generalnych zasad i norm regulujących wzajemne stosunki między nimi.Artemizja II (gr. Aρτεμισία; zm. 351 p.n.e.) – władczyni (oficjalnie sprawująca urząd satrapy) Karii w Azji Mniejszej, cieszącej się dużą niezależnością prowincji imperium perskiego. Panowała w latach 353–351 p.n.e..

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Waywell G.B., The Free Standing Sculpture of the Mausoleum at Halicarnassus, British Museum Publications, London 1978.
  • Lost Civilizations. Rediscovering Ancient Sites through New Technology, Austen Atkinson, London 2002.
  • Zobacz też[ | edytuj kod]

  • mauzoleum
  • WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.Azja (gr. Ἀσία Asía, łac. Asia) – część świata, razem z Europą tworząca Eurazję, największy kontynent na Ziemi. Z powodów historycznych i kulturowych sama Azja bywa również nazywana kontynentem (zob. alternatywne listy kontynentów).




    Warto wiedzieć że... beta

    Handel – proces gospodarczy polegający na sprzedaży czyli na wymianie dóbr i usług na pieniądze. Proces ten jest realizowany przez zawodowych pośredników w celu osiągnięcia zysku.
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Wyspa – trwały fragment lądowej powierzchni Ziemi, który jest otoczony ze wszystkich stron wodą. Wyspy istnieją więc na rzekach, jeziorach, stawach, morzach i oceanach. Mała wyspa to wysepka. Za wyspy nie uznaje się ruchomych ławic piaszczystych ani obszarów lądu zalewanych podczas przypływów.
    Epoka hellenistyczna – okres w dziejach regionu Morza Śródziemnego i Bliskiego Wschodu (zwłaszcza obszarów znajdujących się pod greckim panowaniem), którego początek wyznacza śmierć Aleksandra Wielkiego w 323 roku p.n.e., a koniec rzymskie podboje zakończone zajęciem ptolemejskiego Egiptu w 30 roku p.n.e. Niekiedy zwany hellenizmem, lub epoką aleksandryjską.
    Efez (gr. Ἔφεσος Ephesos) – w starożytności jedno z 12 miast jońskich w Azji Mniejszej. Leżało przy ujściu rzeki Kaystros (tur. Küçük Menderes – Mały Meander) do Morza Egejskiego na terenie obecnej Turcji. Jeszcze przed przybyciem kolonistów greckich osiedlały się na tym terenie ludy Karów i Lelegianów. Zamieszkiwali oni zbocza wzgórza Ayasuluk.
    Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.
    Grobowiec – samodzielna budowla (kaplica grobowa), kompozycja architektoniczno-rzeźbiarska umieszczana w nawach bocznych, kaplicach, podziemiach kościołów albo nad podziemną mogiłą na cmentarzu.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.049 sek.