• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Mauthausen-Gusen - KL



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Replika – polskie wydawnictwo z siedzibą w Zakrzewie, założone w maju 2002 roku przez Aleksandra Szablińskiego. Publikuje prozę polską i zagraniczną oraz książki popularnonaukowe.Narodowy socjalizm (niem. Nationalsozialismus), nazizm (skrót od Nationalsozialismus), czasem określany również jako hitleryzm (od nazwiska Adolfa Hitlera) – rasistowska, antykomunistyczna i antysemicka ideologia Niemieckiej Narodowosocjalistycznej Partii Robotników (NSDAP). Niemiecka skrajna odmiana faszyzmu, opierająca się na biologicznym rasizmie, w szczególności na antysemityzmie, czerpiąca z haseł zarówno nacjonalistycznych, jak i socjalnych, trudna do jednoznacznego uplasowania na klasycznej osi prawica-lewica. Ideologia państwowa w czasie sprawowania władzy w totalitarnych Niemczech przez NSDAP w latach 1933-1945.
    Bundesarchiv Bild 192-334, KZ Mauthausen, Garagenhofeinfahrt.jpg

    Konzentrationslager Mauthausen-Gusen – zespół niemieckich nazistowskich obozów koncentracyjnych usytuowany w pobliżu miejscowości Mauthausen (ok. 20 km od Linzu w Austrii) – KL Mauthausen i Gusen (Gusen I i II), a od 1944 również w Lungitz (Gusen III). KL Mauthausen był pierwszym niemieckim obozem koncentracyjnym utworzonym poza granicami III Rzeszy, niedługo po „anschlussie” Austrii. Istniał od sierpnia 1938 do 5 maja 1945. Znaczące miejsce eksterminacji polskiej inteligencji w ramach tzw. Intelligenzaktion.

    Józef Mamica (ur. 13 sierpnia 1878 w Pruchnej na Śląsku Cieszyńskim, zm. 3 sierpnia 1940 w Mauthausen-Gusen) – polski duchowny luterański, proboszcz Wojska Polskiego.Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa – polska organizacja państwowa zajmująca się kultywowaniem pamięci walki i męczeństwa narodu polskiego, a także innymi miejscami martyrologii na ziemiach polskich.

    Historia obozu[ | edytuj kod]

    KL Mauthausen został założony w sierpniu 1938 roku w pobliżu największego austriackiego kamieniołomu granitu (Wiener Graben) w miejscowości Mauthausen. Organizacyjnie obóz był wzorowany na „modelowym” KL Dachau i służył aż do końca 1940 za miejsce izolacji i kaźni przede wszystkim niemieckich i austriackich socjalistów, komunistów, homoseksualistów, potencjalnej lub faktycznej opozycji względem nazizmu oraz polskiej inteligencji. Był to pierwszy niemiecki obóz koncentracyjny utworzony poza granicami III Rzeszy.

    Obozy w III Rzeszy – obozy i podobozy przeznaczone do przetrzymywania (w niektórych przypadkach także uśmiercania) ludzi kierowane przez SA, a później SS, policję lub Wehrmacht. Utworzone w latach 1933–1945 przez władze niemieckie. Obozy te, w liczbie przynajmniej 12 tysięcy, umiejscowione były na własnym terytorium III Rzeszy oraz na ziemiach państw okupowanych. Proces załogi Mauthausen-Gusen przed Trybunałem w Klagenfurcie - jeden z wielu procesów członków personelu hitlerowskiego obozu koncentracyjnego Mauthausen-Gusen, które po zakończeniu II wojny światowej toczyły się przed trybunałami alianckimi (patrz procesy załogi Mauthausen-Gusen przed Trybunałem Wojskowym w Dachau). Proces odbył się w dniach 2 września - 10 listopada 1947 przed brytyjskim Trybunałem Wojskowym w Klagenfurcie i dotyczył zbrodni popełnionych w podobozie Loibl-Pass.

    Początkowo komendantem obozu został Albert Sauer, ale już od 17 lutego 1939 i do końca jego funkcjonowania funkcję tę pełnił Franz Ziereis.

    W grudniu 1939 zapadła decyzja o utworzeniu w odległości 4,5 km od obozu jego filii w Gusen, przy tamtejszych kamieniołomach. Prace rozpoczęto wiosną 1940. Filia, która otrzymała nazwę „Gusen”, została uruchomiona 25 maja 1940. Jedną z podstaw decyzji o jej utworzeniu było przeznaczenie jej dla izolacji i niszczenia polskiej inteligencji w ramach akcji Intelligenzaktion. Filia w Gusen znajdowała się pod zarządem kierownictwa obozu głównego w Mauthausen.

    Jeńcy sowieccy w niewoli niemieckiej (1941–1945) – około 5,7-milionowa grupa żołnierzy Armii Czerwonej, wziętych do niewoli przez wojska niemieckie w trakcie działań wojennych prowadzonych na froncie wschodnim II wojny światowej w latach 1941–1945.Kazimierz Prószyński (ur. 4 kwietnia 1875 w Warszawie, zamordowany 13 marca 1945 w obozie Mauthausen-Gusen) – polski wynalazca i konstruktor pionierskich aparatów kinematograficznych. Syn Konrada Prószyńskiego.

    9 marca 1942 w pobliżu utworzono kolejny podobóz, który określono mianem „Gusen II” (w tej sytuacji pierwszy zaczął być określany jak „Gusen I”). W 1944 w miejscowości Lungitz powstał „Gusen III”.

    We wrześniu 1944 utworzono w Mauthausen podobóz kobiecy, do którego przysłano więźniarki z obozów koncentracyjnych Ravensbrück, Bergen-Belsen, Gross Rosen i Buchenwaldu.

    Wiosną 1945 w Mauthausen przebywało wielu więźniów ewakuowanych z Auschwitz-Birkenau (marsze śmierci).

    Węgrzy (t. Madziarzy, węg. l.poj. magyar, l.mn. magyarok) – naród europejski z grupy ludów ugrofińskich, zamieszkujący głównie własne państwo narodowe - Węgry w Europie Środkowej, posługujący się językiem węgierskim.III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945. Oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), od 1938 (po Anschlussie Austrii) używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).

    Pod koniec kwietnia 1945, wobec zbliżającego się frontu, część SS-manów opuściła obóz. 5 maja 1945 dokładnie o godzinie 17:00 na teren obozu wkroczyła armia amerykańska. Więźniowie i wyzwoliciele dokonali samosądu na złapanych strażnikach SS oraz wielu blokowych i kapach komand, których ciała zostały spalone w grobach masowych na oczach lokalnej ludności, przymuszonej niezależnie od wieku do oglądania egzekucji.

    Marsze śmierci – nazwa nadana najpierw przez środowiska więźniarskie, następnie przez historiografię marszom ewakuacyjnym wyruszającym z niemieckich obozów koncentracyjnych przy zbliżaniu się frontów alianckich, przede wszystkim Armii Czerwonej w 1944 i 1945 roku.Anschluss Austrii (niem. Anschluss Österreichs - pol. przyłączenie Austrii) – wcielenie Austrii do III Rzeszy, dokonane w dniach 12 marca - 13 marca 1938.
    Więźniowie obozu Mauthausen-Gusen bezpośrednio po jego wyzwoleniu

    Obóz w Gusen został oswobodzony również 5 maja 1945 r., przez amerykański patrol dowodzony przez sierżanta Alberta J. Kosieka.

    Komendant obozu Mauthausen-Gusen, Franz Ziereis, po ucieczce w góry został postrzelony przez Amerykanów, następnie jego ciało zostało oznaczone swastyką i powieszone na drutach kolczastych obozu przez byłych więźniów.

    Komercyjny wymiar funkcjonowania obozu[ | edytuj kod]

    W ciągu II wojny światowej wiele podobozów przynależało do KL Mauthausen-Gusen. Więźniowie byli w nich wykorzystywani do pracy niewolniczej na rzecz niemieckiego przemysłu zbrojeniowego. Z pracy niewolniczej więźniów korzystał szereg niemieckich i austriackich przedsiębiorstw zbrojeniowych, jak: Messerschmitt GmbH, Heinkel, Bayer, Steyr, Accumulatoren-Fabrik AFA, Österreichische Sauerwerks i inne.

    Instytut Wydawniczy „Pax” – oficyna wydawnicza wydająca książki o tematyce filozoficznej, teologicznej i religioznawczej. Publikuje prace poświęcone historii Kościoła i historii Polski, problematyce wychowania, a także literaturę piękną.Powstanie warszawskie (1 sierpnia – 3 października 1944) – wystąpienie zbrojne przeciwko okupującym Warszawę wojskom niemieckim, zorganizowane przez Armię Krajową w ramach akcji „Burza”, połączone z ujawnieniem się i oficjalną działalnością najwyższych struktur Polskiego Państwa Podziemnego.

    W 1945 KL Mauthausen-Gusen liczył 56 podobozów. Niektóre z nich słynęły z wyjątkowo wyczerpującej pracy, na przykład „Bergkristall-Bau” („Gusen II”), polegający na tworzeniu fabryk zbrojeniowych ukrytych w tunelach podziemnych.

    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Holendrzy – naród germański zamieszkujący głównie Holandię (około 16 mln), a także USA (ok. 5 mln osób pochodzenia holenderskiego), Kanadę (około 900 tys.) oraz Niemcy i holenderskie posiadłości na Morzu Karaibskim. W Południowej Afryce mieszka około 5 milionów Afrykanerów, którzy są w dużej mierze potomkami holenderskich osadników.
    Włosi – naród zamieszkujący Włochy. We Włoszech jest ich około 56 mln, z czego prawie połowa wszystkich osób pochodzenia włoskiego mieszka poza Włochami, a najwięcej w Brazylii, Argentynie i w USA. Mówią językiem włoskim. Religią większości Włochów jest katolicyzm.
    Polacy – naród zamieszkujący głównie obszar Rzeczypospolitej Polskiej i będący jej głównym składnikiem ludnościowym, a poza granicami Polski tworzący Polonię.
    Holocaust („całopalenie”, spolszczenie: Holokaust) – pierwotnie termin religijny oznaczający ofiarę całopalną (w tym znaczeniu może być stosowane również dziś), obecnie najpowszechniejszym znaczeniem tego słowa są prześladowania i zagłada prawie 6 milionów Żydów przez władze niemieckiej III Rzeszy oraz jej sojuszników w okresie II wojny światowej (w tym znaczeniu, jako nazwa własna, słowo Holocaust/Holokaust pisane jest wielką literą).
    Linz (czes. Linec) – miasto na prawach powiatu w północno-wschodniej Austrii, nad Dunajem, stolica kraju związkowego Górna Austria. Założone przez Rzymian pod nazwą Lentia. 5 marca 1684 powołano w Linzu antyturecką Świętą Ligę. Współcześnie – przemysł metalowy (huta żelaza), maszynowy i chemiczny. Ważny węzeł komunikacyjny. Ośrodek turystyczny (m.in. zamek z XVI-XVII w., barokowe pałace i kościoły, liczne muzea). Liczba ludności: 189 311 (2010).
    SS (niem. Die Schutzstaffel der NSDAP, pol. "eskadra ochronna NSDAP") – paramilitarna i początkowo elitarna niemiecka formacja nazistowska, podległa Narodowosocjalistycznej Niemieckiej Partii Robotników (NSDAP).
    Pięć lat kacetu – jedna z najbardziej znanych relacji z pobytu w niemieckich obozach koncentracyjnych, autorstwa warszawiaka z Czerniakowa - Stanisława Grzesiuka (ur. 1918). Pierwsze wydanie w 1958 r., potem wielokrotnie wznawiana.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.03 sek.