• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Matilda Joslyn Gage

    Przeczytaj także...
    Irokezi (nazwa własna: Haudenosaunee) – liga plemion (Mohawków, Oneidów, Onandagów, Kajugów i Seneków, a od września 1722 także Tuskarorów) Indian Ameryki Północnej zamieszkujących tereny na wschód od Wielkich Jezior i na południe od Rzeki św. Wawrzyńca, czyli północną część stanów Nowy Jork, Pensylwanii i Maine, niemal cały stan Vermont oraz południowe obszary kanadyjskich prowincji Quebec i Ontario.Filadelfia (ang. Philadelphia wymowa: /ˌfɪləˈdɛlfiə/) – miasto na północno-wschodnim wybrzeżu USA, w stanie Pensylwania, u ujścia rzeki Delaware do Atlantyku. Największe pod względem liczby ludności miasto w Pensylwanii i szóste w kraju.
    Obywatelskie nieposłuszeństwo (civil disobedience) – celowe działanie łamiące konkretne przepisy prawne w imię przekonania, że owe przepisy rażąco naruszają wartości istotne dla stosującego nieposłuszeństwo obywatelskie – połączone ze świadomością możliwości poniesienia negatywnych konsekwencji prawnych.

    Matilda Joslyn Gage (ur. 24 marca 1826 w Cicero, zm. 18 marca 1898 w Chicago) – amerykańska wolnomyślicielka, feministka, działaczka na rzecz abolicjonizmu i praw Indian, obok Susan B. Anthony i Elizabeth Cady Stanton jedna z najważniejszych przedstawicielek feminizmu końca XIX wieku w Stanach Zjednoczonych.

    Lyman Frank Baum (ur. 15 maja 1856, zm. 6 maja 1919) – amerykański pisarz, autor jednej z najpopularniejszych książek dla dzieci, Czarnoksiężnika z Krainy Oz.Feminizm (łac. femina ‘kobieta’) – ideologia, kierunek polityczny i ruch społeczny związany z równouprawnieniem kobiet. Istnieje wiele nurtów feminizmu, odróżniających się stanowiskami w takich kwestiach jak np. prawa kobiet i płeć kulturowa.

    Życiorys[ | edytuj kod]

    Matilda Joslyn była córką abolicjonisty Hezekiaha Joslyna. Wychowała się w domu, stanowiącym przystanek na trasie Underground Railroad, już jako dziecko, w latach 30. XIX wieku zajmując się zbieraniem podpisów pod petycjami na rzecz zniesienia niewolnictwa. W latach poprzedzających wojnę secesyjną jej własny dom także stał się schronieniem dla zbiegów. W 1850 roku podpisała petycję stwierdzającą, że jest gotowa ponieść karę sześciu miesięcy więzienia i 2000 dolarów grzywny, jako przeciwniczka nowego Fugitive Slave Act, kryminalizującego wszelką pomoc zbiegłym niewolnikom.

    Patriarchat –1.(z łac.)pater, patris -ojciec, oraz greckiego arche, czyli władza. Jest to typ rodowej organizacji społecznej bazującej na dominującej roli mężczyzn, podkreślanej i wyrażającej się w patrylokalnym małżeństwie i patrylinearnych grupach krewniaczo–pochodzeniowych, w których dziedziczenie następuje po linii męskiej. 2.Ostatni okres ustroju wspólnoty pierwotnej, w którym dominujące stanowisko zajmuje mężczyzna stojący na czele rodu,. U starożytnych Latynów nazwa systemu funkcjonowania rodziny, w której ojciec jest głową oraz właścicielem rodziny, ma prawo decydować o życiu i śmierci pozostałych członków rodziny. Taki model rodziny i społeczeństwa (społeczeństwo patriarchalne) obowiązywał w starożytnym Rzymie w okresie królestwa i wczesnej republiki. W późniejszym okresie patriarchat jako model funkcjonowania rodziny występował w wielu społeczeństwach Europy i świata.Susan Brownell Anthony (ur. 15 lutego 1820, zm. 13 marca 1906) – amerykańska sufrażystka, która wraz z Elizabeth Cady Stanton założyła w 1869 National Women Suffrage Association (NWSA), by promować konstytucjonalne prawo kobiet do głosowania.

    W 1852 roku, wraz z Susan B. Anthony, przystąpiła do ruchu na rzecz praw kobiet. Obie, wraz z Elizabeth Cady Stanton, stały się wkrótce przywódczyniami radykalnego skrzydła ruchu, tworząc National American Woman Suffrage Association (NAWSA). Podczas wyborów w 1871 roku w zorganizowanej akcji obywatelskiego nieposłuszeństwa działaczki ruchu na terenie całych Stanów Zjednoczonych usiłowały wbrew prawu oddać głosy. Była współautorką Deklaracji Praw Kobiet, przedstawionej na obchodach 4 lipca 1876 roku w Filadelfii. Także w latach 70. XIX wieku w szeregu artykułów przedstawiła bezprawie w traktowaniu Indian przez rząd i obywateli. Jej obserwacje zjawiska równouprawnienia kobiet i mężczyzn w matrylinearnej strukturze społecznej Irokezów stały się jedną z podstaw dla rozważań teoretycznych nad podobną sytuacją w ogólności.

    International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji. Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

    Od 1879 roku oficjalne pismo NAWSA, „The National Citizen and Ballot Box”, rozpoczęło publikację pierwszych fragmentów wspólnego dzieła Gage, Anthony i Stanton, zatytułowanego A History of Woman Suffrage. W 1893 roku sama Gage opublikowała Woman, Church and State. Jako teoretyczka feminizmu przedstawiała opinię, że pierwotną formą organizacji społeczeństwa był matriarchat, zastąpiony później, prawdopodobnie w sposób opresyjny, przez patriarchalną strukturę wspieraną przez kościoły chrześcijańskie. W pracy Woman as Inventor opisała zjawisko dyskryminacji osiągnięć naukowych kobiet, w 1993 roku nazwane od jej imienia Matilda effect. Powołała się przy tym na przykład Catherine Littlefield Greene, która miała podsunąć Eliemu Whitneyowi koncepcję odziarniarki bawełny. Bardziej radykalna od wielu swych towarzyszek, w 1890 roku założyła wraz z Anthony nową organizację feministyczną, Women's National Liberal Union (WNLU), której przewodniczącą była aż do śmierci.

    Elizabeth Cady Stanton (ur. 12 listopada 1815 – zm. 26 października 1902) – amerykańska aktywistka społeczna, abolicjonistka i feministka. Jedna z organizatorek spotkania Zjazd Kobiet w Seneca Falls w 1848 roku; autorka podpisanej przez 100 uczestniczek i uczestników spotkania Deklaracji na rzecz przyznania kobietom praw politycznych. Jej zainteresowanie prawami kobiet nie ograniczało się do praw wyborczych, walczyła również o równouprawnienie na polu ekonomii, prawa sądowe dla kobiet (w tym – prawa do rozwodu), prawa reprodukcyjne i dostęp do edukacji.WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.

    Jej mężem był Henry Hill Gage, mieli pięcioro dzieci. Najmłodsza córka, Maud, wyszła za mąż za L. Franka Bauma. Matilda Gage zmarła w ich domu w Chicago 18 marca 1898 roku. Została pochowana na cmentarzu w Fayetteville. Jej dawny dom w tej miejscowości jest siedzibą fundacji jej imienia.

    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie. Kolej Podziemna (ang. Underground Railroad) – umowny szlak ucieczki amerykańskich zbiegłych niewolników, Murzynów, będącym w istocie siecią dróg , pomocnych domostw, organizacji i społeczności.

    Uwagi[ | edytuj kod]

    1. W źródłach spotykane są także daty 25 i 26 marca

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Bruce E. Johansen: Native Americans Today: A Biographical Dictionary. Santa Barbara, CA: 2010. ​ISBN 978-0-313-35555-4​.
  • Sally Roesch Wagner: Matilda Joslyn Gage: forgotten feminist, w: New York History Net [dostęp 2011-10-13]
  • Feminizm pierwszej fali (także stara fala – old wave) – określenie zjawisk i nurtów związanych z walką europejskich i amerykańskich kobiet o równouprawnienie w XIX i na początku XX wieku. Główny nurt feminizmu pierwszej fali miał charakter liberalny i stawiał sobie za cel zmiany w systemach prawnych, przede wszystkim przyznanie praw wyborczych kobietom. Nazwa "pierwsza fala" została mu nadana w latach 70. XX wieku, przez feministki określające się jako druga fala feminizmu.Abolicjonizm – w XVIII i XIX wieku ruch społeczno-polityczny i ideowy w Europie (głównie w Wielkiej Brytanii i Francji) i obu Amerykach (głównie w USA), stawiający sobie za zadanie zniesienie niewolnictwa i związanego z nim handlu ludnością murzyńską.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Wojna secesyjna – wojna, która miała miejsce w latach 1861-1865 w Stanach Zjednoczonych Ameryki, pomiędzy stanami wchodzącymi w skład Stanów Zjednoczonych (tzw. Unią lub „Północą”) i Skonfederowanymi Stanami Ameryki (tzw. Konfederacją lub „Południem”), które wystąpiły z Unii.
    Matrylinearny system pokrewieństwa – w antropologii system pokrewieństwa, w którym dzieci automatycznie po urodzeniu włączane są do grupy matki i pozostają jej członkami przez całe życie (zasada matrylinearności).
    Matriarchat – hipotetyczny hierarchiczny ustrój społeczny i polityczny, w którym władzę sprawują kobiety. Termin ten został wprowadzony przez Johanna Jakoba Bachofena w 1861 roku w jego dziele Das Mutterrecht.
    Odziarniarka – maszyna stosowana we wstępnym procesie przerobu słomy lnianej, służąca do oddzielania torebek nasiennych od słomy. Proces ten nazywa się odziarnianiem i przygotowuje słomę do procesu roszenia.
    National Library of Australia (pol. Biblioteka Narodowa Australii) – australijska biblioteka narodowa w Canberrze, założona w 1960 roku.
    SUDOC (fr. Système Universitaire de Documentation, pol. Uniwersytecki System Dokumentacji) – centralny katalog informacji bibliograficznej francuskiego szkolnictwa wyższego.
    LIBRIS (Library Information System, pol. System Informacyjny Bibliotek) szwedzki katalog rozproszony utrzymywany przez Narodową Bibliotekę Szwecji w Sztokholmie. Umożliwia wyszukiwanie 6,5 milionów tytułów.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.045 sek.