• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Maszt



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Kecz - typ osprzętu żaglowego, oraz współczesny typ żaglowca noszącego ten osprzęt. Dwumasztowy (grotmaszt, bezanmaszt), o pierwszym maszcie wyższym, noszący na wszystkich masztach ożaglowanie skośne, tylny maszt znajduje się w obrębie konstrukcyjnej linii wodnej. Barkentyna (inaczej szkunerbark) - żaglowiec posiadający trzy lub więcej masztów, niosący na pierwszym od dziobu ożaglowanie rejowe, a na pozostałych ożaglowanie skośne - przeważnie gaflowe, rzadziej bermudzkie.
    Uproszczony schemat masztu dzielonego. 1. Kolumna masztu
    2. Stenga
    3. Bramstenga
    4. Wanty z wyblinkami
    5. Stenwanty
    6. Bramstenwanty
    Współczesny maszt jednoczęściowy na jednostce Mini 6.50 wykonany z włókna węglowego
    Maszt dzielony na HMS Surprise
    Przekrój poprzeczny współczesnego masztu wykonanego ze stopów aluminium

    Maszt – pionowe drzewce stałe, ustawione przeważnie w osi jednostki pływającej o napędzie żaglowym, którego podstawowym zadaniem jest utrzymywanie żagli i przenoszenie siły aerodynamicznej na kadłub jednostki. Jednostka może być wyposażona w jeden maszt lub więcej ustawionych jeden za drugim. Czasem na katamaranach każdy kadłub ma własny maszt (maszty występują obok siebie), natomiast maszty niesymetrycznie umieszcza się na przykład na jednostkach z jednym pływakiem bocznym (proa).

    Sluter - typ osprzętu żaglowego, jednomasztowy, posiadający trzy żagle podstawowe: jeden przymasztowy i dwa przednie. Żagle przednie rozpinane są na dwóch sztagach zbiegających się w jednym miejscu na pokładzie, co uniemożliwia ich jednoczesne używanie i odróżnia sluter od kutra. Sluter to również żaglowiec noszący ten typ osprzętu.Stenga – drugi licząc od pokładu segment wieloczłonowego masztu na jachcie, żaglowcu lub innym statku żaglowym. Stenga jest przymocowana do końcowej części kolumny masztu, do niej może być przymocowana w taki sam sposób bramstenga.

    Początkowo maszty wykonywane były z litego drewna, następnie zastąpiono je drążonymi i klejonymi z kilku elementów, w celu zmniejszenia ich wagi. Współcześnie najczęściej wykonywane są z profili aluminiowych ze względu na korzystny współczynnik: waga-wytrzymałość-cena. Na dużych jachtach krążowniczych stosowane są też maszty stalowe (ze względu na niską cenę, bardzo wysoką wytrzymałość i łatwość obróbki, np. spawania okuć). Pod koniec lat 60. próbowano wprowadzić na rynek drzewca z laminatów epoksydowo-szklanych, jednak nie zyskały one popularności przez słabe parametry wytrzymałościowe. W połowie lat 80. wprowadzono w jachtach (regatowych) maszty z włókna węglowego, które charakteryzują się ok. 30% mniejszą wagą niż podobne wykonane ze stopów metali lekkich. Wraz z wprowadzaniem epoksydów o coraz większych wytrzymałościach przy jednoczesnym braku utraty elastyczności, pod koniec lat 90. XX wieku, nastąpił wielki powrót masztów drewnianych do żeglarstwa regatowego, choć raczej prawidłowo powinno się je nazywać masztami kompozytowymi, ponieważ oprócz drewna, zbudowane są włókien nasycanymi żywicami.

    Marsel lub marsżagiel (ang. topsail) – prostokątny żagiel rejowy (zawieszany na marsrei), pomiędzy marsem, a bramsalingiem.Laminaty – rodzaj kompozytów: tworzywa powstające z połączenia dwóch materiałów o różnych właściwościach mechanicznych, fizycznych i technologicznych, w których składnik wzmacniający (tzw. zbrojenie) jest układany w postaci warstw (łac. lamina – cienka blaszka, płytka – stąd nazwa laminatów), między którymi znajduje się wypełnienie, pełniące rolę lepiszcza. Warstwy wzmocnienia mogą być w postaci włókien ciągłych ułożonych jednokierunkowo (tzw. rovingu), tkanin lub mat z włókna ciętego. Laminat, ze względu na swoją strukturę, ma dobrą wytrzymałość w kierunku włókien, ale bardzo słabą wytrzymałość w kierunku prostopadłym do warstw. Typowym naturalnym laminatem jest drewno, w którym wytrzymałe i sprężyste, choć wiotkie włókna celulozowe są spajane w sztywne i odporne tworzywo przez tzw. ligninę (drzewnik) o wiele mniej wytrzymałą mechanicznie od celulozy.

    Zazwyczaj przekrój poprzeczny masztu jest eliptyczny, bądź prostokątny, rzadziej okrągły. Ma to na celu zapewnienie większej sztywności wzdłuż osi diametralnej jednostki żaglowej niż w osi do niej prostopadłej. Maszt utrzymywany jest w pozycji pionowej przez olinowanie stałe, w którego skład może wchodzić od kilku do kilkunastu lin w zależności od wielkości jednostki i jej przeznaczenia.

    Proa – statek wodny posiadający jeden kadłub i jeden pływak. Są one umieszczone równolegle względem siebie (i połączone).Wanta (z niem. want) – lina olinowania stałego stabilizująca maszt w płaszczyźnie prostopadłej do płaszczyzny symetrii jednostki pływającej. Wanty występują symetrycznie parami na obu burtach, a na większych jachtach i żaglowcach jest ich zwykle kilka par. Zazwyczaj wykonane są z lin plecionych z drutów ze stali węglowej powlekanych antykorozyjną warstwą cynku. Na większych jednostkach mogą być zastąpione prętami. Końce want są zagniatane bądź zaplatane by umożliwić ich przytwierdzenie do okuć masztu i podwięzi. Rozmiar, ilość oraz układ want zależy od wielkości masztu i przeznaczenia jednostki pływającej.

    Na współczesnych jachtach stosuje się maszty, których konstrukcja przewiduje przeprowadzenie przez ich wnętrze lin do obsługi żagli, urządzeń do sprzątania żagli (rollery) oraz przewodów instalacji elektrycznej do zasilania latarni oraz urządzeń nawigacyjnych takich jak np. radar.

    Każdy maszt zaczyna się piętą osadzoną w gnieździe i okuciu zwanym jarzmem mocującym go do pokładu. Szczyt masztu nazywany jest topem. Do masztu mocuje się tzw. okucia umożliwiające montowanie olinowania oraz urządzeń do obsługi żagli. To np. okucie topowe, od którego biegną w kierunku pokładu wanty i sztagi oraz które służy do utrzymywania również latarni i urządzeń pomiarowych. Maszty ze względu na budowę można podzielić na dwie kategorie: jednolite (jednoczęściowe) lub dzielone (składające się z kilku połączonych ze sobą części).

    Podwantka – lina olinowania stałego na żaglowcu z masztem dzielonym (wieloczęściowym), odciągająca w dół platformę (np. mars, saling) znajdującą się na łączeniu części takiego masztu. Działa przeciwnie do want, które biegną z danej platformy w górę. Podwantki są krótkimi linami, odchylającymi się od masztu dość znacznie, bo pod kątem ok. 30°.Olinowanie – system lin na jachcie lub innym statku żaglowym. Stanowi obok omasztowania i ożaglowania część takielunku.

    Spis treści

  • 1 Maszt dzielony
  • 2 Maszt jednoczęściowy
  • 3 Nazewnictwo
  • 4 Bibliografia
  • 5 Zobacz też


  • Podstrony: 1 [2] [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Grotmaszt (ang. Main-mast) – główny maszt na każdym statku wodnym o napędzie żaglowym. Jest nim maszt – jedyny, najwyższy, lub z innych powodów najważniejszy.
    Slup - rodzaj żaglowej jednostki pływającej. Ma jeden maszt - grotmaszt. Podstawowe ożaglowanie slupa to grot oraz podnoszony na sztagu fok.
    Jol – typ dwumasztowego ożaglowania stosowanego przeważnie na jachtach żaglowych średniej wielkości (o długości kadłuba 10 - 20 m). Żaglowiec posiadający główny maszt w pobliżu środka wyporu jednostki, oraz dodatkowo szczątkowy, bardzo mały maszt wysokości ok. 1/3 głównego, posadowiony daleko na rufie. Z powodu dużej różnicy masztów, tego typu jednostkę określa się również gwarowo jako "półtoramasztowiec".
    Stermaszt (rzadsza nazwa: krojcmaszt) – ostatni maszt na żaglowcach minimum trzymasztowych, pod warunkiem, że znajduje się na nim ożaglowanie rejowe. Ożaglowanie to może zajmować cały maszt lub tylko wyższe piętra żagli, współdzieląc lub oddając niższe piętra ożaglowaniu skośnemu. Stermaszt występuje wyłącznie na żaglowcach typu fregata.
    Bark – żaglowiec co najmniej trzymasztowy (rzadziej z większą liczbą masztów), niosący na wszystkich masztach (prócz ostatniego) ożaglowanie rejowe, a na ostatnim ożaglowanie skośne gaflowe lub (rzadziej) bermudzkie.
    Jarzmo masztu - miejsce mocowania masztu do pokładu. Jest ono specjalnie wzmocnioną częścią kadłuba, gdyż musi wytrzymać duże obciążenia związane z pracą żagli.
    Diametralna – umowna linia łącząca dziób i rufę jednostki pływającej, położona w płaszczyźnie symetrii jednostki. Diametralna nie posiada określonej wysokości w tej płaszczyźnie, za to jest równoległa do horyzontu. Służy do wyznaczania kierunków względem kadłuba jednostki, np. kierunku wiatru lub położenia kątowego obiektów poza jednostką.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.045 sek.