• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Masyw strzegomski

    Przeczytaj także...
    Ksenolit – fragment skały (porwak) różniący się od skały wulkanicznej, w której się znajduje. Najczęściej jest to fragment wyrwany przez magmę ze skał otaczających (porwak wulkaniczny), lub jego pozostałość.Pegmatyty – rodzaj skał magmowych charakteryzujących się szczególną mega- lub gigantokrystaliczną teksturą, wzbogaconych w pierwiastki niekompatybilne oraz minerały zawierające składniki lotne jak fluor, bor, fosfor i inne. Najczęstszym typem są pegmatyty granitoidowe, ale występują również pegmatyty gabrowe, sjenitowe, skał wysoko alkalicznych (pegmatyty agpaitowe i miaskitowe). Nazwa pochodzi od gr. pegma – silne łącze, stwardniałość, dla odwzorowania zwięzłości granitu pismowego. Skałę tę wyróżnił i opisał po raz pierwszy René-Just Haüy w 1813 roku.
    Wzgórza Strzegomskie (niem. Striegauer Berge, 332.11) – wzgórza w południowo-zachodniej Polsce na Przedgórzu Sudeckim.

    Masyw strzegomski, masyw Strzegom-Sobótka - jednostka geologiczna na bloku przedsudeckim.

    Masyw granitoidowy Strzegom-Sobótka znajduje się w północno-zachodniej części bloku przedsudeckiego. Od północy graniczy z metamorfikiem kaczawskim i metamorfikiem Imbramowic, od wschodu z masywem serpentynitowym Sobótki, masywem gabrowym Ślęży, od południowego wschodu graniczy z masywem Gogołów-Jordanów i blokiem sowiogórskim, na południu zakryty jest przez miąższe osady kenozoiczne. Na zachodzie przylega do sudeckiego uskoku brzeżnego, który oddziela go od Gór Kaczawskich.

    Góry Kaczawskie (niem. Bober-Katzbach-Gebirge, czes. Kačavské hory) (332.35) – pasmo górskie położone w południowo-zachodniej Polsce, na Śląsku, w północno-zachodniej części Sudetów, w Sudetach Zachodnich.Uskok brzeżny sudecki – strefa nieciągłości oddzielająca Sudety od Przedgórza Sudeckiego i Niziny Śląskiej, a pod względem geologicznym Sudety od bloku przedsudeckiego. Biegnie w kierunku ESE–WNW. Ciągnie się od okolic Vidnavy (Czechy) do Złotoryi. Dalszy przebieg uskoku na wschód i na zachód jest hipotetyczny. W czasie orogenezy alpejskiej, wzdłuż płaszczyzny uskoku, nastąpiło podniesienie Sudetów w stosunku do przedpola, jednak jego historia jest prawdopodobnie dużo starsza.

    Masyw zbudowany jest z kilku niewielkich plutonów o składzie: granitu hornblendowo-biotytowego, granitu biotytowego, granodiorytu biotytowego oraz granitu dwułyszczykowego.

    Granit strzegomski odznacza się barwą jasnoszarą, strukturą średnioziarnistą, teksturą bezkierunkową. Składa się głównie z plagioklazu, kwarcu i biotytu, mniej licznego skalenia potasowego, a w niektórych partiach występuje hornblenda lub muskowit.

    Występują w nim liczne ciała pegmatytowe, maficzne enklawy magmowe, ksenolity oraz szliry zbudowane z ciemnych minerałów. Pocięty jest młodszymi żyłami aplitów oraz żyłami kwarcowymi.

    Granit strzegomski – potoczna nazwa głównej skały wchodzącej w skład jednostki geologicznej masyw strzegomski (masyw Strzegom-Sobótka) na bloku przedsudeckim (Przedgórzu Sudeckim).Aplit – głębinowa, najczęściej kwaśna skała magmowa, tworząca żyły, czasem gniazda. Występuje w granitoidach oraz skałach ich osłony.

    Ze skał masywu strzegomskiego zbudowane jest podłoże zachodniej części Przedgórza SudeckiegoWzgórz Strzegomskich, Równiny Świdnickiej oraz Masywu Ślęży.

    Ostatnio zaproponowano nazwę pluton granitowy Strzegom-Sobótka.

    Przypisy

    1. Budowa geologiczna Polski, t. IV Tektonika, cz. 2 Sudety i obszary przyległe, Józef Oberc, Wydawnictwo Geologiczne, Warszawa 1972
    2. http://www.kngpan.agh.edu.pl/wp-content/uploads/Regionalizacja_Tektoniczna_Polski_20111.pdf

    Bibliografia[]

  • Budowa geologiczna Polski, t. IV Tektonika, cz. 2 Sudety i obszary przyległe, Józef Oberc, Wydawnictwo Geologiczne, Warszawa 1972
  • www.kngpan.agh.edu.pl/wp-content/uploads/Regionalizacja_Tektoniczna_Polski_20111.pdf
  • Stefan Kozłowski: Surowce skalne Polski, Wydawnictwa Geologiczne, Warszawa 1986
  • (window.RLQ=window.RLQ||).push(function(){mw.log.warn("Gadget \"edit-summary-warning\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"wikibugs\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"ReferenceTooltips\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"main-page\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");});
    Równina Świdnicka (332.12) – według podziału fizycznogeograficznego Jerzego Kondrackiego i W. Walczaka mezoregion wchodzący w skład Przedgórza Sudeckiego. Obejmuje środkową część Przedgórza. Jest to obszar położony na północ od właściwych Sudetów, oddzielony od nich wyraźną linią tektoniczną (uskok brzeżny sudecki). Od północnego wschodu graniczy z Niziną Śląską, od południowego wschodu i południa z Masywem Ślęży, od południowego zachodu z Obniżeniem Podsudeckim i od północnego zachodu ze Wzgórzami Strzegomskimi.Hornblenda - z niem. die Hornblende (A.G.Werner 1789 r.) - minerał z grupy amfiboli, ważny składnik skał magmowych (zasadowych i melanokratycznych - ultrazasadowych) oraz skał metamorficznych. Ma wiele odmian polimorficznych, w których występują wszystkie kationy zawarte we wzorze:



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Minerał (fr. minéral, od celt. mina – kopalnia) – pierwiastek lub związek chemiczny będący normalnie ciałem krystalicznym, którego struktura ukształtowała się w toku procesów geologicznych.
    Blok przedsudecki - jednostka geologiczna w południowo-zachodniej Polsce, północna część bloku dolnośląskiego. Od południa graniczy z Sudetami linią uskoku sudeckiego brzeżnego; od północy z monokliną przedsudecką i monokliną śląsko-krakowską linią uskoku środkowej Odry; od zachodu graniczy z perykliną Żar; od wschodu ze strefą śląsko-morawską. Zbudowany ze skał metamorficznych i magmowych. Przykryty częściowo skałami osadowymi wieku od permu do plejstocenu, których miąższość rośnie ku północy.
    Szliry – smugi o nieostrych granicach w skałach magmowych różniące się od otaczającej skały barwą – ciemniejszą albo jaśniejszą (zwiększona proporcja minerałów maficznych albo jasnych) - oraz zazwyczaj teksturą. Różnica ta jest spowodowana odmiennym składem mineralnym oraz pochodzeniem, gdyż szliry swoje powstanie zawdzięczają przeobrażeniu i częściowemu roztopieniu ksenolitów albo autolitów. Często szliry mają wydłużone kształty z powodu ruchu magmy i są wykorzystywane do określania kierunku jej przemieszczania (jako wskaźnik struktur fluidalnych).
    Przedgórze Sudeckie (cz. Krkonošsko-jesenické podhůří, Sudetské podhůří, niem. Sudetenvorland) (332.1) — obszar (makroregion) położony na północ od właściwych Sudetów, będący z nimi w łączności, jednak oddzielony od Sudetów wyraźną linią tektoniczną (uskok brzeżny sudecki). Pofałdowana równina - najwyższe wzniesienie: Ślęża 718 m n.p.m.
    Józef Oberc (ur. 28 lipca 1918 w Jaśle, zm. 22 listopada 2008 we Wrocławiu) – polski geolog specjalizujący się w badaniach Sudetów.
    Biotyt – minerał z gromady krzemianów, należący do grupy mik (łyszczyków). Jego nazwa pochodzi od nazwiska francuskiego fizyka Jeana Baptiste’a Biota.
    Plagioklazy jest to szereg minerałów skałotwórczych o składzie mieszanym z grupy skaleni (skalenie sodowo-wapniowe).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.033 sek.