• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Masyw Mont Blanc

    Przeczytaj także...
    Dolina Aosty (wł. Valle d’Aosta, fr. Vallée d’Aoste, franko-prow. Vâl d’Outa, gwara Walser Augschtalann lub Ougstalland) – kraina historyczna i autonomiczny region administracyjny w północno-zachodnich Włoszech. Od zachodu graniczy z Francją, od północy ze Szwajcarią a od wschodu i południa z regionem Piemont. Najistotniejszą gałęzią gospodarki regionu jest turystyka. Col du Grand Ferret – przełęcz w Alpach Zachodnich, w grzbiecie rozdzielającym dorzecze Rodanu na północy od dorzecza Dora Baltea na południu i stanowiącym tu granicę państwową szwajcarsko-włoską.
    Masyw górski (ang., fr. massif, niem. massiv; od łac. massa – "bryła") – zwarty górotwór, zbudowany zwykle ze skał pochodzenia magmowego lub metamorficznego, czasami osadowego podobnego typu, występujący samodzielnie lub jako część większego łańcucha górskiego; również wyraźnie wydzielona (np. szerokimi przełęczami) część grzbietu górskiego. Niekiedy jako masyw określa się niewielką grupę górską, np. Masyw Śnieżnika, Masyw Ślęży, Masyw Magury Wątkowskiej.
    Lodowiec Mer de Glace

    Masyw Mont Blanc (wł. Massiccio del Monte Bianco, fr. Massif du Mont-Blanc) – masyw górski w Alpach Zachodnich. Leży na pograniczu Szwajcarii (kanton Valais), Francji (departamenty Górna Sabaudia i Sabaudia) i Włoch (region Dolina Aosty). Nazwa masywu pochodzi od najwyższego szczytu – Mont Blanc, który osiąga 4808,72 m i jest zarazem najwyższym szczytem całych Alp.

    Col des Montets - przełęcz we wschodniej Francji, w regionie Rodan-Alpy, w departamencie Górna Sabaudia. Leży na wysokości 1461 m n.p.m. i oddziela Alpy Graickie od Prealp Sabaudzkich. Przełęcz ta leży blisko granicy z Szwajcarią i Włochami. Przez przełęcz przebiega droga łącząca Chamonix-Mont-Blanc z Vallorcine. Droga ta biegnie dalej do przełęczy Col de la Forclaz i do Martigny w katonie Valais w południowej Szwajcarii.Triolet-Verte – grupa górska w Masywie Mont Blanc. Znajduje się na terytorium Francji (departament Górna Sabaudia) i Włoch (region Dolina Aosty). Na północny zachód od grupy znajduje się francuska dolina Vallée de Chamonix, a na południowy wschód włoska dolina Val Ferret.

    Geografowie większości krajów, w tym polskich, uznają masyw Mont Blanc za samodzielny masyw, nie należący do żadnego pasma Alp. Geografowie włoscy uważają masyw Mont Blanc za część Alp Graickich. Innego zdania są geografowie francuscy uważając, że masyw Mont Blanc należy do Alp Sabaudzkich.

    Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.Trélatête – grupa górska w Masywie Mont Blanc. Znajduje się na terytorium Francji (departament Górna Sabaudia) i Włoch (region Dolina Aosty). Na zachód od grupy znajdują się francuska dolina Val Montjoie, na południe francuska dolina Vallée des Chapieux, a na południowy wschód włoska dolina Vallone de la Lex Blanche (górna część doliny Val Veny).

    Przełęcz Col du Grand Ferret oddziela masyw Mont Blanc od Alp Pennińskich, a dolina rzeki Arve i przełęcz Col des Montets od Prealp Francuskich. Od Alp Graickich masyw oddziela Mała Przełęcz Świętego Bernarda.

    Z ogólnej liczby 82 szczytów powyżej 4000 m n.p.m.w całych Alpach, 28 znajduje się w Masywie Mont Blanc.

    Po francuskiej stronie z masywu wypływają rzeki Arve i Isère. Po włoskiej stronie rzeka Dora Baltea, a po szwajcarskiej lewe dopływy Rodanu.

    Mont Blanc (wł. Monte Bianco, pol. Biała Góra, 4810,45 m n.p.m.) – najwyższy szczyt Alp i Europy, potocznie nazywany Dachem Europy (niektórzy, w tym alpiniści zdobywający Koronę Ziemi, przyjmując inne granice Europy niż Międzynarodowa Unia Geograficzna, uważają Elbrus za szczyt europejski i tym samym najwyższy w Europie). Główny wierzchołek znajduje się na terytorium Francji w regionie Haute-Savoie i w granicach administracyjnych miasta Saint-Gervais-les-Bains. Granica francusko-włoska przebiega przez pobliski, boczny wierzchołek Mont Blanc de Courmayeur (wł. Monte Bianco di Courmayeur) (4748 m n.p.m.).Chamonix-Mont-Blanc – miejscowość turystyczna i gmina we Francji, w regionie Rodan-Alpy, w departamencie Górna Sabaudia.

    Masyw można podzielić na osiem, dość wyraźnie wyodrębnionych, grup górskich. Są to (licząc od północy):

  • Trient,
  • Argentière,
  • Triolet-Verte,
  • Jorasses,
  • Aiquilles de Chamonix,
  • Mont Blanc,
  • Trélatête,
  • Monte Berio Blanc-Mont de Mirande.
  • Przebieg granicy włosko-francuskiej w rejonie szczytu Mont Blanc jest kwestią sporów. Według niektórych map i publikacji (głównie francuskich) granica przebiega przez Mont Blanc de Courmayeur, a więc Mont Blanc znajduje się na terytorium Francji. Według map i publikacji włoskich granica przebiega przez szczyt Mont Blanc.

    Alpy (fr. Alpes, niem. Alpen, wł. Alpi, słoweń. Alpe, ret. Alps) – najwyższy łańcuch górski Europy, ciągnący się łukiem od wybrzeża Morza Śródziemnego po dolinę Dunaju w okolicach Wiednia. Łańcuch ma długość około 1200 km, szerokość od 150 do 250 km i zajmuje powierzchnię około 220 tys. km².Isère, Izera – rzeka w południowo-wschodniej Francji (w dep. Savoie, Isère i Drôme), lewy dopływ Rodanu o długości 290 km i powierzchni dorzecza 11 800 km².

    Pod masywem biegnie tunel o długości 11,6 km, który łączy miejscowość Courmayeur we Włoszech z Chamonix we Francji. Tunel zyskał złą sławę po wypadku z 24 marca 1999 r., kiedy to zapaliła się ciężarówka, zablokowała tunel i spowodowała pożar trwający 53 godziny. Zginęło wtedy 39 osób.

    Prealpy Sabaudzkie (fr. Alpes de Savoie) - pasmo górskie, Alp Zachodnich. Leży na pograniczu Francji (region Rodan-Alpy) i Szwajcarii (kanton Valais). Jest to jedna z najbardziej na zachód wysuniętych części Alp Zachodnich. Pasmo sąsiaduje z: Prealpami Delfinackimi na południowym zachodzie, Alpami Delfinackimi na południowym wschodzie, Alpami Graickimi na wschodzie, Alpami Berneńskimi i Prealpami Szwajcarskimi na północnym wschodzie. Najwyższym szczytem pasma jest Haute Cime des Dents du Midi, który osiąga wysokość 3257 m.Język francuski (fr. langue française lub français) – język pochodzenia indoeuropejskiego z grupy języków romańskich. Jako językiem ojczystym posługuje się nim ok. 80 mln ludzi: ok. 65 mln Francuzów, ok. 4,5 mln Belgów (czyli 42%), ok. 1,5 mln Szwajcarów (czyli 20%), a także ok. 8 mln mieszkańców kanadyjskich prowincji Québec, Ontario i Nowy Brunszwik. Ok. 201 milionów osób na całym świecie używa francuskiego jako języka głównego (oszacowanie z 2009 r. według Organisation mondiale de la Francophonie), a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, w których francuski jest jednym z języków urzędowych, bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku, i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego, jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, w których jest jedynym językiem urzędowym.

    Szczyty o wysokości ponad 4000 m n.p.m.:

    W Masywie Mont Blanc znajduje się jeszcze 18 wierzchołków mających powyżej 4000 m n.p.m. jednak nie spełniają one kryteriów (szczególnie jeśli chodzi o wybitność) aby je zakwalifikować jako szczyty. Są to (ostatnia kolumna to grupa górska):

    Schroniska:

    Valais (niem. Wallis, fr. Valais, wł. Vallese, romansz Vallais) – kanton w południowej Szwajcarii. Jego stolicą jest Sion. Jest to trzeci pod względem powierzchni kanton Szwajcarii. Na całej długości kantonu rozciąga się dolina Rodanu, który wypływa z lodowca, w pobliżu Oberwaldu. Od tej głównej doliny odchodzi wiele bocznych odgałęzień, wśród nich Mattertal, w której leży Zermatt – słynna miejscowość turystyczna, u stóp Matterhornu (4477 m n.p.m.).Mont Blanc – grupa górska w Masywie Mont Blanc. Znajduje się na terytorium Francji (departament Górna Sabaudia) i Włoch (region Dolina Aosty). Na północny zachód od grupy znajduje się francuska dolina Vallée de Chamonix, a na południowy wschód włoska dolina Val Veny.

    * Po stronie włoskiej:

  • Rifugio Francesco Gonella – 3071 m
  • Rifugio Monzino – 2590 m
  • Rifugio Torino – 3375 m
  • Rifugio Cesare Dalmazzi al Triolet – 2590 m
  • Rifugio Elena – 2062
  • Rifugio Gabriele Boccalatte e Mario Piolti – 2803 m
  • Rifugio Elisabetta – 2195 m
  • Bivacco „Borelli Lorenzo” – 2325 m
  • Bivacco Piero Craveri – 3490 m
  • Bivacco Giuseppe Lampugnani – 3860 m
  • Bivacco Gervasutti – 2835 m
  • Bivacco della „Fourche"
  • * Po stronie francuskiej:

    Dora Baltea (fr. Doire Baltée, franko-pr. Djouiye, piem. Dôri, łac. Duria Maior) – rzeka w północno-zachodnich Włoszech, lewy dopływ Padu. Źródła na południowo-wschodnich stokach masywu Mont Blanc. Płynie przez dolinę Aosty. Wykorzystywana gospodarczo do nawadniania i w licznych hydroelektrowniach. Alpy Pennińskie lub Alpy Walijskie (fr. Alpes pennines lub Alpes valaisannes, niem. Walliser Alpen, wł. Alpi Pennine) – pasmo górskie w Alpach Zachodnich. Leży na pograniczu Włoch (regiony Piemont i Dolina Aosty) i Szwajcarii (kanton Valais). Alpy Pennińskie ciągną się z zachodu na wschód, z licznymi i długimi grzbietami bocznymi, wybiegającymi ku północy i południu. Sąsiadują z Alpami Graickimi na zachodzie (przez przełęcz Col Ferret), Alpami Berneńskimi na północy (przez dolinę Rodanu) oraz z Alpami Lepontyńskimi na wschodzie (przez przełęcz Simplon).
  • Capanna Vallot – 4362 m
  • Rifugio dei Grands Mulets – 3051 m
  • Rifugio des Cosmiques – 3613 m
  • Rifugio del Goûter – 3817 m
  • Rifugio Alberto Primo – 2706 m
  • Rifugio di Tête Rousse – 3167 m
  • * Po stronie szwajcarskiej:

  • Rifugio del Trient – 3170 m
  • Rifugio di Saleina – 2691 m
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. La Libre.be, Le Mont-Blanc rétrécit, www.lalibre.be [dostęp 2018-12-18] (fr.).
    2. Wielka Encyklopedia Gór i Alpinizmu, tom 3, Góry Europy, Wydawnictwo STAPIS, Katowice, 2007, ​ISBN 978-83-60429-04-4​.
    3. Nowa encyklopedia powszechna PWN, Dariusz Kalisiewicz (red.), t. 4, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1996, ISBN 83-01-11967-5, OCLC 830125614.
    4. Michelin, France, Rhone-Alpes, ​ISBN 2-06-700244-9
    5. IGC, Instituto Geografico Centrale, Monte Bianco Courmayeur La Thuile Chamonix Mont Blanc, Torino
    6. Lista wszystkich szczytów powyżej 4000 metrów w Alpach na stronie UIAA, web.archive.org, 3 marca 2016 [dostęp 2018-12-26] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-03].

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Ippolito Ostellino – I giardini botanici delle Alpi Occidentali – Cuneo – L'Arciere, 1996
  • Luca Zavatta – Le Valli del Monte Bianco – Guide dell'Escursionista – Escursionista editore.
  • Courmayeur e il Monte Bianco – Montagne d’Italia
  • M. Bocca, I. Grimond, L. Ramires – Fauna delle Alpi, 1996
  • Lorenzino Cosson – I colori del Monte Bianco – Torino – Museo Montagna, 1995
  • Immagini e immaginario della montagna 1740 – 1840. – Torino – Museo Montagna, 1989
  • Stefano Ardito – Intorno al Monte Bianco – Zanichelli – Bologna
  • Mer de Glace (pol. Lodowe Morze, ang.: Sea of Ice) – najdłuższy lodowiec we Francji na północnych zboczach masywu Mont Blanc w Alpach. Lodowiec ten jest w ciągłym ruchu. Długość ok. 12 długości i 33 km² powierzchni o głębokości dochodzącej do 150 metrów.Courmayeur – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Dolina Aosty. Jest położona u stóp masywu Mont Blanc (wł. Monte Bianco). W pobliżu znajduje się Tunel Mont Blanc łączący Włochy i Francję oraz kolej linowa La Palud – Punta Helbronner, której górna stacja jest połączona kolejką panoramiczną z Aiguille du Midi.




    Warto wiedzieć że... beta

    Jorasses – grupa górska w Masywie Mont Blanc. Znajduje się na terytorium Francji (departament Górna Sabaudia) i Włoch (region Dolina Aosty). Na północny zachód od grupy znajduje się francuska dolina Vallée de Chamonix, a na południowy wschód włoska dolina Val Ferret.
    Argentière – grupa górska w Masywie Mont Blanc, położona na styku trzech państw: Francji (departament Górna Sabaudia), Szwajcarii (kanton Valais) i Włoch (region Dolina Aosty).
    Monte Berio Blanc-Mont de Mirande – grupa górska w Masywie Mont Blanc. Znajduje się na terytorium Francji (departament Górna Sabaudia) i Włoch (region Dolina Aosty). Na południowy zachód od grupy znajdują się francuska dolina Vallée des Chapieux, na południowy wschód włoska dolina Vallone di la Thuile, a na północny zachód włoska dolina Val Veny z jej górną częścią - doliną Vallone de la Lex Blanche.
    Sabaudia (fr. Savoie [saˈvwa]) – francuski departament położony w regionie Owernia-Rodan-Alpy. Utworzony został 15 czerwca 1860. Departament oznaczony jest liczbą 73.
    Alpy Zachodnie (niem.: Westalpen, wł.: Alpi Occidentali, fr.: Alpes occidentales, ret. Alps occidentals) – zachodnia część Alp, położona na terenie Francji, Włoch, Szwajcarii i Monako. Od Alp Wschodnich różnią się budową geologiczną oraz geologicznym czasem powstania. Obejmują całe Alpy pomiędzy Morzem Śródziemnym a Alpami Wschodnimi, z którymi spotykają się we wschodniej Szwajcarii.
    Grandes Jorasses – grań w głównym grzbiecie Masywu Mont Blanc, w grupie górskiej Jorasses. Leży na granicy między Francją (departament Górna Sabaudia), a Włochami (region Dolina Aosty). Grań przebiega równoleżnikowo od przełęczy Col des Hirondelles (3491 m) na wschodzie do przełęczy Col des Grandes Jorasses (3825 m) na zachodzie.
    Szwajcaria, Konfederacja Szwajcarska (Confoederatio Helvetica, Schweiz, Schweizerische Eidgenossenschaft) – państwo federacyjne w Europie Zachodniej. Jest jednym z niewielu państw, w których obowiązuje demokracja bezpośrednia. Szwajcaria od kongresu wiedeńskiego w 1815 roku jest państwem neutralnym. Do Organizacji Narodów Zjednoczonych przystąpiła dopiero 10 września 2002 po przegłosowaniu tej decyzji w referendum minimalną większością 52% głosów.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.027 sek.