• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Masakra przy ulicy Brackiej w Warszawie - 1944



    Podstrony: 1 [2] [3]
    Przeczytaj także...
    Most Księcia Józefa Poniatowskiego (wcześniej most Mikołajewski, Nowy III most) - zbudowany w latach 1904-14 most przez Wisłę w Warszawie, wtedy tzw. III most. Razem z mostem zbudowano 700 metrowy wiadukt nad Powiślem, będący przedłużeniem Alei Jerozolimskich. Most nosi imię księcia Józefa Poniatowskiego.Zgrupowanie „Chrobry II” lub Grupa „Chrobry II” – zgrupowanie Armii Krajowej powstałe 1 sierpnia 1944 w Warszawie, z różnych oddziałów, początkowo jako kilka kompanii i samodzielnych oddziałów, następnie jako dwa bataliony. Zgrupowanie walczyło w zachodniej części Śródmieścia-Północnego pomiędzy ul. Towarową od zachodu Al. Jerozolimskimi od południa, ul. Sosnową od wschodu i od ul. Łucką i Ceglaną od południa. 20 września zgrupowanie weszło w skład 15 Pułku Piechoty „Wilków” AK jako 1 i 2 batalion.
    Tablica upamiętniająca ofiary masakry przy ul. Brackiej

    Masakra przy ulicy Brackiej – szereg mordów, podpaleń oraz innych poważnych naruszeń prawa wojennego, których dopuścili się żołnierze niemieckiego Wehrmachtu podczas prób odblokowania utrzymywanego przez powstańców warszawskich odcinka al. Jerozolimskich.

    Saska Kępa – część Warszawy położona na prawym brzegu Wisły. Saska Kępa ma status osiedla z własnym samorządem i pod względem administracyjnym stanowi część dzielnicy Pragi Południe, w ramach której sąsiaduje z Kamionkiem, Grochowem i Gocławiem. Przez część osób Saska Kępa jest potocznie określana jako dzielnica. Na jej obszarze znajduje się geometryczny środek miasta. Część Saskiej Kępy jest wpisana do wojewódzkiego rejestru zabytków jako strefa ochrony konserwatorskiej (nr rej. 942-A z 2 kwietnia 1979 r.).Aleja 3 Maja w Warszawie – jedna z ulic warszawskiego Powiśla. Aleja 3 Maja ma długość ok. 650 m. Ulica biegnie prostopadle do Wisły pod Mostem Poniatowskiego – od Wisłostrady (jednak bez przejazdu) do Skarpy Wiślanej.

    W trakcie walk prowadzonych w dniach 3-4 sierpnia 1944 żołnierze 4. pułku grenadierów wschodniopruskich nagminnie wykorzystywali polskich cywilów w charakterze „żywych tarcz”, osłaniających natarcia czołgów na powstańcze barykady. Dopuścili się także szeregu mordów na jeńcach wojennych oraz mieszkańcach domów przy ul. Brackiej i al. Jerozolimskich. Liczba ofiar mogła przekroczyć 200 osób.

    Centralny Dworzec Pocztowy – obecnie nieistniejący dworzec kolejowy w Warszawie przeznaczony do obsługi ruchu pocztowego.Ulica Bracka w Warszawie – jedna z ulic ścisłego centrum Warszawy, biegnąca od ul. Żurawiej i Pl. Trzech Krzyży do ul. Chmielnej.

    Niemieckie natarcie w kierunku Dworca Głównego[ | edytuj kod]

    Aleje Jerozolimskie wraz z przyległym Mostem Poniatowskiego stanowiły jedną z najważniejszych warszawskich arterii komunikacyjnych, którą Niemcy mogli dostarczać posiłki i zaopatrzenie dla swych oddziałów walczących z Armią Czerwoną na prawym brzegu Wisły. W pierwszym dniu powstania warszawskiego (1 sierpnia 1944) żołnierze AK zaatakowali najważniejsze niemieckie obiekty przy al. Jerozolimskich (m.in. Dworzec Główny, gmach Banku Gospodarstwa Krajowego, Most Poniatowskiego), lecz nie udało im się w żadnym miejscu zablokować tej arterii. Jedynie na wysokości ul. Brackiej udało się nawiązać wątłe połączenie z oddziałami AK w Śródmieściu Południowym. Sytuacja zmieniła się na korzyść powstańców dopiero 3 sierpnia. Tego dnia we wczesnych godzinach porannych żołnierzom zgrupowania „Chrobry II” udało się zaskakującym wypadem opanować zabudowania Dworca Pocztowego przy skrzyżowaniu al. Jerozolimskich z ul. Żelazną. Ten sam oddział zdobył następnie położony naprzeciwko dworca tzw. Dom Turystyczny, gdzie nawiązano kontakt z żołnierzami Zgrupowania „Gurt”, obsadzającymi pobliski gmach Wojskowego Instytutu Geograficznego. Około godziny 10:00 żołnierze obu oddziałów dokonali wypadu na tunel kolei średnicowej, gdzie opanowano część niemieckiego pociągu ewakuacyjnego, zdobywając przy okazji sporo broni. Aleje Jerozolimskie wraz z przylegającą linią kolejową były odtąd zablokowane przez powstańców.

    Bank Gospodarstwa Krajowego w Warszawie, bank w Warszawie, w Śródmieściu, w Alejach Jerozolimskich, modernistyczny, monumentalny, wzniesiony w latach 1928–1931 według projektu Rudolfa Świerczyńskiego dla Banku Gospodarstwa Krajowego, ozdobiony płaskorzeźbami Jana Szczepkowskiego, wielokrotnie przebudowywany; w latach 1957–2001 siedziba Polskiej Agencji Prasowej; wpisany do rejestru zabytków w 1965.Adam Józef Borkiewicz ps. „Leszczyński”, „Poleski” (ur. 17 marca 1896 w Bąkowej Górze, zm. 29 grudnia 1958 w Warszawie) – żołnierz Legionów Piłsudskiego, pułkownik piechoty Wojska Polskiego, członek Komendy Głównej Armii Krajowej, historyk wojskowości. Jako pierwszy historyk podjął się opisania przebiegu powstania warszawskiego.

    Niemcy szybko przystąpili do kontrakcji. Około południa w al. Jerozolimskie wjechała od strony ul. Towarowej silna kolumna pancerna, która przedzierała się z Woli w kierunku Mostu Poniatowskiego. Niemieckie czołgi, przed którymi pędzono w charakterze „żywych tarcz” kilkuset schwytanych na Woli cywilów, przydusiły ogniem obrońców Dworca Pocztowego, aby około godziny 13:00 dotrzeć w okolice mostu. Z kolei około godziny 15:00 od strony Mostu Poniatowskiego ruszyły do natarcia dwa bataliony 4. pułku grenadierów wschodniopruskich (sprowadzonego dzień wcześniej z Zegrza). Niemiecka piechota wsparta kilkoma czołgami nacierała wzdłuż al. 3 Maja i al. Jerozolimskich, próbując przebić się do obsadzanego wciąż przez niemieckie oddziały Dworca Głównego. Na odcinku między ul. Bracką a Nowym Światem grenadierzy wschodniopruscy napotkali na zaciekły opór stawiany przez polskich żołnierzy z 3. kompanii batalionu „Kiliński” i tzw. Kolegium C (parzysta strona al. Jerozolimskich) oraz batalionu KB „Sokół” i oddziału AK „Bełt” (domy po stronie nieparzystej). Do godziny 19:00 Niemcom udało się częściowo opanować odcinek al. Jerozolimskich między Nowym Światem a ul. Marszałkowską, lecz nie zdołali przebić się do Dworca Głównego. Ponadto żołnierzom AK udało się utrzymać placówki w domach przy al. Jerozolimskich nr 17 i 21. Z powodu poważnych strat i silnego oporu powstańców Niemcy musieli wstrzymać natarcie i wycofać główne siły pułku w okolice gmachu Muzeum Narodowego. Pozostawili jedynie ubezpieczenia w wypalonych domach nr 19 i 25.

    III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945. Oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), od 1938 (po Anschlussie Austrii) używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).Dulag 121 Pruszków (Durchgangslager 121 Pruszków) – niemiecki nazistowski obóz przejściowy, w którym gromadzono cywilną ludność Warszawy i okolicznych miejscowości, wypędzaną z domów w trakcie oraz po zakończeniu powstania warszawskiego.

    4 sierpnia al. Jerozolimskie ponownie stały się areną zaciekłych walk. W godzinach porannych grenadierzy wschodniopruscy wznowili natarcie w kierunku zachodnim. Następnie silna kolumna pojazdów i piechoty z niemieckiej 19. Dywizji Pancernej (od 60 do 80 czołgów i dział pancernych) przebiła się z okolic Mostu Poniatowskiego na Ochotę. Na skutek silnego ostrzału wroga żołnierze AK musieli chwilowo opuścić płonący Dworzec Pocztowy. Niemcy ponieśli jednak przy tym poważne straty (sama tylko 19. Dywizja Pancerna utraciła 11 zabitych i 40 rannych). Nieprzyjaciel nie podjął także próby trwałego obsadzenia i zabezpieczenia al. Jerozolimskich. Niemcy utrzymali jedynie zajmowany wcześniej Dworzec Główny, gmach BGK oraz gmach Muzeum Narodowego, a także pozostawili kilka placówek w ruinach domów na odcinku między Nowym Światem a ul. Marszałkowską. Żołnierze AK nadal utrzymywali natomiast stanowiska w gmachu Dworca Pocztowego oraz w kamienicy nr 17. W rezultacie żadna ze stron nie mogła wykorzystywać al. Jerozolimskich w charakterze szlaku komunikacyjnego. Dopiero po wielodniowych walkach powstańcy zdołali zabezpieczyć odcinek al. Jerozolimskich między Nowym Światem a ul. Marszałkowską, który stał się jedynym naziemnym korytarzem łączącym Śródmieście Północne z Południowym (10-25 sierpnia).

    Muzeum Narodowe w Warszawie (MNW) – muzeum sztuki w Warszawie, założone w 1862 jako Muzeum Sztuk Pięknych w Warszawie, narodowa instytucja kultury; jedno z największych muzeów w Polsce i największe w Warszawie.Jeniec wojenny – zatrzymana osoba, zdefiniowana w artykule 4 i 5 Konwencji Genewskiej o traktowaniu jeńców wojennych przyjętej 12 sierpnia 1949 jako ta, która angażowała się w działania bojowe pod rozkazami swojego rządu i została zatrzymana przez siły zbrojne strony przeciwnej. Osoba taka nazywana jest kombatantem posiadającym immunitet wynikający z międzynarodowego prawa konfliktów zbrojnych.


    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    O 7:00 łączniczki alarmowe przejęły rozkaz płk. Chruściela (ps. "Monter") o wybuchu powstania. Zostały uruchomione mechanizmy mobilizacyjne. W godzinach przedpołudniowych kilka tysięcy osób przekazało rozkaz o wybuchu powstania oraz przenosi broń i amunicję.
    Powstanie warszawskie (1 sierpnia – 3 października 1944) – wystąpienie zbrojne przeciwko okupującym Warszawę wojskom niemieckim, zorganizowane przez Armię Krajową w ramach akcji „Burza”, połączone z ujawnieniem się i oficjalną działalnością najwyższych struktur Polskiego Państwa Podziemnego.
    Kolej średnicowa w Warszawie składa się z dwóch linii kolejowych (po dwa tory każda) łączących węzłowe dworce Warszawa Wschodnia i Warszawa Zachodnia.
    Zbigniew Brym ps. Zdunin (ur. 1 lutego 1919 w Warszawie, zm. 1 grudnia 2006 tamże) – pułkownik Wojska Polskiego, fotografik i publicysta.
    Wisła (łac. Vistula) – najdłuższa rzeka Polski, o długości 1047 km. Jest także najdłuższą rzeką uchodzącą do Morza Bałtyckiego.
    Robert Bielecki (ur. 29 kwietnia 1939 w Warszawie, zm. 6 września 1998 w Warszawie) – polski historyk i dziennikarz, wieloletni korespondent Polskiej Agencji Prasowej.
    Volksdeutsche (pol. etniczni Niemcy lub folksdojcze) – określenie stosowane do 1945 roku wobec osób pochodzenia niemieckiego, zamieszkujących poza granicami Niemiec według stanu granic na koniec 1937 roku, którzy nie posiadali niemieckiego ani austriackiego obywatelstwa (Reichsdeutscher) w takich państwach jak Francja, Belgia, Dania, Luksemburg, część Szwajcarii oraz na obszarach dawnego osadnictwa niemieckiego w Polsce (Poznańskie, Górny Śląsk, Pomorze Gdańskie, Łódź i inne), w Czechosłowacji (Kraj Sudetów i Karpaty, głównie Spisz), Rumunii, czy na Litwie (okręg Kłajpedy).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.042 sek.