• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Marynarka wojenna

    Przeczytaj także...
    Baza morska - obszar na wybrzeżu morskim przeznaczony do bazowania marynarki wojennej obejmujący odpowiednio wyposażony i urządzony obszar wybrzeża morskiego z przylegającym do niego akwenem, służący do zabezpieczenia bojowej i codziennej działalności okrętów i jednostek marynarki wojennej. Bazy morskie dzielą się na:Lotnictwo morskie (lotnictwo marynarki wojennej) - rodzaj lotnictwa wojskowego podporządkowany dowództwu marynarki wojennej.
    Francuska Marynarka Wojenna, oficjalnie Marine nationale, równie często nazywana La Royale (Królewska) – rodzaj sił zbrojnych we francuskich siłach zbrojnych. W jej skład wchodzi cała gama statków wodnych pływających od kutrów patrolowych po fregaty i niszczyciele rakietowe oraz jeden lotniskowiec i dziesięć okrętów podwodnych o napędzie nuklearnym (cztery z nich są przystosowane do wystrzeliwania pocisków balistycznych).
    Okręty 5 państw (Francji, Holandii, USA, Wielkiej Brytanii i Włoch), podczas Operacji Enduring Freedom

    Marynarka wojennarodzaj sił zbrojnych państwa zajmująca się obroną granic morskich i wybrzeża, a także prowadzeniem działań wojskowych i wojennych na morzach i oceanach.

    Okręt liniowy – nazwa historycznej najsilniejszej klasy okrętów artyleryjskich, wywodząca się od ich taktyki walki w szyku liniowym, w składzie floty liniowej.Morze Kaspijskie (per. دریای خزر, Darja-je Chazar; ros. Каспийское море, Kaspijskoje morie; azer. Xəzər dənizi; kaz. Каспий теңізі, Kaspij tengyzy; turkm. Hazar deňzi) – bezodpływowe słone jezioro reliktowe w Azji i w niewielkiej części w Europie. Jest największym jeziorem świata z powierzchnią wynoszącą ok. 370 tys. km² (zmieniającą się wskutek wahań poziomu wody, w 1930 roku wynosiła ona aż 442 tys. km²). Dla porównania powierzchnia całkowita Polski to ok. 313 tys. km². Maksymalna głębokość to 1025 m. Zasolenie od słodkowodnej części północnej do 10-12‰ w części środkowej i południowej i do bardzo dużego, sięgającego nawet 300‰ w zamkniętej zatoce Kara-Bogaz-Goł. Czas wymiany wód wynosi 250 lat. W starożytności nosiło różne nazwy: Ocean Hyrkański, Morze Azarskie i Morze Kwalijskie. W epoce antycznej i przez znaczną część średniowiecza powszechnie uważano, że Morze Kaspijskie stanowi zatokę wielkiego oceanu północnego (pogląd taki głosili m.in. Eratostenes, Strabon, Pomponiusz Mela, Izydor z Sewilli).

    Oprócz okrętów w skład tej formacji wchodzą zwykle także: morskie lotnictwo wojskowe, baterie nadbrzeżne, bazy morskie, piechota morska oraz szereg służb pomocniczych.

    W Polsce Marynarka Wojenna jest ustawową nazwą własną sił morskich Polski, wchodzi w skład Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.

    Historia[ | edytuj kod]

    Porównanie flot XIX-XX w.[ | edytuj kod]

    Wartością braną tradycyjnie pod uwagę przy porównywaniu marynarek wojennych jest łączna wyporność okrętów, przekładająca się zwykle proporcjonalnie na liczbę okrętów i wartość bojową tego rodzaju sił zbrojnych. Bardziej dokładne jest porównanie liczby okrętów najważniejszych klas, zwłaszcza klas dominujących w walce na morzu – od XVIII w. do II wojny światowej były to podlegające ewolucji okręty liniowe, od czasów II wojny światowej – lotniskowce. Znaczenie ma także nowoczesność okrętów.

    Marynarka Wojenna (MW) – jeden z czterech rodzajów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, obok Wojsk Lądowych, Sił Powietrznych i Wojsk Specjalnych. Marynarka Wojenna przeznaczona jest do obrony interesów państwa na polskich obszarach morskich, morskiej obrony wybrzeża oraz udziału w lądowej obronie wybrzeża we współdziałaniu z innymi rodzajami sił zbrojnych w ramach strategicznej operacji obronnej. Na podstawie umów międzynarodowych, Marynarka Wojenna zobowiązana jest do utrzymywania zdolności do realizacji zadań związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa zarówno w obszarze Morza Bałtyckiego jak i poza nim. Podstawowym zadaniem Marynarki Wojennej jest obrona i utrzymanie morskich linii komunikacyjnych państwa podczas kryzysu i wojny oraz niedopuszczenie do blokady morskiej kraju. W czasie pokoju Marynarka Wojenna wspiera działania Straży Granicznej w obszarze morskich wód terytorialnych i wyłącznej strefy ekonomicznej. Trzon struktury Marynarki Wojennej tworzą flotylle okrętów, Brygada Lotnictwa Marynarki Wojennej, a także brzegowe jednostki wsparcia i zabezpieczenia działań oraz ośrodki szkolne.Okręt – zwykle uzbrojona jednostka pływająca w służbie państwa, tj. jego sił zbrojnych – marynarki wojennej pod banderą wojenną, przeznaczona do wykonywania zadań bojowych. Także potocznie: duży statek.

    Od początku XIX wieku, w epoce kształtowania się nowoczesnych sił morskich, przez ponad wiek najsilniejszą i najliczniejszą marynarką wojenną świata pozostawała Royal Navy. Przez większość XIX wieku utrzymywała ona dużą przewagę nad siłami morskimi innych państw, dążąc do realizacji doktryny, zgodnie z którą Royal Navy miała być silniejsza od połączonych marynarek dwóch innych państw dysponujących największymi siłami morskimi. Utrzymywanie licznej floty było związane z brytyjskim rozległym imperium kolonialnym oraz koniecznością osłony handlu morskiego i dawało podstawy do spotykanego wówczas określenia Wielkiej Brytanii jako "władczyni mórz". Drugie miejsce w XIX wieku zajmowała Marine nationale Francji, rozwijana z myślą o przeciwstawieniu się brytyjskiej Royal Navy, do czego ostatecznie nie doszło. W drugiej połowie XIX stulecia trzecie miejsce zajmował Российский императорский флот (problemem przy ocenie siły marynarki rosyjskiej, a także radzieckiej, jest to, że musiały ona rozpraszać siły na pięć względnie izolowanych od siebie teatrów działań wojennych: Bałtyk, Morze Czarne, Ocean Spokojny, Morze Arktyczne, Morze Kaspijskie), a dalsze miejsce flota włoska.

    II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.Kaiserliche Marine (niem. Cesarska Marynarka Wojenna) − marynarka wojenna Cesarstwa Niemieckiego, powstała w 1871 roku z przekształconej floty Związku Północnoniemieckiego. Początkowo była przewidywana głównie do obrony własnych wybrzeży i szlaków handlowych, wkrótce została zaangażowana we wspieranie niemieckich interesów imperialnych, a od lat 90 XIX wieku była sukcesywnie rozbudowywana. Wielkie zasługi dla jej rozwoju położył admirał Alfred von Tirpitz, od 1897 roku minister marynarki. W wyniku promowanych przez niego, a wspieranych przez cesarza Wilhelma II programów rozbudowy floty, Kaiserliche Marine stała się w latach poprzedzających I wojnę światową drugą potęgą morską świata, ustępując jedynie Royal Navy.

    Od końca XIX wieku znacznej rozbudowie uległy siły morskie Niemiec i siły morskie USA, tak, że podczas I wojny światowej oba te państwa posiadały zbliżone wielkością siły morskie, ustępujące jedynie brytyjskim. Tylko te trzy państwa posiadały podczas wojny floty liniowe. Marynarka francuska spadła na czwarte miejsce, nieco mniejsze od niej były marynarki Rosji (znacznie osłabiona w wojnie rosyjsko-japońskiej 1904-1905), Włoch, Austro-Węgier i Japonii.

    Ocean Arktyczny (także: Morze Arktyczne, Morze Lodowate, Ocean Lodowaty Północny) – najmniejszy i najpłytszy, a być może również najmłodszy ocean na Ziemi, uznawany dawniej za część Oceanu Atlantyckiego. Rozciąga się wokół bieguna północnego w Arktyce, między kontynentem Eurazji, a Ameryką Północną. Granica między Oceanem Arktycznym a Atlantykiem biegnie między Ziemią Baffina a Grenlandią w rejonie Cieśniny Davisa; od Grenlandii do północno-zachodniej Islandii; od północno-wschodniej Islandii do południowego Spitsbergenu i od Spitsbergenu do Nordkapp. Z Oceanem Spokojnym łączy go Cieśnina Beringa. Oficjalna polska nazwa tego oceanu, zatwierdzona przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych brzmi "Ocean Arktyczny".Flota liniowa – zespół okrętów wojennych (flota wojenna) złożony z okrętów liniowych – najpierw okrętów żaglowych, potem pancerników i krążowników liniowych. Flota liniowa był to zespół najsilniej uzbrojonych okrętów, posiadających zbliżone charakterystyki w celu możliwości działania jako jedna formacja. Podstawowym sposobem walki morskiej od II połowy XVII wieku, wraz ze zwiększeniem znaczenia artylerii okrętowej, był szyk liniowy. Wtedy też mocarstwa morskie zaczęły tworzyć floty liniowe, tworzące trzon marynarki wojennej danego państwa, których nazwa pochodziła od sposobu walki.

    Na skutek I wojny światowej likwidacji uległa cesarska flota niemiecka i ponownemu znacznemu osłabieniu flota rosyjska, natomiast dalszej rozbudowie podlegały floty amerykańska i japońska, tak, że po wojnie marynarka USA dorównała Wielkiej Brytanii. Formalnym usankcjonowaniem tego był ograniczający zbrojenia morskie traktat waszyngtoński z 1922, przewidujący, że suma wyporności głównych klas okrętów USA, Wielkiej Brytanii, Japonii, Francji i Włoch będzie się przedstawiała w stosunku odpowiednio 5 : 5 : 3: 1,75 : 1,75. Stosunek taki pozostał przez okres międzywojenny, z tym, że w II połowie lat 30 XX w. do grona wielkich flot wojennych ponownie dołączyła niemiecka Kriegsmarine, osiągając podczas II wojny światowej poziom nieco tylko słabszy od Francji i Włoch, a znacznie je przewyższający w dziedzinie okrętów podwodnych. Pewnej rozbudowie uległ także WMF SSSR.

    Ocean Spokojny, Pacyfik, Ocean Wielki – największy, najgłębszy i najstarszy, obok Atlantyku, na świecie zbiornik wodny. Z powierzchnią równą 155,6 mln km² zajmuje 30% całej powierzchni Ziemi. Oficjalna polska nazwa tego oceanu, zatwierdzona przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych brzmi Ocean Spokojny.Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

    II wojna światowa spowodowała zniszczenie i likwidację potęgi marynarki niemieckiej, japońskiej, francuskiej i włoskiej. Po wojnie jedynymi liczącymi się marynarkami wojennymi świata były amerykańska i brytyjska, w ograniczonym stopniu francuska i radziecka. Jednakże, marynarka brytyjska, która poniosła ciężkie straty, utraciła po wojnie prymat na świecie. Na skutek masowej produkcji okrętów podczas wojny, najsilniejszą marynarką wojenną świata od tej pory stała się marynarka Stanów Zjednoczonych, utrzymująca do chwili obecnej wielką przewagę nad flotami wszystkich innych państw świata, między innymi dzięki posiadaniu licznej floty lotniskowców. Państwa Europy zachodniej z kolei zrezygnowały z licznych i kosztownych morskich sił wojennych, redukując ich wielkość. Marynarka amerykańska przejęła główny ciężar potencjalnej konfrontacji z rozbudowywanym WMF SSSR, który uzyskał drugie miejsce w świecie. Nie mogąc skutecznie przeciwstawić się US Navy w dziedzinie lotniskowców i okrętów nawodnych, ZSRR postawił na rozwój sił podwodnych.

    Teatr działań wojennych – obszar (lądowy, morski, powietrzny lub mieszany) stanowiący część teatru wojny. Podczas wojny każdy teatr działań może odgrywać główną lub pomocniczą (drugorzędną) rolę. TDW obejmuje część terytorium kontynentu (z przybrzeżnymi wodami oceanów) z morzami wewnętrznymi i przestrzenią powietrzną nad nimi albo akwenem jednego oceanu (ze znajdującymi się na nich wyspami, morzami do niego przyległymi, przybrzeżnymi połaciami lądów i przestrzeń powietrzna nad nimi) w granicach których mogą być rozwinięte lub są prowadzone działania wojenne zmierzające do zrealizowania zadań strategicznych wojny lub jednego z jej etapów.Marynarka Wojenna Imperium Rosyjskiego (Военно-Морской Флот Российской империи, Wojenno-Morskoj Fłot Rossijskoj impierii) – jeden z rodzajów sił zbrojnych (marynarka wojenna) Imperium Rosyjskiego, istniejący od XVII wieku do wojny domowej w Rosji.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Na podstawie Conway's 1860-1905
    2. Na podstawie Conway's 1906-1921

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Roger Chesneau, Eugène Kolesnik: Conway's All the World's Fighting Ships, 1860-1905, Conway Maritime Press, London, 1979, ​ISBN 0-85177-133-5​ (cyt. jako Conway's... 1860-1905)
  • Robert Gardiner (red.): Conway's All the World's Fighting Ships: 1906-1921, US Naval Institute Press, Annapolis, 1985, ​ISBN 0-87021-907-3​ (cyt. jako Conway's... 1906-1921)
  • Wojna rosyjsko-japońska – wojna pomiędzy Imperium Rosyjskim a Cesarstwem Japonii toczona w okresie od 8 lutego 1904 do 5 września 1905 na Dalekim Wschodzie, zakończona traktatem z Portsmouth (5 września 1905) i zwycięstwem Japonii, która dzięki temu awansowała do grona światowych potęg. Japońska armia o stosunkowo małym doświadczeniu bojowym uzyskała miażdżące zwycięstwo nad siłami Rosji, co było dużym zaskoczeniem dla wielu obserwatorów konfliktu. Poniżający szereg klęsk armii rosyjskiej w ogromnym stopniu przyczynił się do niezadowolenia społecznego w Rosji i był główną przyczyną rewolucji w 1905.Państwo – organizacja posiadająca monopol na stanowienie i wykonywanie prawa na określonym terytorium. Posiada zdolność do nawiązywania i utrzymywania stosunków dyplomatycznych z innymi państwami. Państwo jest często mylone z narodem i krajem.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Royal Navy, Królewska Marynarka Wojenna – marynarka wojenna Wielkiej Brytanii, najstarsza zorganizowana siła zbrojna Zjednoczonego Królestwa.
    I wojna światowa – konflikt zbrojny trwający od 28 lipca 1914 do 11 listopada 1918 (w latach 20. i 30. XX wieku nazywany "wielką wojną") pomiędzy ententą, tj. Wielką Brytanią, Francją, Rosją, Serbią, Japonią, Włochami (od 1915) i Stanami Zjednoczonymi (od 1917), a państwami centralnymi, tj. Austro-Węgrami i Niemcami wspieranymi przez Turcję i Bułgarię.
    Kriegsmarine (die Kriegsmarine, rodzaj żeński; niem. tłum. Kriegs - wojenna i Marine - marynarka) - marynarka wojenna III Rzeszy Niemieckiej, część sił zbrojnych Niemiec istniejąca w latach 1935-1945 w ramach Wehrmachtu.
    Morze Czarne (w starożytności: gr. Εύξεινος Πόντος, łac. Pontus Euxinus, co znaczy „Morze Gościnne”) – morze śródlądowe rozciągające się pomiędzy Azją Mniejszą na południu, Kaukazem na wschodzie, Niziną Wschodnioeuropejską na północy i Półwyspem Bałkańskim na zachodzie. Wchodzi w skład systemu oceanicznego Oceanu Atlantyckiego.
    Piechota morska – w niektórych krajach nazwa oddziałów wojska, wyszkolonych i wyekwipowanych specjalnie do morskich operacji desantowych i walk w rejonach przybrzeżnych, w tym także do szturmu na umocnione pozycje przeciwnika na wybrzeżu (plażach, w portach itd.) i rajdów połączonych ze zorganizowanym wycofaniem. Jednostki te często podporządkowane są organizacyjnie marynarce wojennej, a nie wojskom lądowym; z kolei w USA występują jako czwarty, "dodatkowy" rodzaj sił zbrojnych.
    Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej – siły i środki wydzielone przez Rzeczpospolitą Polską do zabezpieczenia jej interesów i prowadzenia walki. Siły Zbrojne są podstawowym elementem systemu obronnego państwa, przeznaczonym do skutecznej realizacji polityki bezpieczeństwa i obronnej. Zgodnie z obowiązującą Strategią Bezpieczeństwa Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej, Siły Zbrojne RP utrzymują gotowość do realizacji trzech rodzajów misji: zagwarantowanie obrony państwa i przeciwstawienie się agresji, udział w procesie stabilizacji sytuacji międzynarodowej oraz w operacjach reagowania kryzysowego i operacjach humanitarnych, wspieranie bezpieczeństwa wewnętrznego i pomoc społeczeństwu.
    Morze Bałtyckie, Bałtyk (łac. balteus — pas. Nazwa Bałtyku pojawia się po raz pierwszy u Adama z Bremy) – płytkie morze śródlądowe na szelfie kontynentalnym w północnej Europie. Połączone z Morzem Północnym przez Cieśniny Duńskie (Sund, Mały i Wielki Bełt) oraz Kattegat i Skagerrak. Za zachodnią granicę Bałtyku właściwego przyjmuje się cieśninę Sund i próg podwodny ciągnący się na głębokości 18–20 m od przylądka Gedser (wyspa Falster) do przylądka Darßer Ort (Darß); na zachód od tej linii znajduje się akwen Bałtyku Zachodniego o powierzchni ok. 8000 km² nazywany przez Niemców także Ostsee; akwen ten obejmuje m.in. część wód Cieśnin Duńskich (oprócz Małego i Wielkiego Bełtu) a także mniejsze: Alsenbelt, Fehmarnbelt, Langelandsbælt.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.039 sek.