• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Mary Robinson



    Podstrony: 1 [2] [3]
    Przeczytaj także...
    Komisja prezydencka (irl. Coimisiún na hUachtaránachta) – kolektywny organ pełniący tymczasowo obowiązki głowy państwa Irlandii w której skład wchodzą trzy wyznaczone przez konstytucję osobyArchidiecezja dublińska (ang. Archdiocese of Dublin, irl. Ard-Deoise Bhaile Átha Cliath, łac. Archidioecesis Dublinensis) - archidiecezja metropolitalna Kościoła rzymskokatolickiego w Irlandii. Została ustanowiona w roku 633 jako diecezja, status archidiecezji uzyskała w 1152 roku.

    Mary Therese Winifred Robinson z domu Bourke, irl. Máire Mhic Róibín (ur. 21 maja 1944 w Ballinie) – irlandzka polityk, prawniczka i nauczyciel akademicki, członkini Seanad Éireann. Od 3 grudnia 1990 do 12 września 1997 prezydent Irlandii, będąca pierwszą kobietą na tym stanowisku. W latach 1997–2002 wysoki komisarz Narodów Zjednoczonych do spraw praw człowieka.

    Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.

    Życiorys[ | edytuj kod]

    Rodzina i praca zawodowa[ | edytuj kod]

    Mary Therese Winifred Robinson urodziła się w Ballinie w hrabstwie Mayo. Jej rodzice byli lekarzami. Rodzina Bourke’ów miała normandzkie korzenie i mieszkała w Irlandii od XIII wieku. Jeden z przodków przyszłej prezydent był działaczem Irlandzkiej Narodowej Ligi Ziemskiej hrabstwa Mayo oraz Irlandzkiego Bractwa Republikańskiego. Jej stryj, sir Paget John Bourke, otrzymał tytuł szlachecki od królowej Elżbiety II za służbę jako sędzia w administracji kolonialnej.

    Powstanie wielkanocne (irl. Éirí Amach na Cásca, ang. Easter Rising) – powstanie, które wybuchło w stolicy Irlandii, Dublinie, 24 kwietnia 1916 roku.Zakon Rycerzy i Szpitalników świętego Łazarza z Jerozolimy (łac. Ordo Militaris et Hospitalis Sancti Lazari Hierosolymitani), potoczne nazwy: lazaryci, łazarzyści, lazarianie – jedna z najstarszych chrześcijańskich instytucji szpitalnych, w skład której wchodzą duchowni przeorzy i kapelani oraz kawalerowie i damy, będący świeckimi członkami, oddanymi życiu w zgodzie z zasadami chrześcijańskiej wiary i miłosierdzia wobec innych.

    Mary Bourke studiowała w Trinity College w Dublinie. Z uwagi na wyznawaną religię katolicką musiała uzyskać dyspensę od arcybiskupa Dublina Johna Charlesa McQuaida, ponieważ katolikom zabraniano studiować na uczelni ufundowanej przez Elżbietę I i uważanej za bastion protestantyzmu oraz unionizmu. Kształciła się następnie w King’s Inns oraz na Uniwersytecie Harvarda. Od 1967 praktykowała w zawodzie prawnika. W latach 1969–1990 była wykładowczynią prawa konstytucyjnego, karnego i wspólnotowego w Trinity College.

    Nelson Rolihlahla Mandela (wymowa xhosa: [xoˈli:ɬaɬa manˈde:la]; ur. 18 lipca 1918 w Mvezo, zm. 5 grudnia 2013 w Johannesburgu) – południowoafrykański polityk, prezydent Republiki Południowej Afryki w latach 1994–1999, jeden z przywódców ruchu przeciw apartheidowi, działacz na rzecz praw człowieka, mąż stanu, laureat Pokojowej Nagrody Nobla. W Republice Południowej Afryki nazywany również „Madiba” (nazwa jednego z klanów ludu Xhosa), a także „tata”, co często rozpisywano jako: „Ojciec Narodu”. Był zarówno najstarszym (złożył urząd w wieku 81 lat), jak i najdłużej żyjącym prezydentem RPA (zmarł mając 95 lat). Mayo (irl. Contae Mhaigh Eo) – hrabstwo na zachodnim wybrzeżu Irlandii, w prowincji Connacht. Jego stolicą jest Castlebar, największe miasto hrabstwa.

    W 1970 poślubiła Nicholasa Robinsona. Małżeństwo z protestanckim studentem wywołało sprzeciw jej rodziców, którzy nie przybyli na ślub. Mary i Nicholas Robinsonowie mają dwóch synów i córkę.

    Działalność polityczna do 1990[ | edytuj kod]

    W 1979 została wybrana do rady miejskiej w Dublinie, była jej członkinią do 1983. W 1969 zasiadła po raz pierwszy w Seanad Éireann, została wybrana jako niezależna w okręgu University of Dublin. Sześciokrotnie (w latach 1973, 1977, 1981. 1982, 1983, 1987) uzyskiwała reelekcję, wchodząc w skład izby wyższej irlandzkiego parlamentu do 1989.

    Durban (zulu eThekwini, wym. [ˈɛːʔtʰɛˌkwinĭ]) – miasto i główny port Republiki Południowej Afryki i największe miasto prowincji KwaZulu-Natal (nie jest jednak jej stolicą, którą jest dużo mniejszy Pietermaritzburg). Durban położony jest nad Oceanem Indyjskim. Jest on jednym z największych miast RPA i liczy ponad 3,4 mln mieszkańców (2007). Jest dużym ośrodkiem turystycznym, co zawdzięcza subtropikalnemu klimatowi oraz licznym plażom. To właśnie podczas szczytu w tym mieście, 9 lipca 2002 roku, w miejsce Organizacji Jedności Afrykańskiej powołana została Unia Afrykańska. Patrick Bartholemew Ahern (irl.: Pádraig Parthalán Ó hEachtairn), zazwyczaj nazywany Bertie Ahern (ur. 12 września 1951 w Dublinie, Irlandia) – irlandzki polityk, premier Irlandii od 26 czerwca 1997 do 7 maja 2008, były przewodniczący koalicji rządowej Fianna Fáil - Progresywni Demokraci - Partia Zielonych.

    Jako senator Mary Robinson prowadziła kampanię na rzecz m.in. prawa kobiet do orzekania w sądach oraz upowszechniania antykoncepcji. Te działania nie zyskiwały jej sympatii konserwatywnych senatorów. Zgłoszony przez nią projekt ustawy liberalizującej prawo do antykoncepcji spotkał się z jednomyślnym sprzeciwem pozostałych senatorów. Była również doradcą prawnym organizacji Campaign for Homosexual Law Reform.

    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (UAM) – powstały w 1919 państwowy uniwersytet z siedzibą w Poznaniu. Według ogólnoświatowego rankingu szkół wyższych Webometrics Ranking of World Universities ze stycznia 2013, opracowanego przez hiszpański instytut Consejo Superior de Investigaciones Científicas uczelnia zajmuje 3. miejsce w Polsce wśród uniwersytetów, a na świecie 393. pośród wszystkich typów uczelni.

    Podczas senackiej kariery w latach 1973–1989 zasiadała w Joint Committee on EC Secondary Legislation. Przewodniczyła dwóm podkomisjom – od 1977 do spraw socjalnych, a od 1987 do spraw prawnych. W latach 1983–1985 należała do Joint Committee on Marital Breakdown. Zasiadała w Seanad Éireann jako senator niezależny, jednak w połowie lat 70. wstąpiła do Partii Pracy. W 1977 i 1981 z ramienia laburzystów ubiegała się o mandat w Dáil Éireann, ponosząc w wyborach tych porażkę. Później zaangażowała się w kampanię przeciwko władzom miejskim Dublina, które postanowiły wybudować nowe centrum administracyjne na jednym z najlepiej zachowanych na świecie stanowisku wikingów. Była doradcą prawnym ruchu, kampania nie przyniosła jednak efektów i budynek wzniesiono.

    Tybetański Region Autonomiczny, Tybet (tyb.: བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་, Wylie: Bod-rang-skyong-ljongs, ZWPY: Poi Ranggyong Jong; chiń.: 西藏自治区; pinyin: Xīzàng Zìzhìqū) – region autonomiczny Chińskiej Republiki Ludowej ze stolicą w Lhasie. Powstał w 1965 roku w wyniku połączenia dotychczasowego regionu Tybet i terytorium Qamdo. Obejmuje jednak jedynie 1,2 z 2,5 mln km² terytorium historycznego Tybetu.Ballina (irl. Béal an Átha) – miasto położone w zachodniej części Irlandii, w północno-wschodniej części hrabstwa Mayo, blisko granicy z hrabstwem Sligo. Ballina zajmuje drugie miejsce pod względem liczby mieszkańców oraz pierwsze pod względem zajmowanej powierzchni w hrabstwie Mayo. W roku 2011 miasto liczyło 10 354 mieszkańców.

    W 1982 laburzyści weszli w koalicję rządową z partią Fine Gael. Kiedy Peter Sutherland został mianowany irlandzkim członkiem Komisji Europejskiej, Partia Pracy uzyskała prawo nominowania swojego kandydata na prokuratora generalnego. Mimo oczekiwań, że funkcję tę obejmie Mary Robinson, wybór partyjnych liderów padł na Johna Rogersa. Wkrótce potem Mary Robinson wystąpiła z Partii Pracy w proteście przeciwko podpisaniu przez rząd Garreta FitzGeralda układu z Wielką Brytanią w sprawie Irlandii Północnej.

    Antykoncepcja (anty "przeciw", łac. conceptio "poczęcie") – zbiór różnorodnych metod mających na celu niedopuszczenie do zapłodnienia przez plemnik komórki jajowej, lub implantacji zarodka w jamie macicy. Podział sposobów zapobiegania ciąży opiera się na mechanizmach ich działania. Wykorzystanie zmian fizjologicznych podczas cyklu miesiączkowego kobiety charakteryzuje tzw. metody naturalne. Hamowanie owulacji stanowi cel antykoncepcji hormonalnej. Uniemożliwienie kontaktu gamet – metod mechanicznych i chirurgicznych. Z kolei uniemożliwienie implantacji już zapłodnionej komórki jajowej jest domeną niektórych metod antykoncepcji hormonalnej.Patrick Hillery, irl. Pádraig Seán Ó hIrighile (ur. 2 maja 1923 w Milltown Malbay, zm. 12 kwietnia 2008 w Dublinie) – polityk irlandzki, pierwszy nominowany przez Dublin członek Komisji Europejskiej, a w latach 1976-1990 prezydent Irlandii.

    Pozostała w Seanad Éireann jeszcze przez kilka lat, nie będąc już tak aktywną jak wcześniej. W 1989 nie wystartowała w wyborach na kolejną kadencję. W 1990 przyjęła jednak ofertę swojej dawnej partii i została jej kandydatką w wyborach prezydenckich.

    Kampania wyborcza i prezydentura[ | edytuj kod]

    Kontrkandydatami Mary Robinson w wyborach prezydenckich byli Brian Lenihan z Fianna Fáil i Austin Currie z Fine Gael. Początkowo sondaże dawały jej drugie miejsce po popularnym ministrze obrony z FF, a przed pochodzącym z Irlandii Północnej kandydatem FG. Briana Lenihana pogrążyło jednak wyjście na jaw jego postawy podczas kryzysu rządowego w 1982, kiedy ówczesny premier Garret FitzGerald, nie mogąc doprowadzić do przyjęcia budżetu, poprosił prezydenta Patricka Hillery'ego o rozwiązanie parlamentu. Brian Lenihan był jednym z liderów opozycji, którzy dzwonili tamtej nocy do prezydenta, domagając się nierozwiązywania parlamentu i powołania rządu, na czele którego stanąć miał Charles Haughey. Ujawnienie tej sprawy przyczyniło się do wzrostu poparcia dla Mary Robinson. Jeszcze bardziej pomógł jej personalny atak, jaki przypuścił na nią Pádraig Flynn z FF. Od tego czasu poparcie dla Briana Lenihana zaczęło spadać. Premier Charles Haughey uznał wybory za przegrane i zdystansował się od swojego ministra, co z kolei spowodowało konflikt wewnątrz Fianna Fáil.

    Istnieją spory co do liczby papieży i antypapieży w historii. Wymienia się od 36 do 43 antypapieży. W roku 1942 kardynał Giovanni Mercati, prefekt Archiwów Watykanu, stworzył listę papieży, która od tamtej pory została oficjalnie uznana przez Kościół katolicki. Zamieszczona poniżej lista jest zgodna z listą Mercatiego.Irlandzkie Bractwo Republikańskie (irl. Bráithreachas na Poblachta, ang. Irish Republican Brotherhood, IRB) – tajna organizacja irlandzka istniejąca pod koniec XIX i na początku XX wieku, dążąca do wyzwolenia Irlandii spod władzy Wielkiej Brytanii.

    W głosowaniu kandydatka laburzystów otrzymała 38,9% głosów preferencyjnych, a przedstawiciel FF 44,1%. Po rozdysponowaniu głosów oddanych na Austina Currie okazało się, że w wyborach zwyciężyła Mary Robinson.

    Została oficjalnie zaprzysiężona na siódmego prezydenta Irlandii 3 grudnia 1990. Stała się pierwszą kobietą na tym urzędzie oraz pierwszym prezydentem z wykształceniem prawniczym. Wkrótce zyskała sympatię społeczeństwa. Zajmowała się sprawami irlandzkiej diaspory oraz starała się poprawić relacje z Wielką Brytanią, którą wielokrotnie odwiedzała. Była pierwszym prezydentem Irlandii, który został przyjęty w Buckingham Palace. Sama również zapraszała wielu członków brytyjskiej rodziny królewskiej (m.in. księcia Walii) do pałacu prezydenckiego Áras an Uachtaráin.

    Prezydencki Medal Wolności (ang. Presidential Medal of Freedom) – najwyższe amerykańskie odznaczenie cywilne, nadawane przez prezydenta Stanów Zjednoczonych obywatelom amerykańskim oraz cudzoziemcom za szczególnie wybitny wkład w dziedzinie bezpieczeństwa lub narodowych interesów Stanów Zjednoczonych, pokoju światowego, kultury, jak również innych znaczących dokonań w sferze publicznej lub prywatnej. Jan Paweł II (łac. Ioannes Paulus PP. II), właśc. Karol Józef Wojtyła (ur. 18 maja 1920 w Wadowicach, zm. 2 kwietnia 2005 w Watykanie) – polski biskup rzymskokatolicki, biskup pomocniczy krakowski, a następnie arcybiskup metropolita krakowski, kardynał, zastępca przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski (1969-1978), 264. papież i 6. Suweren Państwa Miasto Watykan (16 października 1978 – 2 kwietnia 2005), kawaler Orderu Orła Białego, błogosławiony Kościoła katolickiego.

    Utrzymywała w miarę dobre stosunki z premierami, którymi podczas jej prezydentury byli Charles Haughey, Albert Reynolds, John Bruton i Bertie Ahern. Dwaj ostatni aktywnie lobbowali również za powierzeniem prezydent stanowiska wysokiego komisarza w strukturze ONZ. W czasie swojej prezydentury Mary Robinson wystosowała dwa orędzia do parlamentu (poprzedni przypadek wystosowania orędzia miał miejsce w 1966, kiedy Éamon de Valera wystosował je w 50. rocznicę wybuchu powstania wielkanocnego). Działała również na rzecz pokoju w Irlandii Północnej, spotykając się zarówno z działaczami Sinn Féin, jak i z ulsterskimi unionistami. Odwiedziła irlandzkich księży i zakonnice poza granicami kraju, a podczas wizyty w Rzymie miała audiencję u papieża Jana Pawła II.

    Karol, książę Walii (Charles, Prince of Wales), Karol Filip Artur Jerzy Mountbatten-Windsor (ang. Charles Philip Arthur George Mountbatten-Windsor, ur. 14 listopada 1948 w Londynie) – syn Elżbiety II i księcia Filipa.Uniwersytet Harvarda (ang. Harvard University) powstał 8 września 1636 jako Harvard College w Newtown (wówczas w Kolonii Zatoki Massachusetts, obecnie Cambridge) koło Bostonu jako pierwszy uniwersytet na terenie kolonii brytyjskich w Ameryce Północnej.

    Działalność od 1997[ | edytuj kod]

    Zrezygnowała z prezydentury na krótko przed końcem kadencji, a obowiązki prezydenta Irlandii przejęła komisja prezydencka. Wynikało to z nominacji na stanowisko wysokiego komisarza Narodów Zjednoczonych do spraw praw człowieka, które objęła 12 września 1997. Jej kadencja upłynęła w 2002. W jej trakcie w 1998 odwiedziła Tybet. Krytykowała również Stany Zjednoczone za stosowanie kary śmierci. W 2001 przewodniczyła Światowej Konferencji przeciwko Rasizmowi, Dyskryminacji Rasowej, Ksenofobii i Pokrewnym Formom Nietolerancji w Durbanie.

    Dublin (angielska wymowa: [dʌblɪn] lub [dʊblɪn]; irl. Baile Átha Cliath, wym. [bˠaʲlə a:hə klʲiəh]) – stolica i największe miasto Irlandii, położone w prowincji Leinster. International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.

    Została później m.in. kanclerzem University of Dublin i przewodniczącą Council of Women World Leaders. Należała do zainicjowanej przez Nelsona Mandelę grupy The Elders. Powołała również The Mary Robinson Foundation – Climate Justice.

    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Pádraig Flynn (ur. 9 maja 1939 w Castlebar) – irlandzki polityk i nauczyciel, minister, Teachta Dála, członek Komisji Europejskiej.
    Garret FitzGerald (irl. Gearóid Mícheál Mac Gearailt; ur. 9 lutego 1926 w Dublinie, zm. 19 maja 2011 w Dublinie) − irlandzki ekonomista, dziennikarz, polityk, minister, premier.
    Éamon de Valera (Edward George de Valero, irlandzka pisownia Éamonn de Bhailéara, ur. 14 października 1882, zm. 29 sierpnia 1975) – bojownik o niepodległość Irlandii, polityk irlandzki, premier (taoiseach) i prezydent Irlandii. Doprowadził do uniezależnienia kraju od Wielkiej Brytanii.
    Sinn Féin (irl. „My sami”) – irlandzka organizacja i partia. Za datę utworzenia przyjmuje się 28 listopada 1905, w którym nazwą Sinn Féin określono grupę społecznych, politycznych i kulturalnych irlandzkich organizacji. Według Brytyjczyków, w roku 1916 zorganizowała ona powstanie, z którym nie miała jednak bezpośredniego związku. Partia o nazwie Sinn Féin została formalnie założona w roku 1917. Jest to irlandzka partia lewicowa, republikańska, separatystyczna, związana z IRA. Aktualnie jest aktywnym uczestnikiem życia politycznego w Irlandii, jak również w Irlandii Północnej, gdzie jest największą partią nacjonalistyczną, zdobywającą w wyborach ok. 25% głosów. W czasie referendum w 2008 roku zdecydowanie opowiedziała się przeciw przyjęciu traktatu lizbońskiego.
    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
    Wikingowie – skandynawscy wojownicy­­­­­, którzy od VIII wieku podejmowali dalekie wyprawy o charakterze kupieckim, rabunkowym lub osadniczym.
    Organizacja Narodów Zjednoczonych (ang. United Nations, UN, fr. Organisation des Nations Unies, hiszp. Organización de las Naciones Unidas, ros. Организация Объединенных Наций Organizacyja Objedinionnych Nacyj, arab. الأمم المتحدة al-Umam al-Muttahida, chiń. 联合国 Liánhéguó), ONZ – uniwersalna (z wyjątkiem narodów niereprezentowanych) organizacja międzynarodowa, z siedzibą w Nowym Jorku, powstała 24 października 1945 r. w wyniku wejścia w życie Karty Narodów Zjednoczonych. ONZ jest następczynią Ligi Narodów.

    Reklama

    Czas generowania strony: 1.006 sek.