• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Marwar

    Przeczytaj także...
    Shekhawati (hindi शेखावाटी, trl. Śekhāwāṭī) - półpustynny region historyczny w północno-wschodniej części indyjskiego stanu Radżastan.Maharadża (Sanskrit महाराज}, Mahārāja) - historyczny tytuł królewski władców różnych regionów Indii. Wyższy rangą od radży, lecz niższy od ćakrawartina lub samrata (cesarza). Małżonka maharadży nosiła tytuł maharani, synowie tytuł kumar, a niezamężne córki kumari.
    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.
    Rezydencja maharadży Jodhpuru w stylu indyjskiego art deco 1929-43

    Marwar – region w południowo-zachodniej części indyjskiego stanu Radżastan, rozciągający się wokół miasta Dźodhpur.

    Źródłosłów[]

    Nazwa regionu wywodzi się od sanskryckiego słowa Maruwat (kraina śmierci), czyli od lokalnej nazwy pustyni Thar: Maruwara ( Marusthali ), z którą graniczy .

    Radżastan (hindi राजस्थान, trb. Radźasthan, trl.: Rājasthān; ang. Rajasthan) – stan w północno-zachodnich Indiach, położony w ich zachodniej części. Stolicą stanu, a zarazem największym miastem jest Jaipur. Stan został utworzony 1 listopada 1956 roku. Jest to obecnie największy pod względem powierzchni stan Indii. Radżastan graniczy z Pakistanem, oraz z następującymi stanami Indii: Gujarat, Madhya Pradesh, Uttar Pradesh, Hariana, Pendżab.Thar (znana również jako Wielka Pustynia Indyjska) – pustynia położona w zachodnich Indiach oraz południowo-wschodnim Pakistanie. Thar jest głównie położona w indyjskim stanie Radżastan, choć rozciąga się ona również w południowych częściach stanów Haryana oraz Pendżab, jak również w północnej części stanu Haryana. W Pakistanie pustynia pokrywa wschodni fragment prowincji Sindh oraz południowo-wschodnią część pakistańskiej prowincji Pendżab, gdzie jest znana pod nazwą pustyni Cholistan. Położona na osłoniętej przez Wyżynę Dekan części Niziny Indusu, w jej lewobrzeżnej części. Rozciąga się z kierunku północno-wschodniego na południowy zachód, na długości ok. 850 km. W większości pokryta piaszczystymi równinami z barchanami.

    Lokalizacja[]

    Marwar leży na piaszczystej, półpustynnej równinie :

  • na południe od pasma gór ostańcowych Arawali, które zatrzymują znaczną część opadów monsunowych w porze deszczowej. W pozostałej części roku opady są znikome, 10–40 cm. Temperatury latem mogą dochodzić do 50 °C, zimą bywają zaś ujemne.
  • na północ od rzeki Luni, która wypływa ze świętego jeziora Pushkar w pobliżu miasta Adźmer i zanika na bagiennych terenach Rann of Kutch w stanie Gujarat.
  • Fort Mehrangarh w Dźodhpurze

    Historia[]

    Radźpucki klan Gurdźara-Pratihara założył w VI w. królestwo Marwaru ze stolicą w Mandore, kilka kilometrów od obecnego Dżodhpuru.

    Język hindi – język z grupy indoaryjskiej języków indoeuropejskich, którym posługuje się jako pierwszym językiem 180 milionów osób, natomiast przy zaklasyfikowaniu jako dialekty hindi języków radźastani, bihari oraz pahari (bez nepalskiego) aż 422 mln osób, czyli 41% mieszkańców Indii. Używany jest także w Nepalu (500 tys.), na Fidżi (300 tys.), na Mauritiusie i w Surinamie (po 100 tys.). Posługują się nim również hinduscy imigranci w Europie Zachodniej. Język hindi jest językiem urzędowym, od 1950 roku ogólnopaństwowym (angielski jest językiem pomocniczym) Republiki Indii, oraz jednym z 23 języków konstytucyjnych. W kilku indyjskich stanach i terytoriach: Uttar Pradesh, Uttarakhand, Himachal Pradesh, Harianie, Madhya Pradesh, Biharze, Radżastanie oraz na terytorium stołecznym Delhi hindi (w wersji standardowej) jest oficjalnym językiem administracji stanowej oraz podstawowym językiem wykładowym w szkołach.Pushkar (czytaj: Puszkar, dewanagari पुष्कर ) – święte miasto (ośrodek kultu boga Brahmy) w stanie Radżastan w Indiach, 11 km na zachód od miasta Adźmer. Liczy ok. 11 000 mieszkańców (2005 r.) Znajduje się tu jedyna w Indiach (i jedna z niewielu na świecie) świątynia Brahmy.

    W XIII w. klan Rathore ustanowił królestwo Dźodhpur. Po złupieniu Kannauju przez Muhammada Ghoriego w roku 1194 i przejęciu go w XIII w. przez Sułtanat Delhijski Rathorowie wycofali się na zachód. W XVI w. królestwo zostało zdobyte przez mogolskiego cesarza Akbara, stając się państwem wasalnym.

    Wiedza i Życie” – jeden z najstarszych polskich miesięczników popularnonaukowych, wydawany od 1910 (regularnie od 1926) roku, z wyjątkiem II wojny światowej (1939-1945) i stanu wojennego (1981-1983). W latach 1945-1948 wydawany był przez Towarzystwo Uniwersytetu Robotniczego. Po 1989 roku ukazywał się nakładem spółdzielni dziennikarzy Wiedza i Życie (wydawali także gazetę Życie Codzienne oraz książki popularnonaukowe), następnie tytuł został odsprzedany wydawnictwu Prószyński i S-ka. Od czerwca 2002 roku wydawany przez spółkę Agora. W grudniu 2004 tytuł został odkupiony przez wydawnictwo Prószyński Media.Jan Kieniewicz (ur. 7 sierpnia 1938 w Warszawie) – polski historyk, profesor zwyczajny w Uniwersytecie Warszawskim, dyplomata.

    W roku 1949 maharadża Hanwant Singh przyłączył się wraz z innymi księstwami radźpuckimi do nowo powstałej republiki Indii.

    Ludność[]

    Głównie Marwarczycy należący do różnych kast, posługujący się językami: marwari, innymi językami i dialektami radżastańskimi i językiem hindi (język administracji i szkolnictwa).

    Kultura[]

    Ogier rasy marwarskiej

    W Dżodhpurze pod rządami klanu Rathore powstała tzw. marwarska szkoła malarstwa, będąca połączeniem wpływów malarstwa mogolskiego i tradycji lokalnych.

    Zakład Narodowy im. Ossolińskich (ZNiO, Ossolineum) – zasłużony dla polskiej nauki i kultury Instytut (do 1939 r. – łączył w sobie Bibliotekę, Wydawnictwo i Muzeum Książąt Lubomirskich), ufundowany dla Narodu Polskiego w 1817 roku przez Józefa Maksymiliana Ossolińskiego, otwarty w 1827 roku we Lwowie.Europa – część świata (określana zwykle tradycyjnym, acz nieścisłym mianem kontynentu), leżąca na półkuli północnej, na pograniczu półkuli wschodniej i zachodniej, stanowiąca wraz z Azją kontynent Eurazję.

    W regionie Shekhawati wyhodowano, początkowo na użytek miejscowych oddziałów kawalerii, osobną rasę koni, tzw. koni marwarskich, cieszących się do dzisiaj wielkim popytem w Europie i USA.

    Obchody święta regionu Marwar odbywają się corocznie w Dźodhpurze w listopadzie ( szarad purnima ). Miejscami oficjalnych uroczystości są Mehernagar i Umaid Bhawan.

    Zobacz też[]

  • Marwari
  • Język marwari
  • Królowie Dźodhpuru
  • Malarstwo radżpuckie
  • Miniatury mogolskie
  • Przypisy

    1. Louis Frédéric: Słownik cywilizacji indyjskiej. Przemysław Piekarski (red. nauk.). Wyd. 1. T. 2. Katowice: Wydawnictwo "Książnica", 1998, s. 46. ISBN 83-7132-370-0.
    2. Fairs & Festivals, s.8, New tourist Rajasthan road Atlas , Tourist Publication, Delhi 2007,

    Literatura[]

  • Jan Kieniewicz: Historia Indii. Wyd. 3. Wrocław: Ossolineum, 2003, s. 196,250,293,309,316,434. ISBN 83-04-04642-3.
  • Louis Frédéric: Słownik cywilizacji indyjskiej. Przemysław Piekarski (red. nauk.). Wyd. 1. T. 1. Katowice: Wydawnictwo "Książnica", 1998, s. 262.Dżodhpur. ISBN 83-7132-369-7.
  • Louis Frédéric: Słownik cywilizacji indyjskiej. Przemysław Piekarski (red.nauk.). Wyd. 1. T. 2. Katowice: Wydawnictwo "Książnica", 1998, s. 46.Marwar. ISBN 83-7132-370-0.
  • Radźasthan. W: Indie. Wyd. 1. Warszawa: Wiedza i Życie, 2007, s. 308-309, seria: Przewodniki Wiedzy i Życia. ISBN 8374486112.
  • Mogołowie lub Wielcy Mogołowie – islamscy (pochodzenia turecko-mongolskiego) władcy północnych Indii w okresie od XVI do XIX wieku, pochodzący od Timurydów, jako linia odgałęziona.Miniatury mogolskie – odmiana malarstwa miniaturowego, powstała w Indiach na dworze Wielkich Mogołów. Pod względem techniki i stylu wywodzi się z malarstwa perskiego, z lokalnymi wpływami indyjskimi. Miniatury były dziełami samodzielnymi, bądź też służyły jako ilustracje do książek. Najczęstsze tematy to portrety, dworskie scenki rodzajowe, polowania, zwierzęta oraz sceny batalistyczne.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Twierdza Mehrangarh, jeden z największych fortów w Indiach położony na wzgórzu nad miastem Dżodhpur. Założony w 1459 przez Rao Dźodha Singha, wodza klanu Rathore. Po wybudowaniu fortu przeniósł stolicę swego królestwa do Dźodhpur założonego poniżej nowo wybudowanej twierdzy. Twierdza była rozbudowana przez jego następców, szczególnie intensywnie od połowy XVII do połowy XIX wieku. Aktualnie apartamenty królewskie stanowią muzeum.
    Sanskryt (dewanagari: संस्कृतम् saṃskṛtam; sa.msk.rtaa bhaa.saa, od sa.m+k.r: zestawiać, składać; bhaa.saa: język; język uporządkowany, w przeciwieństwie do języków naturalnych prakrytów, tzn. ludowych o nieuporządkowanej gramatyce) – język literacki starożytnych, średniowiecznych i wczesnonowożytnych Indii. Należy do indoaryjskiej gałęzi indoirańskiej grupy rodziny języków indoeuropejskich. Pomimo powszechnego w Europie przekonania, iż jest językiem martwym, jak łacina, zasadniczo nim nie jest, gdyż nie tylko jest jeszcze stale używany w ceremoniach religijnych hinduizmu, ale także istnieją niewielkie grupy osób deklarujące go jako ich jedyny język ojczysty (według spisów ludności z 1999 roku – ok. 3000 osób na 900 mln ludności Indii). Czynione są też próby rewitalizacji tego języka poprzez tworzenie sanskryckich neologizmów na określenie współczesnych terminów, np. technicznych (np. telewizja, sanskr. duuradarshana). Jest też uznawany od 1949 roku za jeden z 13 konstytucyjnych języków Republiki Indii (obecnie 23 – 2008 r.). Dlatego właściwsze jest określenie go jako język wegetujący niż jako martwy.
    Luni (łac. Lunensis, wł. Luna) – stolica historycznej diecezji w Italii erygowanej w roku 465, a ostatecznie po wielu przekształceniach w 1975 włączonej w skład diecezji La Spezia-Sarzana-Brugnato.
    Wielki Rann (ang. Rann of Kutch, czasem też w transkrypcji Kuchchh) - sezonowe solnisko (słone bagna) na spornym pograniczu Indii (stan Gujarat, dystrykt Kaććh) i Pakistanu (prowincja Sindh), nad Morzem Arabskim, w pobliżu ujścia do morza rzeki Indus.
    Dźodhpur (Jodhpur) - miasto w północno-zachodnich Indiach, w stanie Radżastan, na skraju pustyni Thar. Około 927 tys. mieszkańców.
    Marwari – w Indiach i innych krajach potoczne określenie członków kasty kupieckiej, wywodzących się pierwotnie z Radżastanu, a zwłaszcza z regionu Marwar. W sensie dosłownym "Marwari" jest określeniem geograficznym, może dotyczyć Marwarczyków należących do dowolnej kasty, lecz najczęściej używane jest jako skrót od "Marwari baniya", czyli kupiec marwarski, gdyż właśnie ta grupa społeczna migrowała na największą skalę. Migracje związane z działalnością handlową nie ograniczały się tylko do Indii i krajów ościennych, obecnie przedstawicieli tej klasy można spotkać niemal na całym świecie. Określenia Marwari używa się nawet w przypadku, gdy społeczność taka przebywa w danym regionie od wielu pokoleń.
    Malarstwo radżpuckie - styl w malarstwie indyjskim, który wykształcił się w okresie od XVI do XVIII w. na dworach maharadżów radżpuckich. Popularne były zwłaszcza miniatury, ale również freski zdobiące wnętrza i zewnętrzne ściany pałaców, zwłaszcza w regionie Shekhawati.

    Reklama