• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Martha's Vineyard

    Przeczytaj także...
    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.Ocean Atlantycki (Atlantyk) – drugi pod względem wielkości ocean na Ziemi pokrywający około jednej piątej jej powierzchni. Nazwa wywodzi się z mitologii greckiej i oznacza „Morze Atlasa”. Jak napisał Hezjod w swym eposie Prace i dni: „Ojciec Zeus utworzył, na krańcach zamieszkałego świata, gdzie nie docierają ludzie i nie mieszkają bogowie nieśmiertelni, otoczone pełnym głębokich wirów oceanem Wyspy Błogosławione, gdzie życie toczy się bez mozołu i smutku”. Oficjalna polska nazwa tego oceanu, zatwierdzona przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych brzmi Ocean Atlantycki.
    Latarnia morska – znak nawigacyjny w postaci charakterystycznej wieży umieszczonej na brzegu lub wodzie (latarniowiec).
    mapa wyspy Martha's Vineyard
    wybrzeże wyspy w pobliżu Aquinnah

    Martha's Vineyard – niewielka (długość około 33 km) wyspa na Atlantyku, u wybrzeży amerykańskiego stanu Massachusetts, administracyjnie przynależna do hrabstwa Dukes. Położona jest na południe od półwyspu Cape Cod, na zachód od wyspy Nantucket, około stu kilometrów na południe od Bostonu. Wraz z sąsiednimi wyspami stanowi pozostałość moreny czołowej z okresu zlodowaceń.

    Ropa naftowa (olej skalny, czarne złoto) – ciekła kopalina, złożona z mieszaniny naturalnych węglowodorów gazowych, ciekłych i stałych (bituminów), z niewielkimi domieszkami azotu, tlenu, siarki i zanieczyszczeń. Ma podstawowe znaczenie dla gospodarki światowej jako surowiec przemysłu chemicznego, a przede wszystkim jako jeden z najważniejszych surowców energetycznych.Prezydent Stanów Zjednoczonych – głowa państwa Stanów Zjednoczonych, na mocy artykułu II Konstytucji sprawuje władzę wykonawczą kraju, jest naczelnym dowódcą sil zbrojnych, może też żądać pisemnych opinii od kierujących wszystkimi departamentami rządowymi w zakresie podległych im spraw. Prezydentowi przysługuje tez prawo darowania bądź zawieszania kar, za wszystkie przestępstwa przeciw Stanom Zjednoczonym, z wyjątkiem kar wynikłych z nadużyć popełnionych w trakcie sprawowania urzędów. W porozumieniu z Senatem i za zgodą 2/3 obecnych na posiedzeniu Senatorów, ma prawo zawierania umów międzynarodowych, powoływania za zgoda Senatu ambasadorów, konsulów, sędziów Sadu Najwyższego i ministrów pełnomocnych oraz wszystkich urzędników federalnych, których sposób powoływania nie został inaczej ustanowiony konstytucją bądź ustawami.

    Licząc wraz z położoną na wschód od miasta Edgartown wysepką Chappaquiddick, z którą Martha's Vineyard jest połączona, ma powierzchnię 231,75 km² (57 miejsce na liście największych wysp USA) a zamieszkana jest przez piętnaście tysięcy stałych mieszkańców (w 2000 – 14 901). Wyspa stanowi jednak często i chętnie odwiedzany ośrodek letniskowy i wypoczynkowy, zatem przebywa na niej na ogół znacznie więcej osób.

    Bartholomew Gosnold (ur. 1572 w Grundisburghu w hrabstwie Suffolk w Anglii, zm. 22 sierpnia 1607 w Jamestown w Wirginii) – prawnik i podróżnik angielski, kaper, badacz wschodniego wybrzeża Ameryki Północnej. Ukończył Uniwersytet w Cambridge, studiował prawo.Golf – sport uprawiany na otwartych trawiastych terenach, polegający na wrzucaniu małej piłki do otworów w ziemi (mających kształt cylindra o średnicy 108 mm) za pomocą uderzeń specjalnymi kijami. Celem gracza jest wrzucenie piłeczki do dołka w jak najmniejszej liczbie uderzeń. Golf był dyscypliną olimpijską w latach 1900-1904. Ponownie zagości na tej imprezie w roku 2016 w Rio de Janeiro.

    Komunikacja[]

    Martha's Vineyard ma połączenie promowe z kontynentem amerykańskim; promy kursują pomiędzy Woods Hole na kontynencie a Oak Bluffs oraz Vineyard Haven na wyspie; bezpieczeństwo żeglugi wokół Martha's Vineyard poprawia pięć znajdujących się na niej latarni morskich.

    Szczęki (ang. Jaws) – film wyreżyserowany w 1975 roku przez Stevena Spielberga, powstały na podstawie bestsellerowej powieści Petera Benchleya pod tym samym tytułem. W kolejnych latach powstały trzy kontynuacje tego filmu.Lotnisko – obszar, na którym lądują, startują i kołują statki powietrzne (samoloty, śmigłowce, sterowce). Ich wyposażenie zróżnicowane jest w zależności od liczby odprawianych pasażerów i przeładowywanych towarów.

    W centralnej części wyspy, przy drodze łączącej West Tisbury z Edgartown, znajduje się także lotnisko; ponadto w południowo-wschodniej oraz północno-wschodniej jej części znajdują się jeszcze dwa inne, mniejsze lotniska (Katama Airpark koło zatoki Katama na południu i niewielkie lądowisko w pobliżu klubu golfowego Farm Neck Golf Club na północy).

    Wyspa – trwały fragment lądowej powierzchni Ziemi, który jest otoczony ze wszystkich stron wodą. Wyspy istnieją więc na rzekach, jeziorach, stawach, morzach i oceanach. Mała wyspa to wysepka. Za wyspy nie uznaje się ruchomych ławic piaszczystych ani obszarów lądu zalewanych podczas przypływów.Kara pozbawienia wolności – jeden z najpowszechniejszych rodzajów kar polegający na przymusowym umieszczeniu skazanej osoby na określony czas w zamkniętym i strzeżonym zakładzie karnym. Oprócz konieczności przebywania w zakładzie karnym, dalsze dolegliwości dla osoby skazanej polegają na poddaniu jej rygorom regulaminu więziennego, ograniczeniom w dostępie do niej osób spoza zakładu karnego oraz w kontaktach z takimi osobami, ograniczeniom lub braku możliwości wyjścia na wolność w ramach przepustek oraz stosowaniu kar regulaminowych za przewinienia przeciw dyscyplinie.

    Historia[]

    Zamieszkana pierwotnie przez indiańskie plemię Wampanoagów wyspa nosiła nazwę Noepe, co w ich języku oznaczało "ziemię pomiędzy strumieniami".

    W 1602 wylądował na niej angielski badacz Bartholomew Gosnold podróżujący statkiem pod dowództwem kapitana Johna Martina; na pamiątkę tej wyprawy wyspa nazwana została Martin's Vineyard. Później jednak przyjęła się nazwa upamiętniająca imię przedwcześnie zmarłej córki podróżnika (także imię jego teściowej) – Marty. Przez pewien czas po standaryzacji nazw geograficznych przeprowadzonej w XIX wieku z nazwy usunięto apostrof (miała ona wówczas postać Marthas Vineyard), ale na początku wieku XX powrócono do pisowni z użyciem apostrofu; nazwa ta utrzymała się do dziś.

    Prąd morski – duże i niemal niezmienne ruchy wody w oceanach wywołane przede wszystkim występowaniem wiatrów stałych oraz różnicami temperatur, bądź zasolenia, a także ruchem obrotowym Ziemi, który modyfikuje ich kierunek.Edward Moore "Ted" Kennedy (ur. 22 lutego 1932 w Bostonie, zm. 25 sierpnia 2009 w Hyannis Port w Massachusetts) – polityk amerykański, senator ze stanu Massachusetts.

    Europejskie osadnictwo na wyspie datuje się od XVII wieku; zarówno Martha's Vineyard, jak i okolice objęli Anglicy, tworząc tu swoje kolonie; wyspa początkowo należała do prowincji Nowy Jork, a od 1691 do prowincji Massachusetts Bay. Wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych doprowadziła do spisania w 1779 Konstytucji dla Wspólnoty Massachusetts (ang. Commonwealth of Massachusetts), która weszła w życie rok później; od tego czasu Martha's Vineyard jest częścią stanu Massachusetts. Do lat 70. XIX wieku miejscowości położone na wyspie były ważnymi ośrodkami przemysłu wielorybniczego, w tym m.in. produkcji tranu, wykorzystywanego m.in. do zabezpieczania lin przed zawilgoceniem, a także do celów oświetleniowych. Po epoce wielorybnictwa wyspa coraz częściej była odwiedzana przez turystów i wycieczkowiczów z Ameryki kontynentalnej, szczególnie po uruchomieniu w 1872 linii kolejowej do miejscowości Woods Hole położonej na kontynencie po przeciwnej stronie cieśniny Vineyard Sound.

    Tran (niem. Tran, olej wątłuszowy, farm. Oleum Jecoris Aselli, Oleum Morrhuae, Oleum Gadi) – ciekły tłuszcz otrzymywany ze świeżej wątroby ryby dorsza atlantyckiego – Gadus morrhua lub innych ryb z rodziny dorszowatych – Gadidae. Ma charakterystyczną woń i smak.Prowincja Nowy Jork (hol. Provincie Nieuw-Nederland lub Provincie New York) była brytyjską kolonią, która istniała w czasach przed wojna o niepodległość - mniej więcej - na obszarze obecnego stanu Nowy Jork. Ponadto prowincja obejmowała swym terytorium dzisiejsze stany: New Jersey i Vermont a także część Massachusetts oraz Maine. Nazwa prowincji została nadana gdy Brytyjczycy zdobyli kolonię na Holendrach w 1664 na cześć brata króla Karola II, Jamesa, księcia Yorku.

    18 lipca 1969 wyspa stała się głośna za sprawą wypadku samochodowego senatora Teda Kennedy’ego, wówczas kandydata na prezydenta USA. W wypadku, w którym samochód senatora spadł z mostu (Dike Bridge nad Poucha Pond na Chappaquiddick) zginęła jego pasażerka i współpracowniczka, Mary Jo Kopechne (w wieku 28 lat). Sam senator wyszedł zeń bez obrażeń, ale wydarzenie zgłosił policji dopiero po dziesięciu godzinach, kiedy niemożliwe już było zbadanie, czy był w czasie wypadku trzeźwy.

    Wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych, inaczej zwana rewolucją amerykańską – konflikt zbrojny pomiędzy Królestwem Wielkiej Brytanii a jego trzynastoma koloniami w Ameryce Północnej w latach 1775-1783.Warunkowe zawieszenie wykonania kary, warunkowe zawieszenie wykonania orzeczonej kary – jeden z przewidzianych w prawie karnym środków probacyjnych, polegający na wstrzymaniu realizacji orzeczonej represji prawnokarnej na ściśle oznaczony okres próby, którego przebieg decyduje, czy represja ta zostanie ostatecznie zastosowana.

    Prawie dokładnie 30 lat później 16 lipca 1999 roku u wybrzeży wyspy Martha's Vineyard zginął John F. Kennedy, Jr. (miał wtedy 38 lat), w wypadku pilotowanego przez siebie samolotu (Piper PA-32 Cherokee Six). W katastrofie razem z nim zginęły jego żona Carolyn Bessette Kennedy i szwagierka Lauren Bessette

    Cape Cod, przez miejscową ludność nazywany The Cape - półwysep w kształcie ramienia, położony w USA, w stanie Massachusetts w Nowej Anglii. Jego powierzchnia to 1033 km². Stanowi główną część hrabstwa Barnstable. Półwysep jest najbardziej na wschód wysuniętą częścią stanu Massachusetts. W roku 1914 ukończono budowę kanału, który oddzielił półwysep od stałego lądu. Słowo cod w języku angielskim znaczy dorsz, zaś cape - przylądek, a nazwę, nawiązującą do obfitości tych ryb w tym terenie, nadał mu podróżnik Bartholomew Gosnold w roku 1602Apostrof – znak pisarski w kształcie przecinka, umieszczany w górnym indeksie: ’. W języku polskim służy do oznaczenia, że litera (najczęściej samogłoska) występująca przed nim jest niewymawiana. Np. w przypadku nazwiska Morse [mɔːs] ostatnia litera e nie jest wymawiana; gdy chcemy odmienić to nazwisko, stawiamy po nim apostrof: alfabet Morse’a. Służy też często jako oznaczenie zwarcia krtaniowego w transkrypcji różnych języków (np. arabskiego).

    W 1974 Steven Spielberg umieścił tu akcję filmu "Szczęki". Również sceny z kolejnych części tej serii były tu filmowane. W czerwcu 2005 wyspa świętowała 30. rocznicę tego faktu.

    Przypisy

    1. Wskutek tego, jak wynika z badań opublikowanych w Vineyard Gazette w kwietniu 2007, koszty życia na wyspie są o 60%, a koszty nieruchomości o 96% wyższe, niż przeciętne w USA
    2. podróż przez Vineyard Sound trwa trzy kwadranse i kosztuje (według cennika na rok 2008) $7,- za osobę dorosłą, $3,- za rower i od $40,- do $75,- za samochód (zależnie od długości auta i od sezonu)
    3. chodzi tu o prądy morskie; prędkość prądów przepływających między oddzielającą wyspę od kontynentu oraz od wysp Elizabeth Islands cieśniną Vineyard Sound a znajdującą się nieco dalej na zachód zatoką Buzzards Bay, sięga w niektórych miejscach czterech węzłów; prędkość i kierunek prądów zmienia się stale i zależy od pływów morskich
    4. Charles Edward Banks, M.D.: The History of Martha's Vineyard, wyd. George H. Dean: Boston (1911), tom I, str. 73
    5. odkrycie w 1859 złóż ropy naftowej w Pensylwanii było początkiem upadku wielorybnictwa
    6. oskarżono go tylko o ucieczkę z miejsca wypadku i skazano na dwa miesiące pozbawienia wolności w zawieszeniu na rok
    Wielorybnictwo to polowanie na wieloryby i inne duże walenie w celu pozyskania dostarczanych przez nie surowców: spermacetu, fiszbinu, ambry i innych. Wielorybnictwo intensywnie rozwijało się do początków XX wieku; w miarę jak liczba waleni spadała, a surowce przez nie dostarczane zaczęto zastępować innymi (gaz, elektryczność, plastik itp.) zaczęło gwałtownie tracić na znaczeniu. Mięso wieloryba nigdy nie było cenione dla jego smaku, stanowiło jednak ważne źródło białka, którym nie gardziła ludność obszarów nie obfitujących w białko zwierzęce. Do dziś walenie są źródłem pożywienia Inuitów; do niedawna można było z łatwością kupić konserwy z delfinów, jednakże szeroko zakrojona akcja na rzecz ochrony tych zwierząt zepchnęła przemysłowe przetwórstwo mięsa waleni na margines gospodarki.Kontynent (łac. continens – łączny) – w geografii fizycznej: olbrzymi pod względem powierzchni (rzędu kilku mln km) obszar lądu, otoczony (oblany) ze wszystkich stron morzami i oceanami, a z innymi kontynentami połączony co najwyżej wąskimi przesmykami (Ameryka Północna i Ameryka Południowa, Eurazja i Afryka). W geotektonice i geomorfologii, kontynent określa się jako lądową część cokołu (bloku) kontynentalnego, (do którego należy szelf kontynentalny z morzami szelfowymi), kontynent obejmuje więc także przybrzeżne wyspy, znajdujące się na tym samym cokole kontynentalnym.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Królestwo Anglii (ang. Kingdom of England) – historyczne królestwo w zachodniej Europie, które istniało od 927 do 1707 roku. Zajmowało południową, większą część wyspy Wielka Brytania, na obszarze znanym dziś jako Anglia i Walia. Na północy królestwo graniczyło z Królestwem Szkocji, z którym zostało następnie połączone unią realną jako Królestwo Wielkiej Brytanii na mocy warunków Aktu Unii z 1707 roku.
    Pływy morskie (przypływy i odpływy) – regularnie powtarzające się podnoszenie i opadanie poziomu wody w oceanie. Wywołuje je zjawisko pływowe, którego przyczyną są siły grawitacyjne Księżyca i Słońca.
    Morena czołowa, końcowa – rodzaj moreny powstającej wzdłuż czoła lodowca lub lądolodu w czasie stagnacji w okresie jego etapowego zaniku. Zbudowana jest z gliny zwałowej, bloków, głazów, ma ona charakter wału, garbu, wzgórza lub ciągu wzgórz, często o znacznych rozmiarach, powstającego w wyniku:
    Wampanoagowie – plemię Indian północnoamerykańskich o rodowodzie algonkińskim zamieszkujące pierwotnie Nową Anglię (Rhode Island i południe Massachusetts). Zwano ich "ludźmi świtu", ponieważ mieszkali na wschodzie.
    Węzeł (ang.: knot), w skrócie w. (ang.: kn lub kt albo kts) – jednostka miary, równa jednej mili morskiej na godzinę. Stosowana do określania prędkości morskich jednostek pływających, a w części państw i w ruchu międzynarodowym także statków powietrznych (samolotów, śmigłowców, szybowców, balonów). Ponadto w meteorologii – pomocniczo do określania prędkości wiatrów i prądów morskich (zasadniczą jednostką jest m/s). W żegludze śródlądowej używa się kilometrów na godzinę.
    Hrabstwo Dukes (ang. Dukes County) – hrabstwo w USA, w południowej części stanu Massachusetts. W roku 2000 zamieszkiwane przez 14 987 mieszkańców. Centrum administracyjne (ang. county seat) hrabstwa mieści się w Edgartown.
    Woods Hole – amerykańska jednostka osadnicza (ang. census-designated place) i wieś, wchodząca w skład miasta Falmouth w hrabstwie Barnstable (stan Massachusetts), w południowej części półwyspu Cape Cod. Około dziewięciuset mieszkańców (925 według spisu z 2000 r.), całkowita powierzchnia wynosi 10 km², z czego 56% stanowi ląd, a reszta przypada na wody (m.in. zatokę Great Harbor i zalewy Eel Pond i Nobska Pond).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.053 sek.