• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Marszałek sejmu - I Rzeczpospolita

    Przeczytaj także...
    Michał Kazimierz Radziwiłł herbu Trąby (ur. 26 października 1635 w Nieświeżu, zm. 14 listopada 1680 w Bolonii) – książę, podkanclerzy litewski od 1668, hetman polny litewski od 1668, wojewoda wileński od 1667, kasztelan wileński od 1661, podczaszy wielki litewski od 1656, krajczy wielki litewski od 1653, stolnik wielki litewski od 1652, VI ordynat nieświeski, IV ordynat ołycki, III pan na Białej, starosta upicki, przemyski, człuchowski, kamieniecki, chojnicki, lidzki, telszewski, rabsztyński, chotenicki, homelski, ostrski, krzyczewski, propojski, gulbiński, niżyński, tędziagolski, wisztyniecki.Stanisław Montwid Białłozor (zm. przed 1623) – marszałek sejmu I Rzeczypospolitej w 1605, marszałek Trybunału Litewskiego od 1605. podkomorzy, stolnik i sędzia ziemski upicki.
    Hieronim Gostomski z Leżenic herbu Nałęcz, (zm. 13 maja 1609) – wojewoda poznański (1592), drugi syn Anzelma z Leżenic.

    Marszałek sejmu – przewodniczący obrad Sejmu I Rzeczypospolitej.

    Była to godność czysto honorowa, gdyż marszałek sejmowy nie miał nawet wpływu na przebieg dyskusji w swojej izbie, mógł jedynie wygłaszać konkluzję. Dopiero w 1764 roku wprowadzono regulamin sejmowy, ustanawiający program obrad.

    Funkcja marszałka sejmu powstała, według Stanisława Orzechowskiego, dopiero w 1564 roku, była odpowiednikiem marszałka nadwornego.

    3 października jest 276. (w latach przestępnych 277.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 89 dni.Tadeusz Franciszek Ogiński herbu własnego (1712-1783), marszałek sejmu zwyczajnego w Grodnie 5 października - 19 listopada 1744, kasztelan trocki od 1733, pisarz wielki litewski od 1737, starosta oszmiański od 1740, wojewoda trocki od 1770.

    Marszałka wybierał ogół posłów, najpóźniej w trzecim dniu od otwarcia sejmu. Do XVI wieku stosowano zasadę jednomyślności, później wystarczała zwykła większość głosów. Od 1678 roku marszałka wybierano już w pierwszym dniu sesji. Funkcję tę obsadzano, kierując się zasadą tzw. alternaty, kolejno powołując marszałka z Wielkopolski, Małopolski i Litwy (od 1673 prawo). Stosowano zasadę turnum – najpierw głosowali posłowie z prowincji, z której miał pochodzić marszałek. Wyniki ogłaszał marszałek poprzedniego sejmu, zwany marszałkiem starej laski. Następnie wręczał ją nowo wybranemu. Od 1669 roku wprowadzono zwyczaj zaprzysięgania nowo wybranych marszałków, potwierdzony w konstytucji sejmowej w 1768 roku. Nowy marszałek wyznaczał sekretarza sejmowego (od 1764 przysięgłego), który prowadził diariusz sejmu. Wyznaczał także czteroosobową delegację, która powiadamiała króla i senat o rozpoczęciu obrad izby poselskiej.

    Celestyn Czaplic herbu Kierdeja, krypt.: C. C. L. W. K., N. N.(?), (ur. 6 kwietnia 1723, zm. 3 lub 23 maja 1804 w Warszawie) – łowczy wielki koronny od 1773, marszałek sejmu 1766, poeta.Antoni Józef Poniński herbu Łodzia, pseud.: Eques Polonus, Joannes Maximilianus Królikiewicz, Sacrae Regiae Majestatis Secretarius, (ur. koniec XVII w., zm. 8 lipca 1742) – marszałek sejmu pacyfikacyjnego w Warszawie w 1735 roku, marszałek prosaskiej konfederacji warszawskiej w 1733 roku, wojewoda poznański w latach 1738-1742, referendarz koronny w latach 1735-1738, starosta piotrkowski w latach 1734-1738, instygator koronny w latach 1732-1735, podpułkownik królewski i nadworny poeta.

    Marszałkowie Sejmu I Rzeczypospolitej[]

    Marszałkowie Sejmu ]

  • Jan Sierakowski 31 października 154812 grudnia 1548
  • Mikołaj Sienicki 15 maja 155026 lipca 1550
  • Rafał Leszczyński 2 lutego 155211 kwietnia 1552
  • Mikołaj Sienicki 1 lutego 155329 marca 1553
  • Mikołaj Sienicki 22 kwietnia 155515 czerwca 1555
  • Mikołaj Sienicki 6 grudnia 155614 stycznia 1557
  • Mikołaj Sienicki 5 grudnia 15588 lutego 1559
  • Rafał Leszczyński 30 listopada 156225 marca 1563
  • Mikołaj Sienicki 22 listopada 15631 kwietnia 1564
  • Mikołaj Sienicki 24 czerwca 15642 sierpnia 1564
  • Mikołaj Sienicki 18 stycznia 156514 kwietnia 1565
  • Stanisław Sędziwój Czarnkowski 10 stycznia 156912 sierpnia 1569
  • Marszałkowie Sejmu ]

  • Stanisław Szafraniec 29 kwietnia 157011 lipca 1570
  • Mikołaj Grzybowski 12 marca 157228 maja 1572
  • Jan Firlej 5 kwietnia 157320 maja 1573
  • Wacław Agryppa 22 lutego 15742 kwietnia 1574
  • Stanisław Szafraniec 30 sierpnia 157413 września 1574
  • Rafał Przyjemski 13 września 157418 września 1574
  • Mikołaj Sienicki 7 listopada 157515 grudnia 1575
  • Andrzej Firlej 31 marca 157629 maja 1576
  • Stanisław Przyjemski 22 stycznia 15818 marca 1581
  • Lew Sapieha 4 października 158225 listopada 1582
  • Stanisław Pękosławski 15 stycznia 158528 lutego 1585
  • Stanisław Uchański 2 lutego 1587marzec 1587
  • Kasper Dębiński i Paweł Orzechowski 30 czerwca 158719 sierpnia 1587
  • Jan Gajewski 10 grudnia 158720 stycznia 1588
  • Dymitr Chalecki 6 marca 158923 kwietnia 1589
  • Hieronim Gostomski 8 marca 159021 kwietnia 1590
  • Jan Izdbiński - Rusiecki 2 grudnia 159015 stycznia 1591
  • Jan Dominikowicz Pac 7 września 159219 października 1592
  • Mikołaj Daniłowicz 4 maja 159315 czerwca 1593
  • Stanisław Sasin Karśnicki 6 lutego 159521 marca 1595
  • Piotr Myszkowski 26 marca 159613 maja 1596
  • Piotr Myszkowski 10 lutego 159725 marca 1597
  • Florian Gomoliński 8 marca 159813 kwietnia 1598
  • Jan Iwanowicz Szujski 9 lutego 160021 marca 1600
  • Jan Zbigniew Ossoliński 7 lutego 160113 marca 1601
  • Feliks Kryski 4 lutego 16035 marca 1603
  • Stanisław Białłozor 20 stycznia 16053 marca 1605
  • Stanisław Ryszkowski 7 marca 160618 kwietnia 1606
  • Mikołaj Mieliński 7 maja 160716 czerwca 1607
  • Krzysztof Wiesiołowski 15 stycznia 160926 lutego 1609
  • Jan Swoszowski 26 września 16119 listopada 1611
  • Maksymilian Przerębski 28 lutego 16132 kwietnia 1613
  • Aleksander Korwin Gosiewski 3 grudnia 161324 grudnia 1613
  • Jan Świętosławski 12 lutego 161527 marca 1615
  • Jakub Szczawiński 26 kwietnia 16167 czerwca 1616
  • Krzysztof Wiesiołowski 13 lutego 1618marzec 1618
  • Jan Świętosławski luty 1619marzec 1619
  • Jakub Szczawiński 3 listopada 162011 grudnia 1620
  • Jan Drucki-Sokoliński 23 sierpnia 1621wrzesień 1621
  • Jakub Sobieski 24 stycznia 16235 marca 1623
  • Jan Łowicki 11 lutego 1624marzec 1624
  • Jan Drucki-Sokoliński 7 stycznia 1625marzec 1625
  • Jakub Sobieski 27 stycznia 162610 marca 1626
  • Marcin Żegocki 10 listopada 162629 listopada 1626
  • Aleksander Chalecki 12 października 162724 listopada 1627
  • Jakub Sobieski 27 czerwca 162818 lipca 1628
  • Maciej Maniecki 9 stycznia 162920 lutego 1629
  • Stefan Pac 13 listopada 162928 listopada 1629
  • Jerzy Ossoliński 29 stycznia 1631marzec 1631
  • Marcin Żegocki 11 marca 16323 kwietnia 1632
  • Krzysztof Radziwiłł 22 czerwca 163217 lipca 1632
  • Jakub Sobieski 24 września 163215 listopada 1632
  • Mikołaj Ostroróg 8 lutego 163317 marca 1633
  • Gedeon Michał Tryzna 19 lipca 16341 sierpnia 1634
  • Jerzy Ossoliński 31 stycznia 163517 marca 1635
  • Mikołaj Łopacki 21 listopada 16359 grudnia 1635
  • Kazimierz Lew Sapieha 20 stycznia 16374 marca 1637
  • Jan Stanisław Jabłonowski 3 czerwca 163718 czerwca 1637
  • Łukasz Opaliński młodszy 10 marca 16381 maja 1638
  • Władysław Kierdej 5 października 163916 listopada 1639
  • Jan Stanisław Jabłonowski 19 kwietnia 16401 czerwca 1640
  • Bogusław Leszczyński 20 sierpnia 16414 października 1641
  • Krzysztof Kieżgajło Zawisza 11 lutego 164226 lutego 1642
  • Jerzy Sebastian Lubomirski 1 lutego 164329 marca 1643
  • Hieronim Radziejowski 13 lutego 164527 marca 1645
  • Jan Mikołaj Stankiewicz 25 października 16467 grudnia 1646
  • Stanisław Sarbiewski 2 maja 164727 maja 1647
  • Bogusław Leszczyński 16 lipca 16481 sierpnia 1648
  • Filip Kazimierz Obuchowicz 6 października 164819 listopada 1648
  • Franciszek Dubrawski 19 stycznia 164914 lutego 1649
  • Bogusław Leszczyński 22 listopada 164913 stycznia 1650
  • Wincenty Korwin Gosiewski 21 listopada 165024 grudnia 1650
  • Andrzej Maksymilian Fredro 26 stycznia 165211 marca 1652
  • Aleksander Sielski 23 lipca 165217 sierpnia 1652
  • Krzysztof Zygmunt Pac 24 marca 16537 kwietnia 1653
  • Franciszek Dubrawski 11 lutego 165428 marca 1654
  • Krzysztof Grzymułtowski 9 czerwca 165420 lipca 1654
  • Jan Kazimierz Umiastowski 19 maja 165520 czerwca 1655
  • Władysław Lubowiecki 10 lipca 165830 sierpnia 1658
  • Jan Gniński 22 marca 16592 maja 1659
  • Michał Kazimierz Radziwiłł 2 maja 166118 lipca 1661
  • Jan Wielopolski 20 lutego 16621 maja 1662
  • Jan Gniński 26 listopada 16647 stycznia 1665
  • Jan Antoni Chrapowicki 12 marca 166528 marca 1665
  • Jan Chryzostom Pieniążek 17 marca 16664 maja 1666
  • Marcin Oborski 9 listopada 166623 grudnia 1666
  • Andrzej Kotowicz 7 marca 166718 kwietnia 1667
  • Jan Karol Czartoryski 24 stycznia 16687 marca 1668
  • Stefan Sarnowski 27 sierpnia 166816 września 1668
  • Jan Antoni Chrapowicki 5 listopada 16686 grudnia 1668
  • Feliks Kazimierz Potocki 2 maja 166919 czerwca 1669
  • Andrzej Krzycki 1 października 166912 listopada 1669
  • Jan Kazimierz Kierdej 5 marca 167026 marca 1670
  • Stanisław Herakliusz Lubomirski 9 września 167031 października 1670
  • Marcin Oborski 26 stycznia 167214 marca 1672
  • Michał Karol Sokoliński 18 maja 167230 czerwca 1672
  • Stefan Czarniecki 4 stycznia 16738 kwietnia 1673
  • Franciszek Bieliński 15 stycznia 167422 lutego 1674, sejm konwokacyjny
  • Benedykt Paweł Sapieha 20 kwietnia 16749 czerwca 1674
  • Mikołaj Hieronim Sieniawski 2 lutego 167614 marca 1676, sejm koronacyjny
  • Władysław Michał Skoraszewski 14 stycznia 167726 kwietnia 1677
  • Franciszek Stefan Sapieha 15 grudnia 16784 kwietnia 1679
  • Hieronim Augustyn Lubomirski 10 stycznia 168121 maja 1681
  • Rafał Leszczyński 27 stycznia 168310 marca 1683
  • Andrzej Kazimierz Giełgud 16 lutego 168531 maja 1685
  • Andrzej Kazimierz Giełgud 27 stycznia 16885 marca 1688
  • Stanisław Antoni Szczuka 17 listopada 16881 kwietnia 1689
  • Tomasz Działyński 16 stycznia 16906 maja 1690
  • Andrzej Kazimierz Kryszpin-Kirszensztein 9 stycznia 169311 lutego 1693
  • Andrzej Kazimierz Kryszpin-Kirszensztein 22 grudnia 1693
  • Andrzej Kazimierz Kryszpin-Kirszensztein 12 stycznia 169524 marca 1695
  • Stefan Kazimierz Humiecki 29 sierpnia 169628 września 1696
  • Kazimierz Ludwik Bieliński 15 maja 169728 czerwca 1697
  • Krzysztof Stanisław Zawisza 17 września 16971 października 1697
  • Krzysztof Stanisław Zawisza 16 kwietnia 169828 kwietnia 1698
  • Stanisław Antoni Szczuka 16 czerwca 169930 lipca 1699
  • Jan Szembek 22 grudnia 17016 lutego 1702
  • Michał Serwacy Wiśniowiecki 11 czerwca 170319 lipca 1703
  • Stanisław Ernest Denhoff 4 lutego 1710kwiecień 1710
  • Stanisław Ernest Denhoff 5 kwietnia 171219 kwietnia 1712
  • Stanisław Ernest Denhoff 31 grudnia 171221 lutego 1713
  • Stanisław Ledóchowski 1 lutego 1717
  • Krzysztof Stanisław Zawisza 3 października 171814 listopada 1718
  • Krzysztof Stanisław Zawisza 30 grudnia 171922 lutego 1720
  • Krzysztof Stanisław Zawisza 30 września 172011 listopada 1720
  • Franciszek Maksymilian Ossoliński 5 października 172216 listopada 1722
  • Stefan Potocki 2 października 172413 listopada 1724
  • Stefan Potocki 28 września 17269 listopada 1726
  • Teodor Lubomirski 22-25 sierpnia 1729
  • Teodor Lubomirski 2-14 października 1730
  • Jerzy Marcin Ożarowski 26 stycznia 17332 lutego 1733
  • Michał Józef Massalski 27 kwietnia 173323 maja 1733
  • Franciszek Radzewski 25 sierpnia 173328 września 1733
  • Antoni Józef Poniński 27 września 17358 listopada 1735
  • Wacław Piotr Rzewuski 25 czerwca 17369 lipca 1736
  • Kazimierz Rudziński 6 października 173817 listopada 1738
  • Kazimierz Karwowski 3 października 174013 listopada 1740
  • Tadeusz Ogiński 5 października 174419 listopada 1744
  • Antoni Benedykt Lubomirski 3 października 174614 listopada 1746
  • Wojciech Siemieński 30 września 17489 listopada 1748
  • Wojciech Siemieński 4 sierpnia 175018 sierpnia 1750
  • Józef Adrian Massalski 2 października 175226 października 1752
  • Józef Adrian Massalski 30 września 175431 października 1754
  • Adam Małachowski 2 października 175811 października 1758
  • Adam Małachowski 6 października 176013 października 1760
  • Adam Małachowski 27 kwietnia 17612 maja 1761
  • Adam Małachowski 4 października 17627 października 1762
  • Adam Kazimierz Czartoryski 7 maja 176423 czerwca 1764
  • Józef Sylwester Sosnowski 27 sierpnia 17648 września 1764
  • Jacek Małachowski 3 grudnia 176420 grudnia 1764
  • Celestyn Czaplic 6 października 176629 listopada 1766
  • Karol Stanisław Radziwiłł Panie Kochanku 5 października 17675 marca 1768
  • Adam Poniński i Michał Hieronim Radziwiłł 19 kwietnia 177311 kwietnia 1775
  • Andrzej Mokronowski i Andrzej Ignacy Ogiński26 sierpnia 177631 października 1776
  • Ludwik Tyszkiewicz 5 października 177814 listopada 1778
  • Antoni Małachowski 2 października 178011 listopada 1780
  • Kazimierz Krasiński 30 września 17829 listopada 1782
  • Franciszek Ksawery Chomiński 4 października 178413 listopada 1784
  • Stanisław Kostka Gadomski 2 października 178613 listopada 1786
  • Stanisław Małachowski 6 października 178829 maja 1792
  • Stanisław Kostka Bieliński 21 czerwca 179323 listopada 1793
  • Przypisy

    1. Andrzej Radman, Marek Ferenc, Rejestr senatorów i posłów na sejmie walnym warszawskim 9 lutego - 21 marca 1600 r., w: Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. MCCLXVII – 2004, Prace Historyczne, z. 131, s. 89.
    2. Władysław Konopczyński, Chronologia sejmów polskich 1493-1793, Kraków 1948, s. 168 [42]. .
    Wojciech Siemieński (Siemiński) herbu Dąbrowa (zm. 1763) – referendarz wielki koronny 1750-1763, marszałek sejmu zwyczajnego w 1748 roku i marszałek starej laski sejmu nadzwyczajnego 1750 (sejm zerwano), marszałek Trybunału Koronnego w 1762 roku, starosta dębowiecki.Kazimierz Karwowski herbu Pniejnia (ur. ok. 1670 – zm. 12 maja 1746) – marszałek sejmu w 1740, deputat na Trybunał Koronny w 1714, cześnik wiski od 1703, stolnik i łowczy bielski, pisarz ziemi bielskiej, podstarości, podstoli i sędzia grodzki brański, poseł.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Franciszek Stefan Sapieha herbu Lis (ur. przed 1661, zm. 25 czerwca 1686 w Lublinie) – koniuszy wielki litewski, marszałek sejmu grodzieńskiego 1678-1679.
    Jan Karol Czartoryski (ur. ok. 1626 - zm. 1680) – podkomorzy krakowski. Trzeci syn Mikołaja wojewody wołyńskiego i księżniczki Izabelli Kordeckiej. Był właścicielem wielu starostw: śniatyńskiego, lanckorońskiego (1676-1694), markowskiego, puńskiego, bochneńskiego i wielickiego. W roku 1656 został starostą żywieckim i wtedy czynnie brał udział w powstaniu przeciwko Szwedom. Już wtedy był żonaty z Anną Zebrzydowską, starszą córką Michała miecznika koronnego. 24 stycznia 1668 został obrany marszałkiem sejmu, chociaż król był za łużyckim podkomorzym drohickim, i był nim do 7 marca 1668. W marcu umarła mu żona. W maju ożenił sie po raz drugi z wdową po hetmanie Gosiewskim, Magdaleną Konopacką, kasztelanką elbląską. Z pierwszą żoną miał córkę Teklę oraz trzech synów Kazimierz Mikołaj, Samuel i Michał. Z drugą miał Helenę Konstancję Deodatę i synów Antoniego i Józefa.
    Adam Małachowski herbu Nałęcz (ur. 1706 – zm. 6 stycznia 1767) – krajczy wielki koronny, wielokrotny marszałek sejmu, poseł, starosta oświęcimski i wąwolnicki. Syn Józefa Małachowskiego i Marianny Złotnickiej.
    Andrzej Mokronowski herbu Bogoria (ur. 1713, zm. 1784 w Warszawie) – kuchmistrz nadworny króla Prus, marszałek konfederacji koronnej, marszałek i poseł ziemi warszawskiej na sejm 1776 roku, wojewoda mazowiecki w 1781 roku, generał major wojsk francuskich w 1754 roku, generał major w 1752 roku, generał inspektor kawalerii w 1754 roku, poczmistrz generalny w latach 1763-1764, poseł na sejmy, starosta tłumacki, i janowski, wolnomularz.
    Lew Sapieha herbu Lis (ur. 4 kwietnia 1557 w Ostrownie, zm. 7 lipca 1633 w Wilnie) – hetman wielki litewski od 1625, kanclerz wielki litewski w latach 1589–1623, marszałek sejmu w Warszawie w 1582, podkanclerzy litewski do 1589, wojewoda wileński od 1621, sekretarz królewski, pisarz wielki litewski od 1581, starosta słonimski, brzeski, mohylewski.
    Hrabia Ludwik Skumin Tyszkiewicz herbu Leliwa (ur. 1748, zm. 26 czerwca 1808) – hetman polny litewski od 1780, marszałek wielki litewski od 1793, podskarbi wielki litewski od 1791, generał-adiutant od 1772, pisarz wielki litewski 1775-1780, marszałek Trybunału Litewskiego, rosyjski rzeczywisty tajny radca, odznaczony Orderem Świętego Stanisława (1778) i rosyjskimi orderami św. Andrzeja Powołańca (1787) i św. Aleksandra Newskiego (1787).
    Wincenty Aleksander Korwin Gosiewski herbu Ślepowron (ur. ok. 1620 w Wołczynie, zm. 29 listopada 1662 pod Ostryną) – hetman polny litewski od 1654, podskarbi wielki litewski i pisarz wielki litewski od 1652, generał artylerii litewskiej od 1651, stolnik wielki litewski od 1646.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.151 sek.