• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Marszałek nadworny litewski

    Przeczytaj także...
    Jerzy Iwanowicz Ilinicz (biał. Юры Iванавіч Ільініч) herbu Korczak (zm. 1527), marszałek nadworny litewski (1519-1526), starosta lidzki (1501-1502, 1507-1524), brzeski (1510-1524) i kowieński (1519-1523), dzierżawca lidzki, fundator zamku w Mirze.Aleksander Paweł Sapieha herbu Lis (ur. 8 września 1672, zm. 4 stycznia 1734 w Wilnie) – marszałek wielki litewski od 1699, marszałek nadworny litewski od 1692, marszałek Trybunału Litewskiego w 1709.
    Piotr Wiesiołowski (Młodszy) herbu Ogończyk – marszałek Wielkiego Księstwa Litewskiego, starosta kowieński, tykociński, od 1603 starosta wasilkowski. Wzniósł pałac w Białymstoku wybudowany według projektu Hioba Bretfusa. Posiadał letnią rezydencję w Kamiennej (wsi położonej w pobliżu Dąbrowy Białostockiej). Fundator kościoła farnego w Białymstoku oraz kościół św. Anny w Starej Kamiennej obok Dąbrowy Białostockiej, obecnie najstarszej budowli drewnianej na Podlasiu zachowanej do dziś.

    Marszałek nadworny litewski (łac. mareschalus curiae) – urząd centralny I Rzeczypospolitej.

    Historia urzędu[]

    Powstał za panowania Władysława Jagiełły gdy dotychczasowy marszałek nadworny wielkiego księcia litewskiego został marszałkiem wielkim litewskim. Wtedy to, gdy kompetencje marszałka wielkiego uległy poszerzeniu dano mu do pomocy marszałka nadwornego.

    Zakres kompetencji urzędu[]

    Był zastępca marszałka wielkiego litewskiego i mógł działać samodzielnie tylko pod jego nieobecność. Do jego zwykłych kompetencji należał nadzór nad dworem wielkoksiążęcym. Jako jeden z 10 ministrów Rzeczypospolitej wchodził do senatu.

    Ignacy Ogiński (ur. ok. 1698 – zm. 1775) – marszałek wielki litewski, kasztelan wileński, marszałek nadworny litewski 1744-1750, oboźny wielki litewski 1729-1744, marszałek Trybunału Litewskiego w 1732 roku starosta brasławski 1728-1738, w 1736 odznaczony Orderem Orła Białego, w 1729 roku mianowany oboźnym wielkim litewskim, dyplomata.Paweł Karol Sanguszko herbu Pogoń Litewska (ur. 1680, zm. 14 kwietnia 1750 w Zahajcach na Wołyniu) – książę, marszałek wielki litewski od 1734, marszałek nadworny litewski od 1713, podskarbi nadworny litewski od 1711. VII ordynat ostrogski, pułkownik gwardii litewskiej, starosta krzemieniecki i czerkaski, odznaczony Orderem Orła Białego. W 1708 roku był stolnikiem litewskim, w 1709 roku ustąpił z urzędu po powrocie Augusta II Mocnego.

    Lista marszałków nadwornych litewskich[]

  • Radziwiłł Ościkowicz (1440-1468)
  • Michał Gliński (1500-1506)
  • Jerzy Iwanowicz Ilinicz (1519-1526)
  • Jerzy Radziwiłł (1528-1541)
  • Iwan Hornostaj (1541-1561)
  • Eustachy Wołłowicz (1561-1569)
  • Mikołaj Krzysztof Radziwiłł (Sierotka) (1569-1579)
  • Albrecht Radziwiłł (1579-1586)
  • Mikołaj Talwosz (1586-1596)
  • Krzysztof Dorohostajski1596-1597)
  • Piotr Wiesiołowski (1597-1617)
  • Jan Stanisław Sapieha (1617-1619)
  • Krzysztof Wiesiołowski (1619-1635)
  • Aleksander Ludwik Radziwiłł (1635-1637)
  • Kazimierz Leon Sapieha (1637-1645)
  • Antoni Jan Tyszkiewicz (1645-1649)
  • Krzysztof Kieżgajło Zawisza (1649-1654)
  • Teodor Aleksander Lacki (1654-1683)
  • Józef Bogusław Słuszka (1683-1685)
  • Jan Dolski (1685-1691)
  • Aleksander Paweł Sapieha (1692-1699)
  • Janusz Antoni Wiśniowiecki (1699-1702)
  • Kazimierz Antoni Sanguszko (1702-1706)
  • Józef Wandalin Mniszech (1706-1713)
  • Kazimierz Michał Pac (1713)
  • Paweł Karol Sanguszko (1713-1734)
  • Michał Kazimierz Radziwiłł (1734-1736)
  • Ignacy Aniceta Zawisza (1736-1738)
  • Ferdynand Fabian Plater (1738-1739)
  • Józef Scipio del Campo (1739-1743)
  • Ignacy Ogiński (1744-1750)
  • Janusz Aleksander Sanguszko (1750-1760)
  • Józef Paulin Sanguszko (1760-1768)
  • Władysław Gurowski (1768-1781)
  • Michał Jerzy Wandalin Mniszech (1781-1783)
  • Ignacy Potocki (1783-1791)
  • Stanisław Sołtan (1791-1793)
  • Michał Giełgud (1793-1795)
  • Zobacz też[]

  • urzędy centralne
  • urzędy senatorskie
  • marszałek hospodarski
  • marszałek nadworny koronny
  • Władysław Roch Gurowski herbu Wczele (ur. ok. 1715, zm. 23 maja 1790 w Warszawie) – marszałek wielki litewski od 1781, marszałek nadworny litewski od 1768, pisarz wielki koronny od 1764, szambelan Augusta III od 1758.Ministrowie w Rzeczypospolitej Obojga Narodów – grupa najwyższych urzędników w państwie. Kierowali kluczowymi dziedzinami zarządu państwem. Istniały osobne urzędy dla Korony i Wielkiego Księstwa jednak o identycznych kompetencjach w ramach każdego z państw (Korona i Litwa były prawnie dwoma osobnymi krajami).



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Jan Karol Dolski herbu Kościesza (ur. 1637 – zm. 1695) – marszałek wielki litewski od 1691, marszałek nadworny litewski od 1685, podczaszy wielki litewski od 1676, starosta piński.
    Józef Paulin Jan Adam Sanguszko, (ur. 20 czerwca 1740 w Kolbuszowej, zm. 12 maja 1781 w Krakowcu) – marszałek wielki litewski od 1768, marszałek nadworny litewski od 1760, książę, starosta krzemieniecki i czerkaski.
    Janusz Antoni Wiśniowiecki herbu Korybut (ur. 1678 – zm. 1741) – kasztelan krakowski 1726-1741,wojewoda krakowski 1706-1726, wojewoda wileński 1704-1706, kasztelan wileński 1702-1703, marszałek nadworny litewski 1699-1702, podczaszy litewski 1697-1698, marszałek Trybunału Koronnego w 1710 roku, starosta piński i nowotarski, książę.
    Ferdynand Fabian Plater herbu własnego (zm. 1739) – marszałek nadworny litewski, łowczy litewski w 1735 roku, starosta jodkański.
    Książę Aleksander Ludwik Radziwiłł herbu Trąby (ur. 4 sierpnia 1594 w Nieświeżu, zm. 30 marca 1654 w Bolonii) – marszałek wielki litewski w latach 1637- 1654, marszałek nadworny litewski od 1635, wojewoda połocki, wojewoda brzeskolitewski od 1631, krajczy wielki litewski od 1630, stolnik wielki litewski od 1626, starosta słonimski, lipicki, bracławski, szadowski, nowowolski, jurborski i olicki, V ordynat nieświeski, hrabia szydłowiecki, II pan na Białej - jej właściciel w latach 1616-1654, jego zasługi dla miasta to:
    Józef Scipio del Campo herbu własnego − Scypio (zm. 1743) – marszałek nadworny litewski od 1739, poseł na sejmy, starosta lidzki w latach 1720-1743.
    Iwan Hornostaj herbu Hippocentaurus, (ur. XV w., zm. 1558), podskarbi ziemski nowogrodzki 1531 r., wojewoda nowogrodzki 1551 r. marszałek nadworny litewski.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.032 sek.