• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Marmur paryjski

    Przeczytaj także...
    Język grecki, greka (starogr. dialekt attycki Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. Ελληνική γλώσσα, Ellinikí glóssa lub Ελληνικά, Elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym językiem z helleńskich naturalnych, który nie wymarł.Fidiasz (stgr. Φειδίας Pheidias, ok. 490 p.n.e. - ok. 430 p.n.e.) – rzeźbiarz grecki, uważany za najwybitniejszego przedstawiciela greckiej rzeźby starożytnej okresu klasycznego. Syn Charmidesa z Aten, uczeń Hageladesa z Aten i Hegiasa z Argos. Przyjaciel i doradca Peryklesa. Kierował pracami rzeźbiarskimi na Akropolu ateńskim (447 p.n.e. - 432 p.n.e.); później działał w Olimpii. Wywarł decydujący wpływ na rozwój greckiej rzeźby monumentalnej.
    Wapień – skała osadowa (chemogeniczna lub organogeniczna) zbudowana głównie z węglanu wapnia, przede wszystkim w postaci kalcytu.
    Starożytny kamieniołom marmuru paryjskiego na wyspie Paros

    Marmur paryjski (stgr. lychnites) – szlachetna odmiana białego marmuru charakteryzująca się najwyższą jakością, stosowana w rzeźbiarstwie.

    Opis[ | edytuj kod]

    Marmur paryjski charakteryzuje się jednolitym białym kolorem, najwyższą czystością i wyjątkową przejrzystością, która umożliwia przenikanie światła na głębokość 3,5 cm.

    Protolitem był wapień, z którego w wyniku procesów metamorficznych powstał marmur. Odmianę tworzą jednorodne, drobno- i średnioziarniste marmury złożone prawie wyłącznie z białych kryształów węglanu wapnia; jest szczególnie podatny na obróbkę.

    Luwr (fr. Louvre, Musée du Louvre) – dawny pałac królewski w Paryżu, obecnie muzeum sztuki. Jedno z największych muzeów na świecie, najczęściej odwiedzana placówka tego typu na świecie. Stanowi jedno z ważniejszych punktów orientacyjnych stolicy Francji. Luwr położony jest między Rue de Rivoli i prawym brzegiem Sekwany oraz ogrodami Tuileries i Rue du Louvre w obrębie Pierwszej Dzielnicy. W kompleksie budynków o całkowitej powierzchni wynoszącej 60,600 metrów kwadratowych znajdują się zbiory liczące około 35,000 dzieł sztuki od czasów najdawniejszych po połowę wieku XIX, dzieła światowego dziedzictwa o największej sławie takie jak np. stela z kodeksem Hammurabiego, Nike z Samotraki, Mona Lisa pędzla Leonarda.Świątynia Zeusa w Olimpii – starożytna świątynia poświęcona Zeusowi w Olimpii, największa ówczesna świątynia na Peloponezie, doskonały przykład architektury doryckiej, współcześnie część stanowiska archeologicznego w Olimpii, które w 1989 roku zostało wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

    Nazwa pochodzi od miejsca wydobycia kamienia – greckiej wyspy Paros, gdzie wydobywano go na wschód od wioski Marati już w starożytności. Wówczas stosowano nazwy gr. lychnites (od lychnos) lub łac. lygdinum (od lucerna) – nawiązujące do kaganków używanych w podziemnych tunelach przy wydobyciu kamienia.

    Hermes z małym Dionizosem – starożytna grecka rzeźba marmurowa, uważana za dzieło Praksytelesa, przedstawiająca boga Hermesa z małym Dionizosem na ramieniu.Marmur (z stgr. μάρμαρος marmaros) – skała metamorficzna powstała z przeobrażenia wapieni, rzadziej dolomitów. Składa się głównie z krystalicznego kalcytu lub dolomitu (marmur dolomitowy). Niewielka część geologów jako marmur definiuje wyłącznie skały węglanowe, przeobrażone w warunkach głębokiego metamorfizmu strefy kata (temperatury 500-700 °C, wysokie ciśnienie), nazywając skały przeobrażone w strefach niższego metamorfizmu (epi i mezo) wapieniem krystalicznym. Przeważnie jednak terminu „wapień krystaliczny” używa się w przypadku skał metamorficznych, jako synonimu marmuru dla każdej skały węglanowej, poddanej metamorfizmowi.

    Wykorzystywali go najwięksi rzeźbiarze starożytności: Fidiasz, Agorakritos, Praksyteles i Skopas. Z marmuru paryjskiego wykonano wiele rzeźb, m.in. Wenus z Milo, Hermesa z małym Dionizosem i Nike z Delos. Stosowano go również do wznoszenia wyjątkowych budowli, m.in. Skarbca Syfnijczyków czy świątyni Zeusa w Olimpii.

    Paros (gr. Πάρος) to wyspa na Morzu Egejskim, w archipelagu Cyklady, pow. 165 km², ok. 9600 mieszkańców (2002). W jej centrum wznosi się wysoki na 771 m Profitis Ilias (Marpessa), na którego południowym zboczu, niedaleko klasztoru Hagios Minas, znajduje się kamieniołom słynnego marmuru. Na Paros urodził się poeta Archiloch. 1,5 km na południe od Paros leży mała wyspa Antiparos. Paros jest dziś lubianą wyspą turystyczną.Nike z Delos – jeden z najstarszych posągów, który przedstawia uskrzydloną Nike. Niektórzy badacze uważają, że może tu chodzić także o Gorgonę.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Antike Steinbrüche (niem.). W: www.paros.gr [on-line]. [dostęp 2019-07-05].
    2. Istituto Superiore per la Protezione e la Ricerca Ambientale: Marmo pario (wł.). W: www.isprambiente.gov.it [on-line]. [dostęp 2019-07-06].
    3. Narbutt 2017 ↓, s. 54.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Małgorzata Narbutt. Grecja – kraj marmurów. „Nowy Kamieniarz”. 45, s. 52–58, 2017-07-27 (pol.). 
  • Protolit – skała macierzysta skały metamorficznej. W geologii i petrologii terminem tym określa się skałę będącą wyjściową do procesów metamorficznych i związanych z nim produktów. Protolitem skały metamorficznej mogą być zarówno skały magmowe, jak i skała osadowa. W niektórych przypadkach, np. gnejsach często nadaje się przy nazewnictwie przedrostek wskazujący na genetyczny rodzaj protolitu: orto- gdy skała powstała ze skały magmowej oraz para- wówczas gdy protoliem była skała osadowa (paragnejs, ortognejs).Skarbiec Syfnijczyków – budowla znajdująca się na terenie sanktuarium Apolla w Delfach, w której przechowywano wota składane bogu przez mieszkańców wyspy Sifnos.




    Warto wiedzieć że... beta

    Praksyteles z Aten - rzeźbiarz grecki. Artysta stylu późnoklasycznego, którego lata działalności są kwestią sporną i ich datowanie waha się od 380 do 330 lat p.n.e. Syn Kefisodotosa Starszego, a ojciec Kefisodotosa Młodszego i Timarchosa.
    Skopas z Paros - rzeźbiarz i architekt grecki, działający ok. 370 p.n.e. - 330 p.n.e. na Peloponezie, w Karii i Jonii. Rywalizował z Praksytelesem.
    Metamorfizm – jest to zespół procesów prowadzących do zmiany skał, tekstury, struktury, składu mineralnego oraz chemicznego. Typowym środowiskiem metamorfizmu jest wnętrze skorupy ziemskiej, może on wystąpić również na powierzchni Ziemi. Należy mieć jednak na uwadze, że metamorfizmem nazywamy tylko przemiany zachodzące w stanie stałym.
    Afrodyta z Melos (gr. Ἀφροδίτη τῆς Μήλου) lepiej znana jako Wenus z Milo – marmurowa rzeźba z okresu hellenistycznego z ok. 130–100 r. p.n.e., najsłynniejsze przedstawienie bogini Wenus. Jest eksponowana w Luwrze.
    Język starogrecki, greka starożytna (stgr. dialekt attycki: ἡ Ἑλληνικὴ γλῶττα, he Hellenikè glõtta) – ogólna nazwa okresu w rozwoju języka greckiego, trwającego od okresu archaicznego przez okres klasyczny aż po okres hellenistyczny w dziejach starożytnej Grecji. W takim ujęciu nazwa "język starogrecki" odnosi się do następujących faz rozwojowych języka:
    Łacina, język łaciński (łac. lingua Latina, Latinus sermo) – język indoeuropejski z podgrupy latynofaliskiej języków italskich, wywodzący się z Lacjum (łac. Latium), krainy w starożytnej Italii, na północnym skraju której znajduje się Rzym.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.678 sek.