• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Marilyn Monroe



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Schizofrenia paranoidalna (s. urojeniowa) – typ schizofrenii, w przebiegu której dominującymi objawami choroby są objawy pozytywne (urojenia oraz halucynacje); objawy negatywne, katatoniczne oraz zaburzenia myślenia nie są zbyt wyraźne lub w ogóle nie występują.Joga (sanskryt योग) – jeden z sześciu ortodoksyjnych (tzn. uznających autorytet Wed) systemów filozofii indyjskiej, zajmujący się związkami pomiędzy ciałem a umysłem (świadomością i duchem). Oznacza to, że poprzez odpowiedni trening ciała (w tym ascezę), dyscyplinę duchową (medytację) i przestrzeganie zasad etycznych, deklaruje ona możliwość przezwyciężenia prawa karmana i wyzwolenia praktykującego z kręgu wcieleń (sansara).

    Marilyn Monroe, właściwie Norma Jeane Mortenson (ur. 1 czerwca 1926 w Los Angeles, zm. 5 sierpnia 1962 tamże) – amerykańska aktorka, modelka, piosenkarka i producentka filmowa, gwiazda filmowa, ikona kultury popularnej oraz seksbomba lat 50. i 60. XX w. American Film Institute umieścił ją na szóstym miejscu na liście największych aktorek wszech czasów (The 50 Greatest American Screen Legends).

    Krystian Lupa (ur. 7 listopada 1943 w Jastrzębiu-Zdroju) – polski reżyser teatralny, scenograf, grafik, dramaturg, tłumacz oraz profesor sztuki teatralnej.Hantle – sprzęt sportowy. Hantle są wykorzystywane do ćwiczeń fitness, ćwiczeń ogólnych i rozwojowych. Stanowią również doskonałą pomoc przy rehabilitacji. Istnieje wiele typów hantli, np.: winylowe, żeliwne, piaskowe, itd. Także ich waga jest niezwykle zróżnicowana w zależności od potrzeb. Można wyróżnić hantle o ciężarze: 0,5 kg, 0,75 kg , 1,0 kg , 1,5 kg , 2 kg , 3 kg , 4 kg , 5 kg , 10 kg , 15 kg , 20 kg , 25 kg , 30 kg , 50 kg - hantle o tej wadze można najczęściej spotkać w sklepach sportowych, sklepach fitness bądź ośrodkach rehabilitacyjnych.

    Monroe zaczęła swoją karierę w latach 40. jako pin-up girl. Później trafiła do świata filmu, gdzie pracowała dla 20th Century Fox (1946–47) i Columbia Pictures (1948). W 1951 r. związała się z wytwórnią Fox, po czym wkrótce zyskała popularność dzięki filmom Małpia kuracja, Niagara, Mężczyźni wolą blondynki czy Słomiany wdowiec. Zasłynęła z ról stereotypowych blondynek, ale wcielała się również w postacie bardziej złożone i dramatyczne. W 1955 r. studiowała aktorstwo metodyczne w Actors Studio u Lee Strasberga i założyła własną wytwórnię Marilyn Monroe Productions (MMP). Za rolę Elsie w Księciu i aktoreczce otrzymała nagrody David di Donatello i Crystal Star Award, a za rolę 'Sugar Kane' Kowalczyk z Sandusky w Pół żartem, pół serio uhonorowano ją Złotym Globem. W życiu prywatnym aktorka zmagała się z uzależnieniami, m.in. od alkoholu i barbituranów, i z problemami psychicznymi. Była trzykrotnie zamężna, nie miała dzieci. Film Skłóceni z życiem był ostatnim w jej karierze, którą przerwała nieoczekiwana śmierć w 1962 r.

    Hollywoodzkie Stowarzyszenie Prasy Zagranicznej (Hollywood Foreign Press Association – HFPA) – organizacja założona w 1943 przez brytyjskiego korespondenta dziennika Daily Mail, przyznająca corocznie od 1944 Złote Globy (po raz pierwszy w studiu 20th Century Fox). Skupia dziennikarzy piszących o Hollywood w prasie zagranicznej (poza USA). Teoretycznie może dołączyć do niej 5 nowych członków rocznie, lecz w praktyce rzadko zdarza się, aby przyjęto więcej niż 1. Nie posiada w swoich szeregach korespondentów z renomowanych pism takich jak The Times czy Le Monde odrzucając wielokrotnie ich prośby o członkostwo, a przyjmuje niezależnych reporterów.National Film Registry – lista filmów budujących dziedzictwo kulturalne USA, wybranych przez National Film Preservation Board do przechowywania w Bibliotece Kongresu Stanów Zjednoczonych. National Film Preservation Board powstał w 1988 roku, na mocy ustawy National Film Preservation Act, którą zatwierdzano następnymi ustawami z 1992, 1996, 2005 i 2008 roku. W myśl ustawy z 1996 roku utworzono także organizację typu non-profit National Film Preservation Foundation, która jest stowarzyszona z National Film Preservation Board, ale uzyskuje fundusze z prywatnego sektora.

    Życiorys[ | edytuj kod]

    Młodość[ | edytuj kod]

    Norma Jeane Mortenson urodziła się w County Hospital w Los Angeles o godzinie 9:30 dnia 1 czerwca 1926 r., jako trzecie dziecko Gladys Pearl Baker (1902–84), de domo Monroe, która była montażystką filmową.

    Lewica – określa różne partie polityczne, w zależności od podziału sceny politycznej w danym kraju. Zwyczajowo określenie to stosuje się do sił politycznych dążących do zmian polityczno-ustrojowych, społecznych i gospodarczych, przeciwstawiających się tzw. tradycyjnemu porządkowi społecznemu, przeciwne prawicy. Głównym założeniem lewicy jest dążenie do wolności, równości i sprawiedliwości społecznej.Lady Gaga, właściwie Stefani Joanne Angelina Germanotta (ur. 28 marca 1986 w Nowym Jorku) – amerykańska piosenkarka pop, autorka tekstów piosenek, kompozytorka i aktorka. W latach 1999−2006 wokalistka zespołu Stefani Germanotta Band. Ambasadorka dobrej woli UNICEF.
    Monroe w okresie niemowlęctwa

    Z pierwszego związku z Johnem Newtonem Bakerem Gladys miała dwójkę dzieci: Roberta (1917–1933) i Berniece (ur. 1919). Z Bakerem rozwiodła się na początku lat 20., a następnie związała się z Edwardem Mortensonem. Ze swoim drugim mężem rozstała się 26 maja 1925 r., już 7 miesięcy po ślubie. Choć w akcie urodzenia Normy Jeane jako ojciec widnieje Edward Mortenson, to tożsamość jej prawdziwego ojca pozostaje nieznana. Znawcy tematu spekulują, że w rzeczywistości mógł nim być Stanley Gifford (1898–1965). W związku z tym, że Gladys nie mogła zrezygnować z pracy na rzecz opieki nad swoją córką, zdecydowała się ją oddać rodzinie zastępczej. Dnia 13 czerwca 1926 r. Jeane trafiła pod opiekę Alberta i Idy Bolenderów. Gladys odwiedzała swoją córkę w weekendy, aż w końcu w 1933 r. odebrała ją i wspólnie zamieszkały na ulicy Arbol Drive 6812 w Hollywood wraz z rodziną aktorską Atkinsonów. Rok później Gladys zachorowała na schizofrenię paranoidalną i została pacjentką Metropolitan State Hospital w Los Angeles. Resztę życia spędziła w izolacji i rzadko miała okazję spotkać się z córką. Norma Jeane następnie znajdowała się pod opieką Grace McKee, przyjaciółki Gladys, ale ostatecznie trafiła do sierocińca. Po latach tak wspominała ten czas: „Rodzice wszystkich dzieci w Domu (sierocińcu) umarli. Ja miałam co najmniej jednego rodzica – matkę. Ale ona mnie nie chciała. Zbyt się wstydziłam, aby próbować wyjaśnić to innym dzieciom. Szczęśliwa byłam tylko wtedy, gdy zabierano nas do kina”. Jeane w okresie dzieciństwa miała być ofiarą molestowania seksualnego Jako dziecko jąkała się i była dość wstydliwa. W 1938 r. zamieszkała z Aną Atchinson Lower, ciotką Grace McKee i uczęszczała do Emerson Junior High School, gdzie była przeciętną uczennicą, a następnie kontynuowała edukację w Van Nuys High School. W 1942 r. ze względu na obowiązki zawodowe rodzina Goddardów, pod opieką której pozostawała Norma Jeane, miała wyjechać z miasta, co oznaczałoby powrót Jeane do sierocińca. Aby tego uniknąć 19 czerwca 1942 r. zaledwie szesnastoletnia Norma Jeane wyszła za mąż za dwudziestojednoletniego robotnika Jamesa Dougherty’ego.

    Abraham Lincoln (ur. 12 lutego 1809 w hrabstwie Hardin, Kentucky, zm. 15 kwietnia 1865 w Waszyngtonie) – szesnasty prezydent Stanów Zjednoczonych.Cindy Crawford, właśc. Cynthia Ann Crawford (ur. 20 lutego 1966 w DeKalb, Illinois) – amerykańska supermodelka i aktorka. Lata sukcesów w branży modelingu doprowadziły ją do międzynarodowej popularności. W pierwszych latach sławy została okrzyknięta jako „Baby Gia”, ze względu na swoje podobieństwo do legendarnej modelki Gii Carangi. W latach 90. XX wieku stała się częścią „Wielkiej Szóstki” modelek, które miały największy wpływ na świat mody i kulturę popularną.

    Droga do sławy[ | edytuj kod]

    Monroe w 1945 r.

    W kwietniu 1944 r. dzięki pomocy Ethel, swojej teściowej, znalazła zatrudnienie w Radioplane Munitions Factory, gdzie pracowała 10 godzin dziennie. To właśnie tam spotkała fotografa Davida Connovera, który wykonywał zdjęcia pracownicom fabryki. Chociaż żadne z jej zdjęć nie zostało opublikowanych, Norma Jeane zdecydowała się odejść z fabryki i rozpocząć pracę jako modelka, współpracując m.in. z D. Connoverem. W sierpniu 1945 r. wyprowadziła się i podpisała kontrakt z Blue Book Model Agency. Podjęła także decyzję o zmianie swojego wizerunku – wyprostowała i ufarbowała włosy na blond. Uważana była za jedną z najciężej pracujących modelek, a jej zdjęcia zdobiły okładki takich czasopism, jak „Pageant” czy „Peek”. Dzięki pomocy Emmeline Snively, swojej pracodawczyni, wkroczyła do świata filmu w 1946 r. Jednakże producenci z Paramount Pictures nie chcieli zaangażować Normy, podobnie jak ‘włodarze’ z 20th Century Fox, którzy ostatecznie zgodzili się na sześciomiesięczny kontrakt dlatego, że początkująca aktorka mogłaby przejść do konkurencyjnej RKO Pictures. Aktorka wraz z wpływowym Benem Lyonem wybrała Marilyn Monroe jako swój pseudonim artystyczny. Imię Marilyn nawiązywało do gwiazdy Broadwayu Marilyn Miller, natomiast Monroe było nazwiskiem panieńskim matki aktorki. Początkowo Monroe jedynie statystowała w filmach i tak jak inni niedoświadczeni aktorzy brała udział w lekcjach śpiewu, tańca, pantomimy i wielu sesjach zdjęciowych, a także obserwowała pracę na planie filmowym. Osobiście marzyła o karierze pokroju Jean Harlow. W 1947 r. jej kontrakt został przedłużony. Wystąpiła wówczas w dramacie Dangerous Years i w komedii Scudda Hoo! Scudda Hay! – były to jej pierwsze role mówione. W sierpniu tego samego roku kontrakt Monroe nie został przedłużony, w związku z czym wróciła do modelingu, ale kontynuowała naukę w Actors’ Laboratory Theatre. Pod dużym wrażeniem ambicji Monroe był Sidney Skolsky, dziennikarz „New York Post”, który prowadził poczytną kolumnę rozrywkową: „To było jasne, że Monroe jest gotowa ciężko pracować. Chciała być aktorką i gwiazdą filmową. Wiedziałem, że nic jej nie powstrzyma”. Dzięki ożywionym kontaktom towarzyskim i domniemanemu romansowi z Josephem Schenckiem w marcu 1948 r. podpisała kontrakt z Columbia Pictures. Pod kierunkiem Natashy Lytess rozwijała aktorskie umiejętności, a ponadto przeszła kolejną zmianę swojego wizerunku – jej włosy miały od tej pory kolor platynowego blondu, przeszła również korekcję wady zgryzu.

    Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.Paramount Pictures Corporation - amerykańska wytwórnia filmowa założona 8 maja 1912 roku przez Adolpha Zukora, zajmująca się produkcją i dystrybucją filmów, mająca swą siedzibę w Hollywood. Jest ona drugą najstarszą działającą wytwórnią w USA (zaraz po Universal Pictures). Większość jej udziałów posiada dziś korporacja Viacom.

    W Columbii zagrała bardziej znaczącą rolę w niskobudżetowym musicalu Dziewczęta z chóru, który jednak nie był sukcesem komercyjnym. Monroe straciła kontrakt w wytwórni. W omawianym okresie związała się z łowcą talentów Johnnym Hydem, który prawdopodobnie wtedy sfinansował jej operacje plastyczne podbródka i nosa. Pozbawiona źródła dochodu w 1949 r. pozowała nago do zdjęć, które w 1953 r. (kupione przez Hugh Hefnera) ukazały się w pierwszym numerze Playboya. Za sesję zdjęciową u Toma Kelleya otrzymała zaledwie 50 dolarów, a po latach twierdziła, że zdecydowała się na tę sesję ponieważ była zdesperowana, chociaż uważała, że „porządne dziewczyny nie pozują nago”.

    Nagroda BAFTA dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej przyznawana jest od 1952 roku. W latach 1952-67 przyznawana była dla najlepszej aktorki brytyjskiej i zagranicznej.Elton Hercules John (ur. 25 marca 1947 jako Reginald Kenneth Dwight w Londynie w dzielnicy Pinner) – brytyjski piosenkarz, kompozytor, pianista i okazjonalnie aktor. Współpracuje z tekściarzem Bernie Taupinem od 1967r. Do tej pory są autorami 30 albumów.

    Lata 50. Kariera w Hollywood[ | edytuj kod]

    Monroe na okładce New York Sunday News w 1952 r.

    Dzięki kontaktom Hyde’a i wsparciu Sama Spiegela John Huston zdecydował się zaangażować Monroe do Asfaltowej dżungli, a Joseph L. Mankiewicz do Wszystko o Ewie. Oba filmy były sporym sukcesem, a role Monroe, choć niewielkie, zostały zauważone przez krytyków. Sam Howard Hawks, wcześniej lekceważąco wypowiadający się o aktorce, wysłał telegram gratulacyjny Johnowi Hustonowi. Wszystko to sprawiło, że 11 maja 1950 r. Johnny Hyde wynegocjował siedmioletni kontrakt. Ciężko chory Hyde namawiał Monroe na ślub, ale ta notorycznie odmawiała. Jeszcze w tym samym roku zmarł jej protektor. W marcu 1951 r. Monroe wzięła udział w 23 ceremonii wręczenia Oscarów, gdzie wręczyła statuetkę Thomasowi T. Moultonowi. W tym czasie zagrała w czterech niskobudżetowych filmach w drugoplanowych rolach. Uwagę na Monroe zwrócili krytycy, którzy chwalili ją za występ w komedii As Young As You Feel, stała się też ulubioną pin-up girl wśród amerykańskich żołnierzy walczących w czasie wojny koreańskiej, a wyrazem tego były tysiące listów, jakie otrzymywała od fanów. Monroe znalazła się w centrum zainteresowania po wywiadzie, w którym przyznała się do nagiej sesji zdjęciowej. Jej tłumaczenia w tej kwestii uznano za wiarygodne i ostatecznie nie wpłynęło to negatywnie na jej karierę.

    Hollywood – dzielnica miasta Los Angeles w Stanach Zjednoczonych i najważniejszy ośrodek amerykańskiej kinematografii. Słowo Hollywood jest używane jako skrótowa, popularna nazwa dla amerykańskiego przemysłu filmowo-telewizyjnego.Wszystko o Ewie – amerykański film fabularny z r. 1950 w reżyserii Josepha L. Mankiewicza na podstawie opowiadania Mary Orr.

    W 1952 r. za sprawą S. Skolsky’ego Monroe zagrała u Fritza Langa w Clash by Night, a jej występ został doceniony m.in. przez „The Hollywood Reporter”. Z kolei w Proszę nie pukać Monroe wcieliła się w rolę chorej psychicznie opiekunki dziecka, ale sam film i jej występ nie zdobyły uznania krytyków. Przez prasę została uznana w 1952 r. za „it girl”, czyli najbardziej atrakcyjną kobietę roku, a ponadto pojawiła się także na okładce magazynu „Life”. Otrzymała również nagrodę Henrietta Award dla najpopularniejszej młodej aktorki. Wprawdzie Monroe próbowała zdjąć z siebie odium seksbomby i pragnęła bardziej ambitnych ról, to jednak producenci postrzegali ją przede wszystkim przez pryzmat seksapilu, wskutek czego występowała w dość podobnych kreacjach aktorskich m.in. sekretarki w Małpiej kuracji u boku Cary’ego Granta czy w Uprzejmie informujemy, że nie są państwo małżeństwem gdzie zagrała z Ginger Rogers. Już wówczas aktorka znana była z tego, że na planie zapominała tekstu, spóźniała się, a czasami w ogóle nie stawiała się na czas w pracy. Zmagała się z bezsennością, tremą i niską samooceną. Nadużywała alkoholu i barbituranów, zażywała amfetaminę. Richard Widmark tak opisywał pracę z Monroe:

    Madonna, właśc. Madonna Louise Veronica Ciccone (ur. 16 sierpnia 1958 w Bay City) – amerykańska artystka, przede wszystkim piosenkarka (głównie popowa i taneczna), ale także autorka i producentka muzyki, tancerka, osobowość filmowa (aktorka, reżyserka, scenarzystka, producentka), pisarka, projektantka ubrań, przedsiębiorca i filantrop. Pod koniec lat 70. przeniosła się z rodzinnego miasta do Nowego Jorku w celu rozpoczęcia kariery tancerki nowoczesnej, jednak tam ukierunkowała się na muzykę. Początkowo grała w zespołach, a potem rozpoczęła karierę solową, w 1983 roku wydając debiutancki album Madonna. Kolejne jej płyty spotykały się z olbrzymim sukcesem komercyjnym i wysokimi wynikami sprzedaży, a single stawały się przebojami. Artystka wpłynęła nie tylko na rozwój muzyki popowej, ale i mody oraz pojęć koncertu i teledysku, stając się ikoną popkultury; zasłynęła ze skandali na tle seksualnym i religijnym. Upowszechniła model piosenkarki łączącej muzykę z wizerunkiem scenicznym oraz gwiazdy-businesswoman. Jej kariera i sukcesy trwają nieprzerwanie do dziś, a sama Madonna nazywana jest „królową popu”.John Marcellus Huston (ur. 5 sierpnia 1906 w Nevada, zm. 28 sierpnia 1987 w Middletown) – amerykański reżyser, scenarzysta i aktor. Laureat Oscara. Syn Waltera i ojciec Anjeliki.
    .mw-parser-output div.cytat{display:table;padding:0}.mw-parser-output div.cytat.box{margin-top:0.5em;margin-bottom:0.8em;border:1px solid #aaa;background:#f9f9f9}.mw-parser-output div.cytat>blockquote{margin:0;padding:0.5em 1.5em}.mw-parser-output div.cytat-zrodlo{text-align:right;padding:0 1em 0.5em 1.5em}.mw-parser-output div.cytat-zrodlo::before{content:"— "}.mw-parser-output div.cytat.cudzysłów>blockquote{display:table}.mw-parser-output div.cytat.klasyczny::before{float:left;content:"";background-image:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b9/Quote-alpha.png/20px-Quote-alpha.png");background-repeat:no-repeat;background-position:top right;width:2em;height:2em;margin:0.5em 0.5em 0.5em 0.5em}.mw-parser-output div.cytat.klasyczny>blockquote{border:1px solid #ccc;background:white;color:#333;padding-left:3em}.mw-parser-output div.cytat.cudzysłów>blockquote::before{display:table-cell;color:rgb(178,183,242);font:bold 40px"Times New Roman",serif;vertical-align:bottom;content:"„";padding-right:0.1em}.mw-parser-output div.cytat.cudzysłów>blockquote::after{display:table-cell;color:rgb(178,183,242);font:bold 40px"Times New Roman",serif;vertical-align:top;content:"”";padding-left:0.1em}.mw-parser-output div.cytat.środek{margin:0 auto}.mw-parser-output div.cytat.prawy{float:right;clear:right;margin-left:1.4em}.mw-parser-output div.cytat.lewy{float:left;clear:left;margin-right:1.4em}.mw-parser-output div.cytat.prawy:not([style]),.mw-parser-output div.cytat.lewy:not([style]){max-width:25em}

    Lubiłem Marilyn, ale była okropna we współpracy. Niemożliwa, naprawdę. Ukrywała się w swojej garderobie i nie chciała wyjść. Kiedy w końcu wychodziła, okazywała się być kłębkiem nerwów. Wszystko to było wynikiem strachu. Była niepewna tak wielu rzeczy (...). Od samego początku była jak ranny ptak.

    Katharine Houghton Hepburn (ur. 12 maja 1907 w Hartford, zm. 29 czerwca 2003 w Old Saybrook) – aktorka amerykańska, laureatka czterech Oscarów i dwunastu nominacji w kategorii najlepszej aktorki pierwszoplanowej.Biblioteka Narodowa Korei – biblioteka narodowa Korei Południowej znajdująca się w Seulu. Powstała w 1945 roku. Jej zbiory liczą ponad 11 milionów woluminów (2018), w tym ponad milion zagranicznych książek.
    Richard Widmark dla The Telegraph, 2002,
    Monroe w Niagarze

    W 1953 r. zagrała femme fatale w Niagarze, filmie nakręconym w Technicolorze. Sceny, w których aktorka występowała owinięta tylko w prześcieradło lub ręcznik, były wówczas szokujące i spotkały się z protestami środowisk kobiecych. Sam film okazał się jednak dużym sukcesem kasowym, utorował drogę do sławy Monroe, a także potwierdził jej status seksbomby. Na rozdaniu nagród magazynu filmowego „Photoplay” ponownie skupiła na sobie uwagę, występując w złotej sukni, którą publicznie skrytykowała Joan Crawford.

    Dean Martin właściwie Dino Paul Crocetti (ur. 7 czerwca 1917 w Steubenville, Ohio, zm. 25 grudnia 1995 w Los Angeles, Kalifornia) – amerykański piosenkarz i aktor pochodzenia włoskiego.Christina María Aguilera (ur. 18 grudnia 1980 w Nowym Jorku) – amerykańska piosenkarka, autorka tekstów, aktorka, osobowość telewizyjna i producentka telewizyjna.

    Mężczyźni wolą blondynki[ | edytuj kod]

    W tym samym roku zagrała wraz z Jane Russell w musicalu Mężczyźni wolą blondynki w reżyserii Howarda Hawksa. Aby właściwie przygotować się do roli Lorraine Lee, codziennie przez miesiąc obserwowała broadwayowską wersję musicalu i grę Carol Channing, a lekcje tańca pobierała u Gwen Verdon. Upierała się przy dublach, chociaż reżyser był zadowolony z efektu. Zapytany w wywiadzie, co trzeba byłoby zrobić, aby przyspieszyć pracę na planie odpowiedział: „Zastąpić Marilyn, zmienić scenariusz, zwolnić reżysera”. Jako element kampanii promocyjnej Monroe odcisnęła swoje dłonie przed Grauman’s Chinese Theatre. Produkcja została dobrze przyjęta przez krytyków i znalazła się na liście najbardziej dochodowych filmów 1953 r., a Rainer Werner Fassbinder wymieniał film jako jeden z ulubionych. O kreacji Monroe tak pisał „Life”: „Marilyn śpiewa i tańczy z zaskakującą sprawnością. Pełna kobiecości, wolna jak ptak”. Gwiazda wykonała w filmie utwór „Diamonds Are a Girl’s Best Friend”, którego teledyskiem zainspirowała się w 1985 r. Madonna, tworząc niemalże identyczny teledysk do swojego utworu „Material Girl”. We wrześniu wzięła udział w telewizyjnym show Jacka Benny’ego, gdzie wcieliła się w rolę dziewczyny ze snu.

    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.Joan Crawford, właśc. Lucille Fay LeSueur (ur. 23 marca 1904 w San Antonio, zm. 10 maja 1977) – amerykańska aktorka, laureatka Oscara za rolę w filmie Mildred Pierce.

    Jak poślubić milionera[ | edytuj kod]

    5 listopada premierę miał kolejny film, tym razem komedia romantyczna, gdzie główne role obok Monroe zagrały Betty Grable i Lauren Bacall. Nakręcony dzięki CinemaScope obraz w reżyserii Jeana Negulesco był czwartym najbardziej dochodowym filmem roku, przyniósł bowiem ponad 8 mln dolarów dochodu. Bacall opisując pracę przy powstawaniu filmu zwróciła uwagę, że Monroe była przestraszona, niepewna siebie i kompletnie polegała na radach Natashy Lytess, swojej nauczycielki sztuki aktorskiej. Zauważyła też, że Monroe poniekąd miała zazdrościć jej życia rodzinnego. Z kolei Alexander D’Arcy stwierdził, że Lytess miała destrukcyjny wpływ na gwiazdę filmową. Producent Nunnally Johnson stwierdził, że „Monroe jest trochę jak zombie. Rozmowa z nią przypomina rozmowę z kimś pod wodą. Jest bardzo uczciwa i ambitna i nic złego o niej nie można powiedzieć, ale nie jest materiałem na ciepłą przyjaciółkę”.

    IMDb.com (The Internet Movie Database) – największa na świecie internetowa baza danych na temat filmów i ludzi z nim związanych. Zawiera informacje o aktorach, reżyserach, scenarzystach, producentach, montażystach, operatorach, muzykach itd. Informacje nie ograniczają się do kinematografii amerykańskiej.Litewska Biblioteka Narodowa im. Martynasa Mažvydasa (lit. Lietuvos nacionalinė Martyno Mažvydo biblioteka) – litewska biblioteka narodowa założona w 1919 roku w Kownie, przeniesiona w 1963 roku i działająca do dziś w Wilnie.

    Monroe znalazła się na liście najbardziej dochodowych gwiazd w 1953 i 1954 r., a dodatkową popularność przysporzyły jej zdjęcia z pierwszego numeru „Playboya”.

    4 stycznia 1954 r. Monroe została zawieszona przez studio 20th Century Fox, bowiem odmówiła wzięcia udziału w kolejnym filmie, który jej zdaniem nie spełniał jej ambicji aktorskich, a przedstawiał ją po raz wtóry w ten sam sposób. Jednakże w marcu szefostwo porozumiało się z aktorką i zaangażowało ją do ekranizacji broadwayowskiego Słomianego wdowca. Wcześniej jednak aktorka zagrała w nieudanym musicalu Nie ma jak show. Ed Sullivan oceniając wykonanie piosenki „Heat Wave” przez Monroe stwierdził krytycznie, że „było to jedno z najbardziej rażących naruszeń dobrego smaku, jakie kiedykolwiek widział“.

    Dangerous Years (ang. Dangerous Years) – film amerykański z 1947 roku w reżyserii Arthura Piersona. Drugi film w karierze Marilyn Monroe, ale pierwszy w którym została pokazana w przeciwieństwie do jej pierwszego filmu Szokująca panna Pilgrim gdzie grała tylko głosem. Arthur Asher Miller (ur. 17 października 1915 w Nowym Jorku, zm. 10 lutego 2005 w Roxbury) – amerykański dramaturg, scenarzysta, eseista i autor słuchowisk radiowych, zdobywca Nagrody Pulitzera.
    Monroe pozująca dla fotoreporterów na planie Słomianego wdowca

    Słomiany wdowiec[ | edytuj kod]

    W komedii romantycznej Billy’ego Wildera Monroe zagrała obiekt pożądania, seksualnych fantazji Richarda Shermana (Tom Ewell). Film znany jest głównie ze sceny, w której aktorka stara się powstrzymać uniesioną podmuchem z kanału wentylacyjnego metra białą sukienkę. Pierwotnie scena została nakręcona 15 września 1954 r. zgodnie z wolą reżysera na nowojorskiej ulicy, na której zebrało się kilka tysięcy gapiów. Gwizdy i krzyki zgromadzonych spowodowały, że zrealizowany materiał nie nadawał się do filmu i całą scenę powtórzono w studiu. Aczkolwiek Monroe potrzebowała na to 40 dubli. Aktorka dla pewności, aby nie odsłonić zbyt wiele, założyła dwie pary białej bielizny. Sukienka, w którą ubrana była Monroe, została zlicytowana w 2011 r. za 4,6 mln dolarów i była to do 2016 r. najdroższa sukienka na świecie. Wówczas to inna sukienka Monroe, w której wystąpiła dla Johna F. Kennedy’ego, została sprzedana za 4,8 mln dolarów. Słomiany wdowiec miał swoją premierę w 29. urodziny aktorki i okazał się dużym sukcesem komercyjnym. Z dochodem na poziomie 6 mln dolarów znalazł się na liście najbardziej dochodowych filmów roku, a Monroe otrzymała nominację do nagrody BAFTA.

    Metro w Nowym Jorku (ang. New York City Subway) – system podziemnej kolei miejskiej w Nowym Jorku. Ma najwięcej na świecie stacji – 468, a także najwięcej na świecie linii – 26. Ich łączna długość to 369 km i 1056 km długości toru. Dziennie przewozi ok. 5,2 mln osób (2008). Jest czwartą po szanghajskim, londyńskim i pekińskim metrze najdłuższą siecią metra na świecie, czwartą pod względem rocznej liczby przewożonych pasażerów (1,4 miliarda pasażerów w 2005) oraz drugą najstarszą w USA (starsze jest tylko metro w Bostonie).Joseph Paul DiMaggio wł. Giuseppe Paolo DiMaggio Jr (ur. 25 listopada 1914, zm. 8 marca 1999) – amerykański baseballista, zawodnik zespołu New York Yankees.

    W styczniu 1955 r. Monroe, wciąż niezadowolona z 20th Century Fox, zdecydowała się odejść i założyła wraz z fotografem Miltonem Greenem własną wytwórnię – Marilyn Monroe Productions (MMP). Sztuka Will Success Spoil Rock Hunter? z Jayne Mansfield w roli głównej była satyrą na odważną decyzję Monroe. Monroe przeprowadziła się do Nowego Jorku, zrezygnowała z pomocy Lytess i zapisała się do Actors Studio. Wkrótce stała się niemal członkiem rodziny Lee i Pauli Strasbergów. To pod wpływem Lee Strasberga zaczęła poddawać się psychoanalizie. Pod koniec roku doszło do porozumienia na linii Monroe – studio, dzięki czemu aktorka podpisała nowy kontrakt obligujący ją do gry w czterech filmach w ciągu siedmiu lat. Za każdy obraz miała otrzymać 100 tysięcy dolarów, mogła również wybierać m.in. reżysera, miała także możliwość produkcji filmu w MMP. Wydaje się, że batalia Monroe o niezależność artystyczną spowodowała, że prasa zaczęła ją inaczej traktować, bardziej poważnie. „Istnieją przekonujące dowody na to, że Marilyn Monroe jest przebiegłą bizneswoman” – obwieścił Time w styczniu 1956 r.

    Shrek 2 – amerykański film animowany z 2004 roku. Powstał dla wytwórni DreamWorks Pictures, a jego reżyserami są Andrew Adamson, Kelly Asbury i Conrad Vernon. Obraz jest sequelem przeboju kasowego z 2001 roku zatytułowanego Shrek, jego pozostałe kontynuacje typu: Shrek Trzeci pojawiła się trzy lata później, a ostatnia Shrek Forever sześć lat później.Japonia (jap. 日本, trb. Nihon lub Nippon) – państwo wyspiarskie usytuowane na wąskim łańcuchu wysp na zachodnim Pacyfiku, u wschodnich wybrzeży Azji, o długości 3,3 tys. km. Archipelag rozciąga się niemal południkowo (Japończycy utrzymują, że ich kraj ma kształt „trzydniowego Księżyca”) pomiędzy 45°33′ a 20°25′ stopniem szerokości północnej, od Morza Ochockiego na północy do Morza Wschodniochińskiego i Tajwanu na południu. Stolica Tokio jest usytuowana prawie dokładnie na tej samej szerokości geograficznej co Ateny, Pekin, Teheran i Waszyngton.

    Weterani sceny filmowej stwierdzili, że był to jeden z największych indywidualnych sukcesów jakie kiedykolwiek osiągnęła aktorka

    Los Angeles Mirror News, styczeń 1956,

    Przystanek autobusowy[ | edytuj kod]

    Pierwszym filmem, jaki wybrała Monroe, był obraz wyreżyserowany przez Joshuę Logana. Partnerował jej Don Murray. Na potrzeby roli Monroe nauczyła się akcentu z Ozarku i zdecydowała się wystąpić w skromniejszym makijażu, co symbolizowało swego rodzaju nowy rozdział w jej karierze. Pomimo dużej determinacji i poświęcenia Monroe wciąż zmagała się z tremą, gdy tylko kamera zaczynała pracować. Tego typu zachowań obawiał się właśnie Logan. Niemniej reżyser doceniał aktorkę i porównał ją do Charliego Chaplina w umiejętności łączenia komizmu z tragizmem. Film spotkał się z uznaniem widzów i krytyków, a odzwierciedleniem tego była nominacja Monroe do Złotego Globu dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej.

    Central Intelligence Agency, CIA (pol. Centralna Agencja Wywiadowcza) – rządowa agencja służby wywiadowczej USA, zajmująca się pozyskiwaniem i analizą informacji o zagranicznych rządach, korporacjach i osobach indywidualnych oraz opracowywaniem, na podstawie tych informacji, raportów dla instytucji rządowych USA. Agencja organizowała także operacje, których celem była interwencja w wewnętrzne sprawy wybranych państw, od propagandy po wspieranie oddziałów paramilitarnych. Jednym z wielu przykładów takich interwencji jest udział w organizacji zamachu stanu w Iranie w 1951 (Operacja AJAX).Elizabeth Ruth Grable (ur. 18 grudnia 1916 w Saint Louis, zm. 2 lipca 1973 w Santa Monica) – amerykańska aktorka tancerka i piosenkarka.

    Książę i aktoreczka[ | edytuj kod]

    Latem 1956 r. Monroe rozpoczęła pracę na planie pierwszego niezależnego filmu swojej produkcji (MMP). Fabuła oparta była na sztuce The Sleeping Prince, w której zagrali wspólnie Laurence Olivier i Vivien Leigh. Monroe kupiła prawa do spektaklu, a reżyserem filmu został sam Olivier. Na konferencji prasowej przed rozpoczęciem zdjęć ramiączko sukienki Monroe pękło, co odwróciło uwagę od brytyjskiego aktora i tematu spotkania oraz wywołało wielkie poruszenie wśród dziennikarzy, którzy sugerowali, że gwiazda zrobiła to celowo. Ten incydent był niejako przedsmakiem trudnej współpracy obydwu gwiazd filmowych. Olivier niejednokrotnie podnosił głos i krytycznie odnosił się do aktorki, a ta nie pozostawała mu dłużna, spóźniając się na plan czasem nawet o cztery godziny. Olivier nie mógł pogodzić się z obecnością P. Strasberg na planie, bowiem był przeciwnikiem metod przez nią stosowanych. Monroe po zakończeniu zdjęć przeprosiła całą ekipę filmową za swoje zachowanie. Film przyniósł mniejsze niż spodziewane zyski w USA, a krytycy chłodno oceniali grę głównych aktorów. Tymczasem w Europie film został lepiej przyjęty, a Monroe otrzymała francuskiego Césara, włoską nagrodę David di Donatello oraz nominację do nagrody BAFTA. Współcześni znawcy kinematografii odnoszą się do filmu z większą estymą.

    Britney Jean Spears (ur. 2 grudnia 1981 w McComb) – amerykańska piosenkarka muzyki pop i dance, tancerka i projektantka mody.Playboy - ilustrowany magazyn erotyczny i publicystyczny dla mężczyzn, założony w 1953 przez Hugh Hefnera w Stanach Zjednoczonych. Jego logo to głowa króliczka z muszką. Właścicielem magazynu jest Playboy Enterprises.

    29 października 1956 r. uczestniczyła w premierze The Battle of the River Plate z udziałem Elżbiety II w Empire Theatre w Londynie.

    Pół żartem, pół serio[ | edytuj kod]

    Monroe wróciła do filmu w 1958 r., aby zagrać wraz z Jackiem Lemmonem i Tony Curtisem w komedii Billy’ego Wildera. Aktorka za namową męża Arthura Millera zgodziła się na rolę Sugar Kane, chociaż miała wcielić się po raz wtóry w stereotypową blondynkę. W filmie usłyszeć można utwory w jej wykonaniu, tj.: „Runnin’ Wild”, „I’m Thru with Love” czy „I Wanna Be Loved By You”, w którym aktorka grała na ukulele. Praca na planie była wyjątkowo trudna. Curtis zapytany o to, jak to jest całować Monroe, odpowiedział, że to jak całować Hitlera. To stwierdzenie urosło do miana hollywoodzkiej legendy, ale sam aktor powtarzał wielokrotnie, że ironizował sobie ze względu na jego zdaniem absurdalny poziom pytania. Faktem jest, że postawa Monroe dawała się we znaki osobom pracującym na planie do tego stopnia, że nie została zaproszona na bankiet na zakończenie zdjęć. Z większą empatią o Monroe wypowiadał się Lemmon. Billy Wilder z perspektywy czasu przyznał, że każdy może nauczyć się kwestii, ale to prawdziwa artystka może tak zagrać bez znajomości tekstu. Pół żartem, pół serio spodobał się krytykom oraz widowni. Monroe otrzymała Złoty Glob, a sam film uważany jest dziś za klasyk i jeden z najlepszych, jaki powstał w USA.

    20th Century Fox (pełna nazwa Twentieth Century Fox Film Corporation) – jedna z głównych amerykańskich wytwórni filmowych, położona w Century City w obszarze hrabstwa Los Angeles na zachód od Beverly Hills, własność News Corporation.Ukulele − odmiana gitary o niewielkich rozmiarach i czterech strunach. Gra się palcami lub z użyciem kostki (piórka), zwykle używana jako instrument akompaniujący.

    W 1959 r. Monroe zagrała w musicalu Pokochajmy się wraz z Yves Montandem, z którym zamężna wówczas aktorka miała romans. Film został nisko oceniony przez krytyków, uznany został za najbardziej wulgarny ze wszystkich, w których aktorka brała udział.

    Skłóceni z życiem[ | edytuj kod]

    Ostatnim filmem ukończonym przez Monroe był dramat wyreżyserowany przez Johna Hustona, do którego scenariusz napisał ówczesny mąż aktorki Arthur Miller. Monroe na planie współpracowała z Clarkiem Gablem, Montgomerym Cliftem i Elim Wallachem. Zdrowie aktorki znacząco się pogorszyło, bowiem cierpiała na kamicę żółciową, a jej nałogi doprowadziły do tego, że na tydzień przerwano kręcenie filmu, gdyż znalazła się w szpitalu na detoksykacji. Monroe w dzieciństwie uważała Clarka Gable’a za jej prawdziwego ojca i była niezwykle zadowolona z możliwości spotkania gwiazdora. Na pierwszą wspólną scenę filmowcy musieli czekać dwie godziny ze względu na stan zdrowotny aktorki, która z powodu zdenerwowania zażyła zbyt dużą dawkę Nembutalu. Kiedy zaspana pojawiła się na planie, nagle zniknęła, aby zwymiotować. Gdy wróciła, Gable objął ją i powiedział, że nic się nie stało, a następnie wspólnie udali się na prywatną rozmowę. Odtąd ich współpraca przebiegała na tyle poprawnie, na ile pozwalał stan psychofizyczny Monroe. W ostatni dzień zdjęciowy Gable z ulgą przyznał, że to już koniec, bo przez aktorkę nieomal dostał zawału serca. Jak na ironię, następnego dnia aktor trafił do szpitala i dziesięć dni później zmarł. W styczniu 1961 r. odbyła się premiera filmu, podczas gdy Monroe znajdowała się w szpitalu psychiatrycznym. Aktorka przyznała później, że nie lubiła ani filmu, ani swojej gry. Film Skłóceni z życiem zawiódł oczekiwania producentów, bowiem nie odniósł spodziewanego sukcesu komercyjnego, a także krytycy mieli sprzeczne odczucia na temat filmu. Obecnie jednak obraz uznawany jest za klasyk, natomiast rola Monroe uważana za jedną z najlepszych w jej karierze.

    Model (mężczyzna), modelka (kobieta) − osoba zawodowo zajmująca się pozowaniem artyście (fotografowi, malarzowi, rzeźbiarzowi) lub demonstrowaniem strojów podczas pokazów mody.Seksbomba - pojęcie (kalka angielskiego Sex Bomb) określające kobietę o wyjątkowej atrakcyjności seksualnej (tzw. seksapil), przypisywane najczęściej gwiazdom kultury masowej (aktorkom, piosenkarkom, tancerkom, modelkom), rzadziej kobietom nieznanym publicznie.
    Monroe w 1961 r.

    Schyłek kariery[ | edytuj kod]

    W 1961 r. przeszła operację usunięcia pęcherzyka żółciowego, a jesienią wyprowadziła się do Kalifornii, gdzie na początku 1962 r. kupiła dom w Brentwood.

    W tym samym roku aktorka odebrała nagrodę Henrietta Award dla najpopularniejszej aktorki, a także rozpoczęła pracę na planie filmu George’a Cukora Słodki kompromis, gdzie partnerował jej Dean Martin. Aktorka zmagała się z zapaleniem zatok przynosowych, ale mimo to studio namawiało ją na grę. Problemy zdrowotne narastały, co denerwowało włodarzy 20th Century Fox, którzy sugerowali, że Monroe udaje schorowaną. 19 maja aktorka pojawiła się w Madison Square Garden, aby zaśpiewać „Happy Birthday” z okazji 45. urodzin Johna F. Kennedy’ego. Peter Lawford zapowiedział ją jako „late Marilyn Monroe”, co odnosiło się do znanej niemal wszystkim niepunktualności aktorki (jest to gra słów, przymiotnik late w języku angielskim odpowiada polskiemu zwrotowi świętej pamięci). Powróciwszy na plan, wzięła udział w jednej z bardziej kontrowersyjnych scen w owym czasie, w której pływała nago w basenie. Do czasu występu Jayne Mansfield w Obietnice! Obietnice! właściwie żadna gwiazda filmowa nie kręciła tego typu scen. W chwili, gdy aktorka znów zachorowała, studio zdecydowało się zwolnić aktorkę i pozwać ją do sądu, żądając 750 tysięcy dolarów. Aktorka stwierdziła, że to Elizabeth Taylor powinna zostać pozwana za straty związane z produkcją Kleopatry, a nie ona. Wkrótce jednak studio porozumiało się z aktorką, rozpoczęło negocjację nad nowym kontraktem m.in. dotyczącym produkcji Pięciu mężów pani Lizy. W ramach odbudowania wizerunku gwiazdy Monroe wzięła udział w sesji dla Vogue.

    Jack Benny, właśc. Benjamin Kubelsky (ur. 14 lutego 1894 w Chicago, zm. 26 grudnia 1974 w Beverly Hills) – amerykański prezenter radiowy, aktor, komik, jeden z największych gwiazdorów amerykańskiego radia i telewizji, autor The Jack Benny Program.Konsumpcjonizm – postawa polegająca na nieusprawiedliwionym (rzeczywistymi potrzebami oraz kosztami ekologicznymi, społecznymi czy indywidualnymi) zdobywaniem dóbr materialnych i usług, lub pogląd polegający na uznawaniu tej konsumpcji za wyznacznik jakości życia (lub za najważniejszą, względnie jedyną wartość) – hedonistyczny materializm.
    Grób Monroe w Westwood Memorial Park

    Śmierć i pogrzeb[ | edytuj kod]

    Dzień 4 sierpnia 1962 r. aktorka spędziła w swoim domu. Spotkała się z fotografem i odbyła popołudniową sesję terapeutyczną z doktorem Ralphem Greensonem. Około godziny 19 rozmawiała przez telefon z byłym mężem Joe DiMaggio, który nie zauważył niczego niepokojącego w głosie kobiety. Aktorka około godziny 20 weszła do swojej sypialni. Następnie rozmawiała przez telefon z Peterem Lawfordem, który dostrzegł niepokojące zachowanie aktorki, wskazujące na to, że jest pod wpływem jakichś środków. Zaalarmowana o tym fakcie Eunice Murray, gosposia Monroe, stwierdziła, że wszystko jest w porządku. O 3 w nocy zorientowała się, że w zamkniętej sypialni wciąż świeci się światło. Poinformowała o tym fakcie osobistego psychoanalityka aktorki Greensona, który po przyjeździe na miejsce, rozbił szybę, aby dostać się do sypialni aktorki. W pomieszczeniu znalazł leżącą na łóżku nagą kobietę ze słuchawką telefoniczną w dłoni. Wkrótce stwierdził zgon Monroe. Przyczyną zgonu, według protokołu z sekcji zwłok, było przedawkowanie środków nasennych (barbituranów). Śmierć Monroe uznano za „prawdopodobne samobójstwo“. Aktorka już wcześniej miała próby samobójcze.

    Joseph Leo Mankiewicz (ur. 11 lutego 1909 w Wilkes-Barre, zm. 5 lutego 1993 w Bedford) – amerykański reżyser, scenarzysta i producent filmowy.George Cukor (ur. 7 lipca 1899 w Nowym Jorku, zm. 24 stycznia 1983 w Los Angeles) – amerykański reżyser, mistrz komedii.

    Dziennikarz James Bacon, który spotkał się z Monroe kilka dni przed jej śmiercią stwierdził, że aktorka popijała szampana, wódkę i czasami zażywała pewne tabletki:

    Marilyn, połączenie lekarstw i alkoholu zabije Cię, a ona odpowiedziała »jeszcze mnie nie zabiło«. Wtedy wypiła kolejnego drinka i połknęła kolejną tabletkę. Wiem, że na noc brała barbiturany.

    James Bacon dla Los Angeles Times

    W książce „Pardon My Hearse” Allan Abbott tak opisał ciało zmarłej aktorki: „Przypominała najzwyklejszą kobietę, która w dodatku nie dba o siebie. Miała odrosty, jej włosy były krótkie, rzadkie i zmierzwione. Od kilku tygodni musiała nie golić nóg, miała bardzo zaniedbane paznokcie u stóp i dłoni. Wśród rzeczy aktorki znaleziono wkładki, które wkładała w stanik, ponieważ jej naturalne piersi straciły jędrność”.

    César (pl. Cezar) – prestiżowa, francuska nagroda filmowa przyznawana przez Akademię Sztuki i Techniki Filmowej (Académie des Arts et Techniques du Cinema) od 1976. Jej nazwa wywodzi się od Césara Baldacciniego, francuskiego rzeźbiarza, którego postać jest wzorem wręczanej artystom statuetki.Fritz Lang (właściwie Friedrich Christian Anton Lang, ur. 5 grudnia 1890 w Wiedniu, zm. 2 sierpnia 1976 w Beverly Hills) - scenarzysta, reżyser, aktor i producent pochodzenia austriackiego, czołowy twórca niemieckiego ekspresjonizmu w filmie okresu międzywojennego.

    Pogrzeb Marilyn Monroe miał miejsce o godzinie 13 w dniu 8 sierpnia 1962 r. na terenie Westwood Memorial Cemetery. Ceremonia miała charakter prywatny. Podczas nabożeństwa ciało Marilyn leżało w otwartej trumnie. Częściowo odsłonięta, była ubrana w zieloną suknię Pucci i zielony szalik, który nosiła na konferencji prasowej w Meksyku wcześniej tego samego roku. W dłoniach zmarłej znajdowała się wiązanka różowych róż od Joe DiMaggio. Lee Strasberg odczytał mowę pożegnalną:

    Wojna koreańska (kor. 한국전쟁) – wojna tocząca się w latach 1950–1953 na terytorium Półwyspu Koreańskiego między komunistycznymi siłami KRLD (północnokoreańskimi) i wspierającymi je wojskami ChRL, a siłami ONZ (głównie amerykańskimi) wspierającymi wojska Republiki Korei (południowokoreańskie).Rihanna, właśc. Robyn Rihanna Fenty (ur. 20 lutego 1988 r. w Saint Michael) – barbadoska piosenkarka, aktorka i projektantka mody.

    Marilyn Monroe była legendą. Swoim życiem stworzyła mit o tym co biedna dziewczyna, pozbawiona wsparcia, może osiągnąć. Dla całego świata stała się symbolem ponadczasowej kobiecości. (...) Jest mi naprawdę przykro, że opinia publiczna, która ją kochała, nie miała okazji zobaczyć jej takiej jak my – w wielu rolach. Bez wątpienia byłaby jedną z naprawdę wielkich aktorek teatralnych. Teraz to koniec. Mam nadzieję, że jej śmierć wzbudzi sympatię i zrozumienie dla wrażliwego artysty i kobiety, która przyniosła radość i przyjemność światu.

    International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji. Biblioteka Narodowa Izraela (hebr. הספרייה הלאומית; dawniej: Żydowska Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka, hebr. בית הספרים הלאומי והאוניברסיטאי) – izraelska biblioteka narodowa w Jerozolimie.
    Lee Strasberg,

    Śmierć Monroe była głównym tematem gazet w USA i na świecie. W Los Angeles odnotowano nawet wzrost liczby samobójstw, a także sprzedaży prasy w omawianym czasie.

    Teorie spiskowe[ | edytuj kod]

    Według biografa Anthony’ego Summersa Monroe w ostatnich miesiącach życia miała duże problemy psychiczne, romansowała zarówno z Johnem F. Kennedym, jak i jego bratem, Robertem F. Kennedym. Gdy romans z Robertem się zakończył, aktorka miała zagrozić upublicznieniem ich relacji. Monroe ponoć przypadkowo przedawkowała lekarstwa i umarła w karetce pogotowia w drodze do szpitala. Kennedy chciał opuścić Los Angeles przed ujawnieniem faktu o zgonie aktorki. Wówczas jej ciało miało zostać zawiezione do domu i tym samym upozorowano tam samobójstwo. Obecność Roberta Kennedyego w dzień śmierci aktorki potwierdziła Eunice Murray, gosposia Monroe, oraz Deborah Gould, żona Petera Lawforda.

    Gloria Marie Steinem (ur. 25 marca 1934) – amerykańska feministka, dziennikarka, założycielka feministycznego magazynu Ms. Autorka artykułu „After Black Power, Women’s Liberation”. Pracowała dla CIA jako szpieg.Kleopatra (ang. Cleopatra) – kolorowy film biograficzny, dramatyczny, historyczny, produkcji amerykańsko-brytyjsko-szwajcarskiej w reżyserii Josepha L. Mankiewicza z 1963 roku.

    Z kolei John Miner opierał swoje ustalenia na rzekomych transkrypcjach taśm, jakie Monroe nagrała krótko przed śmiercią i przekazała doktorowi Greensonowi. Monroe opowiadała o swoich planach na przyszłość, co miało dowodzić tego, że nie chciałaby popełniać samobójstwa, a ponadto opowiadała o swoim życiu seksualnym i o lewatywach, które przyjmowała. Według Minera Monroe została zamordowana przez gosposię, która miała wykonać jej lewatywę z rozpuszczonych pentobarbitalów. Jednakże taśm Monroe nigdy nie odnaleziono. Policja, która przybyła do mieszkania Monroe odnotowała, że Eunice Murray prała pościel, co miałoby wskazywać na zacieranie śladów. Śledczy zajmujący się sprawą Monroe po 30 latach przyznał: „zawsze czułem, że kluczowa była pani Murray”, która mogła działać na polecenie Greensona.

    Sherman Oaks – dzielnica Los Angeles, w Kalifornii w Stanach Zjednoczonych. Pochodzą z niego m.in. Mary-Kate i Ashley Olsen, Jennifer Aniston oraz Mike Shinoda.Vogue – amerykański magazyn skierowany do kobiet, wydawany od końca XIX wieku do dziś. Dotyczy mody, życia gwiazd, lecz zawiera także artykuły z dziedzin sztuki, polityki. Przez wielu jest uważany za najważniejsze kobiece pismo w świecie mody i modelingu.

    Istnieje również hipoteza, wedle której do śmierci Monroe przez przypadek przyczynili się jej osobiści lekarze: R. Greenson i Hyman Engelberg. Greenson miał zaaplikować lewatywę z wodzianu chloralu, nie wiedząc o tym, że Engelberg zapisał Monroe Nembutal – co w efekcie mogło spowodować zgon aktorki. Według innych teorii ratownik medyczny, który przyjechał do domu Monroe twierdził, że widział jak Greenson wstrzykiwał jej do serca truciznę. Lawford miał dowiedzieć się, dzięki podsłuchom umieszczonym w domu Marilyn, że Greenson też miał z nią romans. Wiadomość o tym złamałaby jego karierę, a na dodatek trafiłby do więzienia za kontakty seksualne ze swoją pacjentką. Dlatego był idealnym kandydatem na mordercę. Lawford przekazał te informacje Kennedy’emu, a ten skontaktował się z psychiatrą informując go, że Marilyn zamierza ujawnić wszystkie związki.

    Filmweb (filmweb.pl) – największy polski serwis internetowy poświęcony filmom i ludziom kina. Druga co do wielkości baza filmowa na świecie po IMDb.com (na dzień 18 października 2012 roku) zawiera informacje o 517 560 filmach, 38 727 serialach, 10 491 grach i 1 636 554 ludziach filmu). Zawiera filmy ze 187 krajów, 9 byłych, 2 kraje, które zmieniły swoją nazwę na inną i 14 części należących do innych krajów (4 nieuznawane państwa, 5 autonomii, 1 byłą autonomię i 4 terytoria zależne).Gwyneth Evelyn Verdon (ur. 13 stycznia 1925 w Culver City, zm. 18 października 2000 w Woodstock) – amerykańska aktorka i tancerka, odznaczona Narodowym Medalem Sztuki, czterokrotna zdobywczyni Tony Award, żona Boba Fosse’a. Córka Josepha Williama Verdona, elektryka w studiu MGM, i Gertrude Lilian Standring. Uczęszczała do Hamilton High School w Los Angeles. Zmarła we śnie z przyczyn naturalnych.

    Jeszcze inne teorie zakładają morderstwo Monroe dokonane przez mafię bądź CIA.

    Życie prywatne[ | edytuj kod]

    Monroe swój wizerunek w dużej mierze opierała na Jean Harlow, która była jej ulubioną aktorką. Jej ulubieńcem był także Abraham Lincoln. Ceniła malarstwo Francisca Goi. Monroe odnosiła się z dystansem do siebie. W wywiadzie z 1962 r. wyznała:

    Nigdy do końca nie zrozumiałam tego bycia symbolem seksu. Zawsze myślałam, że symbole kolidują ze sobą. To jest właśnie ten problem, bycie symbolem seksu sprawia, że jest się przedmiotem. Wprost nienawidzę uprzedmiotowienia. Ale jeśli mam być czegoś symbolem, to już lepiej seksu niż innych spraw, które też mają swoją symbolikę!

    Poronienie (łac. abortus) – przedwczesne zakończenie ciąży trwającej krócej niż 22 tygodnie (od 23. tyg. mówi się o porodzie przedwczesnym) wskutek wydalenia obumarłego zarodka lub płodu.Meksyk (Meksykańskie Stany Zjednoczone, hiszp. México, Estados Unidos Mexicanos, Méjico, nah. Mēxihco) – kraj w Ameryce Północnej. Sąsiaduje ze Stanami Zjednoczonymi (na północy), z Oceanem Spokojnym (na zachodzie i południu), Zatoką Meksykańską i Morzem Karaibskim (na wschodzie) oraz z Gwatemalą i Belize (na południu i południowym wschodzie).
    Marilyn Monroe dla czasopisma „Life”

    W wolnych chwilach lubiła czytać książki, których miała pokaźną kolekcję (kilkaset tytułów). Często chodziła do biblioteki i księgarni. Bardzo lubiła gotować. W 1952 r. dla „Pageant” scharakteryzowała swoją dietę, w której jak przyznała nie było niczego wyjątkowego. Zwykle rano jadła dwa surowe jajka z mlekiem, a następnie przyjmowała witaminy w tabletkach. Na obiad spożywała różne rodzaje mięsa wraz z kilkoma surowymi marchewkami. Przyznała, że codziennie poświęcała 10 minut na trening z hantlami.

    Robert Francis „Bobby” Kennedy, znany również jako „RFK” (ur. 20 listopada 1925, zm. 6 czerwca 1968) – amerykański polityk, 64. prokurator generalny Stanów Zjednoczonych (1961-1964), senator stanu Nowy Jork (1965-1968), młodszy brat 35. prezydenta Stanów Zjednoczonych, Johna F. Kennedy’ego.Howard Winchester Hawks (ur. 30 maja 1896 w Goshen, zm. 26 grudnia 1977 w Palm Springs) – amerykański reżyser, producent i scenarzysta filmowy. Laureat Honorowego Oscara w 1975.

    Przyjaźniła się z wieloma intelektualistami, m.in. z Trumanem Capotem. W połowie lat 50. najbliższym przyjacielem Monroe był fotograf Milton Greene. Ze wszystkich osób, jakie znała, to właśnie Miltona najprędzej mogłaby określić mianem pokrewnej duszy, w której ideę wierzyła aż do śmierci. Przyjaźń Monroe i Greena trwała do 1957 r., gdy aktorka – pod wpływem zazdrości swego ówczesnego męża Arthura Millera – zerwała kontakt z fotografem.

    Producent filmowy – przedsiębiorca filmowy. Producent jest głównym inwestorem produkcji filmowej. Zatrudnia wszystkie potrzebne osoby do jego produkcji i zapewnia sprzęt oraz środki materialne. Po wyprodukowaniu filmu jest właścicielem praw autorskich i głównym beneficjentem ewentualnych dochodów z jego sprzedaży. Ewentualne splendory (nagrody dla najlepszego filmu np. Oscary) również spływają na producenta.Róże Europy - polski zespół rockowy, założony w Warszawie w 1983 roku. Zyskał popularność w drugiej połowie lat osiemdziesiątych i początku lat dziewięćdziesiątych.

    Miała zwyczaj udzielać wywiadów, a nawet pojawiać się publicznie bez bielizny pod spodem. Była jedną z pierwszych gwiazd filmowych, które przyznały, że ćwiczą jogę. W 1956 r. powiedziała w wywiadzie, że ćwiczy codziennie, a jej ulubioną pozycją jest stanie na rękach.

    Wymiary (biust, talia) ciała Monroe były częściowo zbliżone do tych, które dziś są wymagane u modelek. Nadmienić należy, że aktorka była jednak sporo niższa (166 cm) od przeciętnej, współczesnej modelki.

    Laurence Kerr Olivier, Baron Olivier (ur. 22 maja 1907 w Dorking, hrabstwo Surrey, zm. 11 lipca 1989 w Steyning, hrabstwo West Sussex) – angielski aktor, zdobył światową sławę dzięki rolom bohaterów szekspirowskich w teatrze i filmie, reżyser teatralny, producent.Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

    W drugiej połowie lat 50. odbywała, za zgodą Strasberga, sesje psychoterapeutyczne pod kierunkiem dr Marianne Kris. Trwały one do 1961 r. kiedy to o psychikę Monroe zaczął dbać dr Ralph Greenson, który zajmował się także m.in. Judy Garland czy Frankiem Sinatrą. Lekarz wielokrotnie zabierał aktorkę do siebie w celach terapeutycznych, ale także być może aby wzbudzić w niej namiętność. Spotykał się z nią codziennie, nawet na pięciogodzinnych sesjach. Obecnie metody Greensona uznawane są za błędne, niewłaściwe. Na początku wspomnianego 1961 r. aktorka, wbrew swojej woli, trafiła do Payne Whitney Psychiatric Clinic w Nowym Jorku. W marcu napisała sześciostronicowy list do Greensona, tak opisywała ten czas: „Czułam się jakbym była w więzieniu chociaż nie popełniłam żadnego przestępstwa. (...) Wszystko tutaj było pod kluczem. Drzwi miały okna, żeby można było obserwować pacjentów”. Aktorka nie mogła wykonać telefonu i zdecydowała się rozbić szybę i z kawałkiem szkła w dłoni powiedziała do obsługi szpitala: „Jeśli będziecie mnie traktować jak wariatkę to będę się tak zachowywać”. Monroe została siłą wyciągnięta z pomieszczenia i zmuszona do wzięcia kolejnej kąpieli. Dopiero interwencja DiMaggio zakończyła jej pobyt w szpitalu.

    Jane Russell, właściwie Ernestine Jane Geraldine Russell (ur. 21 czerwca 1921 w Bemidji, zm. 28 lutego 2011 w Santa Maria) – amerykańska aktorka.Hipoteza (gr. hypóthesis – przypuszczenie) – osąd, który podlega weryfikacji lub falsyfikacji. Zdanie, które stwierdza spodziewaną relację między jakimiś zjawiskami, propozycja twierdzenia naukowego, które zakłada możliwą lub oczekiwaną w danym kontekście sytuacyjnym naturę związku.

    Była trzykrotnie w ciąży, ale każda z nich zakończyła się poronieniem. Zmagała się z endometriozą.

    Miała silnie lewicowe poglądy przez co objęta została obserwacją FBI. Trzeci mąż Marilyn Arthur Miller podejrzewany był o związki z Komunistyczną Partią Stanów Zjednoczonych a sama Monroe spotkała się w Meksyku z Frederickiem V. Fieldem – emigracyjnym działaczem CPUSA. Obserwację prowadzono od 1955 do śmierci aktorki.

    Aleja Gwiazd (ang. Hollywood Walk of Fame, pol. także: Hollywoodzka Aleja Sławy, Hollywoodzka Aleja Gwiazd) – chodnik wzdłuż Hollywood Boulevard oraz Vine Street w Los Angeles, w dzielnicy Hollywood, zawierający ponad 2600 pięcioramiennych gwiazd, upamiętniających znane osobistości świata show-biznesu. Swoje gwiazdy ma również kilkanaście fikcyjnych postaci oraz Disneyland. Yul Brynner, właściwie Julij Borisowicz Brinier (ros. Юлий Борисович Бринер) (ur. 11 lipca 1920 we Władywostoku, zm. 10 października 1985 w Nowym Jorku) – amerykański aktor nagrodzony w 1957 Oscarem za najlepszą, pierwszoplanową rolę w filmie Król i ja (1956; reż. Walter Lang).

    Związana była m.in. z Yulem Brynnerem, Charlesem Chaplinem Jr., Elią Kazanem, Peterem Lawfordem, Yves’em MontandemNicholasem Rayem, Frankiem Sinatrą. Według Tony’ego Jerrisa, autora „My little secret”, Monroe miała za sobą romans z Jane Lawrence, która miała mieć wówczas szesnaście lat. Monroe najprawdopodobniej była biseksualna. Mogła być w związkach również z Joaną Crawford, Marleną Dietrich, Natashą Lytess czy Barbarą Stanwyck.

    Lewatywa (łac. enema) – zabieg medyczny polegający na wlewaniu przez odbyt płynu do jelita grubego w celu usunięcia mas kałowych.Tony Curtis, właśc. Bernard Schwartz (ur. 3 czerwca 1925 w Nowym Jorku, zm. 29 września 2010 w Las Vegas) – amerykański aktor filmowy.

    Była trzykrotnie zamężna. Jej mężami byli:

  • James Dougherty (19 czerwca 1942 – 13 września 1946) – rozwód,
  • Joe DiMaggio (14 stycznia 1954 – 27 października 1954),
  • Arthur Miller (29 czerwca 1956 – 2 stycznia 1961).
  • Małżeństwo z Jamesem Doughertym[ | edytuj kod]

    Dougherty i Monroe, około 1943-1944 r.

    Na początku lat 40. Erwin Goddard został zobligowany przez pracodawcę do wyprowadzki z rodzinnego miasta do Wirginii Zachodniej. Zgodnie z obowiązującym wówczas prawem również Norma Jeane musiałaby przenieść się wraz z rodziną Goddardów. Jednakże aby zostać na miejscu musiała poślubić robotnika Jamesa Dougherty’ego, którego poznała jeszcze jako piętnastolatka. Według innych relacji to Grace McKee miała naciskać na Normę Jeane w sprawie ślubu, bowiem dostrzegała, iż jej mąż jest w pewien sposób zainteresowany nastolatką. Według Jamesa małżeństwo było szczęśliwe, a ich związek był czymś więcej niż małżeństwem z rozsądku – utrzymywał, że byli zakochani w sobie, podczas gdy aktorka zwierzyła się dziennikarzowi Clarice’owi Evansowi, że zawsze traktowała Jamesa jak brata. Po podróży poślubnej do jeziora w Ventura County nowożeńcy przenieśli się do Sherman Oaks. „Kochaliśmy się nawzajem do szaleństwa. Czułem się najszczęśliwszym facetem na świecie” – wspominał Dougherty po latach. W 1944 r. James dołączył do marynarki handlowej i był początkowo przydzielony do nauczania bezpieczeństwa morskiego na Catalina Island, gdzie młoda para przeniosła się. Jeane wkrótce rozpoczęła karierę modelki i uwikłała się w romans z fotografem Andrem de Dienesem. Przeszkodą w karierze początkującej aktorki miało być jej małżeństwo, gdyż studio nie chciałoby promować potencjalnie ciężarnej aktorki. James po powrocie do domu starał się przekonać Normę Jeane, aby zapomniała o rozwodzie, ale ta nie dała się przekonać.

    Gwiazda filmowa (ang. film star, movie star) – określenie aktora lub aktorki, odznaczających się nie tylko dokonaniami artystycznymi, ale głównie z powodu nieprzeciętnego uznania środowiska filmowego, a przede wszystkim publiczności. Gwiazda taka jest obsadzana w głównych rolach wielkich produkcji, a często powodzenie całego filmu zależy od jej udziału.CinemaScope – sposób realizacji szerokoekranowej umożliwiający projekcję filmów o proporcjach obrazu 2.66:1, dwukrotnie dłuższego od standardowego 1.33:1.
    Monroe i DiMaggio w 1954 r.

    Małżeństwo z Joe DiMaggio[ | edytuj kod]

    Joe DiMaggio był jednym z najpopularniejszych graczy baseballu w USA. W 1952 r. poprosił znajomego o możliwość spotkania się z Monroe. Związek obojga stał się istotnym tematem dla amerykańskich mediów. Para pobrała się na początku 1954 r., a na miesiąc miodowy udała się do Japonii. Wówczas aktorka została poproszona o przyjazd do Korei, aby wesprzeć na duchu amerykańskich żołnierzy walczących w czasie wojny koreańskiej. Nie spodobało się to DiMaggio. Baseballista nie mógł pogodzić się z wizerunkiem swojej żony jako seksbomby, był o nią chorobliwie zazdrosny. Swoje oburzenie wyraził w czasie kręcenia słynnej sceny do Słomianego wdowca. Para rozwiodła się w październiku po zaledwie 274 dniach małżeństwa. Monroe oskarżyła DiMaggio o psychiczne znęcanie się. Po kilku latach jednak oboje wyraźnie zbliżyli się do siebie. Mężczyzna zmienił się – przestał pić alkohol, uczęszczał na terapię. W 1961 r. sportowiec zabrał Monroe na obóz treningowy, aby tam wypoczęła po ciężkich chwilach w szpitalu. Ponoć planowali ponownie pobrać się, ale wszystko przerwała śmierć aktorki. DiMaggio zorganizował pochówek gwiazdy filmowej i przez następne dekady, aż do swojej śmierci, trzy razy w tygodniu wysyłał róże na grób Monroe.

    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.Londyn (ang. London) – miasto w południowo-wschodniej części Wielkiej Brytanii, stolica tego państwa, a także stolica Anglii.
    Miller i Monroe w czasie wesela

    Małżeństwo z Arthurem Millerem[ | edytuj kod]

    W 1955 r. Monroe zaczęła spotykać się z dramaturgiem Arthurem Millerem, który wówczas rozwodził się ze swoją żoną. Aktorką zaczęło interesować się FBI, bowiem lewicowy Miller posądzany był o związki z komunistami. Uważano, że tego typu relacja może negatywnie wpłynąć na jej karierę. Pomimo tego Monroe nie zerwała z pisarzem. W końcu 29 czerwca 1956 r. para pobrała się w obecności dwóch świadków, ale bez udziału fotoreporterów. Monroe przeszła na judaizm. Nowożeńcy wkrótce wyjechali do Londynu, gdzie Monroe kręciła Księcia i aktoreczkę. Pewnego dnia aktorka przejrzała leżący na stole pamiętnik męża. Miała w nim przeczytać, iż Arthur Miller „wstydzi się jej przed przyjaciółmi”, a jego „wena jest tłamszona przez nieprzewidywalną sierotę”. Niewątpliwie wpłynęło to na związek obojga. Aktorka bardzo chciała mieć dzieci, ale dwukrotnie poroniła. Monroe cierpiała na bezsenność, częściej zażywała barbiturany, kilkukrotnie znalazła się w szpitalu. Spekuluje się, że to dzięki wstawiennictwu Monroe Miller nie miał większych problemów z House Un-American Activities Committee. Ze względu m.in. na niestabilną psychikę aktorki para wyraźnie oddaliła się od siebie. Monroe uwikłała się w romans z Yves’em Montandem. Miller specjalnie dla żony napisał scenariusz do Skłóconych z życiem. Było jednak już za późno na odbudowę związku. Separacja nastąpiła w 1960 r., a rok później Monroe po raz trzeci rozwiodła się.

    Elia Kazan, właściwie Elia Kazanjoglou (ur. 7 września 1909, zm. 28 września 2003) – amerykański pisarz, reżyser filmowy i teatralny pochodzenia greckiego.Tom Ewell, właśc. Samuel Yewell Tompkins (ur. 29 kwietnia 1909 w Owensboro, zm. 12 września 1994 w Los Angeles) – amerykański aktor filmowy i teatralny.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




    Warto wiedzieć że... beta

    Candle in the Wind (pol. Świeca na wietrze) - singel Eltona Johna i Berniego Taupina z 1973, wykonany przez Eltona Johna w hołdzie Marilyn Monroe zmarłej w 1962.
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    People – ilustrowany tygodnik, założony w roku 1974 w Stanach Zjednoczonych, specjalizujący się w opisie życia gwiazd.
    Brytyjska Akademia Sztuk Filmowych i Telewizyjnych (ang. British Academy of Film and Television Arts, BAFTA) − organizacja, przyznająca corocznie od 1948 roku nagrody w dziedzinie filmu, telewizji i mediów interaktywnych (gier komputerowych). Założona w 1947 r. jako The British Film Academy (Brytyjska Akademia Filmowa) przez Alexandra Kordę, Charlesa Laughtona, Davida Leana, Rogera Manvella, Carola Reeda i innych, połączona została w 1958 r. z The Guild of Television Producers and Directors, co pozwoliło stworzyć The Society of Film and Television, które w 1976 stało się British Academy of Film and Television Arts − BAFTA.
    RKO Radio Pictures - jedna z czołowych wytwórni hollywoodzkich lat 30. i 40. XX w. Jej niezwykłe początki istnienia wiążą się z korporacją RCA, która promując własny patent kina dźwiękowego, odrzuciła propozycję współpracy z istniejącymi wytwórniami i założyła osobne przedsiębiorstwo produkcji i dystrybucji filmów RKO.
    Musical – forma teatralna, łącząca muzykę, piosenki, dialogi mówione i taniec. Ładunek emocjonalny dzieła – humor, patos, miłość, gniew – podobnie jak sama opowieść, jest wyrażany poprzez słowa, muzykę, ruch i aspekty techniczne przedstawienia, tworząc jedną, spójną całość. Od początków XX wieku produkcje teatru muzycznego są nazywane po prostu "musicalami". Wcześniejszą podobną do musicalu formą widowiska była extravaganza.
    Zombie (żywy trup, umarlak) – fikcyjna nieumarła istota popularna szczególnie w horrorach. Słowo zombie pochodzi prawdopodobnie od afrykańskiego zumbi (fetysz w języku kikongo) lub od nzambi (bóg w języku kimbundu), w Polsce przejęte zostało ono z języka angielskiego; spotkać można się także ze spolszczoną formą zombi. Termin ten rozpowszechnił William Seabrook pod koniec lat 20. XX wieku w swojej książce The Magic Island.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.288 sek.