• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Mariany Północne

    Przeczytaj także...
    Terytorium zorganizowane – terytorium objęte przez Kongres Stanów Zjednoczonych ustawą Organic Act formalizującą terytorialny system rządów. Terytoria te dzielą się na terytoria inkorporowane i terytoria nieinkorporowane.Czamorro – rdzenna ludność wyspy Guam i sąsiednich wysp archipelagu Marianów, w 1996 roku ich liczebność wynosiła ok. 155 tysięcy. Posługują się językiem czamorro z wielkiej rodziny austronezyjskiej. Pierwotnie była to ludność mikronezyjska przybyła ze środkowej części archipelagu Filipin w II tysiącleciu p.n.e. Podczas kolonizacji hiszpańskiej między XVII a XIX wiekiem n.e. wyginęła jednak męska część populacji – współcześni Czamorro są Metysami, potomkami pozostałych przy życiu pierwotnych mieszkanek archipelagu i białych osadników. Ich tradycyjna kultura uległa głębokim przemianom, przejmując cechy kultury hiszpańskiej, a w związku z obecnością Amerykanów w XX wieku – również amerykańskiej. Szczególnie widoczne jest to na wyspie Guam, gdzie rdzenni mieszkańcy stopniowo oddalą się kulturowo od Czamorro z pozostałych wysp archipelagu, rozwijając własną tożsamość etniczną jako Guamczycy.
    Capital Hill - faktyczna stolica Marianów Północnych (terytorium to nie posiada stolicy oficjalnej). W Capital Hill znajdują się siedziby gubernatora i wicegubernatora (stoją oni na czele rządu), siedziby obu izb parlamentu oraz siedziby znacznej części urzędów (urzędy państwowe są jednak rozproszone po całej wyspie Saipan - poza Capital Hill znajdują się w: Garapan (tu swoje oddziały mają urzędy federalne USA), San Jose, San Antonio, Chalan Kanoa, Gualo Rai, Navy Hill, Susupe (drugie po Capitol Hill skupisko urzędów), Lower Base.

    Mariany Północne (Wspólnota Marianów Północnych; ang.: Northern Mariana Islands, Commonwealth of the Northern Mariana Islands; czamorro: Notte Mariånas, Sankattan Siha Na Islas Mariånas) – terytorium stowarzyszone (Terytorium zorganizowane o statusie wspólnoty – US Commonwealth) Stanów Zjednoczonych położone w północno-zachodniej Oceanii.

    Rota (czamorro: Luta) – jeden z czterech okręgów administracyjnych wchodzących w skład Marianów Północnych. Okręg obejmuje wyspę o tej samej nazwie oraz niewielką wysepkę przybrzeżną zwaną Angyura. Wyspa znajduje się na samym południu Marianów Północnych i jest przedostatnią południową wyspą archipelagu Marianów.Terytoria mandatowe – terytoria (kolonie) odebrane po I wojnie światowej Niemcom i Turcji i powierzone, uchwałą Ligi Narodów, do administracji państwom zwycięskiej Ententy: Wielkiej Brytanii, Francji lub Belgii, a także Japonii, Australii i Związkowi Południowej Afryki. Państwa te nazywane były "mandatariuszami".

    Geografia[]

    Terytorium zajmuje północną część archipelagu Marianów, położonego w Mikronezji, w południowo-zachodniej części Oceanu Spokojnego. W jego skład wchodzi 14 wysp, a powierzchnia wynosi 477 km². Zamieszkuje je ok. 80 400 osób (2005), głównie Mikronezyjczyków (lud Czamorro). Stolicą Marianów Północnych jest Capitol Hill.

    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.Kongregacjonalizm (od łac.: congregatio = wspólnota) – forma organizacji Kościołów protestanckich, której podstawą jest niezależność i autonomia poszczególnych wspólnot. Kongregacjonalizm jest jednym z ważnych kierunków w protestantyzmie, przede wszystkim w USA i Wielkiej Brytanii.

    Ustrój polityczny[]

    Mariany Północne są terytorium zależnym posiadającym status terytorium nieinkorporowanego zorganizowanego o statusie "wspólnoty" (ang."commonwealth") - zależnego od USA o dużej autonomii wewnętrznej, co odpowiada statusowi terytorium stowarzyszonego ze Stanami Zjednoczonymi.

    Baptyzm – nurt chrześcijaństwa należący do protestantyzmu, akcentujący indywidualizm w relacji do Boga i nadrzędną rolę Pisma Świętego. Zbawienie nie jest według baptystów osiągalne na podstawie uczynków, lecz jedynie łaską Boga przez osobistą wiarę w zbawcze dzieło odkupienia z grzechu poprzez ofiarę Jezusa Chrystusa. Baptyści udzielają chrztu wyłącznie tym, którzy świadomie wyrażają żal za grzechy i wyznają wiarę w Chrystusa. Akcentują autonomię poszczególnych zborów, są też zwolennikami rozdziału kościoła i państwa. Większość baptystów reprezentuje ewangelikalne chrześcijaństwo, choć istnieją także nieliczne wyznania baptystyczne przynależące do liberalnego nurtu protestantyzmu.Oceania − nazwa zbiorowa wysp Oceanu Spokojnego, które wraz z Australią tworzą odrębną część świata nazywaną Australią i Oceanią.

    Rządy sprawuje gubernator wybierany w wyborach powszechnych. Ze względu na swój status, Marianami Północnymi administruje Office of Insular Affairs amerykańskiego Departamentu Spraw Wewnętrznych.

    Władza ustawodawcza należy do dwuizbowego parlamentu składającego się z 18-osobowej izby niższej (Izba Reprezentantów) i 9-osobowej izby wyższej (Senat).

    Podział administracyjny[]

    Mariany Północne dzielą się na 4 okręgi:

    Islam (arab. الإسلام ; al-islām) – religia monoteistyczna, druga na świecie pod względem liczby wyznawców po chrześcijaństwie. Świętą księgą islamu jest Koran, a zawarte w niej objawienie ma stanowić ostateczne i niezmienne przesłanie Boga do ludzi.Japonia (jap. 日本, trb. Nihon lub Nippon) – państwo wyspiarskie usytuowane na wąskim łańcuchu wysp na zachodnim Pacyfiku, u wschodnich wybrzeży Azji, o długości 3,3 tys. km. Archipelag rozciąga się niemal południkowo (Japończycy utrzymują, że ich kraj ma kształt „trzydniowego Księżyca”) pomiędzy 45°33′ a 20°25′ stopniem szerokości północnej, od Morza Ochockiego na północy do Morza Wschodniochińskiego i Tajwanu na południu. Stolica Tokio jest usytuowana prawie dokładnie na tej samej szerokości geograficznej co Ateny, Pekin, Teheran i Waszyngton.
  • Northern Islands
  • Rota
  • Saipan
  • Tinian
  • Historia[]

    Wyspy zostały odkryte w 1521 przez Magellana i do 1898 stanowiły własność hiszpańską. Wtedy to północna część Marianów została zakupiona przez Niemcy. Po I wojnie światowej jako terytorium mandatowe Ligi Narodów przeszła pod administrację japońską. W latach 1947-1990 jako terytorium powiernicze wchodziły w skład Powierniczych Wysp Pacyfiku. Jednocześnie od 1978 roku, posiadając autonomię wewnętrzną, uzyskały status państwa stowarzyszonego z USA.

    Saipan – jeden z czterech okręgów administracyjnych wchodzących w skład Marianów Północnych. Okręg obejmuje wyspę Saipan oraz niewielkie wysepki przybrzeżne zwane Maigo Fahang i Mañagaha, a także bezludną wyspę Aguijan położoną na południe od wyspy Tinian (niektóre źródła podają, że Aguijan wchodzi w skład okręgu Tinian, jednak według wykazów U.S. Geological Survey oraz U.S. Board on Geographic Names stanowi ona część okręgu Saipan).Buddyzm (inna nazwa to: sanskr. Buddha Dharma; pāli. Buddha Dhamma lub Buddha Sasana – "Nauka Przebudzonego") – nonteistyczny system filozoficzny i religijny, którego założycielem i twórcą jego podstawowych założeń był żyjący od około 560 do 480 roku p.n.e. Siddhārtha Gautama (pāli. Siddhattha Gotama), syn księcia z rodu Śākyów, władcy jednego z państw-miast w północnych Indiach. Buddyzm bywa zaliczany do religii dharmicznych oraz do religii nieteistycznych.

    Wyspy Marianów Północnych[]

    W skład terytorium wchodzą następujące wyspy (wymienione z północy na południe):

    Stosunki wyznaniowe[]

    Wyspa Saipan

    Struktura religijna kraju w 2010 roku według Pew Research Center:

  • Katolicyzm: 64,1% (zobacz: Metropolia Hagåtña)
  • Protestantyzm: 16% (gł. baptyści, kongregacjonaliści, kalwini i zielonoświątkowcy)
  • Buddyzm: 10,6%
  • Religie plemienne: 5,3%
  • Inni chrześcijanie: 1,2% (w tym Świadkowie Jehowy)
  • Brak religii: 1,0%
  • Islam: 0,7%
  • Inne religie: 1,1%.
  • Przypisy

    1. CIA – The World Factbook
    2. Religious Composition by Country, in Percentages. The Pew Research Center. [dostęp 2014-08-01].
    3. Christian Population as Percentages of Total Population by Country. The Pew Research Center. [dostęp 2014-08-01].
    Kalwinizm, ewangelicyzm reformowany – jedna z ważniejszych doktryn i wyznań protestanckich. Kalwinizm zaliczany jest do ewangelicyzmu historycznego, tj. wyznań wywodzących się wprost z reformacji. Dzieli się na trzy główne nurty: kościoły prezbiteriańskie, kościoły reformowane i kościoły kongregacjonalne.Katolicyzm – doktryna Kościoła chrześcijańskiego – jedna z dwóch grup Kościołów, obok Kościoła prawosławnego, powstałych w wyniku rozłamu w Kościele chrześcijańskim w 1054 (tzw. schizmy wschodniej). Jedna z największych grup wyznań chrześcijańskich, obok prawosławia i protestantyzmu oraz ogół zasad wiary i życia religijnego do których odwołuje się Kościół Kościół katolicki wraz z Kościołami wschodnimi pozostającymi z nim w pełnej jedności, wspólnoty tradycjonalistyczne, starokatolickie oraz część anglikańskich, liberalnych i niezależnych.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Powiernicze Terytorium Wysp Pacyfiku - terytorium powiernicze ONZ w Mikronezji, w zachodniej części Oceanu Spokojnego, administrowane przez Stany Zjednoczone od 18 lipca 1947 do końca lat 90. Obejmowało ono obszar wcześniejszego terytorium mandatowego Ligi Narodów, które pozostawało pod administracją japońską do 1944, kiedy to zostało zajęte właśnie przez Amerykanów podczas wojny na Pacyfiku. USA zakończyły swoją administrację 3 listopada 1986, choć formalnie powiernictwo Narodów Zjednoczonych wygasło 22 grudnia 1990.
    Terytorium powiernicze ONZ – terytorium niesamodzielne zarządzane przez państwo lub kilka państw, zgodnie z systemem powierniczym ONZ - na podstawie Karty Narodów Zjednoczonych (Artykuł 77) oraz umów powierniczych. Nadzór nad powiernictwem sprawowało Zgromadzenie Ogólne ONZ i Rada Powiernicza ONZ.
    Kilometr kwadratowy (symbol: km² ) – jednostka wielokrotna jednostki pola powierzchni – metra kwadratowego. 1 km² jest to pole powierzchni kwadratu o boku 1000 m.
    Ferdynand Magellan (port. Fernão de Magalhães, hiszp. Fernando de Magallanes; ur. wiosną 1480, zm. 27 kwietnia 1521) – żeglarz portugalski w służbie hiszpańskiej, odkrywca i morski podróżnik.
    Protestantyzm – jedna z głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok katolicyzmu i prawosławia, na którą składają się wyznania religijne powstałe na skutek ruchów reformacyjnych wewnątrz Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczętych wystąpieniem Marcina Lutra w XVI wieku oraz ruchów przebudzeniowych w łonie macierzystych wyznań protestanckich w kolejnych stuleciach.
    Ocean Spokojny, Pacyfik, Ocean Wielki – największy, najgłębszy i najstarszy, obok Atlantyku, na świecie zbiornik wodny. Z powierzchnią równą 155,6 mln km² zajmuje 30% całej powierzchni Ziemi. Oficjalna polska nazwa tego oceanu, zatwierdzona przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych brzmi Ocean Spokojny.
    Terytorium stowarzyszone, autonomiczne terytorium stowarzyszone, państwo stowarzyszone – terytorium zależne o znacznej lub pełnej autonomii pozostające, w relacji podległości z państwem niepodległym. Według M. Sobczyńskiego można w takim przypadku używać określenia „państwo stowarzyszone”, gdyż można mówić o „państwie zależnym”, przy czym zaznacza, że według wielu badaczy pojęcie „państwo” zarezerwowane jest wyłącznie dla jednostek w pełni suwerennych, a zatem stosując termin „państwo stowarzyszone” należy rozróżnić dwa rodzaje jednostek politycznych – stowarzyszenie państw w pełni suwerennych i stowarzyszenie z państwem suwerennym państw (terytoriów) niesuwerennych. W odróżnieniu od państw pozostających w wolnym stowarzyszeniu terytoria czy "państwa" stowarzyszone nie mają międzynarodowo uznanej niepodległości de facto jednak posiadają pełną autonomię wewnętrzną i odrębność co odróżnia je od terytoriów zależnych.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.07 sek.