• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Mariampol



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Okręg mariampolski (lit. Marijampolės apskritis) – jeden z dziesięciu okręgów Litwy, położony w południowej części kraju przy granicy z Polską i rosyjskim obwodem kaliningradzkim. Stolicą okręgu jest miasto Mariampol. Polacy stanowią 2% ludności okręgu..Szeszupa (lit. Šešupė, ros. Шешупе, niem. Scheschuppe, Ostfluss) – rzeka w Polsce, na Litwie i w Rosji, lewy dopływ Niemna.

    Mariampol, (lit. Marijampolė wymowa , w czasach LSRR Kapsukas) – miasto w południowej części Litwy, na Suwalszczyźnie nad rzeką Szeszupą, stolica okręgu mariampolskiego.

    Historia[ | edytuj kod]

    Należy do młodszych miast litewskich (powstało w XVIII wieku). Założycielem był zakon marianów, który w 1750 roku zbudował kościół i klasztor, a wokół nich osiedle miejskie. W 1792 r. Stanisław August Poniatowski nadał Mariampolowi prawa miejskie. Po 1795 roku został przyłączony do Prus, jako siedziba powiatu mariampolskiego w departamencie białostockim prowincji „Prusy Nowowschodnie” („Neuostpreußen”).

    Królestwo Prus (niem. Königreich Preußen) – oficjalny tytuł państwa prusko-brandenburskiego po 1701, wraz z pozostałymi domenami dynastii Hohenzollernów w latach 1701-1918, od 1871 wchodzące w skład Cesarstwa Niemieckiego. Terytorium Królestwa Prus obejmowało dwie trzecie całego obszaru Cesarstwa Niemieckiego.I Cesarstwo Francuskie – państwo w okresie panowania cesarza Francuzów Napoleona I z rodu Bonaparte w latach 1804-1814 i 1815. W czasie największego rozwoju terytorialnego cesarstwo obejmowało rozmaite protektoraty i posiadało wiele państw zależnych. Francja zmuszona była wówczas prowadzić wojny z prawie wszystkimi krajami Europy, łączącymi się przeciwko niej w kolejnych koalicjach. Kres cesarstwu położyła abdykacja Napoleona na rzecz Napoleona II, ten jednak nie został dopuszczony do władzy, a tron francuski zwrócono Burbonom.

    Po 1815 roku stanowił część Królestwa Polskiego (województwa augustowskiego, guberni augustowskiej, potem guberni suwalskiej). 22 kwietnia 1831 miała miejsce bitwa pod Mariampolem, gdzie połączone polskie partie powstańcze zostały rozbite przez wojska rosyjskie. W przeciwieństwie do Suwałk zamieszkany w większości przez Litwinów, odegrał ogromną rolę w rozwoju narodowym Litwy, działali tu Kazys Grinius, Jonas Jablonskis, Vincas Kudirka, Antanas Venclova. Na tutejszym cmentarzu pochowano znaną pisarkę litewską Julię Żymantiene-Żemaite. Podczas II wojny światowej w mariampolskim klasztorze przebywał zesłany z Wilna biskup Romuald Jałbrzykowski.

    Okupacja wojenna (łac. occupatio bellica) – czasowe zajęcie przez siły zbrojne państwa prowadzącego wojnę całości lub części terytorium państwa nieprzyjacielskiego i wprowadzenie tam swojej władzy.Język litewski (lit. lietuvių kalba) - język z zespołu wschodniobałtyckiego języków bałtyckich, wchodzących w skład języków bałtosłowiańskich, którym posługuje się ok. 5 mln osób. Oprócz Litwy językiem tym posługują się Litwini zamieszkujący na zachodzie Białorusi i północno-wschodniej Polsce (Suwalszczyzna), a także w Rosji, Łotwie oraz emigranci w USA, Kanadzie, Australii, Niemczech. Jest językiem urzędowym Litwy.

    W czasach Litewskiej Republiki Radzieckiej Mariampol nosił nazwę Kapsukas na cześć litewskiego komunisty Vincasa Mickevičiusa-Kapsukasa.

    Obecnie miasto liczy ponad 47 tys. mieszkańców, co sytuuje je wśród większych miast Litwy. Jest stolicą województwa oraz ośrodkiem przemysłowym: działają tu cukrownie, zakłady przemysłu maszynowego oraz fabryka tkanin wełnianych. Sytuacja narodowościowa przedstawia się następująco: 95% Litwini, 4% Rosjanie, 0,3% Polacy.

    Powiat lub ujezd maryampolski od 1795 do 1807 r. powiat departamentu białostockiego pruskiej prowincji Prusy Nowowschodnie, następnie w departamencie łomżyńskim Księstwa Warszawskiego, potem, od 1816 w Królestwie Kongresowym, w województwie augustowskim, następnie (od 1837) guberni augustowskiej. W 1867 r. wszedł w skład guberni suwalskiej, zmniejszony. 10 października 1920 r. na podstawie umowy suwalskiej wszedł w skład Litwy. Ośrodkiem był Mariampol.Komunizm (od łac. communis – wspólny, powszechny) – system społeczno-ekonomiczny, w którym nie istnieje własność prywatna środków produkcji, a całość wytworzonych dóbr jest w posiadaniu wspólnoty, której członkowie są równi.

    Przynależność państwowa[ | edytuj kod]

    Od uzyskania praw miejskich Mariampol znajdował się pod panowaniem następujących państw:

  • 1792–1795 – Chorągiew królewska króla Zygmunta III Wazy.svg Rzeczpospolita Obojga Narodów, Alex K Grundwald flags 1410-03.svg Wielkie Księstwo Litewskie
  • 1795–1807 – Flag of the Kingdom of Prussia (1750-1801).svg Królestwo Prus
  • 1807–1815 – Flag of the Duchy of Warsaw.svg Księstwo Warszawskie (protektorat Francja Cesarstwa Francuskiego)
  • 1815–1831 – Imperium Rosyjskie Imperium Rosyjskie, Royal Standard of the Tsar of Poland (1815–1830).svg Królestwo Polskie
  • 1831–1915 – Imperium Rosyjskie Imperium Rosyjskie, Polska Królestwo Polskie / Kraj Nadwiślański
  • 1915–1918 – Flag of Germany (1867–1919).svg Rzesza Niemiecka (okupacja wojenna)
  • 1918 – Litwa Królestwo Litwy (zależne od Rzeszy Niemieckiej)
  • 1918–1940 – Litwa Republika Litewska
  • 1940–1941 – Flag of the Soviet Union (1924–1955).svg ZSRR, Flag of the Lithuanian Soviet Socialist Republic (1940–1953).svg Litewska SRR (okupacja wojenna)
  • 1941–1944 – III Rzesza Rzesza Wielkoniemiecka (okupacja wojenna)
  • 1944–1953 – Flag of the Soviet Union (1924–1955).svg ZSRR, Flag of the Lithuanian Soviet Socialist Republic (1940–1953).svg Litewska SRR
  • 1953–1990 – Flag of the Soviet Union (dark version).svg ZSRR, Flag of the Lithuanian Soviet Socialist Republic (1953–1988).svg Litewska SRR
  • od 1990 – Litwa Republika Litewska
  • Antanas Venclova (ur. 7 stycznia 1906 w Trempiniai koło Mariampola, zm. 28 czerwca 1971 w Wilnie) – litewski nauczyciel, pisarz i poeta, deputowany do Sejmu Ludowego Litwy w 1940 roku i jej minister oświaty, ojciec Tomasza.Gmina Kvam (norw. Kvam kommune) jest jedną z norweskich gmin leżących w regionie Hordaland. Siedzibą gminy jest miasto Norheimsund.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Republika Litewska (1918-1940) – okres państwowości państwa litewskiego (lit. Lietuvos Respublika), mający miejsce w latach 1918–1940, pomiędzy ogłoszeniem niepodległości a okupacją przez Armię Czerwoną w czerwcu 1940 i aneksją przez ZSRR w sierpniu 1940.
    Rogoźno (niem. Rogasen) – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie obornickim, siedziba władz gminy miejsko-wiejskiej Rogoźno. Położone na Pojezierzu Wielkopolskim, nad rzeką Wełną i jeziorem Rogoźno. Miasto historycznie przynależy do Wielkopolski.
    Witold Teofil Staniszkis (ur. 20 grudnia 1880 w Mariampolu, zm. 21 listopada 1941 w KL Auschwitz) – polski agrotechnik, działacz społeczny i polityczny, polityk endecji. Profesor rolnictwa i uprawy roślin SGGW.
    Finlandia, Republika Finlandii (fiń. Suomi, Suomen Tasavalta; szw. Finland, Republiken Finland) – państwo w Europie Północnej, powstałe po odłączeniu od Rosji w 1917. Członek Unii Europejskiej. Graniczy od zachodu ze Szwecją, od północy z Norwegią i od wschodu z Rosją. Od zachodu ma ponadto dostęp do Morza Bałtyckiego.
    Marianie – potoczna nazwa Zgromadzenia Księży Marianów Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny (łac. Congregatio Clericorum Marianorum ab Immaculata Conceptionis Beatissimae Virginis Mariae, (skr. MIC). Pierwsze powstałe na ziemiach polskich w XVII w., męskie, katolickie zgromadzenie zakonne – założone w 1673 przez bł. o. Stanisława od Jezusa i Maryi Papczyńskiego. W 1909 roku Litwin bł. abp Jerzy Matulaitis-Matulewicz dokonał jego odnowy i reformy. Duchowość marianów koncentruje się na szerzeniu kultu Niepokalanego Poczęcia Matki Bożej i nabożeństwie wstawienniczym za dusze czyśćcowe. Motto: (łac.) Immaculate Virgin Mariae Conceptio Sit Salus Et Protectio Nostra, (pol.) Niepokalane Poczęcie Maryi Dziewicy, niech nam będzie zbawieniem i obroną.
    Rosjanie (ros. русские / russkije) – naród wschodniosłowiański, zamieszkujący głównie Rosję oraz inne kraje byłego Związku Radzieckiego, przede wszystkim: Ukrainę, Białoruś, Kazachstan, Uzbekistan, Łotwę, Kirgistan, Estonię, Litwę, Mołdawię i Naddniestrze oraz Turkmenistan. Znaczące diaspory znajdują się w USA, Kanadzie, Wielkiej Brytanii, Brazylii i Niemczech.
    III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945. Oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), od 1938 (po Anschlussie Austrii) używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.075 sek.