• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Maria Teresa Habsburg



    Podstrony: [1] 2 [3] [4] [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Piotr III Fiodorowicz, Пётр III Федорович (ur. 21 lutego 1728 w Kilonii, zm. 17 lipca 1762 w Ropszy k. Sankt Petersburga) – cesarz Rosji od 5 stycznia do 9 lipca 1762, książę Holsztynu, syn Anny, siostry Elżbiety.Sankcja pragmatyczna – dekret monarchy, ustanawiający prawa o istotnym charakterze. Choć w historii wydano wiele takich aktów, najbardziej znana jest sankcja pragmatyczna z 1713 (często sformułowanie to jest używane w odniesieniu do tego aktu bez żadnego wyróżnika).
    Wojna o sukcesję austriacką[]
    Król Prus Fryderyk II Wielki

    Cesarz Karol VI zasłabł nagle podczas polowania i zmarł 20 października 1740. Sankcja pragmatyczna wprawdzie wskazywała następców zmarłego cesarza w osobach Marii Teresy i jej męża, ale sukcesja w krajach dziedzicznych wciąż była niepewna. W takiej sytuacji pomoc małżonkom zaproponował król Prus Fryderyk II Wielki. Zapłatą za nią miał być Śląsk, który Fryderyk, nie pytając nikogo o zgodę, zagarnął w ciągu dwóch miesięcy, między grudniem 1740 a lutym 1741 Maszerująca przeciwko Prusakom armia marszałka Neipperga została 10 kwietnia 1741 pobita w bitwie pod Małujowicami. Klęska austriacka usankcjonowała zabór Śląska. Co gorsza dla nowej królowej, inne kraje, które wcześniej uznały sankcję pragmatyczną, również zechciały wzbogacić się kosztem Austrii.

    Państwo Kościelne (łac. Patrimonium Sancti Petri - ojcowizna świętego Piotra) – państwo znajdujące się na terenie obecnych środkowych Włoch istniejące w okresie od 755 (lub 754 albo 756) do 1870 (zajęcie Rzymu po zjednoczeniu Italii) i rządzone przez papieży jako świeckich monarchów.Fryderyk II Wielki, Friedrich II von Hohenzollern (ur. 24 stycznia 1712 w Berlinie, zm. 17 sierpnia 1786 w Poczdamie) – król Prus w latach 1740-1786. Pod jego rządami Prusy stały się jednym z najpotężniejszych państw europejskich.

    Sukces Prus przypomniał niektórym monarchom o ich prawach do wiedeńskiego tronu. Dynastyczne tytuły mieli mężowie córek Józefa I, starszego brata Karola VI. Byli to elektor bawarski Karol Albert i elektor saski, i równocześnie król Polski, August III. Na habsburskie posiadłości we Włoszech wciąż łakomym okiem patrzyła Hiszpania, gdzie królowa Elżbieta Farnese uporczywie kierowała ku sprawom Italii myśli swojego męża. Król Sardynii Karol Emanuel III wciąż miał ambicję podbić Lombardię. Dążenia te popierała Francja, gdzie przewagę na dworze uzyskała partia wojenna z marszałkiem Belle-Isle. Dzięki staraniom Belle-Isle’a zawarto traktat rozbioru ziem habsburskich. Fryderyk II miał otrzymać Dolny Śląsk. Górny Śląsk i Morawy miały przypaść Augustowi III. Elektor bawarski otrzymywał Czechy, Górną Austrię i koronę cesarską.

    Filip V (ur. 19 grudnia 1683 w Wersalu, zm. 9 lipca 1746 w Madrycie) – król Hiszpanii z dynastii Burbonów panujący w latach 1700–1724 i 1724–1746 (w 1724 abdykował na rzecz swojego syna Ludwika I, po jego śmierci wrócił na tron).Królestwo Prus (niem. Königreich Preußen) – oficjalny tytuł państwa prusko-brandenburskiego po 1701, wraz z pozostałymi domenami dynastii Hohenzollernów w latach 1701-1918, od 1871 wchodzące w skład Cesarstwa Niemieckiego. Terytorium Królestwa Prus obejmowało dwie trzecie całego obszaru Cesarstwa Niemieckiego.
    Dzieci Marii Teresy – Maria Karolina i Ferdynand

    Austria była w tym konflikcie początkowo odosobniona. Nie mogła liczyć na pomoc Rosji, uwikłanej w wojnę ze Szwecją. Wielka Brytania, Hanower i Holandia stały po stronie Marii Teresy, ale ograniczały się tylko do wsparcia finansowego.

    Tymczasem koalicja nie próżnowała. Na jesieni 1741 elektor bawarski zajął Górną Austrię i Czechy, a 24 stycznia 1742 został okrzyknięty cesarzem. W tej sytuacji Marii Teresie pomogła obawa Fryderyka II przed nadmiernym wzrostem potęgi elektora bawarskiego oraz chęć zatrzymania przez Prusy całego Śląska. Dzięki pośrednictwu angielskiej dyplomacji Maria Teresa zawarła z Fryderykiem rozejm. Królowa znalazła silne oparcie na Węgrzech. Podczas koronacji 18 maja 1741 obiecała przywrócenie dawnych swobód. Za sprawą Jánosa Pálffy’ego Węgrzy wystawili liczną armię.

    Maksymilian III Józef Karol Jan Leopold Ferdynand Nepomuk Aleksander Wittelsbach (ur. 28 marca 1727 w Monachium, zm. 30 grudnia 1777 tamże) – elektor Bawarii w latach 1745 - 1777.Zastaw spiski – umowa zawarta 8 listopada 1412 w Zagrzebiu między królem węgierskim i niemieckim Zygmuntem Luksemburskim a królem Polski Władysławem Jagiełłą. Zastaw Lubowli, Podolińca i Gniazd oraz 13 innych miast spiskich stanowił zabezpieczenie zwrotu pożyczki, której Jagiełło udzielił Zygmuntowi. Pożyczona została kwota 37 000 kop groszy praskich, czyli ówcześnie około 7,5 tony czystego srebra (ponad 8 ton monety). Pieniądze te pochodziły głównie z odszkodowań wojennych wypłaconych Polsce przez Krzyżaków po Pokoju toruńskim z 1411 r. Pożyczka miała zostać zwrócona w tej samej wysokości i w tym samym miejscu, gdzie ją wypłacono – na węgierskim wówczas zamku w Niedzicy.

    W pierwszych miesiącach 1742 Austriacy ruszyli do kontrofensywy. Odzyskano Górną Austrię i zajęto prawie całą Bawarię. Tymczasem Fryderyk II zerwał rozejm i, współdziałając z Sasami, zaatakował Czechy i Morawy. 17 maja 1742 zadał wojskom austriackim klęskę pod Chotusicami. Maria Teresa została zmuszona do podpisania 11 czerwca we Wrocławiu pokoju oddające Prusom Śląsk (oprócz księstw cieszyńskiego i opawskiego). W ślad za Prusami z wojny wycofała się również Saksonia. W efekcie Austriacy odzyskali Czechy. 12 maja 1743 Maria Teresa koronowała się w Pradze na królową Czech.

    Elżbieta Farnese, wł. Elisabetta Farnese, hiszp. Isabel de Farnesio (ur. 25 października 1692 - zm. 11 lipca 1766) - księżniczka Parmy, królowa Hiszpanii jako druga żona Filipa V Burbona.Towarzystwo Jezusowe, SJ (łac. Societas Iesu, SI), jezuici – męski papieski zakon apostolski Kościoła katolickiego, zatwierdzony przez papieża Pawła III 27 września 1540. Towarzystwo Jezusowe zostało założone w głównej mierze do walki z reformacją, by bronić i rozszerzać wiarę oraz naukę Kościoła katolickiego, przede wszystkim przez publiczne nauczanie, ćwiczenia duchowe, edukację i udzielanie sakramentów.

    Do niewielkich działań doszło również we Włoszech. Karol Emanuel lawirował między Francją i Austrią. Ostatecznie desant wojsk hiszpańskich w Italii na przełomie 1741 i 1742 sprawił, że zbliżył się on do Marii Teresy. We wrześniu 1743 zawarł sojusz z Austrią za cenę obietnicy Piancenzy i części Lombardii. W 1743 do wojny włączyła się również Wielka Brytania. We Francji doszła do głosu partia wojenna. W październiku 1743 podpisano pakt familijny z Hiszpanią, a armia francuska wkroczyła do austriackich Niderlandów. Austriacy zrezygnowali z obrony Belgii i przenieśli działania wojenne nad Ren. Zagrozili nawet Alzacji.

    Lotaryngia (fr. Lorraine, niem. Lothringen, lotar. Louréne) – kraina historyczna i region administracyjny w północno-wschodniej Francji. Graniczy z Belgią, Luksemburgiem i Niemcami oraz z regionami: Alzacja, Franche-Comté i Szampania-Ardeny.Maria Antonina Habsburg, właściwie: Maria Antonia Josefa Johanna von Österreich (ur. 2 listopada 1755, w pałacu Hofburg, w Wiedniu, zm. 16 października 1793, w Paryżu) – arcyksiężniczka austriacka, Królowa Francji.

    W tej sytuacji do wojny przystąpił ponownie Fryderyk II, którego zaniepokoił wzrost austriackiej potęgi w Niemczech. Fryderyk sprzymierzył się z cesarzem Karolem i jesienią 1744 uderzył na Czechy i zajął Pragę. Austriacy musieli opuścić Bawarię, ale wyprawa Fryderyka do Czech zakończyła się niepowodzeniem i odwrotem armii pruskiej. Zachęcona tym Austria zawarła sojusz z Saksonią i uderzyła na Śląsk. Fryderyk obronił jednak swoją zdobycz odnosząc zwycięstwo nad połączonymi wojskami austriacko-saskimi pod Dobromierzem 4 czerwca 1745. Następnie Fryderyk najechał Saksonię. 25 grudnia 1745 Maria Teresa podpisała pokój w Dreźnie, który powtarzał warunki pokoju wrocławskiego.

    Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.Inokulacja (łac. inoculare) – wprowadzenie do danego ustroju patogenu w postaci wirusa, bakterii, grzyba lub pasożyta.

    20 stycznia 1745 zmarł cesarz Karol. Nowy elektor bawarski Maksymilian III Józef, mimo nacisków francuskich, poparł kandydaturę Franciszka Stefana. Został on wybrany cesarzem 13 września.

    Tymczasem Francuzi opanowali austriackie Niderlandy. Hiszpański infant Filip zajął we Włoszech Piemont i część Mediolanu. W 1746 Austriacy zdobyli Genuę i zagrozili granicom Francji. Zostali jednak rychło wyparci przez ludowe powstanie. W tym samym roku zmarł Filip V i Hiszpania straciła zainteresowanie sprawami włoskimi.

    Stworzenie zestawienia władców Francji może nastręczać problemy ze względu na wątpliwości w ustaleniu początku państwa francuskiego. Zwykle przyjmuje się, iż był nim początek dynastii Kapetyngów w 987 roku.Petersburg (forma zalecana), Sankt Petersburg (egzonim wariantowy) (ros. Санкт-Петербург, Sankt-Pietierburg, potocznie Петербург, Pietierburg; dawniej Piotrogród, ros. Петроград, Leningrad, ros. Ленинград) – miasto w Rosji, położone w delcie Newy nad Zatoką Fińską na terytorium zawierającym m.in. ponad 40 wysp. W latach 1712–1918 stolica Imperium Rosyjskiego. Powierzchnia 1439 km², liczba ludności 4 600 276.

    Wyczerpująca wojna została zakończona pokojem w Akwizgranie 28 października 1748 Austria utraciła Śląsk na rzecz Prus oraz księstwa Parmy i Piacenzy na rzecz infanta Filipa. Monarchia Habsburgów utrzymała się, a armia austriacka ponownie zaczęła zwyciężać na polach bitew. Maria Teresa nigdy nie pogodziła się z utratą Śląska. Spróbuje go odzyskać podczas następnej wojny.

    Saksonia, Wolny Kraj Saksonia (łac. Saxonia; niem. Freistaat Sachsen; górnołuż. Swobodny stat Sakska; dolnołuż. Zwězkowy kraj Sakska) – kraj związkowy w Niemczech graniczący z Polską, Czechami i z następującymi krajami związkowymi: Bawaria, Turyngia, Saksonia-Anhalt i Brandenburgia. Stolicą jest Drezno. Obecnie niewielki skrawek historycznej Saksonii znajduje się w Polsce, w województwie dolnośląskim (okolice Bogatyni). Republika Saksonii jest spółką prawa publicznego. Reprezentuje ją premier Stanislaw Tillich.Ludwik Rudolf Brunswick-Lüneburg (ur. 22 lipca 1671, zm. 1 marca 1735) – książę Brunszwiku-Wolfenbüttel. Syn Antoniego Ulricha Brunszwickiego i jego żony Elżbiety.

    Wojna siedmioletnia[]

    Maria Teresa (druga z prawej) wraz z rodziną

    Pokój w Europie przetrwał do 1756. Monarchia Marii Teresy przeżyła w tym czasie liczne reformy. Dokonała się również zmiana w austriackiej polityce zagranicznej, tzw. odwrócenie przymierzy. Zamiast dotychczasowego sojuszu z Wielką Brytanią, Holandią, Hanowerem i Rosją, Austria, dzięki działalności swojego kanclerza, Wenzela Antona von Kaunitza, sprzymierzyła się z Francją i Hiszpanią. Prusy sprzymierzyły się wówczas z Wielką Brytanią.

    W 1169 Andrzej I Bogolubski opanował Kijów uzyskując tym samym tytuł wielkiego księcia. Odmiennie od swoich poprzedników, również ojca, nie przeniósł do tego miasta swej stolicy lecz po złupieniu Kijowa osadzał tam swoich krewnych jako podległych książąt. Centrum swego księstwa pozostawił Włodzimierz, który odtąd stał się stolicą wielkiego księstwa.Praga (czes. i słow. Praha, niem. Prag) – stolica i największe miasto Czech, położone w środkowej części kraju, nad Wełtawą. Jest miastem wydzielonym na prawach kraju, będąc jednocześnie stolicą kraju środkowoczeskiego.

    30 sierpnia 1756 atak Fryderyka II na Saksonię rozpoczął III wojnę śląską, stanowiącą epizod wojny siedmioletniej. Prusacy błyskawicznie zdobyli Drezno, a August III ze swoją armią zostali otoczeni w twierdzy Pirna nad Łabą. Idąca na odsiecz armia austriacka została zatrzymana 1 października pod Lovosicami. Wygłodzona armia saska skapitulowała 16 października.

    Bitwa pod Małujowicami (niem. Mollwitz) – starcie zbrojne, które miało miejsce 10 kwietnia 1741 r. między wojskami pruskimi dowodzonymi przez króla Prus Fryderyka II i feldmarszałka von Schwerina a wojskami austriackimi feldmarszałka Wilhelma Reinharda von Neipperga podczas I wojny śląskiej w ramach szerszych działań wojny o sukcesję austriacką.Drezno (niem. Dresden, górnołuż. Drježdźany, czes. Drážďany, dawniej Drezdno) – miasto we wschodnich Niemczech na Pogórzu Zachodniosudeckim, położone nad Łabą, stolica kraju związkowego Saksonia. Aglomeracja drezdeńska liczy ok. 1,036 mln mieszkańców (2004).

    Rok następny to atak Fryderyka na Czechy. 1 maja król Francji Ludwik XV Burbon zawarł sojusz z Austrią, dzieląc przy okazji ziemie pruskie. Austria miała na powrót otrzymać Śląsk. Było to jednak dzielenie skóry na niedźwiedziu. Fryderyk wkroczył do Czech, pokonał księcia Karola Lotaryńskiego 6 maja pod Pragą i obległ stolicę Czech. 18 czerwca został jednak pokonany przez feldmarszałka Dauna pod Kolinem i musiał opuścić Czechy. Do wojny po stronie Austrii włączyli się Rosjanie, którzy wkroczyli do Prus Wschodnich. Francuzi zajęli tymczasem Hanower i stanęli u wrót Saksonii. Austriacy wkroczyli na Śląsk. Fryderyk II pokonał jednak Francuzów pod Rossbach i Austriaków pod Lutynią i zmusił ich do opuszczenia Śląska.

    Karol Emanuel III (27 kwietnia 1701 w Turynie - 20 lutego 1773 tamże) – książę Sabaudii i król Sardynii w latach 1730-1773.Śląsk (śl. Ślunsk, Ślůnsk, niem. Schlesien, dś. Schläsing, czes. Slezsko, łac. Silesia) – kraina historyczna położona w Europie Środkowej, na terenie Polski, Czech i Niemiec. Dzieli się na Dolny i Górny Śląsk. Historyczną stolicą Śląska jest Wrocław.

    Kolejne lata wojny do czas lokalnych sukcesów Austrii na Śląsku. Mimo miażdżącej przewagi francusko-austriacko-rosyjskiej koalicji Fryderyk odnosił liczne sukcesy, ale jego rezerwy zaczynały się wyczerpywać. Wydawało się, że klęska Prus jest kwestią czasu. Jednak w 1762 zmarła antyprusko nastawiona caryca Elżbieta I. Jej następcą został wielki miłośnik Fryderyka, Piotr III Romanow. Zawarł on sojusz z Prusami i wycofał z frontu rosyjskie wojska. Wojna zakończyła się w 1763 dyplomatycznym sukcesem Prus. Austria nie wyniosła z tej wojny żadnych korzyści.

    Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.Klemens XIII (łac. Clemens XIII, właśc. Carlo della Torre Rezzonico; ur. 7 marca 1693 w Wenecji, zm. 2 lutego 1769 w Rzymie) – papież w okresie od 6 lipca 1758 do 2 lutego 1769.

    Reformy wewnętrzne[]

    Wojna o sukcesję austriacką była ciężką próbą dla habsburskiej monarchii. Maria Teresa uzyskała wprawdzie poparcie na Węgrzech, ale stany czeskie nie miały oporów przed oddaniem korony elektorowi bawarskiemu. Czechy ściślej związały się z monarchią habsburską dopiero podczas wojny siedmioletniej i oblężenia Pragi w 1757 Czesi dzielnie walczyli pod Kolinem, a ich postawę doceniła cesarzowa. Maria Teresa nigdy nie pogodziła się z utratą Śląska. Była jednak świadoma, że bez gruntownych reform Austria nie ma szans na jego odzyskanie.

    Sofia Coppola (ur. 14 maja 1971 w Nowym Jorku) – amerykańska aktorka, scenarzystka i reżyserka filmowa, a także fotografka i projektantka mody.Hofburg – wiedeński pałac władców Austrii, poczynając od Rudolfa I aż do Karola I, czyli od XIII w. do 1918 r.; przez cały ten czas pałac był rozbudowywany i przebudowywany przez kolejnych władców.
    Wenzel Anton von Kaunitz

    Na początku panowania Marii odsunięci zostali starzy dostojnicy jej ojca, którzy pamiętali jeszcze czasy cesarza Leopolda I. Ich miejsce zajęło grono utalentowanych reformatorów (Maria Teresa miała szczęśliwą rękę w dobieraniu doradców), na czoło których wysunęli się Wenzel Anton von Kaunitz (główny autor „odwrócenia przymierzy”) i Friedrich Wilhelm von Haugwitz.

    Dynastia sabaudzka (wł. Casa di Savoia) – dynastia panująca w Sabaudii i Piemoncie (1000-1732) (Księstwo Sabaudii-Piemontu niezależne od roku 1416), na Sycylii (1713-1720), w Królestwie Sardynii (1720-1861), w zjednoczonym Królestwie Włoskim (1861-1946), w Hiszpanii (1871-1873) oraz w Chorwacji (1941-1943).Karol Aleksander Lotaryński (Karl Alexander von Lothringen, ur. 12 grudnia 1712 w Lunéville, zm. 4 lipca 1780 w Tervueren) – książę Lotaryngii i Baru, feldmarszałek austriacki, namiestnik Niderlandów Austriackich w latach 1744-1780, wielki mistrz zakonu krzyżackiego w latach 1761–1780, syn Leopolda Józefa Lotaryńskiego i Elżbiety Charlotty Burbon-Orleańskiej, młodszy brat cesarza Franciszka I Lotaryńskiego.

    Na Węgrzech zaniechano centralistycznej polityki Karola VI. Wprawdzie Maria Teresa nie dotrzymała złożonej w 1741 obietnicy, że będzie rezydowała w Budapeszcie, ale zjednała sobie węgierską szlachtę respektowaniem jej przywilejów, powoływaniem jej na wysokie godności w królestwie, czy też przyłączeniem do Węgier pogranicznych terenów Banatu i Serbii. Nikłe wpływy z podatków były równoważone wysokimi cłami nałożony na towary wywożone z Węgier. Niderlandy oraz włoskie posiadłości Habsburgów pozostały po dawnemu pod zarządem gubernatorów i regionalnych kancelarii. Czechy i Morawy zostały natomiast poddane intensywnej centralizacji. Na stronników elektora bawarskiego spadły liczne represje, bezwzględnie łamano uprawnienia stanowe. Haugwitz rozprawił się również z organami stanowymi Austrii, które jednak nie odgrywały już większej roli. W 1749 zniesiono odrębne kancelarie dla Austrii i Czech, wprowadzając w ich miejsce wspólne dla obu krajów urzędy centralne.

    Johann Adolph Hasse (ur. ok. 25 marca 1699 w Bergedorfie, zm. 16 grudnia 1783 w Wenecji) – niemiecki kompozytor doby późnego baroku. Pod koniec życia dostosował swą muzykę do stylu klasycystycznego.Leopold Joseph von Daun (inna pisownia Dhaun), książę von Thiano (ur. 24 września 1705 w Wiedniu, zm. 5 lutego 1766) – austriacki feldmarszałek i polityk. Jego ojcem był hrabia Wirich Philipp von Daun.
    Cesarzowa Maria Teresa

    W 1742 powołana została Kancelaria Dworu i Państwa, a w 1749 powstało przy niej archiwum. Rozdzielając kompetencje administracyjne i sądownicze Haugwitz zorganizował Najwyższą Izbę Sprawiedliwości (Oberste Justizstelle). Administracja i sprawy skarbowe znalazły się w gestii Directorium in publicis et cameralibus, kierowanej osobiście przez Haugwitza. Obok Nadwornej Rady Wojennej utworzono w 1749 Generalny Komisariat Wojenny i wprowadzono nowe zasady poboru rekruta. Odebrano sprawy podatkowe miejscowym stanom i przekazano je rozbudowanej administracji państwowej. W celach podatkowych sporządzono katastry w latach 1748 i 1756. W latach 1749-1752 przeprowadzono reformę uniwersytetu wiedeńskiego, a w 1752 założono w Wiener Neustadt Akademię Wojskową.

    Serbia, Republika Serbii (serb. Република Србија/ Republika Srbija – państwo w południowej Europie, powstałe 5 czerwca 2006 roku po rozpadzie federacji Serbii i Czarnogóry. Stolicą jest Belgrad. Serbia graniczy z Węgrami na północy, Rumunią i Bułgarią na wschodzie, Macedonią i Albanią na południu oraz z Czarnogórą, Chorwacją i Bośnią i Hercegowiną na zachodzie. De facto na południu Serbia graniczy z Kosowem, którego jednostronnie ogłoszoną niepodległość uznała część państw świata. Od 29 lutego 2012 r. kraj ten posiada status oficjalnego kandydata do Unii Europejskiej, a w czerwcu 2013 UE wyraziła zgodę na rozpoczęcie rozmów akcesyjnych w styczniu 2014.Karpaty (51-54) (węg. Kárpátok; rum. Carpaţi; ukr. i serb. Карпати; czes. i słow. Karpaty) – łańcuch górski w środkowej Europie (jeden z największych w tej części świata), ciągnący się łukiem przez terytoria Austrii, Czech, Polski, Słowacji, Węgier, Ukrainy, Serbii i Rumunii. Najwyższy szczyt Gerlach ma wysokość 2655 m n.p.m.

    Podczas wojny siedmioletniej stany ponownie zaczęły podnosić głowę. W 1761 Kaunitz podjął więc kolejną próbę reorganizacji administracji państwowej. Powołana została Rada Państwa (Staatsrat), w skład której wchodził kanclerz, 3 ministrów stanu i 6 radców stanu. Instytucja ta, jako ciało doradcze, zajęła przy cesarzowej miejsce Tajnej Konferencji. Na miejsce Directorium Kaunitz wprowadził Zjednoczoną Austriacko-Czeską Kancelarię Nadworną (dla spraw administracyjnych) oraz Nadworną Izbę Skarbową, wraz z nadzorującą ją Nadworną Izbą Rachunkową. W 1762 upaństwowiono Bank Wiedeński, który podjął emisję pieniędzy papierowych. Z dawniejszych instytucji została utrzymana Tajna Kancelaria Stanu (dla spraw zagranicznych), Nadworna Rada Wojenna i Najwyższa Izba Sprawiedliwości. Ten system utrzyma się z niewielkimi tylko zmianami do 1848.

    Bitwa pod Lowosicami (niem. Lobositz) – starcie zbrojne, które miało miejsce w północnych Czechach 1 października 1756 r. między wojskami pruskimi króla Fryderyka II a wojskami austriackimi idącymi na odsiecz saskim sojusznikom otoczonym w obozie warownym pod Pirną.Leopold Józef Lotaryński (ur. 11 września 1679 w Innsbrucku, zm. 27 marca 1729 w Lunéville) - książę Lotaryngii w latach 1690-1729 i książę cieszyński w latach 1722-1729, syn Karola V Lotaryńskiego i Eleonory Habsburżanki. Jego żoną była Elżbieta Charlotta Orleańska.

    W sprawach administracji lokalnej Kaunitz musiał pójść na ustępstwa względem miejscowej szlachty, gdyż Austria nie miała wystarczającej liczby fachowców na obsadzenie wszystkich szczebli. Niższe szczeble zostały więc obsadzone szlachtą. Kaunitz rozbudował jednak podległą Zjednoczonej Kancelarii administrację gubernialną. W efekcie, pod koniec wojny siedmioletniej, Austria dysponowała najsprawniejszą administracją Europy.

    Władcy Polski – lista obejmuje książąt i królów Polski. Pierwszą dynastią panującą w Polsce byli Piastowie, którzy rządzili od powstania państwa polskiego (około 900) do 1370, z krótką przerwą na panowanie Przemyślidów (1291–1306). W latach 1138–1320 miało miejsce rozbicie dzielnicowe, kiedy władza nad ziemiami polskimi należała równocześnie do wielu niezależnych książąt piastowskich. Od 1370 do 1399 panowali dwaj monarchowie z dynastii Andegawenów, zaś od 1386 do 1572 monarchowie z dynastii Jagiellonów.Bitwa pod Lutynią (niem. Leuthen) – starcie zbrojne, które miało miejsce 5 grudnia 1757 w trakcie wojny siedmioletniej (III wojny śląskiej). Było to jedno z decydujących zwycięstw pruskich tej wojny, które zadecydowały, iż Śląsk pozostał pod kontrolą Fryderyka II.

    Maria Teresa była bardzo religijna i miała konserwatywne poglądy. Prowadziła regalistyczną politykę kościelną, opodatkowała duchowieństwo, ale udało jej się utrzymać dobre stosunki z Rzymem. Działalność oświatowo-kulturalna władz wiedeńskich zyskała sobie miano „katolickiego Oświecenia”.

    W 1765 zmarł cesarz Franciszek, co było wielką tragedią dla Marii Teresy, która do końca życia nie zdjęła wdowich szat. W miejsce zmarłego męża współregentem został następca tronu, arcyksiążę Józef, zapalony reformator. 15-letnie współrządy matki i syna nie układały się najlepiej. Starzejącą się cesarzową raziły „demokratyczne” zapędy pierworodnego. U schyłku życia Maria Teresa powróciła do kontrreformacyjnej polityki swojego ojca. Dysydentów z Karyntii i Styrii zmuszono do przesiedlenia się na Węgry, a w 1777 poddano brutalnym dragonadom 10 000 protestantów morawskich, którym odebrano dzieci.

    Lwów (dawna nazwa form. Królewskie Stołeczne Miasto Lwów), ukr. Львів (Lwiw), ros. Львов (Lwow), niem. Lemberg, łac. Leopolis, jidysz לעמבערג ,לעמבעריק (Lemberg, Lemberik), orm. Լվով (Lwow) – miasto na Ukrainie, ośrodek administracyjny obwodu lwowskiego.Istnieją spory co do liczby papieży i antypapieży w historii. Wymienia się od 36 do 43 antypapieży. W roku 1942 kardynał Giovanni Mercati, prefekt Archiwów Watykanu, stworzył listę papieży, która od tamtej pory została oficjalnie uznana przez Kościół katolicki. Zamieszczona poniżej lista jest zgodna z listą Mercatiego.

    Marię Teresę niepokoiły również wojenne ambicje syna. Uwidoczniło się to podczas wojny o sukcesję bawarską w latach 1778-1779, gdzie Maria Teresa hamowała ofensywne działania syna, zawierając pokój wbrew jego woli.

    Po wojnie siedmioletniej naczelnym zadaniem dla państwa było uzdrowienie finansów i wzmocnienie armii. Obciążenia warstw niższych były już rozciągnięte do granic możliwości, więc jedynym ratunkiem było opodatkowanie szlachty. W 1764 zwołano sejm węgierski, który jednak odmówił zgody na opodatkowanie możnych. Maria Teresa respektowała dotąd przywileje szlachty, ale liczne powstania chłopskie zmuszały ją do przeniesienia części obciążeń na warstwy wyższe.

    książę Wenzel Anton von Kaunitz (ur. 2 lutego 1711 w Wiedniu, zm. 27 czerwca 1794 tamże) – austriacki mąż stanu i dyplomata.Szwecja, Królestwo Szwecji (Sverige, Konungariket Sverige) – państwo w Europie Północnej, zaliczane do państw skandynawskich. Szwecja jest członkiem Unii Europejskiej od 1995 roku. Graniczy z Norwegią, Finlandią i Danią.

    Równocześnie próbowano polepszyć dolę chłopów. W 1767 został wydany patent uralniający, ograniczający na Węgrzech pańszczyznę i zakazujący rugowania chłopów z ziemi. Opór szlachty został złamany i w latach 1770-1774 wprowadzono go w życie. W 1780 wszedł on w życie w Chorwacji i Banacie. W tymże 1767 rząd wiedeński zadekretował regulację obciążeń chłopskich w Styrii, gdzie stany krajowe przez 10 lat prowadziły akcję opóźniającą. Z oporami została również wprowadzona wydana w 1771 regulacja dla Śląska Cieszyńskiego. Dolna Austria przyjęła regulację pańszczyzny w 1772 W 1775 odpowiednie patenty zostały wydane dla Czech, Moraw i Galicji, a w 1778 złamano opór stanów w Styrii. Reformy wprowadzano wśród klęsk nieurodzaju i buntów chłopskich. Choć nie przeprowadzono zniesienia poddaństwa, to jednak chęć opodatkowania szlachty zaprowadziła Marię Teresę na drogę reform społecznych.

    Pierwszy rozbiór Polski – nastąpił w roku 1772, pierwszy z trzech rozbiorów Polski, do których doszło pod koniec XVIII wieku. Dokonany drogą cesji terytorium I Rzeczypospolitej przez Prusy, Imperium Habsburgów i Imperium Rosyjskie.Królestwo Sardynii – państwo historyczne istniejące już od średniowiecza, od 1720 pod rządami dynastii sabaudzkiej, w 1743 połączone z Księstwem Sabaudii-Piemontu.

    W 1765, mimo sprzeciwów papieża Klemensa XIII powołano w Mediolanie instytucję rządową mającą zwierzchność na sprawami kościelnymi. W latach 1768-1769, również wbrew papieżowi, opodatkowano duchowieństwo. W 1769 skasowano pierwsze klasztory, majątek rozdając ubogim. Dekret z 1771 nakazywał minimalny wiek 24 lat przy składaniu ślubów zakonnych. W ten sposób położone zostały fundamenty pod przyszłą doktrynę józefinizmu.

    Ludwik XVI, Ludwik Ostatni, fr. Louis August de Bourbon, Obywatel Louis Capet (ur. 23 sierpnia 1754 w Wersalu, zm. 21 stycznia 1793 w Paryżu) – książę de Berry, następnie delfin de Viennois, ostatecznie król Francji i Nawarry od 1774 do 1791, potem król Francuzów (Roi des Français) do 1792.Maria Anna Eleonora Wilhelmina Józefa Habsburg (ur. 18 września 1718 w Wiedniu; zm. 16 grudnia 1744 w Brukseli), arcyksiężniczka Austrii, księżna Lotaryngii.
    Józef II Habsburg, najstarszy syn i współrządca Marii Teresy

    Kasata zakonu jezuitów w 1773 sprawiła, że cesarzowa powołała Fundusz Edukacyjny. Sprawy szkolnictwa wszystkich szczebli powierzono Nadwornej Komisji Edukacyjnej. Na stanowisko naczelnego dyrektora szkolnictwa ludowego powołano reformatora szkolnictwa na pruskim Śląsku, augustianina Johanna Felbigera. Do 1780 pod jego kierownictwem założono ok. 500 nowych szkół ludowych do których podręczniki opracował sam Felbiger.

    Absolutyzm polityczny – pogląd z dziedziny myśli politycznej, według którego jest dobrze uzasadnione, by władza przysługująca jednemu człowiekowi lub grupie ludzi sprawujących ją w państwie przysługiwała im bez ograniczeń, przy czym ma się na myśli ograniczenia prawne, a czasem nawet moralne.Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.

    Za panowania Marii Teresy przeprowadzono również pierwsze kodyfikacje prawa. W 1752 cesarzowa powołała komisję kompilacyjną dla uporządkowania i ujednolicenia orzecznictwa karnego. W toku prac komisji powstał postulat jednolitej ustawy karnej na miejsce praw dotychczasowych. Efektem działalności komisji była wydana w 1768 Constitutio Criminalis Theresiana, który zaliczany jest do grupy kodeksów feudalnych. Theresiana wychodziła z założenia publicznoprawnego charakteru przestępstwa. Rozróżniała przestępstwa publiczne, prywatne i mieszane (np. kradzież). Ze względu na kary przestępstwa dzieliły się na bardzo ciężkie (zagrożone kwalifikowaną karą śmierci), ciężkie (kara śmierci lub wyjęcie spod prawa) i lekkie. Dopuszczała stosowanie analogii w orzecznictwie, wymierzanie kar arbitralnych, zachowywała różnice stanowe oraz szafowała całym katalogiem kwalifikowanych kar śmierci. Do każdego rodzaju dołączone były ryciny zawierające wskazówki prawidłowego wykonywania tortur.

    Ludwik XV, zw. Ukochanym (ur. 15 lutego 1710 w Wersalu, zm. 10 maja 1774 w Wersalu) – król Francji i Nawarry od 1715, gdy zmarł jego pradziadek Ludwik XIV, z dynastii Burbonów.Łaba (czes. Labe, niem. Elbe) – rzeka w Czechach i Niemczech o długości 1165 km (370 km w Czechach) i powierzchni dorzecza 144 055 km² (w Czechach 51 394 km²).

    Kodeks ten wywołał szok w oświeceniowej Europie i zyskał sobie miano Nemesis Theresiana. W 1776 dzięki staraniom profesora Josepha von Sonnenfelsa zakazano stosowania tortur. Pod koniec rządów Marii Teresy wykształciła się również praktyka ułaskawiania skazanych na karę śmierci.

    W 1753 Maria Teresa powołała kolejną komisję kompilacyjną, która miała za zadanie uporządkować prawo cywilne. Po kilkunastu latach przedstawiono cesarzowej rozwlekły, 8-tomowy, napisany ciężkim językiem Codex Theresianus. Dzięki staraniom Kaunitza został on odrzucony i nie wywarł żadnego wpływu na prace nad ABGB.

    Kościół Kapucynów (niem. Kapuzinerkirche), znajduje się na wiedeńskim placu Neuer Markt, założonym w połowie XIII wieku jako miejsce handlu zbożem i mąką. Z biegiem czasu plac został zabudowany patrycjuszowskimi kamienicami, a na jego środku stanęła barokowa fontanna Donner – Brunnen (Fontanna Opatrzności). Na tle tego bogatego placu wyróżnia się skromny, czerwonawy, kanciasty kościół kapucynów wybudowany w XVII wieku.Franciszek I Stefan Lotaryński niem. Franz Stephan von Lothringen (ur. 8 grudnia 1708 w Nancy - zm. 18 sierpnia 1765 w Innsbrucku) – książę Lotaryngii jako Franciszek III, książę Cieszyna, wielki książę Toskanii, Święty Cesarz Rzymski, od 1740 współwładca (koregent) we wszystkich terytoriach rządzących przez jego żonę Marię Teresę, wolnomularz..


    Podstrony: [1] 2 [3] [4] [5] [6]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Elżbieta Charlotta Burbon Orleańska mademoiselle de Chartres (ur. 13 września 1676, w Saint-Cloud - zm. 23 grudnia 1744, w Commercy) – księżniczka orleańska, księżna lotaryńska.
    Odwrócenie przymierzy (fr. Renversement des alliances) - termin używany do określenia zmiany systemu sojuszy europejskich, jaka nastąpiła przed wybuchem wojny siedmioletniej (1756-1763).
    Budapeszt (węg. Budapest; przymiotnik: budapeszteński) – stolica i największe miasto Węgier, położone w północnej części kraju, nad Dunajem. Formalnie stworzony został w latach 1872-73 z trzech połączonych ze sobą miast: Budy i Óbudy na prawym brzegu Dunaju (geograficznie – Średniogórze Zadunajskie) oraz Pesztu – na lewym (geograficznie – Średniogórze Północnowęgierskie i Wielka Nizina Węgierska).
    Karol VII Bawarski (niem.) Karl Albrecht von Bayern (ur. 6 sierpnia 1697 w Brukseli, zm. 20 stycznia 1745 w Monachium) – elektor Bawarii 1726–1745 (jako Karol Albert), król Czech 1741-1743, Święty Cesarz Rzymski 1742–1745.
    Język francuski (fr. langue française lub français) – język pochodzenia indoeuropejskiego z grupy języków romańskich. Jako językiem ojczystym posługuje się nim ok. 80 mln ludzi: ok. 65 mln Francuzów, ok. 4,5 mln Belgów (czyli 42%), ok. 1,5 mln Szwajcarów (czyli 20%), a także ok. 8 mln mieszkańców kanadyjskich prowincji Québec, Ontario i Nowy Brunszwik. Ok. 201 milionów osób na całym świecie używa francuskiego jako języka głównego (oszacowanie z 2009 r. według Organisation mondiale de la Francophonie), a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, w których francuski jest jednym z języków urzędowych, bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku, i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego, jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, w których jest jedynym językiem urzędowym.
    Theresianum – ekskluzywna szkoła w Wiedniu, założona w 1746 przez cesarzową Marię Teresę, kształcąca szlachecką młodzież do państwowej służby administracyjnej. Odgrywała tę samą rolę w odniesieniu do urzędników państwowych, co akademie wojskowe w odniesieniu do armii.
    Biblioteka Kongresu Stanów Zjednoczonych (ang.: Library of Congress) – największa biblioteka świata. Gromadzi ponad 142 mln różnego rodzaju dokumentów, ponad 29 mln książek, 58 mln rękopisów, 4,8 mln map i atlasów, 12 mln fotografii, 6 mln mikrofilmów, 3,5 mln dokumentów muzycznych, 500.000 filmów; wszystko w ponad 460 językach. 7% zbiorów to dokumenty w językach słowiańskich, w tym największy w USA zbiór polskich książek. Całość zajmuje 856 km półek. Biblioteka dysponuje (w 3 budynkach) 22 czytelniami ogólnymi, 3 wydzielonymi czytelniami dla kongresmenów oraz biblioteką sztuki (John F. Kennedy Center). Zatrudnia 5 tysięcy pracowników. Wyposażona jest w system komputerowy o pojemności 13 mln rekordów oraz w 3000 terminali. Pełni funkcję biblioteki narodowej.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.074 sek.