• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Maria Mohylanka

    Przeczytaj także...
    Bitwa pod Sasowym Rogiem, bitwa wojsk prywatnych magnata polskiego Stefana Potockiego z Turkami i Tatarami wspierającymi hospodara Stefana Tomżę w 1612, która miała miejsce pod miejscowością Sasowy Róg w Mołdawii. Jedna z awantur mołdawskich zakończona klęską Polaków.Mikołaj Firlej herbu Lewart (ur. w 1588 roku – zm. 1 września 1636 roku) – wojewoda sandomierski od 1633, kasztelan wojnicki od 1618 i biecki od 1615, starosta lubelski od 1614, kazimierski od 1596, marszałek Trybunału Głównego Koronnego lubelskiego w 1616 roku, poseł na sejm w 1633 roku.
    Zajazd – sposób egzekucji wyroku sądowego w prawodawstwie staropolskim. Wobec słabości władzy wykonawczej I Rzeczypospolitej, stał się faktycznym sposobem dochodzenia swoich praw przez szlachtę. Zajazd był 4 etapem egzekucji wobec szlachty posesjonatów wyroków z nieruchomości. Zajazd odbywał się po wcześniejszych etapach (wwiązaniu, ponownym wwiązaniu, rumacji). Zajazd polegał na zwołaniu przez starostę pospolitego ruszenia powiatu i siłowym usunięciu opornego dłużnika.

    Maria Amalia Mohylanka (ur. 1591, zm. 1638) – córka Jeremiego Mohyły, hospodara mołdawskiego, żona wojewody bracławskiego Stefana Potockiego.

    Do cerkwi św. Mikołaja w Buczaczu przywiozła ikonę Bogurodzicy, znajdującą się dziś na wschodniej ścianie ołtarza. Była także hojną protektorką Skitu Maniawskiego. Dominikankom w Kamieńcu Podolskim oddała na klasztor swoją rezydencję w tym mieście. Rozbudowała zamek w Buczaczu.

    Jan Sędziwój Czarnkowski herbu Nałęcz III (żył w XVII w.) – kasztelan kamieński w latach 1640-1641, dworzanin Władysława IV Wazy.Zamek w Buczaczu – pierwszy drewniany zamek obronny na trójkątnym cyplu nad rzeką Strypą został wzniesiony w XII wieku, kolejny wybudowano w końcu XIV w. Obronny zamek należał do rodów Buczackich, Golskich i na początku XVII wieku do Potockich. Budowlę wzniesiono z jasnego i czerwonego piaskowca na zaprawie wapiennej. Najstarsza część zamku od strony północnej jest pozostałością założenia średniowiecznego. Po przejściu zamku w ręce Potockich, żona Stefana Potockiego, Maria Mohylanka rozbudowała i wzmocniła warownię o część południową z dwiema wielkimi półkolistymi bastejami od wschodu i zachodu, które flankowały załamująca się kurtynę południową. Mury tej części dochodzą do dzisiaj do 4 m grubości. Strzelnice umieszczone w bastejach do prowadzenia ognia krzyżowego zlokalizowano na kilku kondygnacjach. Na murach obronnych od wewnątrz widoczne są do dzisiaj kamienne wsporniki, dźwigające dawniej drewniane ganki strzelnicze. Wewnątrz obwodu zamkowego od strony wschodniej, zbudowano budynek renesansowy z krużgankami. Mieściła się w nim także brama wjazdowa na wysokości I piętra z mostem zwodzonym i pochylnią. Dzięki tym modyfikacjom, zamek odparł liczne najazdy kozackie, tatarskie, tureckie i moskiewskie. W czasie wojny z Turcją, w 1676 r. Turcy zdobyli zamek i zniszczyli paląc jego część mieszkalną. Wzmianki z 1784 roku mówią o tym, że zamek został jednak odbudowany przez Jana Potockiego. Jednak w owym okresie był on już opuszczony. W 1772 r. trafił do zaboru rosyjskiego, a w XIX wieku zabudowania zamku zaczęto sukcesywnie rozbierać na materiał budowlany, przez co do dzisiaj przetrwały tylko części murów południowych i wschodniej bastei a także fragmenty pałacu z ciosami piaskowcowymi na narożach i z otworami okien. Ruiny zamku znajdują się na wzniesieniu 200 m od kościoła Wniebowzięcia NMP. Do zamku dojść można ul. Zamkową.

    W czasie wyprawy swojego męża do Mołdawii zakończonej Bitwą pod Sasowym Rogiem, u Anny de domo Potockiej w Podhajcach zdeponowała skarb, który potem był przedmiotem długich sporów i procesów sądowych, a także zajazdu w roku 1618.

    Po śmierci pierwszego męża Stefana Potockiego wyszła za mąż za Mikołaja IV Firleja, wojewodę sandomierskiego.

    Z małżeństwa ze Stefanem Potockim miała dwie córki, Katarzynę (1619-1642) oraz Annę. Katarzyna wyszła za mąż za Janusza Radziwiłła w 1638 roku. Anna wychodziła za mąż trzykrotnie. Za Dominika Kazanowskiego, potem za Bogusława Słuszkę, a następnie za Mikołaja Stanisławskiego. Miała ze Stefanem Potockim synów: Piotra, Pawła, Jana.

    Janusz Radziwiłł (młodszy) herbu Trąby (ur. 12 grudnia 1612 w Popieli, zm. 31 grudnia 1655 w Tykocinie) – hetman wielki litewski od 1654, wojewoda wileński od 1653, starosta generalny żmudzki i hetman polny litewski od 1646, podkomorzy wielki litewski od 1633, starosta kamieniecki, kazimierski, sejwejski.Bogusław Jerzy Słuszka herbu Ostoja (zm. po 9 stycznia 1658 roku) – podskarbi nadworny litewski w 1645 roku, krajczy litewski w 1656 roku, stolnik litewski w 1643 roku, starosta rzeczycki w 1639 roku.

    Jej siostry również zostały wydane za polskich magnatów: Raina za Michała Wiśniowieckiego (była matką Jeremiego Wiśniowieckiego), słynna z urody Katarzyna natomiast została wydana za księcia Samuela Koreckiego, Anna za Jana Sędziwója Czarnkowskiego.

    Przypisy

    1. Legenda o skarbie Mohylanki (ukr.)
    2. Henryk Wisner Janusz Radziwiłł 1612-1655, Wydawnictwo MADA, Warszawa 2000
    3. Rodowód rodziny Mushati (ang.)
    Cerkiew pw. Świętego Mikołaja w Buczaczu – niewielka obronna cerkiew w Buczaczu, w obwodzie tarnopolskim, przy ul. Świętego Mikołaja 8. Zbudowana jak cerkiew prawosławna ok. roku 1610. Należy do rodzaju tak zwanych cerkwi 3-konchowych.Michał Tomasz Korybut Wiśniowiecki herbu Korybut (ur. 31 maja 1640 w Białym Kamieniu, zm. 10 listopada 1673 roku we Lwowie) – król Polski w latach 1669–1673.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Raina (Irina) lub Kniażna Mohylanka (ro. Chiaina Movilă) (ur. 1588 w Suczawicy - zm. 18 stycznia 1619 w Wiśniowcu) - najstarsza z czterech córek hospodara mołdawskiego Jeremiego Mohyły, kuzynka Piotra.
    Język ukraiński (ukr. українська мова, ukrajinśka mowa) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich. Posługuje się nim ponad 47 mln ludzi, głównie na Ukrainie, gdzie ma status języka urzędowego. Używany jest również przez Ukraińców w Rosji, Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Mołdawii, Polsce i na Białorusi. Współczesny alfabet ukraiński stanowi odmianę cyrylicy, a obecna ortografia ustalona została zasadniczo na początku XX wieku.
    Podhajce (ukr. Підгайці – Pidhajci) – jedyne miasto obwodu tarnopolskiego w rejonie podhajeckim na Ukrainie. Prawa miejskie Podhajce posiadały już w 1469 roku a w roku 1539 zostały one potwierdzone przez powtórne nadanie królewskie. W swojej historii Podhajce kilkakrotnie zmieniały przynależność państwową:
    Jeremi Michał Korybut Wiśniowiecki (ukr. Ієремія Михайло Корибут Вишневецький, zwany Jaremą lub Młotem na Kozaków) herbu Korybut (ur. 17 sierpnia 1612 w Łubniach, zm. 20 sierpnia 1651 w obozie pod Pawołoczą prawdopodobnie w wyniku epidemii) – książę na Wiśniowcu, Łubniach i Chorolu, dowódca wojsk koronnych, wojewoda ruski od 1646 r., starosta przemyski, przasnyski, nowotarski, hadziacki, kaniowski.
    Buczacz (ukr. Бучач) – miasto na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, nad Strypą, siedziba rejonu buczackiego. W 2001 roku liczyło ok. 12 tys. mieszkańców. Ośrodek przemysłu metalowego, spożywczego i paszowego.
    Dominik Aleksander Kazanowski (1605-1648), polski szlachcic herbu Grzymała, możnowładca, wojewoda bracławski. Właściciel miejscowości Bołszowce.
    Skit Maniawski, wł. monaster Podwyższenia Krzyża Pańskiego w Maniawie – prawosławny klasztor we wsi Maniawa, znajdujący się współcześnie (2011) w rękach Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Kijowskiego.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.046 sek.