• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Mari El



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Jodła (Abies Miller 1756) – rodzaj zimozielonych drzew z rodziny sosnowatych obejmujący blisko 50 gatunków, które występują na półkuli północnej.Jęczmień (Hordeum L.) – rodzaj zbóż z rodziny wiechlinowatych. W zależności od podziału wyróżnia się od 20 do 25 gatunków tego rodzaju traw jednorocznych lub trwałych. Pochodzi ze stref umiarkowanych półkuli północnej. Gatunkiem typowym jest Hordeum vulgare L.. 17 października 2012 r. tygodnik Nature poinformował, że brytyjscy naukowcy rozszyfrowali genom jęczmienia.
    krajobraz republiki – rzeka Małaja Koszaga
    Wołga – główna rzeka kraju

    Mari El (ros. i maryjski Марий Эл); pełna nazwa Republika Mari El (ros. Республика Марий Эл; maryjski Марий Эл Республик) – autonomiczna republika w Federacji Rosyjskiej, położona nad środkową Wołgą.

    Lennart Georg Meri (ur. 29 marca 1929 w Tallinnie, zm. 14 marca 2006 tamże) – estoński pisarz i polityk, w latach 1992–2001 prezydent Estonii. Był pierwszym prezydentem po odzyskaniu przez ten kraj niepodległości.Czuwaszja (czuwas. Чăваш Ен, ros. Чувашия), Republika Czuwaska (czuwas. Чăваш Республики, ros. Чувашская Республика) – republika w europejskiej części Federacji Rosyjskiej.

    Spis treści

  • 1 Geografia
  • 1.1 Strefa czasowa
  • 1.2 Powierzchnia i stosunki wodne
  • 1.2.1 Główne rzeki
  • 1.2.2 Jeziora
  • 1.3 Klimat
  • 1.4 Świat roślinny i zwierzęcy
  • 1.5 Zasoby naturalne
  • 2 Demografia
  • 3 Osadnictwo
  • 3.1 Miasta i osiedla typu miejskiego
  • 4 Podział administracyjny
  • 4.1 Rejony
  • 5 Gospodarka i infrastruktura
  • 5.1 Przemysł
  • 5.2 Rolnictwo
  • 5.3 Leśnictwo
  • 5.4 Transport
  • 5.5 Turystyka
  • 6 Historia
  • 6.1 Starożytność i średniowiecze
  • 6.2 Nowożytność
  • 6.3 Autonomia w ZSRR
  • 6.4 Mari El w niepodległej Rosji
  • 6.4.1 Prezydenci Mari El
  • 6.4.2 Naruszenia praw człowieka
  • 7 Tablice rejestracyjne
  • 8 Zobacz też
  • 9 Przypisy
  • 10 Linki zewnętrzne
  • Vytautas Landsbergis (ur. 18 października 1932 w Kownie) – litewski polityk i muzykolog, głowa Państwa Litewskiego w latach 1990–1992, poseł i eurodeputowany.Piotr I Aleksiejewicz Wielki, ros. Пётр I Алексеевич (ur. 30 maja/9 czerwca 1672 w Moskwie, zm. 28 stycznia/8 lutego 1725 w Sankt Petersburgu). Syn Aleksego (1645-1676), z dynastii Romanowów.

    Geografia[]

    Republika znajduje się na wschodnim skrawku europejskiej części Federacji Rosyjskiej. Kraj graniczy z obwodem kirowskim, Republiką Tatarstanu, Republiką Czuwaszji oraz z obwodem niżnonowogrodzkim.

    Strefa czasowa[]

    Mari El należy do moskiewskiej strefy czasowej (MSK). UTC +4:00 przez cały rok. Wcześniej, przed 27 marca 2011 roku, w republice obowiązywał czas standardowy (zimowy) strefy UTC+3:00, a czas letni – UTC+4:00.

    Powierzchnia i stosunki wodne[]

    Mari El zajmuje powierzchnię 23,372 tys. km².

    Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.Tatarzy (nazwa własna: Tatarlar / Татарлар) – grupa ludów tureckich z Europy wschodniej oraz północnej Azji.

    Przeważająca część kraju leży na lewym brzegu środkowej Wołgi. Zachodnią część lewobrzeżnej Mari El zajmuje błotnista Nizina Maryjska.

    Na wschodzie republiki do Wołgi wpada rzeka Wietługa. Bardziej na wschód przez Mari płyną inne dopływy Wołgi, mające swe źródła na południowych stokach Uwałów Wiackich: Mała Kokszaga (wraz z dopływami: Mały Kundysz i Bolszaja Oszła), Mała Kokszaga (wraz z dopływem Wielki Kundysz), Rutka i inne, mniejsze.

    W dolinach tych rzek znajduje się duża liczba niewielkich, leśnych jezior.

    Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.Gleby bielicowe – ubogie gleby z klasy gleb bielicoziemnych, wytworzone na piaskach, zawierające w profilu poziomy diagnostyczne albic i spodic, o budowie profilu Ol-Of-Oh-AEes-Bh-Bfe-C.

    Wschodnia część Mari położona jest na skraju Uwałów Wiackich, najwyższy punkt ma wysokość 275 m n.p.m.; obszar ten przecinają liczne doliny rzecze i wąwozy. Wśród nich znajdują się rzeki dorzecza Wiatki: Niemda (z dopływami: Łażem, Tołmaniem, Szukszanem i in.), Buj, Urżumka, Szoszma oraz lewy dopływ Wołgi – Ilet i jego dopływy: Szora, Irowka i Juszyt.

    Pogoda – stan atmosfery w konkretnym miejscu i czasie; w szerszym ujęciu – warunki meteorologiczne na danym obszarze kuli ziemskiej. Ogół zjawisk pogodowych na danym obszarze w okresie wieloletnim (przynajmniej 30 lat) określany jest jako klimat.Barka – rodzaj statku o płaskim dnie, służącego do transportu ładunków w żegludze śródlądowej. Barki są najczęściej pozbawione własnego napędu.

    Na prawym brzegu Wołgi znajduje się tylko 1 z 14 rejonów republiki (gornomarijski), zajmujący północny skraj Wyżyny Nadwołżańskiej. Na terenie tym do Wołgi wpadają rzeki: Sura, Sumka, Junga, Małaja Junga i Subdyr.

    Główne rzeki[]

    Rzeka Małaja Koszaga, w tle stolica kraju Joszkar-Oła

    Przez obszar kraju przepływa 476 rzek. Rzeki te mają od ok. 10 do 50 m szerokości; większość z nich jest dość płytka (0,5 – 1,5 m głębokości), przez co nie nadają się do żeglugi. Zamarzają w połowie listopada i pozostają skute lodem do połowy kwietnia. Największe z maryjskich rzek to:

    Joszkar-Oła (w języku maryjskim dosłownie „czerwone miasto”) – miasto w Rosji, do 1919 nosiło nazwę Carewokokszajsk, następnie w latach 1919-1927 Krasnokokszajsk. Stolica republiki Mari El, nad Małą Kokszagą (dopływ Wołgi).Tatarstan, Republika Tatarstanu (ros. Респу́блика Татарста́н lub Тата́рия; tatar. Татарстан Республикасы / Tatarstan Respublikası) – podmiot (republika) Federacji Rosyjskiej wchodząca w skład Nadwołżańskiego Okręgu Federalnego.
  • Bolszaja Kokszaga (mar. Kugu Kakszan)
  • Buj (mar. Puwüd)
  • Ilet (mar. Elnet)
  • Irowka (mar. Jyr)
  • Juszut (mar. Üszüt)
  • Kundysz (mar. Kundysz)
  • Łaż (mar. Łaż)
  • Małaja Kokszaga (mar. Izi Kakszan)
  • Mały Kundysz (mar. Izi Kundysz)
  • Małaja Junga (mar. Arjyngy)
  • Nemda (mar. Nemda)
  • Rutka (mar. Yrde)
  • Sundyr (mar. Szundyr, Szyndyr)
  • Sumka (mar. Sumka)
  • Sura (mar. Szur)
  • Szoszma (mar. Szoszma)
  • Szukszam (mar. Szükszan)
  • Tołmań (mar. Tałman)
  • Urżumka (mar. Würzymwüd)
  • Wietługa (mar. Wütla)
  • Wołga (mar. Jul)
  • Jeziora[]

    Na obszarze Mari El znajduje się ponad 200 jezior o powierzchni powyżej 1 km². Zbiorniki te są na ogół dość płytkie i mają 1-3 m głębokości. Największe nich to:

    Wołga (ros. Волга, mar. Jul, tat. Idel, łac. Rha) – wielka rzeka w Rosji przeduralskiej. Długość – 3531 km, powierzchnia zlewni – 1380 tys. km², średni roczny przepływ u ujścia 8060 m³/s (254,35 km³ rocznie). Największa i najdłuższa rzeka Europy i Rosji przeduralskiej, największa i najdłuższa na świecie rzeka uchodząca do jeziora. Płynie wyłącznie przez Rosję, tylko skrajne wschodnie ramię delty – Kigacz wyznacza granicę z Kazachstanem. W wyniku prowadzonej w czasach radzieckich budowy licznych zbiorników retencyjnych i regulacji koryta, bieg Wołgi został skrócony o ponad 160 km.Łoś (Alces alces) – największy współcześnie żyjący gatunek ssaka kopytnego z rodziny jeleniowatych, wyróżniający się charakterystycznym porożem i wyjątkowo długimi kończynami. Jest jedynym przedstawicielem rodzaju Alces. Żyje w podmokłych lasach północnej Eurazji i Ameryki Północnej. Występujący w Polsce podgatunek A. a. alces – łoś europejski jest największą żyjącą w Polsce zwierzyną łowną. Rzadki i objęty całorocznym okresem ochronnym.
  • Karaka-jer
  • Kiczijer
  • Jalczik
  • Tair
  • Ponadto na Wołdze na terenie Mari El znajdują się dwa sztuczne jeziora: Czeboksarskie i Kujbyszewskie.

    ]

    Na terenie kraju panuje klimat umiarkowany typu kontynentalnego. Charakteryzuje się on długą, chłodną zimą i ciepłym latem. Średnie temperatury lipca wahają się (w zależności od części kraju) od +18 do + 20 °C. Najcieplejszym okresem jest połowa lipca – często w okresie tym występują upały dochodzące do +34 °C; najwyższa zanotowana temperatura to +38 °C.

    Owies (Avena L.) – rodzaj roślin należących do rodziny wiechlinowatych obejmujący około 35 gatunków (wiele z nich to rośliny uprawne), które w stanie dzikim występują w basenie morza Śródziemnego i Azji Środkowej, a w Polsce dziko występuje głównie owies głuchy (chwast). Gatunkiem typowym jest Avena sativa L..Przemysł maszynowy - jest to produkcja maszyn i sprzętu ciężkiego, zwykle na potrzeby innych gałęzi przemysłu. Przemysł maszynowy jest gałęzią przemysłu ciężkiego. Do przemysłu maszynowego nie zalicza się zwykle produkcji pojazdów, statków, urządzeń AGD, oraz przemysłu zbrojeniowego.

    W okresie jesiennym występuje pogoda chłodna, wietrzna i deszczowa. Charakterystyczne silne wiatry z największym nasileniu i z największą siłą wieją w listopadzie. Wcześnie pojawiają się przymrozki.

    Zima zaczyna się w już listopadzie. Średnia temperatura powietrza w styczniu wynosi −18 – –19 °C.

    Wiosna przychodzi dość późno; na ogół jest chłodna i sucha.

    Chrześcijaństwo, chrystianizm (gr. Χριστιανισμóς, łac. Christianitas) – monoteistyczna religia objawienia, bazująca na nauczaniu Jezusa Chrystusa zawartym w kanonicznych ewangeliach. Jej wyznawcy uznają w nim obiecanego Mesjasza i Zbawiciela, który ustanowił Królestwo Boże poprzez swoje Zmartwychwstanie. Kanon wiary chrześcijańskiej został spisany w Nowym Testamencie i przekazywany jest przez Kościoły.Cyrylica – pismo alfabetyczne służące do zapisu języków wschodniosłowiańskich, większości południowosłowiańskich i innych. Nazwa nawiązuje do apostoła Słowian – św. Cyryla, który wspólnie ze św. Metodym, prowadząc misję wielkomorawską wśród Słowian zapisał i wprowadził do liturgii język słowiański. Do zapisu tego języka zostały stworzone dwa alfabety – głagolica i później cyrylica (pismo uproszczone na bazie dużego alfabetu greckiego – majuskuły oraz głagolicy, z której zostały przeniesione niektóre litery).
    Łoś – pospolite zwierzę maryjskich lasów

    Świat roślinny i zwierzęcy[]

    Pod względem geograficznym Mari El leży w strefie pośredniej pomiędzy strefą lasów liściastych a strefą tajgi, przy czym przeważają gatunki tajgowe. Przeważają gleby darniowo-bielicowe.

    W lasach, zajmujących ponad 50% powierzchni kraju przeważają sosna, świerk, jodła i brzoza. Największe kompleksy leśne znajdują się na zachodzie i centrum kraju. W dolinach rzecznych rosną lasy dębowo-lipowe.

    Chan – głowa chanatu, tytuł oznaczający władcę w dawnych krajach Azji Środkowej i Europy Wschodniej; także część imienia, oznaczająca wysokie urodzenie w krajach muzułmańskich.Tablica rejestracyjna – tablica zawierająca unikatowy numer (kombinację liter i cyfr), umożliwiający identyfikację każdego pojazdu.

    Z ważniejszych gatunków zwierząt występujących w Mari El wymienić można wytępione już w znacznej części Europy: wilki, niedźwiedzie brunatne, lisy, łosie, rysie, bobry itd. Występuje licznie i w wielu gatunkach ptactwo wodne.

    Na obszarze Mari El znajduje się park narodowy Marij Czodra i rezerwat przyrody Bolszaja Kokszaga.

    Zasoby naturalne[]

    Na terenie kraju znajdują się złoża torfu, gliny, kamieni używanych w budownictwie, wapniaki, piaski szklarskie i krzemionkowe, oraz źródła mineralne.

    Ziemniak, kartofel, psianka ziemniak (Solanum tuberosum L.) – gatunek byliny należący do rodziny psiankowatych. Nazwa ”ziemniak” odnosi się zarówno do całej rośliny, jak i do jej jadalnych, bogatych w skrobię bulw pędowych, z powodu których gatunek jest uprawiany na masową skalę. Roślina wywodzi się z Andów, gdzie udomowiono ją ok. 8 tysięcy lat temu. Ziemniak został przywieziony do Europy w końcu XVI wieku, w ciągu następnych stuleci stał się integralną częścią wielu kuchni z całego świata. Obecnie jest czwartą pod względem produkcji rośliną uprawną (po pszenicy, ryżu i kukurydzy).Ukraińcy (Українці) – naród słowiański mieszkający w Europie Wschodniej, głównie w granicach Ukrainy (także w państwach sąsiednich: w Rosji, Białorusi, Polsce, Słowacji i Mołdawii), zaliczający się do Słowian wschodnich. Ukraińcy są (obok Rosjan i Białorusinów) potomkami Rusinów, zamieszkujących Ruś Kijowską .


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Żyto (Secale L.) – rodzaj roślin jednorocznych, dwuletnich lub wieloletnich z rodziny wiechlinowatych. Pochodzi z Azji. Liczy około 10 gatunków, z których najważniejszym ze względów gospodarczych jest uprawiane żyto zwyczajne. Gatunkiem typowym jest Secale cereale L.:
    Finlandia, Republika Finlandii (fiń. Suomi, Suomen Tasavalta; szw. Finland, Republiken Finland) – państwo w Europie Północnej, powstałe po odłączeniu od Rosji w 1917. Członek Unii Europejskiej. Graniczy od zachodu ze Szwecją, od północy z Norwegią i od wschodu z Rosją. Od zachodu ma ponadto dostęp do Morza Bałtyckiego.
    Chanat Kazański - państwo z ośrodkiem w Kazaniu powstałe około połowy XV wieku w wyniku rozpadu Złotej Ordy, w 1552 roku podbite przez Wielkie Księstwo Moskiewskie.
    Rewolucja październikowa w Rosji (według terminologii sowieckiej Wielka Socjalistyczna Rewolucja Październikowa) – określenie, stosowane na:
    Torf – skała osadowa powstała w wyniku zachodzących w szczególnych warunkach przemian obumarłych szczątków roślinnych, najmłodszy węgiel kopalny. Zawiera mniej niż 60% węgla.
    Czuwasze (czuwask. чǎвашсем, ros. чуваши, tatar. Çuaşlar, Чуашлар) są narodem pochodzenia tureckiego, zamieszkującym Czuwaską Republikę Autonomiczną oraz w mniejszej liczbie sąsiednie Tatarstan i Baszkirię.
    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.152 sek.