• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Mapa sozologiczna

    Przeczytaj także...
    Infiltracja - grawitacyjne przemieszczanie wód powierzchniowych oraz opadowych w głąb skorupy ziemskiej. Zależy m.in. od przepuszczalności gruntów (ich współczynnika filtracji), morfologii terenu, szaty roślinnej, niedosytu wilgotności powietrza, nasycenia wodą środowiska skalnego, przemarzania gruntu, działalności człowieka i klimatu. Odgrywa decydującą rolę w odnawianiu zasobów wód podziemnych.Tabela (forma tabelaryczna) – sposób zapisu i przedstawiania informacji, w którym dane umieszcza się w odpowiednio rozmieszczonych polach. Pola te utworzone są poprzez poziome i pionowe linie (na wydrukach lub monitorach oba te typy linii albo jeden z nich – nie muszą być jednak widoczne lub mogą być zróżnicowane).
    Woda morska – woda występująca w morzach i oceanach. W wodzie tej są rozpuszczone tysiące związków chemicznych i prawie wszystkie pierwiastki chemiczne obecne na kuli ziemskiej. Woda morska stanowi ponad 96% wody obecnej w formie ciekłej na powierzchni Ziemi, tzw. woda słodka stanowi zaś mniej niż 3%.

    Idea mapy sozologicznej zrodziła się po powstaniu sozologii (inf. o intensywności przekształcania środowiska pod wpływem działalności człowieka)

    Badania dotyczące mapy sozologicznej obejmują: rejestrację, lokalizację i określanie źródeł (zaburzeń, skażeń powietrza, skażenie gleby), zasięg i charakterystykę oraz natężenie wszystkich zaburzeń, zagrożenia radioaktywnego i mikrobiologicznego, sztuczny deficyt wody, dewastacje krajobrazu, zanieczyszczenia i skażenia powietrza i wód podziemnych i powierzchniowych oraz wód morskich, zaburzenia naturalnych stosunków wodnych, zanieczyszczenia i przekształcenia rzeźby powierzchni ziemi, zanieczyszczenia i skażenia gleb, degradację szaty roślinnej, odpadów przemysłowych i komunalnych oraz hałas.

    System informacji geograficznej (ang. geographic information system, GIS) – system informacyjny służący do wprowadzania, gromadzenia, przetwarzania oraz wizualizacji danych geograficznych, którego jedną z funkcji jest wspomaganie procesu decyzyjnego. Wody podziemne – wody, zalegające pod powierzchnią Ziemi na różnych głębokościach, powstałe na skutek różnych procesów geologicznych. Ich łączna objętość wynosi ok. 60 000 tys. km³, co stanowi ok. 4,12‰ ogólnej objętości zasobów hydrosfery Ziemi. Strefa nasycenia wodami podziemnymi nosi nazwę strefy saturacji, i położona jest poniżej strefy nasycenia powietrzem glebowym i innymi gazami czyli strefy aeracji. W strefie aeracji mogą występować wody, ale tylko jako wody zawieszone albo związane (woda higroskopijna, woda błonkowata, woda kapilarna). Miejsce wypływu wód podziemnych na powierzchnię w zależności od obfitości i sposobu wypływu to źródło, młaka, wykap lub wysięk.

    Wyróżniamy mapy przeglądowe szczegółowe i tematyczne:

  • mapy tematyczne są stosowane, aby można było określić intensywność przekształceń, dokonać diagnozy oraz zapobiegać dalszym przekształceniom. W celu ukazania zanieczyszczeń powietrza,(CO2, pyły) stosuje się mapy w skali 1:10 000.
  • mapa przeglądowa - jakość przeglądowa - zagadnienia hydrologiczne, zmiany powierzchni ziemi, stan atmosfery, wskaźnik sumy przekroczeń - dla różnych elementów i powietrze, wyrobiska, grunty orne, izolinia osiadań, krotność przekroczenia metali ciężkich, opad pyłu toksycznego, metali-dla powierzchni terenu. Mapy przeglądowe wydaje się w skali 1:50000
  • Elementy mapy sozologicznej[ | edytuj kod]

    1. Ochrona Środowiska i jego zasobów

    Sozologia (gr. sódzo=ochraniam, sódzein=ochraniać + lógos=nauka) - nauka o czynnej ochronie środowiska naturalnego, nauka zajmująca się problemami ochrony środowiska, przyczynami i następstwami niekorzystnych zmian w strukturze i funkcjonowaniu układów przyrodniczych (ekologicznych), zmian wynikających z rozwoju cywilizacji oraz sposobami zapobiegania im i łagodzenia ich skutków. Sozologia to nauka zajmująca się problemami ochrony przyrody i jej zasobów, bada przyczyny i skutki przemian w naturalnych lub zmienionych przez człowieka układach przyrodniczych, zachodzących na skutek procesów antropogenicznych. Poszukuje skutecznych sposobów zapobiegania degradacji środowiska, w zakresie środowiska wodnego zajmuje się jego ochroną przed zanieczyszczeniem, eutrofizacją i degradacją wód. W ramach sozologii są opracowywane praktyczne metody działania zmierzające do zapobiegania lub łagodzenia skutków niekorzystnych zmian środowiska.Ścieki – to zużyte ciecze, roztwory, koloidy lub zawiesiny, a także odpadowe ciała stałe odprowadzane za pomocą rurociągów do odbiorników naturalnych jakimi mogą być zbiorniki lub cieki wodne, doły gnilne itp. W postaci ścieków odprowadza się odpadowe substancje przemysłowe oraz odpady żywnościowe i fekalia z miejskich i osiedlowych gospodarstw domowych. Ze względu na dużą szkodliwość biologiczną ścieków, zarówno komunalnych jak i przemysłowych, przed odprowadzeniem do odbiornika powinno się poddawać je oczyszczeniu w oczyszczalniach.
  • chronione grunty orne, łąki i pastwiska, lasy chronione i gospodarcze, zieleń urządzona;
  • złoża surowców mineralnych oraz strefy ochrony ujęć wody;
  • parki narodowe i parki krajobrazowe wraz z otulinami, rezerwaty i pomniki przyrody oraz obszary chronionego krajobrazu;
  • 2. Podatność środowiska na degradację.

    Pomnik przyrody – prawnie chroniony twór przyrody, szczególnie cenny ze względów naukowych, zabytkowych, kulturowych i innych.Pastwisko – rodzaj użytków zielonych porośniętych głównie wieloletnimi trawami, których wegetacja trwa niezależnie od tego, czy są to tereny uprawowe, czy też nieużytki.
  • gatunki szczególnie narażone na degradacje antropogeniczna oraz na infiltrację zanieczyszczeń do wód gruntowych;
  • gatunki narażone na zalanie powodziowe i sztormowe;
  • 3. Degradacją środowiska

  • degradacja powietrza atmosferycznego; w tym emitory gazów i pyłów oraz odorów i hałasów, strefy przekroczenia dopuszczalnych stężeń SO2 i opadu pyłu, strefy podwyższonego promieniowania elektromagnetycznego oraz zasięg potencjalnego skażenia radioaktywnego;
  • degradacja powierzchni terenu, w tym grunty antropogeniczne i antropogeniczne formy terenu zwałowiska i wyrobiska, zasięg pogórniczych osiadań, tereny oraz obszary górnicze, składowiska surowców i paliw, składowiska i wylewiska odpadów i cmentarze;
  • formy degradacji gleb;
  • wyniki i stopnie degradacji lasów;
  • degradacja wód powierzchniowych, w tym zrzuty ścieków, przekroczenia wskaźników zanieczyszczeń wód i klasy ich czystości, strefy zanieczyszczeń wód przybrzeżnych, podpiętrzone wody powierzchniowe, antropogeniczne zaburzenia reżimu cieków oraz utrata więzi hydraulicznej;
  • degradacja wód podziemnych, w tym: obszary o sztucznie podwyższanym lub obniżanym zwierciadle wód podziemnych, leje depresyjne, obszary o zniekształconych wodach podziemnych oraz kierunki przenoszenia zanieczyszczeń w wodach podziemnych;
  • 4. Przeciwdziałanie degradacji środowiska.

    Gleba, pedosfera – biologicznie czynna powierzchniowa (do 2 m miąższości) warstwa skorupy ziemskiej, powstała w procesie glebotwórczym ze skały macierzystej pod wpływem czynników glebotwórczych. Gleba składa się z części mineralnej i organicznej. Częścią gleby są organizmy glebowe.Monitoring – oznacza regularne jakościowe i ilościowe pomiary lub obserwacje zjawiska czy obecności np. substancji, przeprowadzane przez z góry określony czas.
  • urządzenia redukujące zanieczyszczenie, ekrany akustyczne, oczyszczalnie ścieków oraz pasy wiatrochronne.
  • 5. Rekultywacja środowiska

  • kierunki rekultywacji terenów zdegradowanych.
  • 6. Nieużytki antropogeniczne i naturogeniczne.

    Komentarz zawiera:

  • charakterystykę podstawowych komponentów środowiska przyrodniczego i niektóre właściwości
  • rozszerzające dane do poszczególnych poziomów informacyjnych mapy (tekst, tabele)
  • ogólną ocenę stanu środowiska i ocenę jego degradacji.
  • wskazania dotyczące kształtowania i ochrony środowiska.
  • inne istotne informacje i oceny( np. zaleca się zamieszczanie róży wiatrów, występowanie surowców mineralnych, danych dotyczących przedmiotu kontroli, monitoringu oraz informacji adresowych o tych punktach).
  • Mapy cyfrowe/numeryczne[ | edytuj kod]

  • posiadają strukturę warstwową;
  • istnieją możliwości wymiany informacji między różnymi punktami GIS;
  • obiekty graficzne są połączone z bazą danych;
  • wykorzystując mapy numeryczne istnieje możliwość wykonania analizy kartograficznej;
  • mapy numeryczne posiadają taki sam układ współrzędnych i odwzorowanie kartograficzne jak mapy analogowe;
  • na podstawie map numerycznych można przy nakładzie niewielkich środków sporządzić diapozytywy wydawnicze i wydrukować mapy, można także wydrukować numeryczną postać mapy na zwykłej drukarce.
  • Arkusze numerycznej mapy sozologicznej i mapy hydrograficznej można ze sobą łączyć, uzyskując w ten sposób jednolity system informacyjny, np. dla obszaru całej jednostki administracyjnej lub zlewni.

    Hałas – dźwięki zazwyczaj o nadmiernym natężeniu (zbyt głośne) w danym miejscu i czasie, odbierane jako: "bezcelowe, następnie uciążliwe, przykre, dokuczliwe, wreszcie szkodliwe”. Reakcja na hałas w dużym stopniu zdeterminowana jest nastawieniem psychicznym. Na ochronę przed hałasem organizm zużywa ogromne ilości energii. Do hałasu nie można się przyzwyczaić i jeśli nawet nie odbieramy go świadomie, to "zawsze przeżywamy go najgłębiej", a zamiast przyzwyczajenia co najwyżej następuje "adaptacja patologiczna". Przyczyną hałasu mogą być dźwięki zarówno intensywne, jak również wszelkiego rodzaju niepożądane dźwięki wpływające na tło akustyczne, uciążliwe z powodu długotrwałości, jak na przykład stały odgłos pracujących maszyn lub muzyki.Rekultywacja - przywracanie wartości użytkowych i przyrodniczych terenom (przede wszystkim leśnym i rolniczym) zdewastowanym i zdegradowanym przez działalność człowieka.




    Warto wiedzieć że... beta

    Układ współrzędnych – funkcja przypisująca każdemu punktowi danej przestrzeni (w szczególności przestrzeni dwuwymiarowej – płaszczyzny, powierzchni kuli itp.) skończony ciąg (krotkę) liczb rzeczywistych zwanych współrzędnymi punktu.
    Lej depresji - obszar obniżonego statycznego zwierciadła wód gruntowych w stosunku do jego naturalnego poziomu wokół miejsca ich poboru. Przyczyną powstawania leja depresji jest wypompowywanie wody dla celów gospodarczych lub bytowych, a także podczas działalności kopalń odkrywkowych i podziemnych. Efektem tego jest zachwianie stosunków wodnych danego obszaru, przesuszenie gruntów, trudności z zaopatrzeniem w wodę na terenach wiejskich (np. wysychanie studni) itp. W Polsce leje depresji występują na obszarach dużych miast i okręgów przemysłowych, przykładowo w rejonie Gdańska ma on ok. 300 km, w rejonie Lublina ok. 250 km.
    Dwutlenek węgla (nazwa systematyczna: ditlenek węgla; nazwa Stocka: tlenek węgla(IV)), CO2 – nieorganiczny związek chemiczny z grupy tlenków, w którym węgiel występuje na IV stopniu utlenienia.
    Cmentarz – instytucjonalnie ukształtowany wycinek przestrzeni o programowo założonym grzebalnym przeznaczeniu, zorganizowanym zaś wedle pewnych dyrektyw - reguł kulturowych, związanych tak ze zrytualizowaniem form grzebania zmarłych, jak i z istnieniem pewnej tradycji sposobu utrwalania pamięci o nich.
    Środowisko przyrodnicze (środowisko naturalne) – całokształt ożywionych i nieożywionych składników przyrody, ściśle ze sobą powiązanych, otaczających organizmy żywe. W jego ramach można wyróżnić następujące elementy:
    Ochrona środowiska – całokształt działań (także zaniechanie działań) mających na celu właściwe wykorzystanie oraz odnawianie zasobów i składników środowiska naturalnego, zarówno jego składników abiotycznych, jak i żywych (ochrona przyrody). Nauka o ochronie środowiska to sozologia.
    Mikrobiologia – nauka biologiczna zajmująca się zagadnieniami związanymi z mikroorganizmami oraz wirusami, dział biologii.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.025 sek.