• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Mantykora

    Przeczytaj także...
    Nietoperze, rękoskrzydłe (Chiroptera) – rząd ssaków łożyskowych, obejmujący ok. 1100 gatunków, do którego zalicza się 17 rodzin zgrupowanych w dwóch podrzędach:Skorpiony (Scorpiones) - rząd pajęczaków (Arachnida) o wielkości od 13 do nawet ponad 180 mm (skorpion cesarski), zamieszkujących zarówno obszary tropikalne (od lasów deszczowych po tereny pustynne), jak i wysokogórskie tereny okresowo przykrywane śniegiem. Skorpiony charakteryzują się obecnością kolca jadowego na ostatnim segmencie odwłoku.
    Gaius Plinius Secundus zwany Starszym (Maior) (ur. 23 r. n.e. w Comum Novum, dzisiaj Como we Włoszech, zm. 25 sierpnia 79 n.e. w Stabiach, dzisiaj Castellammare di Stabia) – historyk i pisarz rzymski.
    Stalle kanoników w kołobrzeskiej bazylice z wyobrażeniami smoków i mantykor

    Mantykora lub Mantikora – legendarny, mityczny potwór podobny do Sfinksa oraz chimery. Wyobrażana jest jako lew z głową człowieka, skrzydłami smoka lub nietoperza oraz ogonem skorpiona. Według legend ogon mantykory zawierać miał silną truciznę, która zabijała w kilka chwil. Atakowała nim z zasadzki i pożerała zabitych ludzi w całości.

    Sfinks (lub czasem Fiks, gr. Σφίγξ Sphínx lub Φίξ Phíks, łac. Sphinx lub Phix) – mityczne stworzenie, przedstawiane zazwyczaj jako lew z ludzką głową. Wizerunek ten wywodzi się z czasów egipskiego Starego Państwa - tworzonym wówczas rzeźbom starożytni Grecy nadali nazwę, określającą żeńskiego potwora, "dusicielkę", wywodzącą się z greckiej mitologii. Podobne stworzenia pojawiają się także w kulturze południowo-wschodniej Azji. W europejskiej sztuce, sfinks stał się popularnym motywem zdobniczym w renesansie. Później wizerunek tego stworzenia, często bardzo zbliżony do oryginalnej, egipskiej wersji, pojawił się w wielu innych kulturach.Konkatedra Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Kołobrzegu – kościół farny w Kołobrzegu. Świątynia rzymskokatolicka wybudowana w XIV w stylu gotyckim, halowa, pięcionawowa. Od 1972 konkatedra diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej.

    Pochodzenie[]

    Mantykora pochodzi z Persji, gdzie jej nazwa (Martyaxwar) oznaczała „jedzący ludzi” (martya – „człowiek” oraz xwar – „jeść”). Nazwa stworzenia do języka polskiego została zapożyczona z łaciny (mantichora) – z kolei to słowo zostało zapożyczone z greckiego mantikhoras – błędnego tłumaczenia z perskiego. Persowie wymyślili to stworzenie, aby nastraszyć kupców próbujących użyć ich starego szlaku handlowego.

    Age of Mythology – strategiczna gra czasu rzeczywistego wyprodukowana przez Ensemble Studios. Gra została wydana 1 listopada 2002 r. przez Microsoft Game Studios. Polskim dystrybutorem gry był APN Promise, a obecnie możemy ją kupić w serii "Kolekcja Klasyki" firmy Cenega.Chimera (lub Chimajra, gr. Χίμαιρα Chímaira, łac. Chimaera) – w mitologii greckiej ziejący ogniem potwór, dziecko Tyfona i Echidny. Przyjmuje się najczęściej, że miała głowę lwa, ciało kozy i ogon węża. Z powodu jej dziwnej budowy, ukuto przymiotnik chimeryczny, określający coś, co jest wysoce nierzeczywiste, wydumane albo też mające kapryśną naturę.

    Opisy antyczne[]

    Mantykora opisywana była przez Pliniusza Starszego i Arystotelesa jako stworzenie z twarzą i uszami człowieka, szarymi oczami i czerwonym ciałem, ogonem na podobieństwo żądła skorpiona i lwimi łapami; miała rozmiar lwa, trzy rzędy zębów i apetyt na ludzkie mięso.

    Scooby Doo i Brygada Detektywów (ang. Scooby-Doo! Mystery Incorporated) – amerykański serial animowany z serii Scooby Doo, wyprodukowany w studiu Warner Bros, nawiązujący stylem i konstrukcją odcinków do oryginalnego serialu, a także do Co nowego u Scooby’ego? Premierowe odcinki pierwszej serii były emitowane na Cartoon Network od 29 sierpnia do 3 października 2011 roku.Kościół Zmartwychwstania Pańskiego w Drawsku Pomorskim – jeden z dwóch rzymskokatolickich kościołów parafialnych w Drawsku Pomorskim, w województwie zachodniopomorskim. Należy do dekanatu Drawsko Pomorskie diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej.

    Wyobrażenia na ziemiach polskich[]

    Na Pomorzu wyobrażenie mantykor można zobaczyć na stallach kanoników bazyliki katedralnej w Kołobrzegu oraz w strefie kapitelowej portalu północnego kościoła Zmartwychwstania Pańskiego w Drawsku Pomorskim.Mantykora była przedstawiona również w XVII wieku w pracach przyrodoznawcy i pisarza Joannesa Jonstonusa (Jana Jonstona).

    Kroniki Wojen Duszków to seria fantasy dla młodzieży, autorstwa irlandzkiego pisarza Jamesa Herberta Brennana. Pierwsza część cyklu (Wojny Duszków) została w Wielkiej Brytanii opublikowana przez wydawnictwo Bloomsbury Publishing, a w Polsce – Dom Wydawniczy Rebis. Bloomsbury wydało serię także w USA.Spadkobiercy Tytanów (ang. Class of the Titans, 2005-??) – kanadyjski serial animowany dla nastolatków opowiadający o siódemce przyjaciół, posiadających mistyczne moce.
    Mantykora w książce polskiego przyrodnika Jana Jonstona (1678)

    Mantykora w popkulturze[]

    Postać mantykory pojawia się w grach komputerowych, takich jak serie: Age of Wonders, Disciples, Heroes of Might and Magic Age of Mythology i w seriach książek, gier i filmów o Wiedźminie, Harrym Potterze oraz Percy Jacksonie. Stwór pojawia się także w grze Lara Croft: Relic Run jako główny przeciwnik w ruinach babilońskich.Nawiązanie do mitycznej mantykory (ang. manticore) pojawia się także w książkach z cyklu Honor Harrington autorstwa Davida Webera – w uniwersum tym istnieje Gwiezdne Królestwo Manticore wraz należącą do niego jego stołeczną planetą Manticore. Królestwo wykorzystuje również postać mantykory jako swoje godło. Legendarnego potwora możemy spotkać w ostatniej części Wojen Duszków. Postać mantykory można także ujrzeć w serialach: Spadkobiercy tytanów, My Little Pony: Przyjaźń to magia oraz w Scooby Doo i Brygada Detektywów oraz w horrorze Mantykora: Legendarny potwór. Mantykora była również herbem sir Amory'ego Lorcha, jednego z bohaterów Pieśni Lodu i Ognia George’a R.R. Martina. Występuje też w grze Age of Mythology.

    Przez starożytny Iran należy rozumieć nie terytorium tożsame z dzisiejszym Iranem, ale tzw. Wielki Iran, wyodrębniany ze względu na wspólnotę kulturową i historyczną, a w starożytności przede wszystkim językową. W tej epoce obejmował on oprócz dzisiejszego Iranu także Azję Środkową po Syr-Darię, stepy dzisiejszej południowej Rosji i Ukrainy zamieszkane od VIII/VII wieku p.n.e. przez irańskich koczowników oraz zachodni i środkowy Afganistan łącznie z pakistańską częścią Beludżystanu. Należy jednak tutaj zauważyć że mieszkający na terenie Ukrainy Scytowie i Sarmaci znaleźli się już w V wieku p.n.e. pod silnym wpływem kultury greckiej i zaangażowani w sprawy europejskie zaczęli mieć odrębną od reszty Irańczyków historię.Jan Jonston (ur. 3 września 1603 w Szamotułach, zm. 8 czerwca 1675 w Składowicach) – przyrodoznawca, historyk, filozof, pedagog, lekarz, pisarz medyczny i przyrodniczy.

    Przypisy

    1. Jan Jonston (Joannes Jonstonus), A description of the nature of four-footed beasts: with their figures engraven in brass (1678), dostęp: 18.07.2015]
    2. Janina Kochanowska: Perły Pomorza, Oficyna IN PLUS, Szczecin 2011, strona 189 ISBN 978 83 89402 81 3
    3. Jan Jonston (Joannes Jonstonus), A description of the nature of four-footed beasts: with their figures engraven in brass (1678), Page Tab. LII [dostęp: 18.07.2015]
    Age of Wonders – strategiczna gra turowa wyprodukowana przez Triumph Studios, a wydana przez Gathering of Developers w 1999.Kołobrzeg (łac. Colubrega, niem. Kolberg (Colberg)) – miasto i gmina w północno-zachodniej Polsce, w północnej części województwa zachodniopomorskiego, w powiecie kołobrzeskim, położone na Pomorzu Zachodnim, u ujścia rzeki Parsęty, nad Morzem Bałtyckim, przy drodze krajowej nr 11. Czwarty ośrodek miejski województwa (pod względem liczby ludności), uzdrowisko z trzema letnimi kąpieliskami morskimi.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Lew (Panthera leo) – duży, mięsożerny ssak lądowy z rodziny kotowatych, drugi po tygrysie – co do wielkości – wśród czterech ryczących wielkich kotów. Jedyny kot żyjący w zorganizowanych grupach socjalnych, zaliczany do tzw. wielkiej piątki Afryki – pięciu najbardziej niebezpiecznych zwierząt afrykańskich (słoń, nosorożec, bawół, lew i lampart). Samiec lwa, łatwo rozpoznawalny po grzywie, może ważyć 150–250 kg. Największy znany samiec ważył 375 kg, był to lew o imieniu Simba, żył on do 1970 roku w Colchester Zoo. Samice są znacznie mniejsze, ważą 110–160 kg (największe 185 kg) i nie mają grzywy. Samce zajmują się zdobywaniem i obroną terytorium oraz ochroną stada i zapładnianiem samic. Samice polują i opiekują się lwiątkami. Lwy zamieszkiwały niegdyś Afrykę, Azję i Europę, a jeśli uznać lwy amerykańskie za podgatunek Panthera leo – to również Amerykę Północną i Południową. Współcześnie występują tylko w Afryce, gdzie są narażone na wyginięcie i szczątkowo w Indiach, gdzie ich stan liczebny określony został jako krytyczny.
    Arystoteles (gr. Ἀριστοτέλης, Aristotelēs, ur. 384 p.n.e., zm. 7 marca 322 p.n.e.) – filozof, jeden z trzech, obok Sokratesa i Platona najsławniejszych filozofów starożytnej Grecji. Nazywany też Stagirytą (od miejsca urodzenia), lub po prostu Filozofem (w tekstach średniowiecznych i nowożytnych).
    Heroes of Might & Magic (skrótowo HoMM lub Heroes) – seria komputerowych strategicznych gier turowych, osadzona w świecie fantasy. Prekursorami serii były gry King’s Bounty oraz Hammer of the Gods. Pierwsza gra z serii ukazała się w 1995 roku i do tej pory wydano łącznie siedem części, nie licząc dodatków.
    Gra komputerowa (gra wideo, ang. video game) – rodzaj oprogramowania komputerowego przeznaczonego do celów rozrywkowych bądź edukacyjnych (rozrywka interaktywna) i wymagającego od użytkownika (gracza) rozwiązywania zadań logicznych lub zręcznościowych. Gry komputerowe mogą być uruchamiane na komputerach osobistych, specjalnych automatach, konsolach do gry, telewizorach, telefonach komórkowych oraz innych mobilnych urządzeniach, nazywanych łącznie platformami sprzętowymi. Zadania stawiane przed graczem w grach komputerowych różnią się w zależności od gatunku i mogą polegać na przykład na rozwiązaniu zadania logicznego, eliminacji wirtualnych przeciwników czy też rywalizacji ze sztuczną inteligencją bądź innymi graczami (gra wieloosobowa); interaktywna rozrywka w celach zawodowych nosi nazwę sportu elektronicznego.
    Disciples – seria strategicznych gier turowych w konwencji dark fantasy wydanych przez firmę Strategy First. Gra toczy się w magicznym świecie Nevendaaru, który powoli pochłania wojna między występującymi tam rasami. Seria wyróżnia się oryginalnym podejściem co do sposobu prowadzenia bitew - jednostki nie poruszają się po polu walki.
    Smok – fikcyjne stworzenie, najczęściej rodzaj olbrzymiego, latającego gada. Występuje w licznych mitach i legendach oraz w literaturze, filmach i grach. Według wielu mitów smoki obdarzone były dużą inteligencją, potrafiły posługiwać się magią, znały ludzką mowę, a także ziały ogniem. Poza tym posiadały lub strzegły rozmaitych skarbów.
    Drawsko Pomorskie (niem. Dramburg) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w województwie zachodniopomorskim, siedziba powiatu drawskiego oraz gminy miejsko-wiejskiej Drawsko Pomorskie. Od roku 1946 na południe od miasta znajduje się Poligon Drawski, jeden z największych poligonów w Polsce.

    Reklama