• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Maniraptory

    Przeczytaj także...
    Drzewo filogenetyczne lub drzewo rodowe – graf acykliczny przedstawiający ewolucyjne zależności pomiędzy sekwencjami lub gatunkami wszystkich organizmów żywych, podobnie jak pokrewieństwo w rodzie ludzkim obrazuje drzewo genealogiczne.Archeopteryksokształtne, Archaeopterygiformes- rząd bardzo wczesnych ptaków żyjących w jurze i prawdopodobnie w kredzie. Obejmuje on jednego z najbardziej znanych spośród wymarłych i najwcześniejszego znanego ptaka, archeopteryksa.
    Terizinozaur (Therizinosaurus) – dinozaur z grupy celurozaurów, z nadrodziny terizinozauroidów. Był największym i jednym z najpóźniejszych przedstawicieli terizinozauroidów.

    Maniraptory (Maniraptora) – grupa teropodów, do której należą m.in.: deinonychozaury, owiraptorozaury, terizinozaury i ptaki.

    Nazwa[ | edytuj kod]

    Przedrostek „mani” przed określeniem „raptor” oznaczającym drapieżcę odnosi się do „rąk”, czyli przednich kończyn tych zwierząt. Kończyny te były bardzo dobrze rozwinięte i przydatne podczas polowania.

    Owiraptory to rodzina teropodów, do której należą m.in.: ingenia, konchoraptor, owiraptor i odkryty w 2007 gigantyczny gigantoraptor.Ornitomimozaury (Ornithomimosauria) – grupa strusiopodobnych teropodów, do której należały m.in.: archeornitomim, gallimim, strutiomim i dromicejomim.

    Wielkość[ | edytuj kod]

    Większość gatunków niedużej lub średniej wielkości – od Tsaagan (1 m) do Therizinosaurus (10 m).

    Pożywienie[ | edytuj kod]

    Zazwyczaj mięso.

    Występowanie[ | edytuj kod]

    Pojawiły się w jurze, pospolite także w kredzie. Przypuszczalnie z tej grupy wyewoluowały ptaki, panujące w powietrzu do dziś.

    Klasyfikacja[ | edytuj kod]

  • dinozaury (Dinosauria)
  • gadziomiedniczne (Saurischia)
  • teropody (Theropoda)
  • tetanury (Tetanurae)
  • celurozaury (Coelurosauria)
  • maniraptorokształtne (Maniraptoriformes)
  • maniraptory (Maniraptora)
  • terizinozauroidy
  • rodzina terizinozaury
  • Pennaraptora
  • owiraptorozaury
  • rodzina awimimy (Avimimidae)
  • rodzina kaudipteryksy (Caudipteridae)
  • rodzina cenagnaty (Caenagnathidae)
  • rodzina owiraptory (Oviraptoridae)
  • Paraves
  • rodzina dromeozaury
  • rodzina troodony
  • rodzina Scansoriopterygidae
  • ptaki (Aves)
  • archeopteryksokształtne (Archaeopterygiformes)
  • rodzina archeopteryksy (Archaeopterygidae)
  • Maniraptory często określa się jako zbiór gatunków dinozaurów bliżej spokrewnionych z ptakami niż z ornitomimozaurami.

    Owiraptorozaury (łac. – „jaszczury złodzieje jaj”) – grupa teropodów, obejmująca takie dinozaury jak m.in. Oviraptor i Gigantoraptor. Podzielona jest ona na kilka rodzin. Owiraptorozaury są blisko spokrewnione z ptakami, a niektórzy badacze (np. Osmólska i inni, 2004) uważają je za wtórnie nielotne ptaki. Należą do większej grupy Oviraptoriformes, zdefiniowanej przez Paula Sereno jako obejmującej dinozaury bliżej spokrewnione z owiraptorem niż z wróblem.Ptaki (Aves) – gromada stałocieplnych zwierząt z podtypu kręgowców. Jest najbardziej zróżnicowaną spośród gromad kręgowców lądowych – istnieje około 10 tys. gatunków ptaków, które zamieszkują ekosystemy na całym świecie. Ich wielkość waha się od 5 cm u koliberka hawańskiego do 2,7 m u strusia.

    | edytuj kod]

    Za Norell i in. (2006); nazwy kladów oparte na definicjach podanych przez: Sereno (2005).


    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Norell, M.A., Clark, J.M., Turner, A.H., Makovicky, P.J., Barsbold, R., and Rowe, T. (2006). „A new dromaeosaurid theropod from Ukhaa Tolgod (Omnogov, Mongolia).” American Museum Novitates, 3545: 1-51. Artykuł dostępny w formacie PDF: http://digitallibrary.amnh.org/handle/2246/5823
    2. Sereno, P. C. 2005. Stem Archosauria–TaxonSearch [version 1.0, 2005 November 7].
    Powietrze (łac. aër) – mieszanina gazów i aerozoli składająca się na atmosferę ziemską. Pojęcie jest stosowane przede wszystkim w odniesieniu do tej części powłoki gazowej, której chemiczny skład jest wyrównany wskutek cyrkulacji gazów w troposferze (zob. homosfera, warstwa o grubości do 100 km), bywa jednak odnoszone również do wszystkich sfer ziemskiej atmosfery, o różnym składzie chemicznym i właściwościach fizycznych.Archeopteryksy (Archaeopterygidae) – rodzina wymarłych ptaków z rzędu archeopteryksokształtnych (Archaeopterygiformes), obejmująca najbardziej znanego z prehistorycznych ptaków i jednego z pierwszych ptaków w ogóle – archeopteryksa. Obejmuje ona rodzaje przypominające jeszcze gady, bliższe archeopteryksowi niż ptakom współczesnym z grupy Neornithes, nie należące już do dinozaurów. Rodzina ta obejmuje stadia pośrednie między dwiema gromadami zwierząt – gadami i ptakami.




    Warto wiedzieć że... beta

    Ewolucja (łac. evolutio – rozwinięcie, rozwój) – ciągły proces, polegający na stopniowych zmianach cech gatunkowych kolejnych pokoleń wskutek eliminacji przez dobór naturalny lub sztuczny części osobników (genotypów) z bieżącej populacji. Wraz z nowymi mutacjami wpływa to w sposób ciągły na bieżącą pulę genową populacji, a przez to w każdym momencie kształtuje jej przeciętny fenotyp. Zależnie od siły doboru oraz szybkości wymiany pokoleń, po krótszym lub dłuższym czasie, w stosunku do stanu populacji wyjściowej powstają tak duże różnice, że można mówić o odrębnych gatunkach.
    Skansoriopteryksy (Scansoriopterygidae) – rodzina teropodów, obejmująca dinozaury być może najbliżej spokrewnione z ptakami. Niewątpliwie są przedstawicielami grupy celurozaurów, a w jej obrębie taksonu maniraptorów, lecz ich pozycja systematyczna w ramach tego taksonu pozostaje przedmiotem sporów. Z analizy kladystycznej Sentera (2007) wynika, że Scansoriopterygidae były bazalnymi przedstawicielami kladu Avialae i taksonem siostrzanym do ptaków.
    Celurozaury (Coelurosauria) – grupa teropodów definiowana filogenetycznie jako wszystkie te gatunki, które są bliższe ptakom niż karnozaurom. Należą do niej między innymi tyranozauroidy, dromeozaury, ornitomimozaury i ptaki. Dzisiaj występuje tylko jedna grupa celurozaurów – ptaki.
    Kreda – ostatni okres ery mezozoicznej, trwający około 80 milionów lat (od 145,0 ± 0,8 do 66,0 mln lat temu). Kreda dzieli się na dwie epoki: wczesną kredę i późną kredę. W sensie chronostratygraficznym kreda to system, który dzieli się na dwa oddziały: kredę dolną i kredę górną.
    Dinozaury (Dinosauria – z stgr. δεινός deinos – straszny, potężny + σαῦρος sauros – jaszczur) – grupa archozaurów (gadów naczelnych), które zdominowały ziemskie ekosystemy na ponad 160 mln lat, pojawiając się w środkowym triasie. Pod koniec okresu kredy, około 65,5 mln lat temu, katastrofalne wymieranie skończyło ich dominację na lądzie na wszystkich kontynentach. Jedna grupa dinozaurów przeżyła do dnia dzisiejszego: większość taksonomów uważa, że współczesne ptaki są dinozaurami z grupy teropodów. Dinosauria obejmuje dwa rzędy: Saurischia (gadziomiedniczne) oraz Ornithischia (ptasiomiedniczne).
    Jura – drugi okres ery mezozoicznej. Trwała od 201 do 145 milionów lat temu. Nazwa pochodzi od gór Jura leżących we Francji i Szwajcarii. Wprowadził ją Alexander von Humboldt w 1823 r.
    Drapieżnictwo – sposób odżywiania się organizmów, polegający na wykorzystaniu jako pokarm ciała innego zwierzęcia i w odróżnieniu od pasożytnictwa prowadzący do śmierci ofiary. Jest jedną z form oddziaływań antagonistycznych, korzystną dla drapieżnika, a niekorzystną dla ofiary; może mieć charakter międzygatunkowy lub wewnątrzgatunkowy (kanibalizm).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.014 sek.