• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Manifest Karola I „Do Moich wiernych Austriackich ludów”

    Przeczytaj także...
    Praga (czes. i słow. Praha, niem. Prag) – stolica i największe miasto Czech, położone w środkowej części kraju, nad Wełtawą. Jest miastem wydzielonym na prawach kraju, będąc jednocześnie stolicą kraju środkowoczeskiego.Zachodnioukraińska Republika Ludowa ("ZURL", ukr. Західно Українська Народна Республіка) – jedno z dwóch państw ukraińskich powstałych w wyniku I wojny światowej.
    Serbia, Republika Serbii (serb. Република Србија/ Republika Srbija – państwo w południowej Europie, powstałe 5 czerwca 2006 roku po rozpadzie federacji Serbii i Czarnogóry. Stolicą jest Belgrad. Serbia graniczy z Węgrami na północy, Rumunią i Bułgarią na wschodzie, Macedonią i Albanią na południu oraz z Czarnogórą, Chorwacją i Bośnią i Hercegowiną na zachodzie. De facto na południu Serbia graniczy z Kosowem, którego jednostronnie ogłoszoną niepodległość uznała część państw świata. Od 29 lutego 2012 r. kraj ten posiada status oficjalnego kandydata do Unii Europejskiej, a w czerwcu 2013 UE wyraziła zgodę na rozpoczęcie rozmów akcesyjnych w styczniu 2014.
    Cesarz i król Karol I
    Mapa narodowości Austro-Węgier:

         Niemcy

         Węgrzy

         Czesi

         Słowacy

         Polacy

         Ukraińcy

         Słoweńcy

    Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa małopolskiego, drugie w kraju pod względem liczby mieszkańców i pod względem powierzchni.Republika Niemieckiej Austrii (niem. Republik Deutschösterreich, Deutsch-Österreich) – krótkotrwałe państwo na terenie obecnej Austrii oraz częściowo Włoch, Czech, Słowenii i terenu dzisiejszej Polski, które istniało od 11 listopada 1918 roku do 21 października 1919 roku.

         Chorwaci i Serbowie

         Rumuni

         Włosi

    Manifest Karola I „Do Moich wiernych Austriackich ludów” – deklaracja, skierowana 16 października 1918 przez cesarza Austrii Karola I, do narodów Austrii, zapowiadający przekształcenie jej w państwo związkowe złożone z autonomicznych „organizmów państwowych” narodowości. Przebudowa monarchii w kierunku federacji państw narodowych miała uwzględniać aspiracje Niemców austriackich, Czechów, Słoweńców, Chorwatów, Rumunów i Ukraińców. Jeśli chodziło o Polaków to manifest „nie przesądzał” zjednoczenia polskich obszarów Austro-Węgier z niepodległym polskim państwem. Odrębny status miał uzyskać Triest.

    Ukraińska Rada Narodowa (UNR) – oficjalnie powstała 19 października 1918 we Lwowie (działała jednak wcześniej) z zamiarem wprowadzenia w życie prawa samostanowienia Ukraińców zamieszkujących terytorium Austro-Węgier.Karol I Habsburg-Lotaryński (Karl Franz Josef Ludwig Hubert Georg Maria von Habsburg-Lothringen) (ur. 17 sierpnia 1887 w Persenbeug, zm. 1 kwietnia 1922 w Funchal na Maderze) – ostatni władca Cesarsko-Królewskich Austro-Węgier (jako król Węgier – Karol IV, jako król Czech – Karol III), pochodził z dynastii Habsbursko-Lotaryńskiej. Błogosławiony Kościoła katolickiego.

    Była to próba ratowania Austrii, która jednak nie zahamowała rozpadu tego państwa, albowiem:

  • 19 października 1918 powstały Ukraińska Rada Narodowa oraz Rada Narodowa Księstwa Cieszyńskiego
  • 28 października 1918 w Pradze proklamowano istnienie niepodległej Czechosłowacji
  • 28 października również zamieszkane przez Słowian południowych komitaty Królestwa Chorwacji wraz z ziemiami Styrii i Krainy powołały nowe Państwo Słoweńców, Chorwatów i Serbów by następnie zjednoczyć się z Serbią w Królestwo Serbów, Chorwatów i Słoweńców, późniejszą Jugosławię
  • 31 października Polska Komisja Likwidacyjna objęła władzę w Krakowie i zachodniej Galicji
  • 1 listopada proklamowana została Zachodnioukraińska Republika Ludowa
  • 12 listopada Niemcy austriaccy proklamowali własne państwo - Republikę Niemieckiej Austrii.

  • Królestwo Serbów, Chorwatów i Słoweńców (skr. „Królestwo SHS”; serb.-chorw. Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca, Краљевина Срба, Хрвата и Словенаца) – państwo europejskie powstałe 1 grudnia 1918 po zakończeniu I wojny światowej i po rozpadzie Austro-Węgier. W obiegu nieoficjalnym nazywane „Jugosławią” – krajem południowych Słowian. W 1929 formalnie przemianowane na Jugosławię.Czechosłowacja (czes. Československo, słow. Česko-Slovensko lub Československo) – państwo w Europie Środkowej istniejące w latach 1918-1938 i 1945-1992. 1 stycznia 1993 w miejscu Czechosłowacji powstały dwa nowe państwa – Czechy i Słowacja. Kraj graniczył z Niemcami (1949-90: NRD i RFN), Polską, ZSRR (1991: Ukrainą), Rumunią (do 1939), Węgrami i Austrią. Stolicą Czechosłowacji była Praga.

    Zobacz też[]

  • Federalizm
  • Trializm
  • Przypisy

    1. Np. Gazeta Lwowska nr 238/1918, Wiener Zeitung nr 240 z 17 października 1918 r.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Rada Narodowa Księstwa Cieszyńskiego – reprezentacja ludności polskiej Śląska Cieszyńskiego i rząd tymczasowy w latach 1918–1920.
    Państwo Słoweńców, Chorwatów i Serbów (słń. Država Slovencev, Hrvatov in Srbov; chrw. Država Slovenaca, Hrvata i Srba; serb. cyryl. Држава Словенаца, Хрвата и Срба, serb. łac. Država Slovenaca, Hrvata i Srba) – krótkotrwały organizm państwowy utworzony w południowych partiach Austro-Węgier tuż przed zakończeniem I wojny światowej na terenach zamieszkanych przez Chorwatów, Serbów i Słoweńców. Serbowie, do których odnosi się nazwa kraju, to mieszkańcy Bośni, Slawonii i Dalmacji, nie zaś mieszkańcy Serbii, Czarnogóry i Wojwodiny.
    Triest (wł. Trieste, słow. i chorw. Trst, niem.Triest) – portowe miasto w północno-wschodnich Włoszech, nad Morzem Adriatyckim. Jest stolicą regionu autonomicznego Friuli-Wenecja Julijska i prowincji Triest. Według danych na rok 2007 gminę zamieszkuje 208 614 osób, 2469,1 os./km².
    31 października jest 304. (w latach przestępnych 305.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 61 dni.
    Kraina - region, umownie wydzielony obszar, względnie jednorodny, odróżniający się od terenów sąsiednich cechami geograficznymi bądź historycznymi.
    28 października jest 301. (w latach przestępnych 302.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 64 dni.
    Jugosławia – nazwa państwa narodów południowosłowiańskich (słowo jug w większości języków owych narodów oznacza "południe"), używana do 1918 r. jako koncepcja polityczna, od 1918 dla Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców, następnie od 1929 r. już oficjalne dla Królestwa Jugosławii, od 1943 r. Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii, a po jej rozpadzie (w latach 1991-1992) dla Federalnej Republiki Jugosławii będącej federacją Serbii i Czarnogóry – do 2003.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.025 sek.