• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Mandorla

    Przeczytaj także...
    Pantokrator (Wszechwładca, Pan wszystkiego, gr. Παντοκρατωρ) – w ikonografii przedstawienie Jezusa Chrystusa jako władcy i sędziego Wszechświata.Zbawiciel w siłach (Zbawiciel w majestacie, Zbawiciel tronujący między mocami) (gr. Kyrios ton dynameon; ros. Спас в силах) – ikonograficzne przedstawienie Chrystusa Pantokratora, który zasiada w centrum ikony na tronie na tle trzech mandorli w formie czerwonego rombu, ciemnobłękitnego owalu i na dole czerwonego kwadratu. Podstawą ikony stały się prorocze wizje Ezechiela i Apokalipsa św. Jana.
    Monofizytyzm, eutychianizm – doktryna teologiczna, według której Chrystus ma naturę ludzką i boską, jednak nie istnieje w dwóch naturach. Natura boska Chrystusa wchłonęła jego naturę ludzką. Doktryna została ogłoszona przez archimandrytę konstantynopolitańskiego Eutychesa i poparta przez duchownych aleksandryjskich w pierwszej połowie V wieku. Eutyches, głosząc swoje poglądy na naturę Chrystusa, dążył do obalenia nestorianizmu, który został potępiony na soborze efeskim w 431 roku.

    Mandorla (z wł. migdał) − w malarstwie i płaskorzeźbie owalna, bardziej archaiczna niż tarcza słoneczna aureola, otaczająca postać Jezusa, ale czasem także postać Marii.

    Symbolizuje i podkreśla boską naturę przedstawianej postaci. Najczęściej mandorle występują przy przedstawieniach Transfiguracji i Zbawiciela w siłach. Mandorla jest jednym z najstarszych motywów w sztuce sakralnej, najprawdopodobniej powstała w Egipcie, gdzie dominowali monofizyci. Na początku przyjmowała ona kształt migdału (od którego wzięła nazwę) i miała kolor biały (symbolizujący czystość i boskość) lub biało-niebieski (niebieski symbolizuje boską tajemnicę, ale także niebo). Potem zaczęła przyjmować różne kształty (np. rombu) i kolory (np. czerwony) oraz zaczęto malować kilka mandorli naraz, symbolizujących różne aspekty boskości postaci.

    Malarstwo – obok rzeźby i grafiki jedna z gałęzi sztuk plastycznych. Posługuje się środkami plastycznego wyrazu, np. barwną plamą i linią, umieszczonymi na płótnie lub innym podłożu (papier, deska, mur), a dzieła zwykle są dwuwymiarowe lub dwuwymiarowe z elementami przestrzennymi. Twórczość malarska podlega zasadom właściwym dla danego okresu. Poszukiwanie odmiennych form wyrazu przyczynia się jednak do kształtowania nowych oryginalnych kierunków i niezwykłej różnorodności dzieł malarskich.Vesica piscis (łac., dosł. "rybi pęcherz") – krzywa o migdałowatym kształcie, zamknięta na płaszczyźnie, symetryczna względem swojego środka, powstała w geometrii euklidesowej przez przecięcie się dwóch okręgów o równych promieniach w taki sposób, że środek jednego okręgu leży na okręgu drugim.

    Catherine Blackledge w swojej książce "Wagina. Sekretna historia kobiecej siły" wiąże mandorlę z pradawnym kultem waginy, uznając ją za symbol kobiecych narządów płciowych . .mw-parser-output div.cytat{display:table;padding:0}.mw-parser-output div.cytat.box{margin-top:0.5em;margin-bottom:0.8em;border:1px solid #aaa;background:#f9f9f9}.mw-parser-output div.cytat>blockquote{margin:0;padding:0.5em 1.5em}.mw-parser-output div.cytat-zrodlo{text-align:right;padding:0 1em 0.5em 1.5em}.mw-parser-output div.cytat-zrodlo::before{content:"— "}.mw-parser-output div.cytat.cudzysłów>blockquote{display:table}.mw-parser-output div.cytat.klasyczny::before{float:left;content:"";background-image:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b9/Quote-alpha.png/20px-Quote-alpha.png");background-repeat:no-repeat;background-position:top right;width:2em;height:2em;margin:0.5em 0.5em 0.5em 0.5em}.mw-parser-output div.cytat.klasyczny>blockquote{border:1px solid #ccc;background:white;color:#333;padding-left:3em}.mw-parser-output div.cytat.cudzysłów>blockquote::before{display:table-cell;color:rgb(178,183,242);font:bold 40px"Times New Roman",serif;vertical-align:bottom;content:"„";padding-right:0.1em}.mw-parser-output div.cytat.cudzysłów>blockquote::after{display:table-cell;color:rgb(178,183,242);font:bold 40px"Times New Roman",serif;vertical-align:top;content:"”";padding-left:0.1em}.mw-parser-output div.cytat.środek{margin:0 auto}.mw-parser-output div.cytat.prawy{float:right;clear:right;margin-left:1.4em}.mw-parser-output div.cytat.lewy{float:left;clear:left;margin-right:1.4em}.mw-parser-output div.cytat.prawy:not([style]),.mw-parser-output div.cytat.lewy:not([style]){max-width:25em}

    Choć chrześcijański świat zachodni stanowił dla sromu i powiązanej z nim symboliki środowisko wrogie, niektóre waginalne symbole religijne przetrwały do dziś. Do typowych tego rodzaju motywów europejskich dzieł sztuki i architektury należy mandorla - aureola w kształcie migdała, otaczająca postacie świętych. Skojarzenie migdałów z żeńskimi narządami płciowymi wynika przede wszystkim z podobieństwa kształtu. Według mitologii frygijskiej migdały pochodzą z waginy bogini przyrody i matki wszechrzeczy Kybele, której oddawano cześć w okresie od 6000 p. n. e. do IV wieku n. e. Być może dlatego w czasach rzymskich migdały uznawano za symbol płodności i obsypywano nimi państwa młodych.

    Fresk (z wł. fresco - świeży) – technika malarstwa ściennego polegająca na malowaniu na mokrym tynku farbami odpornymi na alkaliczne działanie zawartego w zaprawie wapna. Inne nazwy to al fresco i buon fresco.Relief (płaskorzeźba) – kompozycja rzeźbiarska wykonana na płycie kamiennej, metalowej lub drewnianej z pozostawieniem na niej tła. Dzieło uzyskuje się poprzez rzeźbienie, kucie lub odlewanie. Pomimo że płaskorzeźby powstawały jako dekoracja architektoniczna, to często stanowią odrębne, pełnowartościowe dzieło sztuki.

    Mandorla pojawia się również w przedstawieniach Buddhy.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • vesica piscis
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Słownik terminologiczny sztuk pięknych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007, s. 27. ISBN 83-01-12365-6.
    2. Catherine Blackledge, Wagina. Sekretna historia kobiecej siły, wyd. drugie, Warszawa: Prószyński i S-ka, 2019, s. 81-82, ISBN 978-83-8169-049-2.
    3. Muzeum Narodowe w Krakowie - zbiory cyfrowe, zbiory.mnk.pl [dostęp 2020-05-11].
    4. Korean Buddhist sculpture, Wikipedia, 19 lutego 2020 [dostęp 2020-05-11] (ang.).wiki?

    Galeria[ | edytuj kod]

  • Symbole vulvy

    Przemienienie Pańskie, Transfiguracja – wydarzenie z życia Jezusa, opisane w Biblii przez trzech ewangelistów synoptycznych. Obchodzone w liturgii chrześcijańskiej jako ważne święto.Bazylika św. Franciszka w Asyżu – XIII-wieczny kościół poświęcony św. Franciszkowi z Asyżu, znajdujący się w umbryjskim mieście Asyż.
  • Jean Dodal Tarot trump 21.jpg
  • KENT-B1D054. Plate brooch of mandorla form. Back view. (FindID 402121).jpg
  • A bronze standing statue of Buddha with a mandorla.jpg
  • Resurrection-of-christ-3929-mid.jpg
  • Cincinnati Art Museum - Seated Buddha.jpg
  • Palaeography (Quaritch) plate21.jpg
  • Seal Matrix of Stone Priory.jpg
  • Apocalypse - BL Add MS 35166 f005v.jpg
  • Gruppo fortunum, anelli con castone a mandorla con atleta con lo strigile e scena di ratto, 400-350 ac. ca., dalla tomba delle oreficerie.jpg
  • Mandorla1.jpg
  • Tempietto longobardo, affreschi del xiv secolo, cristo nella mandorla.jpg
  • Scuola giottesca, trinità entro mandorla, xiv secolo.jpg
  • F08.St-Martin de Vic.0148.JPG
  • Maestro di Offida, Cristo in mandorla tra S. Giovanni Battista e la Madonna della Misericordia, seconda metà sec. XIV.jpg
  • Porta della mandorla 09.6 mandorla.jpg
  • Chartres - portail royal, tympan central.jpg
  • Como - San Fedele - Madonna in Mandorla.jpg
  • F08.Thuret, Mandorla.jpg
  • Meister des Hildegardis-Codex 001.jpg
  • Monstrans in een mandorla, RP-P-1904-2254.jpg
  • Sacra Conversazione; the Virgin in a mandorla worshipped by Wellcome V0034506.jpg
  • Bochum-Gerthe Christuskirche Christus in der Mandorla.jpg
  • Codex Bruchsal 1 01v cropped.jpg
  • English - Holy Trinity in Mandorla Surrounded by Symbols of the Evangelists - Walters 27307.jpg
  • Church of Panagia Kanakaria, apse conch, mosaics, Lythragkomi, Cyprus - Virgin Mary and Christ Child in mandorla, with archangels - MSBZ004 BF T LPK 01 - Dumbarton Oaks.jpg
  • Weingarten Basilika Hörende Muttergottes im Rosenkranz.jpg
  • Gotland-Bunge kyrka Almosenbüchse 03.jpg
  • Maestro lombardo, redentore in mandorla e cristo tra gli apostoli, dal 1233, 02.JPG
  • Vézelay Nef Chapiteau 220608 O8.jpg
  • Romb (rzadziej ukośnik) – w geometrii czworokąt (wypukły) o bokach równej długości; każdy romb jest równoległobokiem, zaś szczególnym jego przypadkiem (o wszystkich kątach prostych) jest kwadrat.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.028 sek.