Maksymilian Rose

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Maksymilian Rose (ur. 19 maja 1883 w Przemyślu, zm. 30 listopada 1937 w Wilnie) – polski lekarz neurolog, neuroanatom i psychiatra, profesor neurologii i psychiatrii na Uniwersytecie Stefana Batorego w Wilnie. Autor licznych prac z dziedziny cytoarchitektoniki kory mózgowej.

Międzymózgowie (diencephalon) – część mózgowia kręgowców zawierająca trzecią komorę mózgu. Po obu stronach zlokalizowane jest wzgórze (thalamus) podzielone na wiele jąder. Do tylnej powierzchni wzgórza przywierają ciała kolankowate (corpora geniculata) zawzgórza (metathalamus). Sklepienie trzeciej komory (nadwzgórze epithalamus) różnicuje się na narządy szyszynkowe: szyszynkę, narząd przyszyszynkowy, czołowy i ciemieniowy. Dno trzeciej komory (podwzgórze hypothalamus) składa się z części wzrokowej (przysadka (hypophysis), lejek (infundibulum), pasma wzrokowe (tractus optici) i ich skrzyżowanie (chiasma opticum)) i sutkowatej. Międzymózgowie położone jest między spoidłem mózgu przednim (commissura cerebri anterior) i tylnym (c. c. posterior).Adam Opalski (ur. 26 listopada 1897 w Olkuszu, zm. 3 listopada 1963 w Warszawie) – polski lekarz neurolog. Jego nazwisko wiązane jest do dziś z opisanymi przez niego w przebiegu choroby Wilsona tzw. komórkami Opalskiego.

Życiorys[ | edytuj kod]

Grób Maksymiliana Rose na Nowym Cmentarzu Żydowskim w Krakowie
Schematyczne przedstawienie bocznej powierzchni kresomózgowia człowieka według Rosego
Tablica prezentująca znanych absolwentów Gimnazjum im. M. Wadowity

Urodził się w 1883 roku w Przemyślu, w ubogiej żydowskiej rodzinie, jako syn Eliasza Rosego i Lei z domu Israelowicz. Początkowo uczył się w gimnazjum w rodzinnym mieście. W czerwcu 1902 zdał z odznaczeniem egzamin dojrzałości w C. K. Gimnazjum w Wadowicach (w jego klasie byli Albin Jura, Urban Przyprawa). Podczas nauki gimnazjalnej należał do kółka socjalistycznego razem z Ignacym Schipperem i Karolem Sobelsohnem. Następnie podjął studia medyczne na Uniwersytecie Jagiellońskim. Jego przyjacielem z lat studenckich był Adam Rydel; kolegami uniwersyteckimi byli też Kornel Michejda i Stefan Jaracz. W 1908 roku został doktorem wszechnauk medycznych cum eximia laude.

Rafał Radziwiłłowicz (ur. 20 grudnia 1860 w Petersburgu, zm. 28 października 1929 w Wilnie) – polski lekarz psychiatra, działacz społeczny, jeden z wielkich mistrzów masonerii polskiej.Max Bielschowsky (ur. 19 lutego 1869 we Wrocławiu, zm. 15 sierpnia 1940 w Londynie) – niemiecki lekarz neurolog i neuropatolog.

W kolejnych latach studiował w zagranicznych klinikach w Niemczech i w Szwajcarii. W latach 1910–1911 uczył się u Theodora Ziehena i Hermanna Oppenheima w berlińskich klinikach psychiatrycznych, odbył też kurs neuroanatomii u Louisa Jacobsohna-Laska. W latach 1911–1912 był asystentem w kantonalnym Zakładzie dla Umysłowo Chorych w Rheinau koło Zurychu, w latach 1912–1913 uczył się u Korbiniana Brodmanna w Tybindze (w klinice Roberta Gauppa), i wtedy zaczął zajmować się cytoarchitektoniką kory mózgowej, co stanowiło od tej pory główny temat jego pracy naukowej. Od 1912 pracował w pracowni neurologicznej Zakładu Anatomii Opisowej UJ u Kazimierza Kostaneckiego i Adama Bochenka. W latach I wojny służył w wojsku, na krótko przerywając działalność naukową. Najpierw (1914–1915) był lekarzem batalionowym w Legionach Polskich, potem (1915–1918) kierował oddziałem neurologiczno-psychiatrycznym szpitali garnizonowych w Przemyślu i Krakowie, ostatecznie został kierownikiem Oddziału Chorób Nerwowych i Umysłowych Szpitala Garnizonowego w Przemyślu w stopniu majora (od 1918 do 1921).

Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.Otfrid Foerster (ur. 9 listopada 1873 we Wrocławiu, zm. 15 czerwca 1941 we Wrocławiu) – niemiecki lekarz neurolog, profesor Uniwersytetu Wrocławskiego.

Od 1918 do 1919 jako major Wojska Polskiego kierował Oddziałem Neurologicznym Szpitala Garnizonowego w Krakowie. Od 1919 do 1925 ponownie w Zakładzie Anatomii Opisowej UJ, prowadził też praktykę lekarską.

W 1925 zaoferowano mu stanowisko kierownika oddziału w Instytucie Cesarza Wilhelma w Berlinie u prof. Oskara Vogta, które przyjął. W 1926 roku przyznano mu ponownie tytuł doktora medycyny i powierzono stanowisko pracownika naukowego. Zaproszono go też do komitetu redakcyjnego czasopisma Journal für Psychologie und Neurologie, od 1927 do 1929 był jego redaktorem.

Polska Partia Socjalno-Demokratyczna Galicji i Śląska Cieszyńskiego, do 1897 Galicyjska Partia Socjaldemokratyczna, zwana też Socjaldemokratyczną Partią Galicji – legalna partia socjalistyczna, utworzona w 1892 we Lwowie. Formalnie stanowiła krajową organizację Socjaldemokratycznej Partii Austrii, choć w rzeczywistości powiązania z nią były luźne. W 1919 połączyła się z partiami innych zaborów w jednolitą Polską Partię Socjalistyczną.Oswald Conrad Edouard Bumke (ur. 25 września 1877 w Słupsku, zm. 5 stycznia 1950 w Monachium) – niemiecki psychiatra i neurolog.

Od 1928 w Warszawie, w czerwcu został docentem neurologii Uniwersytetu Warszawskiego (veniam legendi uzyskał na podstawie pracy O cytoarchitektonice przedmóżdża żółwia). W 1929 i 1930 przez krótki czas pracował w Szpitalu Psychiatrycznym w Tworkach. Od 1931 profesor nadzwyczajny Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie i, po śmierci Rafała Radziwiłłowicza, kierownik Katedry Psychiatrii (po 1933 – Kliniki Chorób Nerwowych i Umysłowych). Był jednym z założycieli i pierwszym dyrektorem Polskiego Instytutu Badań Mózgu w Warszawie. W Kojranach pod Wilnem zorganizował zakład dla chorych umysłowo. Członek korespondent Polskiej Akademii Umiejętności od 1929. Kurator Stowarzyszenia Medyków Studentów Żydów USB.

30 listopada jest 334. (w latach przestępnych 335.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 31 dni. Psychiatria – jedna z podstawowych specjalizacji medycznych zajmująca się badaniem, zapobieganiem i leczeniem zaburzeń i chorób psychicznych. Bada ich uwarunkowania biologiczne, psychologiczne, rodzinno-genetyczne, społeczne, konstytucjonalne – sposoby powstawania i skutecznego zapobiegania.

Należał do Polskiej Partii Socjalno-Demokratycznej Galicji i Śląska Cieszyńskiego.

Ranem 30 listopada 1937 mimo bólu zamostkowego poszedł prowadzić zajęcia, jednak poczuł się gorzej i poprosił asystenta o zastępstwo. Wrócił do swojej pracowni i położył się. Wezwany prof. Aleksander Januszkiewicz stwierdził zgon Rosego, który zmarł o godz. 14:15

Uroczystości żałobne odbyły się na dziedzińcu uniwersyteckim. Profesor Rose został pochowany 31 października na nowym cmentarzu żydowskim przy ulicy Miodowej w Krakowie; trumna została złożona w rodzinnym grobowcu. W następnych miesiącach ukazały się wspomnienia pośmiertne, autorstwa Kazimierza Pelczara, Kornela Michejdy, Kazimierza Orzechowskiego, Natalii Zandowej, Abrahama Wirszubskiego, Stanisława Witka, Mieczysława Cunge i Adama Opalskiego.

Neurologia – dziedzina medycyny zajmująca się schorzeniami obwodowego układu nerwowego i ośrodkowego układu nerwowego. Neurologia i psychiatria są dziedzinami pokrewnymi, a niektóre choroby są domeną zarówno neurologa jak i psychiatry. Neurologia zajmuje się głównie schorzeniami, których podłożem jest proces uszkadzający układ nerwowy, a psychiatria z kolei zajmuje się głównie chorobami, których podłożem jest biochemiczne zaburzenie funkcjonowania mózgu jako całości.Uniwersytet Jagielloński (historyczne nazwy: Akademia Krakowska, Szkoła Główna Koronna, Szkoła Główna Krakowska, Uniwersytet Krakowski; łac. Universitas Jagellonica Cracoviensis) – najstarsza polska szkoła wyższa, jeden z najstarszych uniwersytetów na świecie, mieszczący się w Krakowie.

1 września 1908 roku ożenił się w Jaśle z urodzoną w Nowym Sączu Stellą Schornstein (1884–1971). Stella Rose w 1909 roku została jedną z pierwszych pięciu kobiet-absolwentek Uniwersytetu Jagiellońskiego. Zmarła 23 czerwca 1971 roku w Warszawie, została pochowana na nowym cmentarzu żydowskim w Krakowie.

Urodziła im się córka Ewa Maria Renata (po mężu Boratyńska) (1913–1996). Miał starszego brata Henryka Ozjasza (1880–1940?), nauczyciela i profesora gimnazjalnego, nauczyciela w szkole w Buczaczu (według innych danych w miejscowym gimnazjum), potem na mocy rozporządzenia z 27 sierpnia 1920 – w gimnazjum z polskim językiem wykładowym w Przemyślu. Jego syn Jerzy Edwin Rose (1909–1992) był lekarzem psychiatrą, uczniem Maksymiliana. Innym bratankiem Maksymiliana był prawnik i dziennikarz Zygmunt Rose (1896-).

Kornel Michejda (ur. 26 października 1887 w Bystrzycy na Śląsku Cieszyńskim, zm. 5 listopada 1960) – polski chirurg, profesor na Uniwersytecie Wileńskim (1922-1939), Akademii Medycznej w Gdańsku, Uniwersytecie Jagiellońskim, a następnie Akademii Medycznej w Krakowie.Nowy Sącz – miasto na prawach powiatu w województwie małopolskim, siedziba ziemskiego powiatu nowosądeckiego. Trzecie co do liczby mieszkańców i trzecie co do powierzchni miasto w województwie małopolskim. Węzeł komunikacyjny, główny ośrodek turystyczny Sądecczyzny. Jedno z najstarszych miast w Małopolsce – lokowane 8 listopada 1292 roku. Był miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego.


Podstrony: 1 [2] [3] [4]




Warto wiedzieć że... beta

Veniam legendii (z łac.) - prawo do prowadzenia wykładów przez niesamodzielnych pracowników naukowych ze stopniem doktora lub ewentualnie z tytułem zawodowym magistra. Nadawane jest na podstawie decyzji Rady Wydziału (ewentualnie innej jednostki organizacyjnej), z reguły na czas określony. Samodzielni pracownicy nauki z mocy ustawy posiadają prawo wykładania, a dodatkowo obowiązek kształcenia kadry naukowej (czyli doktorantów).
Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.
Neuroanatomia – gałąź anatomii zajmująca się budową obwodowego i ośrodkowego układu nerwowego u człowieka i zwierząt. Równocześnie, stanowi jedną z najstarszych gałęzi neurobiologii.
International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.
Biblioteka Narodowa Izraela (hebr. הספרייה הלאומית; dawniej: Żydowska Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka, hebr. בית הספרים הלאומי והאוניברסיטאי) – izraelska biblioteka narodowa w Jerozolimie.
Kojrany (lit. Kairėnai) – lewobrzeżna część Wilna, w dzielnicy administracyjnej Antokol; pełni funkcje mieszkaniowe.
Przemyśl (łac. Praemislia, ros. Перемышль, ukr. Перемишль, niem. Prömsel) – miasto na prawach powiatu w południowo-wschodniej Polsce, w województwie podkarpackim, położone nad Sanem.

Reklama