• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Makia



    Podstrony: 1 [2] [3]
    Przeczytaj także...
    Encyklopedia PWN – encyklopedia internetowa, oferowana – bezpłatnie i bez konieczności uprzedniej rejestracji – przez Wydawnictwo Naukowe PWN. Encyklopedia zawiera około 122 tysiące haseł i 5 tysięcy ilustracji.Wawrzyn szlachetny, laur (Laurus nobilis L.) – gatunek krzewu należący do rodziny wawrzynowatych (Lauraceae). Występuje w stanie dzikim na obszarze śródziemnomorskim aż do południowych Alp, jednak jest uprawiany także w krajach południowej Europy, Afryce i obu Amerykach.
    Makia niska na Korsyce
    Makia wysoka na Korsyce

    Makia (fr. maquis, wł. macchia) – zaroślowa formacja roślinna charakterystyczna dla obszaru śródziemnomorskiego, kształtująca się zwykle wtórnie w miejscach po usuniętych lasach twardolistnych, głównie dębowych, rzadziej sosnowych i cyprysowych. Makia w zależności od warunków siedliskowych bywa luźna lub gęsta, niska – wyłącznie zaroślowa (do 2,5 m wysokości), lub wysoka – z udziałem okazałych krzewów i niskich drzew osiągających do 5 m wysokości. Dominują zawsze krzewy, zwykle zimozielone o liściach skórzastych, miejscami z większym lub mniejszym udziałem gatunków zrzucających liście zimą. Pod względem fizjonomii i zajmowanych siedlisk makia w całym obszarze jej występowania jest podobna, występują jednak znaczne różnice w kompozycji gatunkowej. W płatach bardzo zróżnicowanych warstwę krzewów może tworzyć nawet ok. 30 gatunków. Charakterystyczny dla makii jest silny aromat ze względu na to, że wiele występujących w niej roślin wydziela duże ilości olejków eterycznych. Ze względu na gęstość zarośli, duży udział gatunków ciernistych, kolczastych i pnączy makia często bywa bardzo trudna do przebycia.

    Kalina wawrzynowata (Viburnum tinus) – gatunek rośliny należący do rodziny piżmaczkowatych (Adoxaceae), czasem zaliczany do wyodrębnianej osobno monotypowej rodziny kalinowatych (Viburnaceae) (np. w systemie Reveala z lat 1993–1999).Złotogłów, asfodel, złotowłos (Asphodelus L.) – rodzaj roślin z podrodziny lub rodziny (w zależności od ujęcia) złotogłowowych. Obejmuje ok. 17 gatunków.

    Makia pierwotna występuje rzadko i nie ma pewności, czy stanowi naturalną formację zonalną. Lokalnie utrzymuje się w miejscach o zbyt płytkiej glebie, by mógł wyrosnąć las, zwłaszcza na stokach. Na większości obszaru występowania kształtuje się makia wtórna powstała na skutek zniszczenia lasów i degradacji gleby. Po rozwinięciu się gęstej makii odnowienie lasu jest możliwe tylko po pożarze (dlatego lasy współwystępujące z makią są zwykle równowiekowe), w innym wypadku uniemożliwia je brak dostatecznej ilości światła.

    Kutykula (łac. cuticula) – w botanice zwana też nabłonkiem, jest to cienka warstwa pokrywająca zewnętrzną ścianę komórek epidermy, okrywającej wszystkie organy nadziemne roślin, z wyjątkiem pędów drewniejących. Tworzy cienką, ciągłą warstwę na powierzchni całej rośliny z przerwami jedynie w miejscu porów między komórkami szparkowymi. Podstawową funkcją kutykuli jest zabezpieczenie rośliny przed utratą wody i wpływem środowiska zewnętrznego. Skład chemiczny kutykuli jest złożony, a związkami budującymi są substancje lipidowe, głównie kutyna lub kutan. Warstwa kutyny powstaje w wyniku procesu kutykularyzacji.Roślina jednoroczna, terofit (gr. theros = lato, phyton = roślina) – jedna z form życiowych roślin. Oznacza roślinę przechodzącą cały cykl rozwojowy (od wykiełkowania z nasiona do wydania własnych nasion) w ciągu jednego okresu wegetacyjnego, później ginąca. Obumierają zarówno nadziemne pędy, jak i części podziemne. Niesprzyjającą wegetacji porę roku przetrwają tylko nasiona. Rośliny jednoroczne należą do roślin monokarpicznych. Są roślinami zielnymi – mają zielne, niezdrewniałe pędy.

    Od makii swą nazwę przyjęli maquis, francuscy partyzanci z czasów II wojny światowej.

    Warunki geograficzno-klimatyczne i edaficzne[ | edytuj kod]

    Makia występuje na obszarach pod wpływem klimatu śródziemnomorskiego. Lata są tu gorące i suche (susza trwać może w zależności od obszaru od 3–4 do 9–10 miesięcy), podczas gdy zimy deszczowe, w zasadzie bezmroźne i bezśnieżne (jeśli pada śnieg to zwykle szybko się topi). W efekcie najkorzystniejsze warunki do rozwoju roślinności występują wiosną i wówczas też rozwijają się i kwitną rośliny zielne. Makia rozwija się zwykle na obszarach niżej położonych sięgając do ok. 600 m n.p.m., ale miejscami sięga wyżej (np. na Krecie) do wysokości ok. 1000 m n.p.m. Występuje na glebach żółtych i czerwonych, ubogich w krzemionkę, ale bogatych w związki żelaza.

    Pnącze, roślina pnąca – forma życiowa roślin o długiej, wiotkiej łodydze, wymagającej podpory, by mogła się wspinać do góry, do światła. W strefie umiarkowanej pnącza występują rzadko, w tropikalnych lasach są częste, w tym liczne o zdrewniałych łodygach – tzw. liany, które wykorzystując drzewa jako podpory oszczędzają konieczność wytwarzania silnych i grubych pni by wydostać się z ciemnego dna lasu tropikalnego ku słońcu. Pnącza dzięki oszczędzaniu na wzroście pędu na grubość bardzo szybko rosną na długość. Niektóre z nich potrafią się przyczepić nawet do gładkiego muru.Capraia Isola – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Toskania, w prowincji Livorno na wyspie Capraia, w odległości 30 km od Korsyki. Najwyższym wzniesieniem jest Monte Castello (447 m n.p.m.). Większość skalistej, bezleśnej wyspy (część zachodnia) stanowi rezerwat przyrody. Na wyspie żyją tylko sprowadzone muflony, dzikie króliki, żaby nadrzewne, jaszczurki i ptaki. Znajduje się tu jedyne jezioro na Wyspach Toskańskich. Często wiejące silne wiatry (w tym afrykańskie sirocco powodują wstrzymywanie kursów komunikacji promowej.

    W miejscach bardziej suchych i skalistych makia ustępuje niższym zaroślom – garigowi i fryganie. Rozwój makii lub zbiorowisk niższych krzewów i krzewinek zależy także od intensywności użytkowania – wypasu, wycinania drzew i krzewów, karczowania w celu zakładania sadów – im częstotliwość i natężenie takich oddziaływań jest większe tym bardziej roślinność wykształca się w formie typowej dla niższych formacji. Z kolei miejsca bardziej wilgotne, często wyżej położone zajmuje pseudomakia, w której dominować mogą zrzucające liście na zimę dęby. Ze względu na warunki termiczne i wilgotnościowe makia zajmuje największe powierzchnie w zachodniej części basenu Morza Śródziemnego.

    Matorral – formacja roślinna budowana przez roślinność twardolistną występująca na zachodnim wybrzeżu Ameryki Południowej. W ścisłym znaczeniu termin ten dotyczy zarośli, jednak nazwą tą określa się czasem cały zespół zbliżonych formacji o charakterze śródziemnomorskim obejmujący zarówno krzewiaste zarośla, jak i ziołorośla oraz lasy. Matorral zazwyczaj charakteryzuje się umiarkowanym klimatem śródziemnomorskim, z deszczowymi zimami i suchymi latami. W systemie regionalizacji WWF chilijski matorral jest należącym do neotropiku ekoregionem NT1201. Analogiczne formacje roślinne występują w innych obszarach śródziemnomorskiego klimatu, w strefie umiarkowanych szerokości, na zachodnich wybrzeżach kontynentów – makia (z fryganą i garigiem) w basenie Morza Śródziemnego, chaparral w Kalifornii, fynbos w Afryce Południowej, scrub w południowej Australii.Chaparral (wym. czaparal; z hiszp. chaparro - niski) – zimozielona formacja roślinna, występująca w Ameryce Północnej (zachodnia część USA - Kalifornia, północny Meksyk), przypominającą wyglądem makię.


    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Myszopłoch, ruszczyk (Ruscus L.) – rodzaj roślin z rodziny szparagowatych (Asparagaceae), dawniej także klasyfikowany do konwaliowatych (Convallariaceae), myszopłochowatych (Ruscaceae) i liliowatych (Liliaceae). Gatunkiem typowym jest Ruscus aculeatus L. Do rodzaju należy 7 gatunków występujących w basenie Morza Śródziemnego i zachodniej Azji, sięgając do Iranu. W Polsce rzadko uprawiany jest myszopłoch kolczasty.
    Kreta (gr. Κρήτη od słowa krateia – silna, łac. Creta, tur. Kirid, wen. Candia) – grecka wyspa położona na Morzu Śródziemnym. Jest ona największą grecką wyspą i piątą co do wielkości wyspą śródziemnomorską. Linia brzegowa ma długość ok. 1040 km. Największym miastem jest Heraklion (Iraklion).
    Sosna alepska (Pinus halepensis Mill.) – gatunek drzewa iglastego z rodziny sosnowatych (Pinaceae). Sosna alepska występuje w stanie dzikim w rejonie wybrzeża Morza Śródziemnego. W Polsce nie występuje, ze względu na brak odporności na niskie temperatury.
    Olejek eteryczny (łac. oleum aetherium, oleum aethereum) – ciekła, lotna substancja zapachowa, znajdująca się najczęściej w specjalnych komórkach tkanki wydzielniczej roślin. Takie komórki są charakterystyczne dla roślin olejkodajnych, np. gatunków z rodziny sosnowatych, jasnotowatych, mirtowatych, rutowatych i baldaszkowatych. Pod względem składu olejek jest mieszaniną rozmaitych związków chemicznych, takich jak ketony, aldehydy, alkohole, estry, laktony, terpeny, i innych związków organicznych, w tym zawierających azot i siarkę związków o nieprzyjemnym zapachu (np. aminy, tiole).
    Szarańczyn strąkowy, drzewo karobowe, karob, ceratonia (Ceratonia siliqua L.) – gatunek zimozielonego drzewa należący do rodziny bobowatych. Występuje dziko i w uprawie w regionie śródziemnomorskim. Strąki nazywane są chlebem świętojańskim.
    Klimat śródziemnomorski – rodzaj klimatu podzwrotnikowego, występujący nad Morzem Śródziemnym (stąd jego nazwa), w Kalifornii, RPA, na południu Australii oraz u wybrzeży Chile w Ameryce Południowej. Jego charakterystyczną cechą są ciepłe i suche lata powyżej 20°C oraz łagodne zimy powyżej 0°C, a także fakt, że występuje głównie bezpośrednio nad morzem lub oceanem, zazwyczaj na zachodnim wybrzeżu, a bardzo rzadko w głębi lądu. Klimat ten sprzyja rolnictwu i turystyce masowej.
    Gleba, pedosfera – biologicznie czynna powierzchniowa (do 2 m miąższości) warstwa skorupy ziemskiej, powstała w procesie glebotwórczym ze skały macierzystej pod wpływem czynników glebotwórczych. Gleba składa się z części mineralnej i organicznej. Częścią gleby są organizmy glebowe.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.037 sek.