• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Mahabharata



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Angkor Wat – największa, najważniejsza i najbardziej znana świątynia w kompleksie Angkor, położonym w prowincji Siem Reap w Kambodży.Wedy, Weda (dewanagari वेद , "wiedza"; podobieństwo tych słów wynika ze wspólnego językowego praprzodka indosłowiańskiego) – święte księgi hinduizmu, najstarsza grupa religijnych tekstów sanskryckich, które stanowiły całość ówczesnej wiedzy człowieka o świecie ludzi i bogów; antologia tekstów z różnych okresów, o różnej tematyce, budowie i przeznaczeniu. Objętością Wedy przewyższają Biblię sześciokrotnie.
    Manuskrypt Mahabharaty z ilustracją bitwy pod Kurukszetrą

    Mahabharata (skr. Mahābhārata, महाभारत) – jeden z dwóch głównych hinduistycznych poematów epickich (obok Ramajany), znajdujący się w kategorii smryti i należący do głównych dzieł literatury indyjskiej. W hinduizmie nazywany jest piątą Wedą. Utwór jest najdłuższym utworem literackim i eposem na świecie. Zawiera 100 000 ślok (200 tysięcy wersów), tak więc jest dziesięć razy dłuższy od Odysei i Iliady razem wziętych. Epos opowiada o historii starożytnych Indii. W jego skład wchodzi jedno z najważniejszych dzieł hinduizmu – Bhagawadgita.

    Jaksza ( sanskryckie यक्ष, trl. yakṣa; pali yakkha ) – klasa bóstw w mitologii indyjskiej, reprezentujących siły przyrody. Pojmowane zazwyczaj jako duchy lasów i gór. Żeński odpowiednik jakszy to jakszini.Wedanga ( dewanagari वेदाङ्ग , człony Wedy ) – grupa sześciu zbiorów naukowych tekstów wedyjskich najczęściej zaliczanych do smryti (tradycji dzieł ludzkich ). Datowanie obejmuje VII - IV wiek. Zawierają sutry i śastry. Ich wiedzę poznaje brahmaćarja w okresie nauki u swojego guru.

    Spis treści

  • 1 Datowanie utworu
  • 1.1 Początek
  • 1.2 Różne nazwy
  • 1.3 Opowieść o spisaniu dzieła
  • 1.4 Podział Mahabharaty na 18 parw i 100 upaparw
  • 2 Treść Mahabharaty
  • 2.1 Geneza dynastii Kuru i królewski abhiszek dynastii Pandu
  • 2.2 Narodziny Pandawów i spisek domu Lakszy
  • 2.3 Swajamwara Draupadi
  • 2.4 Ustanowienie Indraprasthy
  • 2.5 Poniżenie Draupadi i osiedlenie się Pandawów w lesie
  • 2.6 Kryszna – pokojowy emisariusz, początek wojny, nauczanie Gity
  • 2.7 Zabicie Bhiszmy i Drony
  • 2.8 Zabicie Karny i Śalji
  • 2.9 Zabicie Durjodhany i koniec wojny Mahabharaty
  • 2.10 Upadek rodu Jadawów i odejście Pandawów
  • 3 Postacie Mahabharaty
  • 4 Wyjątkowy charakter dzieła poetyckiego
  • 4.1 Rozmaite elementy
  • 4.2 Liczba 18
  • 5 Obecność w mediach
  • 6 Mahabharata w polskich opracowaniach
  • 7 Zobacz też
  • 8 Przypisy
  • 9 Linki zewnętrzne
  • 100 najlepszych książek Norweskiego Klubu Książki – lista 100 najważniejszych książek w historii, głównie powieści, która powstała w 2002 roku. 100 pisarzy z 54 krajów zaproponowało po 10 utworów. Lista miała przedstawiać literaturę całego świata, wszystkich kontynentów, kultur i epok historycznych.Okres wedyjski – okres, w którym powstawały Wedy, najstarsze święte księgi hinduizmu. Uczeni umiejscawiają ten okres pomiędzy drugim i pierwszym tysiącleciem p.n.e. aż do VI wieku p.n.e. bazując na dowodach piśmiennych.

    Datowanie utworu[]

    Według tradycji hinduistycznej i samej Mahabharaty, utwór ten stworzył Wjasa, zawierając w nim esencję Wed, Wedang i Upaniszadów. Ponadto w eposie można znaleźć nauki z zakresu dziedzin wiedzy takich jak logika, edukacja, medycyna, astronomia, sztuka wojenna, joga, ekonomia, architektura, sztuka miłosna, etyka.

    Smryti – święte księgi hinduizmu inne niż Wedy (zwane śruti) takie jak Purany czy Itihasy. Czasem są uważane za niższe od Wed.Rakszas, Rakszasa ( sanskryckie: राक्षसः trl. rākṣasaḥ, japoński: 羅刹天 Rasetsuten ) – w mitologii indyjskiej: demon-ludojad, tytan, rodzaj złośliwego, złego ducha, olbrzyma, szkodnika, złośliwy potwór-olbrzym grasujący po zapadnięciu zmierzchu i żywiącego się surowym mięsem, także ludzkim. W hinduizmie symbolizuje naturę mroczną (tamas), czyli taką w której przeważa nienawiść, naturę złą, która zadaje innym niezgodne z dharmą (religią) rany, cierpienia i krzywdy. Rodzaj żeński to rakszasi.. W buddyzmie tybetańskim jest istotą należącą do ośmiu rodzajów demonów, które jednak mogą kultywować buddyzm.

    W rzeczywistości Wjasa jest postacią legendarną, dzieło powstawało stopniowo przez wiele wieków w postaci wyłącznie ustnej, prawdopodobnie już od okresu wedyjskiego, wchłaniając lokalne opowieści i podania. Pierwotnie liczyło zaledwie 8800 ślok, nazywało się „Dźaja” (Zwycięstwo), później dodano kolejne 24 000 ślok i zmieniono nazwę utworu na „Bhārata” (Potomkowie Bharaty), natomiast w dzisiejszej formie zostało zredagowane pomiędzy II a VII w. n.e. Wielka bitwa opisywana w utworze według ostatnich badań mogła mieć miejsce około IX w. p.n.e.

    Baldev Raj Chopra (B.R. Choprā) (ur. 22 kwietnia 1914 w Ludhiānā, zm. 5 listopada 2008 w Bombaju) – indyjski reżyser i producent filmowy w Bollywoodzie. Jego młodszym bratem jest reżyser i producent Yash Chopra, synem też reżyser Ravi Chopra, bratankami reżyser i scenarzysta Aditya Chopra i aktor Uday Chopra.Upaniszady (dewanagari उपनिषद्, trl. Upaniṣad, ang. Upanishads) – najpóźniejsze, bo pochodzące z VIII-III w. p.n.e., teksty, należące do wedyjskiego objawienia (śruti) o treści religijno-filozoficznej. Stanowią kontynuację filozofii spekulatywnej brahman, rozwinęły m.in. doktrynę brahmana, atmana, transmigracji (samsara), karmana. Znanych jest ponad 200 upaniszad. Nadal powstają nowe w czasach współczesnych.
    Wyryty w skale wizerunek przedstawiający Wjasę i Ganeśę, układających Mahabharatę, znajdujący się w Angkor Wat w Kambodży

    Początek[]

    Mahabharata zaczyna się następującym cytatem:

    („Pokłon Narajanie, człowiekowi, zaprawdę też największemu z ludzi / Bogini Saraswati zaprawdę również zwycięstwo...”). Chociaż zdaniem niektórych naukowców Adi-parwa Mahabharaty zaczyna się od zwrotu „नारायणं नमस्कृत्य”, to według niektórych szkół teistycznych i innych naukowców zaczyna się od historii o niezwykłej światłości Brahmana.

    Peter Stephen Paul Brook (ur. 21 marca 1925 w Londynie) – brytyjski reżyser teatralny, filmowy oraz operowy, a także pisarz i producent, pochodzenia żydowskiego.Louis Frédéric (ur. 1923 - zm. 1996) - sławny francuski orientalista, specjalizujący się w kulturze Indii, Azji Południowo-Wschodniej i Japonii.

    Różne nazwy[]

    Dosłownie mahabharatakhajana - „wielka opowieść o walce Bharatów". Epos znany jest pod trzema nazwami: Dźaja, Bharata i Mahabharata. Według niektórych podań, Wjasa ułożył pierwsze 8800 ślok, które z powodu występowania w obydwu poematach motywu zwycięstwa prawości nad nieprawością, zostały zatytułowane Dźaja. Późniejsi mędrcy, władcy, poeci dodali do utworu własne fragmenty. Następnie Wjasa stworzył liczące 24 000 ślok dzieło bez innych anegdot o ryszich królach dynastii Surja i Ćandra, skoncentrowane tylko na dynastii Bharaty, zatytułowane Bharata. W Mahabharacie znajduje się legenda o tym jak bóstwa położyły na jednym ramieniu szalki cztery Wedy, a na drugim dzieło Wjasy, po czym poemat okazał się cięższy od razem wziętych Wed, toteż widząc wielkość tego dzieła, bóstwa i mędrcy zatytułowali je Mahabharata, po czym stało się ono najsłynniejsze.

    Pandawowie (dewanagari पाण्डव) – pięciu opisanych w Mahabharacie synów Pandu (dewanagari पांडु} i jego dwóch żon (Kunti i Madri):Bhima ( dewanagari भीम ,trl. bhīma ; też भीमसेन trl. bhīmaséna ) – w Mahabharacie jeden z pięciu braci Pandawów - synów Pandu. Ten potężny kszatrija odgrywa znaczącą rolę w wojnie Kurukszetra. Przedstawiony jest jako postać pozytywna, ma jednak wady takie jak wpadanie w złość.

    Opowieść o spisaniu dzieła[]

    W Mahabharacie znajduje się opowieść o tym, jak Wjasa podczas odbywania ascezy i medytacji w Himalajach ułożył cały poemat w myślach. Jednak z powodu stopnia skomplikowania i długości utworu, prości ludzie nie byliby w stanie go bezbłędnie spisać. Toteż Brahma powiedział Ganeśie, aby poszedł do Wjasy. Ganeśa przygotował się do pisania, jednak postawił warunek, że nie będzie żadnych przerw od momentu podniesienia przez niego pióra, aż do ukończenia dzieła. Wjasa wiedział, że będzie bardzo trudno spełnić ten warunek, toteż sam też postawił warunek, że przed napisaniem wersetu Ganeśa będzie musiał go zrozumieć. Ganeśa przyjął propozycję. Wjasa w międzyczasie skomponował trudne śloki, tak aby mieć czas układać nowe, kiedy Ganeśa będzie próbował je zrozumieć. W ten sposób Mahabharata została spisana w ciągu trzech lat. Wjasa zbierając opowieści pierwszych świętych ludzi, stworzył pierwowzór eposu. Później porzucając część historii 24 tysiące ślok stworzyło dzieło „Bharata”. Później Wjasa stworzył nowe dzieło, które miało 3 miliony ślok w dewaloce, półtora miliona ślok w pitryloce i 1 400 000 w gandharwaloce. W świecie ludzi dzieło ma tylko 100 000 ślok. Aby uzupełnić nauczanie Mahabharaty, Wjasa przekazał je swojemu synowi Śukdewowi oraz innym mędrcom, takim jak Wajśampajan, Paila, Dźajmini, Asita-dewala itp. Śukdew nauczył tego jakszów, gandharwów i rakszasów. Ryszi Narada wyłożył to Bogom, Asita-dewala przodkom, a Wajśampajan ludziom. Za sprawą Wajśampajana Mahabharata została opowiedziana na zebraniu podczas Dźanamedźaja-jadźni.

    Paraśurama (Rama Dzierżący Topór) – postać, często wzmiankowana w literaturze, nie była jednak nigdy szczególnym przedmiotem kultu. Jak mówi mit, Dzierżący Topór, rozprawił się surowo z niegodziwym królem Kartawirją i rozzuchwaloną klasą kszatrijów, wojowników. W walce z nim Ganeśa stracił jeden ze swych kłów.Kurukszetra (dewanagari: कुरुक्षेत्र , ang. Kurukshetra ) – nazwa miasta w indyjskim stanie Hariana; dosłowne znaczenie to pole Kuru.

    Podział Mahabharaty na 18 parw i 100 upaparw[]

    Mapa Indii z okresu Mahabharaty


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Atri (dewanagari अत्रि , trl. Atri , ang. Atri), – jeden z synów Brahmy, starożytny mędrzec indyjski (ryszi – dewanagari ऋषि ,trl. ṛṣi, ang. rishi).
    Sanskryt (dewanagari: संस्कृतम् saṃskṛtam; sa.msk.rtaa bhaa.saa, od sa.m+k.r: zestawiać, składać; bhaa.saa: język; język uporządkowany, w przeciwieństwie do języków naturalnych prakrytów, tzn. ludowych o nieuporządkowanej gramatyce) – język literacki starożytnych, średniowiecznych i wczesnonowożytnych Indii. Należy do indoaryjskiej gałęzi indoirańskiej grupy rodziny języków indoeuropejskich. Pomimo powszechnego w Europie przekonania, iż jest językiem martwym, jak łacina, zasadniczo nim nie jest, gdyż nie tylko jest jeszcze stale używany w ceremoniach religijnych hinduizmu, ale także istnieją niewielkie grupy osób deklarujące go jako ich jedyny język ojczysty (według spisów ludności z 1999 roku – ok. 3000 osób na 900 mln ludności Indii). Czynione są też próby rewitalizacji tego języka poprzez tworzenie sanskryckich neologizmów na określenie współczesnych terminów, np. technicznych (np. telewizja, sanskr. duuradarshana). Jest też uznawany od 1949 roku za jeden z 13 konstytucyjnych języków Republiki Indii (obecnie 23 – 2008 r.). Dlatego właściwsze jest określenie go jako język wegetujący niż jako martwy.
    Ryszi (klasa istot wyraźnie odrębna od bogów (dewa), przodków (pitry), ludzi i zwierząt. Ich liczebność nie jest ściśle określona, niektóre źródła podają listę nawet 48 tysięcy imion ryszich. Wyższy stopień w mądrości określany jest tytułem maharszi. Natchniony wieszcz-kobieta to ryszika (sanskryt trl. ṛṣikā). Tytułem ryszi określa się też założycieli klasycznych indyjskich szkół filozoficznych (darśana).
    Ramajana (skr. रामायण , trl. rāmāyana, Dzieje Ramy) – epos sanskrycki, który kształtował się na przestrzeni II wiek p.n.e. - II wiek n.e. Składa się z ok. 24 tysięcy strof (dwuwierszy), pogrupowanych w 7 ksiąg (kanda). Autorstwo Ramajany przypisuje się legendarnemu wieszczowi, Walmikiemu (lecz Ramajana powstała dzięki wysiłkowi wielu kompilatorów). Większość strof napisano w metrum anusztubh (tzw. śloka).
    Dewaloka (sanskryt: "świat bogów") – w hinduizmie miejsce przebywania dewów, podzielone wertykalnie na sześć poziomów, usytuowane jednakże poniżej najwyższej sfery, zwanej brahmaloka.
    Pitryloka (trl. pitṛloka) – w hinduizmie to subtelny wymiar egzystencji po śmierci lub sfera w zaświatach, siódma z kolei (poniżej brahmaloki) według filozofii sankhji i wedanty. Już w Wedach tak określa się miejsce bytowania zmarłych.
    Ardźuna – (Devanagari: अर्जुन), jeden z bohaterów eposu Mahabharata, wielki bohater Bhagawad Gity, niebiański łucznik, przyjaciel Kryszny i jego towarzysz na polu bitwy Kurukszetra. Jeden z pięciu braci Pandawów, syn Kunti i Pandu otrzymany od króla bogów Indry.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.037 sek.