• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Magnoliowe

    Przeczytaj także...
    Jaskrowce (Ranunculales Dumort.) – grupa roślin okrytonasiennych stanowiąca klad i rząd w systemach klasyfikacyjnych. Przeważnie są to rośliny zielne, ale także drzewa i krzewy (w drewnie zawsze obecne są naczynia). Należy tu (według APweb) 7 rodzin zawierających 199 rodzajów z 4445 gatunkami.Gomortega keule – gatunek drzewa z monotypowego rodzaju Gomortega Ruiz & Pav. i monotypowej rodziny Gomortegaceae Reiche z rzędu wawrzynowców (Laurales). Jest to gatunek rzadko spotykany w środkowym Chile (regiony Biobío i Maule), gdzie rośnie w lasach na cienistych zboczach wilgotnych wąwozów. Gatunek zagrożony według Czerwonej Księgi Gatunków Zagrożonych opublikowanej przez IUCN.
    Cewka (drewno) (tracheid) – są to martwe komórki, wchodzące w skład tkanki przewodzącej – ksylemu. Dominują w drewnie nagonasiennych i w najstarszych rodzinach okrytonasiennych (u magnoliowców).

    Magnoliowe (Magnoliidae Novák ex Takht.) – grupa roślin wyróżniana zwykle w randze podklasy lub definiowana bez odniesienia do rang systematycznych jako jeden z kladów roślin okrytonasiennych. Magnoliowe jako podklasę w obrębie klasy okrytonasiennych (Magnoliopsida) wymienia system Reveala (1999) i popularny w ostatnich dekadach XX wieku system Cronquista (1981) (jednak w obu tych systemach takson różni się pozycją i składem). Od końca lat 90. XX wieku grupa określana jako klad magnoliowych stanowiący jedną z najstarszych linii rozwojowych okrytonasiennych, oddzieloną od wspólnego pnia jeszcze przed zróżnicowaniem jednoliściennych i dwuliściennych właściwych. U przedstawicieli zachowało się wiele cech określanych jako prymitywne – spiralne rozmieszczenie elementów kwiatu, wydłużona oś kwiatowa, okrywa niezróżnicowana na kielich i koronę, w drewnie dominują cewki. Częste są komórki wydzielnicze z substancjami aromatycznymi.

    Dwuliścienne (Dicotyledones) — wyróżniany do niedawna takson obejmujący wszystkie rośliny okrytonasienne z wyjątkiem jednoliściennych. Nazwa tej grupy roślin wywodzi się od wspólnej dla nich cechy – obecności dwóch liści zarodkowych (liścieni).Oboczkowate (Atherospermataceae) – rodzina drzew i krzewów z rzędu wawrzynowców (Laurales). Należy niej 7 rodzajów występujących w Ameryce Południowej (dwa gatunki w Chile), na Nowej Kaledonii, we wschodniej Australii, na Nowej Zelandii i Nowej Gwinei. Rośliny te rosną głównie w lasach wspólnie z bukanami.

    Morfologia[ | edytuj kod]

    Pokrój Krzewy lub niewielkie drzewa, rzadko duże drzewa lub rośliny zielne. Liście U większości mają całe blaszki, rzadko liście są złożone. Kwiaty Duże, często mają wszystkie części (listki okwiatu, pręciki i słupki) umieszczone skrętolegle na wydłużonej osi. Są też kwiaty o okółkowym rozmieszczeniu elementów, wówczas zwykle trójkrotne. Słupki wolne, niezrośnięte, każdy z jednego owocolistka. Nasiona W nasionach zarodek jest bardzo mały i otoczony jest bielmem.

    Systematyka[ | edytuj kod]

    Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)

    Magnoliowe stanowią grupę monofiletyczną, siostrzaną dla zieleńcowców Chloranthales:

    Pręcik (łac. stamen) – męski organ płciowy w kwiecie, bardzo silnie zredukowany i zmieniony liść. Ponieważ każdy pylnik (theca) ma połączone po dwa woreczki pyłkowe, pręcik okrytozalążkowych jest mikrosporofilem o 4 mikrosporangiach lub 2 synangiach dwusporangiowych. U roślin okrytonasiennych składa się z nitki pręcikowej (filamentum) i główki (anthera), która jest zróżnicowana na dwa pylniki (thecae) połączone płonnym łącznikiem (connectivum). W pylnikach znajdują się komory pyłkowe zawierające tkankę wyściełającą (tzw. tapetum) oraz tkankę zarodnikotwórczą (tzw. archespor), która wytwarza ziarna pyłku kwiatowego lub pyłkowiny. Dojrzałe pylniki pękają, pyłek się wysypuje i zostaje on dalej przenoszony przez wiatr, owady, zwierzęta, a następnie osadza się na znamionach słupków innych kwiatów (następuje zapylenie). Istnieją także rośliny o kwiatach samopylnych.Muszkatołowcowate, muszkatowcowate (Myristicaceae R. Br.) – rodzina roślin drzewiastych i krzewiastych z około 300 gatunkami. Występują na obszarach międzyzwrotnikowych, głównie w Azji. We florze Polski brak przedstawicieli tej rodziny.
    Podział według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)
  • rząd Canellales – kanellowce
  • rodzina Canellaceae – kanellowate
  • rodzina Winteraceae – winterowate
  • rząd Piperales – pieprzowce
  • rodzina Aristolochiaceae – kokornakowate
  • rodzina Piperaceae – pieprzowate
  • rodzina Saururaceae – saururowate
  • rząd Laurales – wawrzynowce
  • rodzina Atherospermataceae – oboczkowate
  • rodzina Calycanthaceae – kielichowcowate
  • rodzina Gomortegaceae
  • rodzina Hernandiaceae – hernandiowate
  • rodzina Lauraceae – wawrzynowate
  • rodzina Monimiaceae – poleńcowate
  • rząd Magnoliales – magnoliowce
  • rodzina Annonaceae – flaszowcowate
  • rodzina Degeneriaceae – degeneriowate
  • rodzina Eupomatiaceae
  • rodzina Himantandraceae – himantandrowate
  • rodzina Magnoliaceae – magnoliowate
  • rodzina Myristicaceae – muszkatołowcowate
  • Podział systematyczny według systemu Cronquista (1981)

    Magnoliowe w systemie Cronquista stanowiły jedną z 6 podklas w obrębie klasy dwuliścienne (Magnoliopsida):

    System Cronquista – system klasyfikacji roślin okrytonasiennych. Został opracowany przez amerykańskiego botanika Arthura Cronquista (1919-1992) i opublikowany w jego dziełach: An Integrated System of Classification of Flowering Plants (1981) i The Evolution and Classification of Flowering Plants (1968, 2. wyd. 1988).System APG IV – system klasyfikacyjny roślin okrytonasiennych opublikowany w roku 2016 przez członków Angiosperm Phylogeny Group. Jest to kolejna wersja systemu klasyfikacyjnego rozwijanego od 1998 roku, sukcesywnie zastępująca poprzednie klasyfikacje (APG I z 1998, APG II z 2003 i APG III z 2009). Klasyfikacja bazuje na analizie powiązań filogenetycznych między grupami roślin, ustalanych głównie na podstawie danych molekularnych. System został skompilowany przez 16 autorów z 6 krajów, ale uwzględnia też wyniki warsztatów przeprowadzonych w Kew Gardens oraz ankiety internetowej, na którą odpowiedziało 441 respondentów z 42 krajów. Szerokie konsultacje i uznanie sugestii większości zamiast przyjęcia stanowiska ekspertów (np. w kwestii szerokiego ujęcia rodziny ogórecznikowatych Boraginaceae zamiast jej podziału) spowodowało zresztą kontrowersje w środowisku (Angiosperm Phylogeny Website publikuje w przypadkach spornych klasyfikację sugerowaną przez ekspertów, niżeli przyjętą w APG IV opinię większości).
  • Podklasa: magnoliowe – Magnoliidae
  • Rząd: kokornakowce – Aristolochiales
  • Rząd: badianowce – Illiciales
  • Rząd: wawrzynowce – Laurales
  • Rząd: magnoliowce – Magnoliales
  • Rząd: grzybieniowce – Nymphaeales
  • Rząd: makowce – Papaverales
  • Rząd: pieprzowce – Piperales
  • Rząd: jaskrowce – Ranunculales
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-05-30].
    2. Wielka Encyklopedia Przyrody. Rośliny kwiatowe. Warszawa: Muza SA, 1998, s. 28-29. ISBN 83-7079-778-4.
    Kielichowcowate (Calycanthaceae) – rodzina niewielkich i aromatycznych drzew i krzewów z rzędu wawrzynowców (Laurales). Należą niej w zależności od ujęcia systematycznego 3–4 rodzaje. Wyodrębniany w monotypową podrodzinę gatunek Idiospermum australiense rośnie w wilgotnych lasach równikowych w Queensland w północno-wschodniej Australii. Rodzaj kielichowiec (Calycanthus) liczący 4 gatunki rośnie w Ameryce Północnej. W niektórych ujęciach systematycznych do rodzaju tego włączany bywa monotypowy rodzaj Sinocalycanthus z wschodniej Azji. Tam też rosną rośliny z rodzaju Chimonanthus (5 gatunków).Krzew – roślina drzewiasta o zdrewniałej łodydze, która od nasady rozgałęzia się na wiele pędów równorzędnych. W przeciwieństwie do drzew u krzewów brak osi głównej – pnia.




    Warto wiedzieć że... beta

    Kokornakowate (Aristolochiaceae Juss.) – rodzina roślin z rzędu pieprzowców według APweb. Należy do niej ponad 500 gatunków wieloletnich roślin zielnych lub pnączy, rzadko krzewów o liściach pojedynczych.
    Liść (łac. folium) – organ roślinny, element budowy części osiowej (pędowej) roślin telomowych. Wyrastające z węzłów końcowe elementy rozgałęzień pędu, wyodrębniające się ze względu na funkcję i budowę od łodygi (nie mają np. zdolności do nieprzerwanego wzrostu). Pełnią głównie funkcje odżywcze i z tego powodu mają zwykle dużą powierzchnię umożliwiającą ekspozycję na odpowiednią ilość promieniowania słonecznego. Poza tym liście biorą udział w transpiracji, gutacji i wymianie gazowej. Nierzadko liście pełnią także funkcje spichrzowe, czepne, ochronne, obronne i pułapkowe, w takich przypadkach ulegając daleko idącym przystosowaniom w zakresie funkcji i budowy.
    Eupomatiaceae – rodzina roślin stanowiąca jedno z ich starszych odgałęzień linii rozwojowych okrytonasiennych klasyfikowanych w rzędzie magnoliowców (Magnoliales). Rodzina monotypowa z jednym rodzajem Eupomatia R. Br. (1814). Do rodzaju należą 3 gatunki występujące we wschodniej Australii oraz na Nowej Gwinei. Są to niewielkie drzewa i krzewy o okazałych kwiatach.
    Drzewa – grupa roślin, do której zaliczają się największe rośliny lądowe. Grupa ta nie jest taksonem – grupuje tylko organizmy roślinne podobne morfologicznie i funkcjonalnie. Drzewa są roślinami wieloletnimi o zdrewniałych łodygach (i zwykle też korzeniach). Od innych roślin drzewiastych (krzewów i krzewinek) różnią się posiadaniem łodygi głównej (pnia) rozgałęziającej się dopiero od pewnej wysokości. Liczne rozgałęzienia wraz z listowiem tworzą koronę drzewa. Do drzew zalicza się niekiedy rośliny posiadające kłodzinę zamiast pnia zakończoną pękiem liści tj. paprocie drzewiaste, sagowcowe, palmy, pandany, juki i draceny. Bardziej zawężone definicje wyłączają wieloletnie rośliny o zdrewniałych łodygach, które nie posiadają zdolności przyrostu na grubość i nie tworzą korony ze zdrewniałych rozgałęzień łodygi. Dział botaniki zajmujący się drzewami to dendrologia (gr. δένδρον – drzewo). W Polsce kilkadziesiąt tysięcy najstarszych i najbardziej okazałych drzew podlega ochronie prawnej jako pomniki przyrody. W leksykonach lub spisach gatunków roślin drzewa bywają oznaczane symbolem przypominającym symbol Saturna lub alchemiczny symbol ołowiu, tj. podwójnie kreślone h. (Pojedynczo kreślone h, czyli ħ, oznacza krzew)
    Słupek, słupkowie (łac. pistyllum, ang. pistil) – żeński organ płciowy w kwiecie okrytonasiennych. Zbudowany jest ze zrośniętych ze sobą lub wolnych owocolistków (carpellae), które są zmodyfikowanymi liśćmi (najprawdopodobniej utworami homologicznymi do makrosporofili). Słupki zajmują zawsze centralne miejsce w kwiecie, gdzie mogą występować pojedynczo lub w większej liczbie.
    Makowce (Papaverales Dumort.) – rząd głównie roślin zielnych, rzadziej zdrewniałych, wyróżniany w niektórych systemach klasyfikacyjnych roślin okrytonasiennych. Obejmuje około 1000 gatunków roślin.
    Takson monofiletyczny – takson, który obejmuje wszystkich potomków wspólnego przodka, znanego lub hipotetycznego. Przykładami są ssaki lub gąbki.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.026 sek.