• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Magnoliopsida

    Przeczytaj także...
    Jaskrowce (Ranunculales Dumort.) – grupa roślin okrytonasiennych stanowiąca klad i rząd w systemach klasyfikacyjnych. Przeważnie są to rośliny zielne, ale także drzewa i krzewy (w drewnie zawsze obecne są naczynia). Należy tu (według APweb) 7 rodzin zawierających 199 rodzajów z 4445 gatunkami.James Lauritz Reveal (ur. 1941) - amerykański botanik, systematyk roślin, emerytowany profesor Uniwersytetu w Maryland (USA). Autor kilkuset publikacji z zakresu taksonomii roślin, flory Ameryki Północnej oraz historii odkryć botanicznych w Ameryce Północnej. Do jego najbardziej znanych osiągnięć należą:
    Liliopodobne (Lilianae Takht.) – nadrząd roślin jednoliściennych. Wyróżniany w niektórych systemach klasyfikacyjnych (zaproponowany w systemie Takhtajana w latach 60. XX wieku) takson obejmujący szereg rzędów zajmujących centralną pozycję w obrębie jednoliściennych. Z tej grupy wyewoluować miało szereg młodszych nadrzędów w obrębie jednoliściennych (np. komelinopodobne Commelinanae, sitopodobne Juncanae, arekopodobne Arecanae). Po ustaleniu w końcu XX wieku filogenezy jednoliściennych, w której kolejne rzędy tworzą zwykle kolejno odchodzące linie rozwojowe od wspólnego pnia, cała ta grupa w tradycyjnym ujęciu okazała się mieć charakter parafiletyczny. W systemie Ruggiero i in. z 2015 do nadrzędu Lilianae włączone zostały jednoliścienne w całości jako jedna z 18 linii rozwojowych okrytonasiennych tej rangi.
    .mw-parser-output .takson-zwierzeta .naglowek{color:black!important;background:#d3d3a4!important}.mw-parser-output .takson-rosliny .naglowek{color:black!important;background:#90ee90!important}.mw-parser-output .takson-grzyby .naglowek{color:black!important;background:#add8e6!important}.mw-parser-output .takson-protozoa .naglowek{color:black!important;background:#f0e68c!important}.mw-parser-output .takson-chromalveolata .naglowek{color:black!important;background:#adff2f!important}.mw-parser-output .takson-excavata .naglowek{color:black!important;background:#f0e68c!important}.mw-parser-output .takson-amoebozoa .naglowek{color:black!important;background:#ffc8a0!important}.mw-parser-output .takson-opisthokonta .naglowek{color:black!important;background:#e0d0b0!important}.mw-parser-output .takson-sar .naglowek{color:black!important;background:Moccasin!important}.mw-parser-output .takson-bakterie .naglowek{color:black!important;background:#d3d3d3!important}.mw-parser-output .takson-archeony .naglowek{color:black!important;background:#f3e0e0!important}.mw-parser-output .takson-eukarionty .naglowek{color:black!important;background:#faf0e6!important}.mw-parser-output .takson-inne .naglowek{color:white!important;background:red!important}

    Magnoliopsida Brongn. – takson roślin okrytonasiennych w randze klasy o różnym ujęciu w zależności od systemu klasyfikacyjnego.

    Astrowe – grupa roślin, która w zależności od ujęcia systematycznego stanowi takson określonej rangi systematycznej lub klad spokrewnionych (pochodzących od wspólnego przodka) roślin w kladogramie taksonomii filogenetycznej, bez określonej rangi systematycznej. W pierwszym wypadku grupa ta umieszczana była w randze podklasy (Asteridae Takht.) m.in. w systemie Cronquista (1981), Takhtajana (1997) i Reveala (1999 i 2007). W systemie APG I (1998) mianem różowych (rosids) określony został klad, który w miarę poznawania powiązań filogenetycznych był później precyzowany przez system APG II (2003) i system APG III (2009) oraz na Angiosperm Phylogeny Website. Współcześnie za różowe uważa się rośliny mające wspólnego przodka, którego najbliższymi krewnymi (kladem siostrzanym) są goździkowce (Caryophyllales).Dwuliścienne (Dicotyledones) — wyróżniany do niedawna takson obejmujący wszystkie rośliny okrytonasienne z wyjątkiem jednoliściennych. Nazwa tej grupy roślin wywodzi się od wspólnej dla nich cechy – obecności dwóch liści zarodkowych (liścieni).

    W popularnych systemach XX wieku – Cronquista (1988) i Takhtajana (1997) takson ten obejmował wszystkie rośliny dwuliścienne i w takim ujęciu był polifiletyczny. W systemie Reveala (1999) skupiał najstarsze linie rozwojowe okrytonasiennych wyodrębnione przed jednoliściennymi, odpowiadające mniej więcej wczesnym dwuliściennym. W systemie Ruggiero i in. (2015) klasa ta obejmowała wszystkie rośliny okrytonasienne czyniąc z nadklasy okrytonasiennych Angiospermae takson monotypowy.

    Rogatkowate (Ceratophyllaceae) – rodzina roślin o kosmopolitycznym zasięgu reprezentowana przez jeden tylko rodzaj hydrofita o nazwie rogatek Ceratophyllum. Rodzina zaliczana jest obecnie do monofiletycznego i monotypowego rzędu rogatkowców Ceratophyllales.Berberidopsidales – niewielka grupa roślin okrytonasiennych wyróżniana w randze rzędu o odkrytej i ugruntowanej pozycji filogenetycznej dopiero na przełomie XX i XXI wieku. Według Angiosperm Phylogeny Website linia rozwojowa powstała po oddzieleniu się sandałowców, a przed rozdzieleniem młodszej linii rozwojowej na klad goździkowców i astrowych. Włączane są tu dwie rodziny z zaledwie trzema rodzajami i czterema gatunkami. Wcześniej w różnych systemach klasyfikacyjnych należące tu dwie rodziny były zwykle rozdzielane i umieszczane w bardzo różnych jednostkach taksonomicznych.

    Systematyka według Ruggiero i in. (2015)[ | edytuj kod]

    Podział klasy na nadrzędy (w systemie wymienione w porządku alfabetycznym):

  • Amborellanae
  • Asteranae – astropodobne
  • Austrobaileyanae
  • Berberidopsidanae
  • Buxanae
  • Caryophyllanae – goździkopodobne
  • Ceratophyllanae
  • Dillenianae – ukęślopodobne
  • Lilianae – liliopodobne (≡ jednoliścienne)
  • Magnolianae – magnoliopodobne
  • Myrothamnanae
  • Nymphaeanae – grzybieniopodobne
  • Proteanae – srebrnikopodobne
  • Ranunculanae – jaskropodobne
  • Rosanae – różopodobne
  • Santalanae
  • Saxifraganae
  • Trochodendranae
  • Systematyka według Reveala (1999)[ | edytuj kod]

    Klasa w ujęciu Jamesa Reveala obejmowała nadrzędy Lauranae i Magnolianae. Opublikowany w roku 2003 system APG II (współtworzony także przez samego Reveala) wykazał parafiletyczny charakter tej grupy. W obrębie klasy zabrakło spośród najstarszych kladów okrytonasiennych: rzędów grzybieniowców Nymphaeales, rogatkowców Ceratophyllales, jednoliściennych oraz znajdujących się w obrębie kladu magnoliowych (magnoliiids) rzędów kanellowców Canellales i pieprzowców Piperales. Grupy te w systemie Reveala zaliczone zostały do odrębnych klas: Piperopsida i Liliopsida. W porównaniu do innych systemów klasyfikacyjnych klasa w ujęciu Reveala odpowiada części podklasy magnoliowych Magnoliidae w systemie Takhtajana (1997) i Cronquista (1981-1988), części nadrzędu magnoliopodobnych Magnolianae w systemie Dahlgrena (1989), rzędom magnoliowców Magnoliales i Illiciales w systemie Kubitzkiego (1990-).

    Integrated Taxonomic Information System (ITIS) – system zaprojektowany do dostarczania informacji taksonomicznych o organizmach. Został utworzony w 1996 r. System jest wspierany przez agencje rządowe Stanów Zjednoczonych Ameryki, Kanady i Meksyku. Współpracuje z taksonomami z całego świata. Jest partnerem Species 2000 i Global Biodiversity Information Facility (GBIF). Współuczestniczy w realizacji międzynarodowego programu Katalog Życia (Catalogue of Life Programme).System Cronquista – system klasyfikacji roślin okrytonasiennych. Został opracowany przez amerykańskiego botanika Arthura Cronquista (1919-1992) i opublikowany w jego dziełach: An Integrated System of Classification of Flowering Plants (1981) i The Evolution and Classification of Flowering Plants (1968, 2. wyd. 1988).
    Podział klasy Magnoliopsida według Reveala
  • podklasa: Magnoliidae Novák ex Takht., Sist. Filog. Cvetk. Rast.: 51 1967 – magnoliowe
  • nadrząd: Lauranae Takht., Divers. Classif. Fl. Pl.: 53 1997
  • rząd: Calycanthales Mart., Consp. Regn. Veg.: 37 1835 – okolnicowce
  • rząd: Chloranthales A.C. Sm. ex J.-F. Leroy, Taxon 32: 1169 1983 – zieleńcowce
  • rząd: Laurales Perleb, Lehrb. Naturgesch. Pflanzenr.: 174 1826 – wawrzynowce
  • nadrząd: Magnolianae Takht., Sist. Filog. Cvetk. Rast.: 51 1967
  • rząd: Annonales Lindl., Nix. Pl.: 9 1833 – flaszowcowce
  • rząd: Austrobaileyales Takht. ex Reveal, Novon 2: 238 1992
  • rząd: Canellales Cronquist, Bull. Jard. Bot. Bruxelles 27: 17 1957 – kanellowce, korzybielowce
  • rząd: Eupomatiales Takht. ex Reveal, Novon 2: 238 1992
  • rząd: Illiciales Hu ex Cronquist, Integr. Syst. Class. Fl. Pl.: 94 1981 – badianowce
  • rząd: Magnoliales Bromhead, Edinburgh New Philos. J. 25: 132 1838 – magnoliowce
  • rząd: Myristicales Thomé, Lehrb. Bot., ed. 5: 254, 267 1877 – muszkatołowce
  • rząd: Winterales A.C. Sm. ex Reveal, Phytologia 74: 174 1993 – winterowce
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2021-02-28] (ang.).
    2. Reveal James L. System of Classification. PBIO 250 Lecture Notes: Plant Taxonomy. Department of Plant Biology, University of Maryland, 1999.
    Skalnicowce (Saxifragales Dumort.) – grupa roślin stanowiąca klad w obrębie roślin okrytonasiennych, określana pomocniczo rangą rzędu przez Angiosperm Phylogeny Website lub stanowiąca rząd w innych systemach klasyfikacyjnych (np. w systemie Cronquista i Reveala).Flaszowcowce (Annonales Lindl.) – monotypowy rząd roślin obejmujący rodzinę flaszowcowate, wyróżniony w systemie Reveala (1999) i umieszczony tamże w klasie Magnoliopsida.




    Warto wiedzieć że... beta

    Parzeplinowce (Gunnerales Takht. ex Reveal) – rząd roślin okrytonasiennych. Obejmuje dwie rodziny z dwoma rodzajami i ok. 50 gatunkami. Rośliny te występują głównie na półkuli południowej i w strefie międzyzwrotnikowej. Charakterystyczna dla nich jest dwupienność i obecność kwasu elagowego. Ich kwiaty są drobne, z niewielkim lub całkiem zredukowanym okwiatem, liście ząbkowane. Generalnie jednak rośliny z obu zaliczanych tu rodzin istotnie różnią się między sobą; parzeplinowate to mezofityczne, na ogół okazałe byliny, Myrothamnaceae to skleropfityczne krzewy.
    PMID (ang. PubMed Identifier, PubMed Unique Identifier) – unikatowy identyfikator przypisany do każdego artykułu naukowego bazy PubMed.
    Ukęślowce (Dilleniales Hutch.) – grupa roślin wyróżniana w randze rzędu o problematycznej wciąż pozycji filogenetycznej. Część analiz wskazuje na pokrewieństwo z goździkowcami Caryophyllales, inne każą uznać tę grupę za klad bazalny dla linii rozwojowej prowadzącej do kladu różowych. Do rzędu zaliczana jest współcześnie jedna rodzina ukęślowate (Dilleniaceae) obejmująca 10–14 rodzajów z ok. 400 gatunkami głównie roślin drzewiastych i pnączy, występujących w naturze wyłącznie na obszarach tropikalnych i subtropikalnych.
    Pieprzowce (Piperales Bercht. & J. Presl) – rząd roślin stanowiący jedną z najstarszych linii rozwojowych roślin okrytonasiennych.
    Magnoliopodobne (Magnolianae) – nadrząd roślin okrytonasiennych wyróżniany w niektórych klasyfikacjach biologicznych, np. w systemie Takhtajana, czy Ruggiero i in. W dawniejszych klasyfikacjach rośliny tu zaliczane uznawano za najbardziej pierwotne rośliny okrytonasienne, cechujące się występowaniem szeregu cech uznawanych za prymitywne, ale też i wielu zaawansowanych w rozwoju. Rośliny tu klasyfikowane są zwykle drewniejące, charakteryzują się obecnością komórek wydzielniczych, a ich ziarna pyłku mają jedną fałdę.
    iNaturalist – projekt z zakresu nauki obywatelskiej oraz serwis społecznościowy przyrodników, wolontariuszy oraz biologów oparty na idei nanoszenia na mapy i publikowania obserwacji gatunków roślin, zwierząt i grzybów. Obserwacje (zwykle dokumentowane zdjęciem) mogą zostać opublikowane poprzez stronę internetową oraz aplikację mobilną. Informacje zebrane przez projekt są wartościowym, publicznie dostępnym źródłem danych wykorzystywanym przez różne projekty naukowe, muzea, ogrody botaniczne, parki oraz inne organizacje. Aplikacja i strona internetowa są dostępne w języku angielskim.
    Magnoliowe (Magnoliidae Novák ex Takht.) – grupa roślin wyróżniana zwykle w randze podklasy lub definiowana bez odniesienia do rang systematycznych jako jeden z kladów roślin okrytonasiennych. Magnoliowe jako podklasę w obrębie klasy okrytonasiennych (Magnoliopsida) wymienia system Reveala (1999) i popularny w ostatnich dekadach XX wieku system Cronquista (1981) (jednak w obu tych systemach takson różni się pozycją i składem). Od końca lat 90. XX wieku grupa określana jako klad magnoliowych zidentyfikowana jest jako jedna z najstarszych linii rozwojowych okrytonasiennych, oddzielona od wspólnego pnia jeszcze przed zróżnicowaniem jednoliściennych i dwuliściennych właściwych. Należą tu zazwyczaj krzewy lub niewielkie drzewa, rzadko można spotkać duże drzewa lub rośliny zielne.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.937 sek.