• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Madera - wino

    Przeczytaj także...
    Zbiór - 1. Masa zebrana lub planowana do zebrania z całej powierzchni uprawy danej rośliny w gospodarstwie lub innej jednostce terytorialnej czy administracyjnej. Wyrażana w tonach.Ocean Atlantycki (Atlantyk) – drugi pod względem wielkości ocean na Ziemi pokrywający około jednej piątej jej powierzchni. Nazwa wywodzi się z mitologii greckiej i oznacza „Morze Atlasa”. Jak napisał Hezjod w swym eposie Prace i dni: „Ojciec Zeus utworzył, na krańcach zamieszkałego świata, gdzie nie docierają ludzie i nie mieszkają bogowie nieśmiertelni, otoczone pełnym głębokich wirów oceanem Wyspy Błogosławione, gdzie życie toczy się bez mozołu i smutku”. Oficjalna polska nazwa tego oceanu, zatwierdzona przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych brzmi Ocean Atlantycki.
    Europa – część świata (określana zwykle tradycyjnym, acz nieścisłym mianem kontynentu), leżąca na półkuli północnej, na pograniczu półkuli wschodniej i zachodniej, stanowiąca wraz z Azją kontynent Eurazję.
    Madera z wytwórni Justino Henriques, rocznik 1996
    Plantacja winorośli na przylądku Girão

    Madera (port. Vinho da Madeira) – wzmacniane wino portugalskie (od 17 do 22% alkoholu etylowego), słodkie lub wytrawne (od 0 do 150 g cukru na litr), produkowane na atlantyckiej wyspie Madera.

    Aperitif (fr. apéritif, wł. aperitivo) – napój alkoholowy o zawartości alkoholu 18-35%, mieszanina różnych nalewów na zioła i korzenie z dodatkiem destylatów. Podawany przed posiłkiem dla pobudzenia apetytu. Pije się go na stojąco.Język portugalski (port. língua portuguesa, português) – język z grupy romańskiej języków indoeuropejskich, którym posługuje się ponad 210 mln osób, zamieszkujących Portugalię oraz byłe kolonie portugalskie: Brazylię, Mozambik, Angolę, Gwineę Bissau, Gwineę Równikową, Wyspy Świętego Tomasza i Książęcą, Republikę Zielonego Przylądka oraz Timor Wschodni. We wszystkich tych krajach jest on językiem urzędowym.

    Historia i proces produkcji[]

    Madera jest winem produkowanym od przeszło 300 lat. Wulkaniczne gleby wyspy dają wysokie plony winogron, mimo dość niewielkiej powierzchni plantacji. Trunek uważany za najtrwalszy na świecie (w użyciu roczniki z czasów napoleońskich), z uwagi na wczesną porę zbioru (drugi tydzień sierpnia) oraz dojrzewanie w stosunkowo wysokiej temperaturze 40-50 °C, przyspieszającej fermentację. Proces ten nazywany jest maderyzacją lub estufagem (od estufa – cieplarnia, czyli od specjalnego pomieszczenia, w którym zachodzi). Przyczyną przetrzymywania madery w takich warunkach było oddalenie wyspy od Europy – przepłynięcie tysiąca kilometrów dzielących ją od brzegów kontynentalnej Portugalii zajmowało miesiące, podczas których przeciętne wino ulegało zepsuciu. Ten znany na całym świecie trunek miał swoje okresy świetności i upadku, związane z pojawieniem się chorób winnic (oídio w 1852 oraz filoksera w 1872), jak również obniżenie jakości spowodowane pojawieniem się cieplarni oraz niekontrolowanej konkurencji nieuprawnionych producentów niezależnych. Obecnie, dzięki nowoczesnej technice uprawy winorośli, transportu, reklamy, a także profesjonalizmowi handlowców odzyskuje swoje dobre imię i zaufanie konsumentów na całym świecie.

    Plon – masa użytecznych organów rośliny zebrana z 1 ha (t·ha). Plon jest miarą wydajności roślin uprawnych. Określa się go w t z 1 ha, np. plon pszenicy 7,5 t·ha. Stosowana dawniej powszechnie jednostka kwintal (q lub dt), czyli 0,1 t jest obecnie używana tylko w obrocie towarowym płodami rolnymi. Plonem określa się także ilość składnika rośliny, stanowiącego główny cel jej uprawy, np. plon cukru, czyli ilość cukru zawarta w korzeniach buraka cukrowego zebranych z 1 ha albo np. plon tłuszczu w przypadku roślin oleistych.Skala Celsjusza – skala termometryczna (od nazwiska szwedzkiego uczonego Andersa Celsiusa, który zaproponował ją w roku 1742).

    Znaczenie dla Madery[]

    Aktualnie wyspa produkuje i eksportuje około 4 ML szlachetnego wina Madera rocznie. W roku 1999 produkcja i sprzedaż trunku stanowiła 43% całego dochodu z eksportu. Jest to produkt rolniczo-przemysłowy o największym znaczeniu dla gospodarki lokalnej.

    Producenci i dystrybutorzy[]

  • Madeira Wine Company, S.A.
  • Vinhos Justino Henriques, Filhos, Lda.
  • H. M. Borges, Sucrs, Lda.
  • Henriques & Henriques, Vinhos, S.A.
  • Artur de Barros & Sousa, Lda.
  • Pereira d’Oliveira (Vinhos), Lda.
  • Vinhos Barbeito (Madeira), Lda.
  • Blandy’s Madeira
  • Przeznaczenie i rodzaje[]

    Madera jest winem na każdą okazję, w tym do podawania jako aperitif (na pobudzenie apetytu) lub jako wino deserowe. Wyróżnia się następujące rodzaje tego wina:

    Madera, oficjalnie Region Autonomiczny Madery (port. Madeira) – niezależne politycznie i posiadające odrębną administrację terytorium portugalskie.Winorośl właściwa (Vitis vinifera L.), nazywana także winoroślą winną, latoroślą winną – gatunek z rodziny winoroślowatych. Rośliny występujące w stanie dzikim i będące przodkami roślin uprawnych rosły niegdyś niemal w całym basenie Morza Śródziemnego, w rejonie Kaukazu i dalej na wschód po Turkmenistan. Winorośl uprawna, wyróżniana jako osobny podgatunek, rozprzestrzeniona została szeroko w postaci wielu odmian uprawnych na całym świecie. Z jagód wytwarza się przede wszystkim wina, poza tym wykorzystuje się je do bezpośredniego spożycia (także suszone jako rodzynki), do wyrobu soków, galaretek, dżemów, kwasu winowego i octu winnego. Z nasion tłoczony jest olej.
  • Zwykłe
  • Reserva
  • Stare albo 5-letnie (5 anos)
  • Stara rezerwa (Reserva Velha)
  • Bardzo stare albo 10-letnie (10 anos)
  • Do najbardziej cenionych zalicza się 15-, 20- i 40-letnie. Wartościowe są także rodzaje posiadające oznaczony rocznik – im starszy, tym wino szlachetniejsze (choć niekiedy występują odstępstwa od tej zasady).
  • Stosowane odmiany winogron[]

    Odmiana winorośli odpowiada także typowi wina:

    Fermentacja – proces enzymatycznych przemian związków organicznych (przede wszystkim zawierających grupę hydroksylową), których efektem jest uzyskanie energii, najczęściej pod postacią ATP. Proces umożliwia uzyskanie energii użytecznej metabolicznie organizmom stale lub okresowo żyjącym w warunkach beztlenowych. Fermentacje przeprowadzane są przez liczne drobnoustroje lub wytworzone przez nie enzymy.Napoléon Bonaparte (pierwotnie wł. Napoleone Buonaparte), Napoleon I (ur. 15 sierpnia 1769 w Ajaccio na Korsyce, zm. 5 maja 1821, o 17:49, w Longwood na Wyspie Świętej Heleny) – pierwszy konsul Republiki Francuskiej 1799-1804, cesarz Francuzów w latach 1804-1814 oraz 1815, prezydent (1802-1805) i król Włoch w latach 1805-1814.
  • Malmsey (Malvasia) – ciemne, najszlachetniejsze, słodkie
  • Bual (Boal) – ciężkie o orzechowym posmaku, półsłodkie
  • Verdelho – półwytrawne
  • Sercial – wytrawne
  • Tinta Negra – sprowadzony stosunkowo niedawno na wyspę szczep czerwonych winogron, który w zależności od wysokości na jakiej jest posadzony, daje winogrona o różnej słodkości; produkuje się z niego wszystkie cztery typy wina
  • Oraz starsze, rzadkie dziś odmiany:

    Wino likierowe (pot. wino wzmacniane) – wino, do którego w procesie produkcji dodano mocniejszego (destylowanego) alkoholu, często aby powstrzymać proces fermentacji.
  • Bastardo
  • Terrantez – półwytrawne
  • Przypisy

    Bibliografia[]

  • André Domine, Wino, Firma Księgarska Jacek i Krzysztof Olesiejuk – Inwestycje, Ożarów Mazowiecki 2008, ISBN 978-83-7588-275-9.
  • James Halliday i Hugh Johnson, Wino, sztuka i nauka, Iskry, Warszawa 2008, ISBN 978-83-244-0078-2.
  • Marek Bieńczyk i Wojciech Bońkowski, Wina Europy, Hachette, Warszawa 2009, ISBN 978-83-7575-720-0.



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama