• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Machabeusze



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Mariamme (w niektórych opracowaniach Mariamne), znana jako Mariamme I (ur. ok. 53 p.n.e., zm. 29/28 p.n.e.) - księżniczka żydowska z dynastii Hasmoneuszy, druga żona Heroda Wielkiego.Antioch IV Epifanes (gr. Επιφανής; ur. ?, zm. 164/163 p.n.e.) – władca Syrii starożytnej z dynastii Seleucydów, panował w latach 175 p.n.e. – 163 p.n.e..
    Fazy ekspansji Państwa Machabeuszy
    Bitwy Judy Machabeusza (167–161 p.n.e.)

    Machabeusze, znani również jako: Hasmoneusze (hebr.: מכבים lub מקבים, Makabim) – judejski ród kapłański, a po powstaniu Machabeuszy – dynastia panująca w Judei (147 p.n.e.-37 p.n.e.).

    Historia[ | edytuj kod]

    W 168 p.n.e., po udanej inwazji na królestwo Ptolemeuszy (najwyraźniej bez pomocy żydowskiej), Antioch IV został przekonany przez Republikę Rzymską do wycofania się. Według Liwiusza: Kiedy jednak przekroczył rzekę pod Eleusyną (...) zaszli mu drogę legaci rzymscy. Podchodzących do niego pozdrowił i podał rękę Popiliuszowi, ale Popiliusz wręczył mu pismo senatu i to kazał nasamprzód przeczytać. Król przeczytał i powiedział, że zastanowi się wraz z przyjaciółmi, co ma robić. Wtedy Popiliusz, zgodnie ze zwykłą swego usposobienia surowością, zakreślił rózgą, którą trzymał w ręce, wokół niego linię i rzekł: ,,Zanim z tego koła wyjdziesz, odpowiedz, co mam oznajmić senatowi”. Wprowadzony w osłupienie tym tak gwałtownym rozkazem zawahał się chwilę, po czym odpowiedział: „Postąpię zgodnie z opinią senatu”. Wracając w stronę Antiochii, Antioch obległ Jerozolimę i ograbił jej Świątynię, dokonując rzezi wielu żydów:

    Szymon Machabeusz zwany Tatis (Tasi) (zm. 135 p.n.e.) – arcykapłan, etnarcha Judei od 140 p.n.e., jeden z przywódców antysyryjskiego powstania. Szymon nosił przydomek Tatis (Tasi, Tassi) czyli "Gorliwy". Przydomek Machabeusz ściśle rzecz biorąc nosił jego młodszy brat - Juda. Z czasem zaczęto określać mianem Machabeuszy całą rodzinę. Szymon pochodził z pokolenie Jojariba, potomka Aarona. Był drugim synem Matatiasza, żydowskiego kapłana z Modin. Braćmi Szymona byli Jan zwany Gaddi, Juda Machabeusz, Eleazar zwany Auaran i Jonatan zwany Apfus. W grudniu 167 p.n.e. na polecenie syryjskiego króla Antiocha IV Epifanesa w świątyni jerozolimskiej postawiono ołtarz Jowisza Olimpijskiego. Wywołało to oburzenie wśród Żydów. Gdy przy ołtarzu w Modin pewien Judejczyk chciał złożyć ofiarę zgodnie z królewskim dekretem, został zamordowany przez Matatiasza. Po tym incydencie Matatiasz wraz z synami zbiegł w góry, pozostawiając cały dobytek w Modin. Z czasem przyłączyli się do nich asydejczycy. Według relacji 1 Księgi Machabejskiej:Pierwsza Księga Machabejska - księga historyczna zaliczana do deuterokanonicznych ksiąg Starego Testamentu przez Kościół katolicki i prawosławny. Wyznawcy judaizmu i Kościoły protestanckie odrzucają jej kanoniczność, zaliczając 1. Księgę Machabejską do utworów apokryficznych, aczkolwiek w porównaniu z innymi apokryfami jest przez te wyznania wysoko ceniona jako źródło historyczne. Na użyteczność 1 Księgi Machabejskiej pod względem historycznym jako pierwszy zwrócił uwagę Józef Flawiusz.

    Po zwycięstwie nad Egiptem w sto czterdziestym trzecim roku [169 p.n.e.] Antioch wycofał się i z wielkim wojskiem wyruszył przeciw Izraelowi i przeciwko Jerozolimie. W swojej pysze wtargnął do świątyni i zabrał złoty ołtarz i świecznik razem z tym wszystkim, co do niego należało, stół pokładny, naczynia do ofiar płynnych, czasze, złote kadzielnice, zasłonę, wieńce, złote ozdoby świątynnej fasady – i wszystko połamał. Zabrał srebro, złoto i kosztowne naczynia; zabrał też ukryte skarby, które odnalazł. Zabrawszy to wszystko, odszedł do swojego kraju, a [w Jerozolimie] uczynił rzeź i przemawiał z ogromną pychą. Na Izraela zaś spadła głęboka żałoba po wszystkich ich siedzibach;

    Wojciech Korneli Stattler (ur. 20 kwietnia 1800 w Krakowie, zm. 6 listopada 1875 w Warszawie) – polski malarz reprezentujący malarstwo akademickie, elementy klasyczne łączył z realizmem oraz z wpływami nazareńczyków i biedermeieru.Machabeusze – obraz Wojciecha Stattlera namalowany na płótnie w roku 1842. Inspiracją do powstania obrazu była 1 Księga Machabejska. Obraz nawiązuje do powstania Machabeuszy w Palestynie w okresie hellenistycznym ( w latach 167-160 p. Chr.), za panowania Antiocha IV Epifanesa. Powstanie wynikło na tle religijnym. Epifanes domagał się bowiem aby Żydzi porzucili wiarę przodków. Obraz przedstawia moment odczytywania przez centuriona ukazu Antiocha Epifanesa. Z prawej strony widać głowę sędziwego Matatiasza w otoczeniu synów Jonatana, Szymona oraz Judę, który przedstawiony jest z niemowlęciem na ręku. Według 1 Księgi Machabejskiej Matatiasz odmówił wykonania rozkazów Antiocha i wypowiedział słowa:

    Wprowadził wtedy podatek i zbudował fortece w Jerozolimie. Antioch próbował zakazać publicznego świętowania żydowskiego prawa, najprawdopodobniej w celu zapewnienia sobie kontroli nad żydami, profanując Wzgórze Świątynne poprzez ustanowienie tam bałwana, oraz zakazując obrzezania i posiadania Tory, pod karą śmierci. Według Józefa Flawiusza:

    Jonatan Machabeusz (zm. 143 p.n.e.) – arcykapłan od 152 p.n.e. Jest także nazywany Apfus (Ἀπφοῦς) - 1 Księga Machabejska II, 5.Aleksandra (I w. p.n.e.) - córka Arystobula II, króla Judei z dynastii Hasmoneuszy; siostra Antygona; królowa Chalkis.

    Antiocha nie zadowoliło ani tak niespodziewane zawładnięcie miastem, ani jego splądrowanie, ani tak wielka masakra. Działając pod wpływem niepohamowanych namiętności i dobrze pamiętając o trudach poniesionych podczas oblężenia, zmuszał Żydów, aby łamiąc prawo ojczyste pozostawiali niemowlęta nie obrzezanymi i składali na ołtarzu ofiary ze świń.

    Bałwan - słowo wspólne wszystkim językom słowiańskim, określające posąg bóstwa obdarzony czcią, czyli idola. U Słowian zachodnich występuje ono w formie bałwan, zaś u południowych i wschodnich bołwan. Wyraz ten został zapożyczony z sanskrytu bala (siła, moc) plus przyrostek -van oznaczający posiadanie, a więc etymologiczne "bałwan" znaczy "silny", "potężny". W języku kirgiskim balvan to siłacz lub bohater zaś w perskim pahlevān oznacza bojownika, bohatera, ale także słup na jego cześć, kloc, bryłę lub głupca. To ostatnie znaczenie, pierwotnie uboczne, zadomowiło się w językach słowiańskich po chrystianizacji, czyniąc z bałwana określenie wyraźnie pejoratywne. Fakt, że wszystkie języki słowiańskie posiadają wspólne słowo opisujące posągi kultowe, może wskazywać na wczesne rozpowszechnienie idolatrii wśród Słowian, być może w efekcie wpływów tureckich lub irańskich. Słowem o podobnym rodowodzie jest "bóg" z sanskryckiego "bhaga"/irańskiego "bag". W Indiach często określa się boga słowem "bhagvan", "bhagwan" (Bhagawan).Eleazar zwany Auaran (zm. 164 p.n.e. pod Bet-Zacharia) – czwarty z pięciu synów Matatiasza, brat Judy Machabeusza. Wraz z ojcem i braćmi brał udział w antysyryjskim powstaniu. Poległ w bitwie pod Bet-Zacharia.

    Zakazał także przestrzegania Szabatu i ofiarowania całopaleń w Świątyni Jerozolimskiej oraz wymagał od żydowskich przywódców składania ofiar bałwanom. Egzekucje karne również zostały wprowadzone.

    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Chanuka (hebr. חנוכה) – święto żydowskie trwające osiem dni, poczynając od 25 dnia miesiąca kislew. Upamiętnia ono cudowne wydarzenie zaszłe podczas powstania Machabeuszów pod wodzą Judy Machabeusza.
    Judea (hebr. יהודה, Yāhūdhā, arab. Jahuza, gr. Ιουδαία, łac. Iudaea) – górzysta kraina geograficzna położona w historycznej środkowej części Izraela. Obecnie terytorium to jest podzielone pomiędzy Izraelem a Autonomią Palestyńską. Judea to nazwa Judy używana od IV w. p.n.e. po przejęciu władzy nad Judą przez Greków.
    Arcykapłan (hebr. כהן גדול Kohen ha-Gadol) – najwyższy dostojnik religijny w starożytnym Izraelu od wyjścia z Egiptu do 70 n.e.
    Pinchas syn Eleazara (Gr. Finees) – prorok opisany na kartach Starego Testamenu. Po śmierci swego ojca Eleazara objął urząd arcykapłana. Pochodził z miasta Gabata.
    Juda Machabeusz (hebr. יהודה המכבי Yehudah HaMakabi Juda Młot) - jeden z przywódców żydowskiego powstania Machabeuszy przeciwko Seleucydom 167 p.n.e. – 160 p.n.e.
    Eleazar – postać biblijna występująca w Starym Testamencie, syn Aarona i jego żony Elżbiety, arcykapłan. Miał trzech braci: Nadaba, Itamara i Abihu. Jego synem był Pinchas. Eleazar zmarł w tym samym czasie co Jozue a pochowano go w mieście Gabata
    Aleksander Jannaj, Aleksander Janneusz (zm. 76 p.n.e.) – król Judei i arcykapłan od 103 p.n.e. z dynastii Hasmoneuszy. Był trzecim synem Jana Hirkana I. Wstąpił na tron po śmierci swojego brata Arystobula I i wydaje się, że poślubił wdowę po nim zgodnie z prawem lewiratu, choć Flawiusz stwierdza to niewyraźnie. Najprawdopodobniej jego hebrajskie imię brzmiało Jonatan. Jest uważany za barwną postać, a w Talmudzie został przedstawiony jako niegodziwy tyran. Aleksander Jannaj i jego żona mieli duży wpływ na rozwój judaizmu Aleksander rozszerzył granice państwa Hasmoneuszy, a w 81 r. p.n.e. założył Gamlę – centralne miasto Wzgórz Golan.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.027 sek.