• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Macedonia - prowincja rzymska

    Przeczytaj także...
    Drogi rzymskie – system dróg wybudowany przez Rzymian o łącznej długości przekraczającej 70 tys. kilometrów. Drogi miały na celu głównie ułatwienie przemieszczania się legionów oraz kupców. Pozwalały również na szybsze przekazywanie informacji dzięki zorganizowanej wzdłuż dróg poczty państwowej (cursus publicus). Była to jednak broń obosieczna: Tak samo przeciwko imperium mogli je wykorzystać barbarzyńcy.Bizancjum, obecnie Stambuł (stgr. Βυζάντιον Byzántion, łac. Bysantium) – starożytne miasto leżące nad cieśniną Bosfor, łączącą Morze Marmara z Morzem Czarnym, nad zatoką Złotego Rogu. Powstałe jako kolonia grecka w VII wieku p.n.e. W 324 roku cesarz rzymski Konstantyn I Wielki zdecydował o przemianowaniu miasta na Konstantynopol, a w 330 roku przeniósł do niego stolicę swojego państwa.
    Prefektura Italii (łac. praefectura praetorio Italiae, Illyrici et Africae) - jedna z czterech wielkich jednostek podziału terytorialnego w późnym okresie istnienia cesarstwa rzymskiego.
    Prowincja Macedonia na mapie Cesarstwa Rzymskiego
    Prowincje macedońskie ok. 400 roku

    Macedonia – jedna z prowincji w ramach starożytnego Rzymu. Współcześnie na jej terenie znajdują się: Macedonia Północna, Albania, północne i centralne terytoria Grecji oraz nieznaczne tereny południowo-zachodniej Bułgarii.

    Bałkany – region Europy, obejmujący w przybliżeniu obszar Półwyspu Bałkańskiego. Jednak nazwa ta mniej odnosi się do geografii, a bardziej do wspólnoty historyczno-kulturowej. Przy takim podejściu o przynależności danego kraju do Bałkanów decydują cechy kulturowe (np. język należący do ligi bałkańskiej, pewne elementy kultury ludowej), społeczne (np. wieloetniczność, współwystępowanie katolicyzmu, prawosławia i islamu) oraz historyczne (np. dawna przynależność do Cesarstwa Bizantyjskiego, zasiedlenie przez Słowian w VI wieku naszej ery, a przede wszystkim doświadczenie panowania tureckiego).Grecja (gr. Ελλάδα Elláda, IPA: [e̞ˈlaða] lub Ελλάς Ellás, IPA: [e̞ˈlas]), Republika Grecka (Ελληνική Δημοκρατία Ellinikí Dimokratía, IPA: [e̞ˌliniˈci ðimo̞kraˈtiˌa]) – kraj położony w południowo-wschodniej części Europy, na południowym krańcu Półwyspu Bałkańskiego. Graniczy z czterema państwami: Albanią, Macedonią Północną i Bułgarią od północy oraz Turcją od wschodu. Ma dostęp do czterech mórz: Egejskiego i Kreteńskiego od wschodu, Jońskiego od zachodu oraz Śródziemnego od południa. Grecja ma dziesiątą pod względem długości linię brzegową na świecie, o długości 14880 km. Poza częścią kontynentalną, w skład Grecji wchodzi około 2500 wysp, w tym 165 zamieszkałych. Najważniejsze to Kreta, Dodekanez, Cyklady i Wyspy Jońskie. Najwyższym szczytem jest wysoki na 2918 m n.p.m. Mitikas w masywie Olimpu.

    Utworzenie prowincji[ | edytuj kod]

    Prowincja została ustanowiona w roku 148 p.n.e. po pokonaniu antyrzymskiego powstania dowodzonego przez Andriskosa. W składzie prowincji znalazły się ziemie macedońskie, jak również Tesalia i Epir (wkrótce wydzielony w osobną prowincję Epirus vetus).

    Słowianie – gałąź ludów indoeuropejskich posługujących się językami słowiańskimi, o wspólnym pochodzeniu, podobnych zwyczajach, obrzędach i wierzeniach. Zamieszkują Europę wschodnią, środkową i południową oraz pas północnej Azji od Uralu po Ocean Spokojny. Stanowią najliczniejszą grupę ludności indoeuropejskiej w Europie.Tem (czasem także jako tema lub temat, stgr. θέμα thema, l.mn. θέματα themata) – jednostka podziału administracyjnego w Cesarstwie Bizantyjskim; przez długi okres istnienia imperium główna jednostka organizacji militarnej państwa.

    Historia[ | edytuj kod]

    W pierwszych latach po opanowaniu Macedonii trwała budowa rzymskiej drogi Via Egnatia pomiędzy Dyrrachium (dziś Durrës) na wybrzeżu Morza Adriatyckiego do Tesaloniki (Egnatia, Saloniki). Po kilkudziesięciu latach została ona przedłużona do miasta Bizancjum.

    Bułgaria, Republika Bułgarii (България, Република България) – państwo położone w południowo-wschodniej Europie, na Bałkanach. Graniczy z Serbią oraz Macedonią od zachodu, Grecją i Turcją od południa, Morzem Czarnym od wschodu i Rumunią od północy.Durrës, Durrësi (wł. Durazzo, gr. Δυρράχιον, Dyrrhachion, łac. Dyrrachium, srb. Драч) – miasto w Albanii położone nad Adriatykiem.

    Spośród miast prowincji do wielkiego znaczenia doszły zwłaszcza Saloniki, gdzie zlokalizowano sztab wojskowy wschodniej części imperium.

    Prowincja została podzielona ok. 293 roku przez cesarza Dioklecjana w ramach reformy administracji. Wydzielone zostały wówczas prowincje:

  • Macedonia Prima (Macedonia I) z ośrodkiem administracyjnym w Tesalonice
  • Macedonia Secunda (Macedonia II, Macedonia Salutaris) z ośrodkiem w Stobi
  • Epirus Nova (Illyria Graeca) z ośrodkiem w Dyrrachium
  • W I połowie IV wieku prowincje macedońskie weszły, jako jednostki cywilnej diecezji Macedonii, w skład prefektury Italii, Ilirii i Afryki, a następnie prefektury Ilirii.

    Prowincje rzymskie – jednostki administracyjne cesarstwa rzymskiego, tworzone na podbitych terytoriach (poza Italią). Liczba i rozmiary poszczególnych prowincji zmieniały się na przestrzeni dziejów Imperium w zależności od warunków zewnętrznych i polityki wewnętrznej. Pierwszą rzymską prowincją była wyspa Sycylia, podbita w 241 p.n.e. w czasie I wojny punickiej. Zasadniczo prowincje rzymskie dzieliły się na dwa rodzaje:Macedonia (gr. Μακεδονία, mac. Македонија, bułg. Македония) to region geograficzno-historyczny leżący w znacznej części na terenie Grecji, Republiki Macedonii i Bułgarii (niewielkie części regionu znajdują się w Albanii i Serbii). Ma powierzchnię około 67 000 km i liczy niemal 5 milionów mieszkańców. Nazwa regionu i obszar przez niego zajmowany powoduje wiele sporów między Grecją i Republiką Macedonii. Macedonia obejmuje dorzecza rzek Aliakmon, Wardar i Strumy, a także równiny w okolicach Salonik i Serres.

    Po podziale imperium rzymskiego w 395 n.e. prowincje macedońskie weszły w skład cesarstwa wschodniorzymskiego. Saloniki stały się drugim co do ważności miastem bizantyńskim, po Konstantynopolu.

    Na początku VII wieku Macedonia, podobnie jak inne ziemie Bałkanów, stanowiły teren ekspansji i osadnictwa Słowian. W pierwszej połowie VII wieku na terenach macedońskich zmieniono organizację państwa - prowincje zostały zastąpione temami, o nowym nazewnictwie i odmiennych granicach.

    Epir (grecki Ήπειρος – Ipiros, co po polsku oznacza kontynent lub wnętrze dużego lądu) – górzysta kraina położona w północno-zachodniej części Grecji, nad Morzem Jońskim, na północy graniczy z Albanią, na wschodzie z Tesalią, a na południu z Etolią i Akarnanią. Ponadto istnieje także Epir Północny, czyli zamieszkały przez Albańczykow, Greków i Wołochów obszar, położony po albańskiej stronie granicy.Via Egnatia - starożytna droga rzymska, zbudowana pomiędzy 146 p.n.e., a 120 p.n.e. na Półwyspie Bałkańskim, przebiegająca od Dyrrachium (dziś Durrës) na wybrzeżu Adriatyku przez Egnatię (czyli dzisiejsze Saloniki) do Bizancjum (dziś Stambuł). Główny szlak komunikacyjny między Rzymem i jego posiadłościami na Wschodzie. Jej budowę rozpoczął prokonsul Macedonii Gnaeus Egnatius.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Starożytna Macedonia
  • Macedonia (kraina historyczna)
  • Rzymscy namiestnicy Macedonii
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Benedetto Bravo, Ewa Wipszycka: Historia starożytnych Greków. T. 3: Okres hellenistyczny. Warszawa: 1992. ISBN 83-01-10609-3.
  • Tesalia (gr. Θεσσαλία - trl. Thessalía) – kraina historyczna i region administracyjny współczesnej Grecji położona nad Morzem Egejskim na południe od Macedonii.Prefektura Ilirii (łac. Praefectura praetorio per Illyricum) – jedna z czterech wielkich jednostek podziału administracyjnego (prefektur) w Cesarstwie Rzymskim w ostatnim okresie przed podziałem na Cesarstwo zachodniorzymskie i Cesarstwo wschodniorzymskie (Bizantyńskie).



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Starożytna Macedonia – antyczne królestwo na Półwyspie Bałkańskim, zamieszkałe przez lud grecki z plemienia Dorów, którego historyczne centrum znajdowało się na terytorium obecnej północno-środkowej Grecji.
    Starożytny Rzym – cywilizacja rozwijająca się w basenie Morza Śródziemnego i części Europy. Jej kolebką było miasto Rzym leżące w Italii, które w pewnym momencie swoich dziejów rozpoczęło ekspansję, rozszerzając swoje panowanie na znaczne obszary i wchłaniając m.in. kulturę starożytnej Grecji. Cywilizacja rzymska, nazywana też niekiedy grecko-rzymską, razem z pochodzącą z Bliskiego Wschodu religią – chrześcijaństwem, stworzyła podstawy późniejszej cywilizacji europejskiej. Miasto Rzym zaczęło kształtować się w VIII wieku p.n.e., natomiast kres stworzonego przez nie państwa nastąpił formalnie w 1453 roku n.e. (wraz z upadkiem Konstantynopola i tym samym Cesarstwa bizantyńskiego), choć dosyć często jako koniec starożytnego Rzymu przyjmuje się rok 476 n.e., w którym upadło Cesarstwo zachodniorzymskie.
    Cesarstwo Bizantyńskie (w literaturze można też spotkać formę Cesarstwo Bizantyjskie) – termin historiograficzny używany od XIX wieku na określenie greckojęzycznego, średniowiecznego cesarstwa rzymskiego ze stolicą w Konstantynopolu. Używane zamiennie określenie Cesarstwo Wschodniorzymskie jest bardziej popularne w odniesieniu do okresu poprzedzającego upadek Cesarstwa Zachodniorzymskiego. Ze względu na dominację greckiej kultury, języka oraz ludności, Bizancjum było w wielu ówczesnych krajach Europy Zachodniej nazywane "Cesarstwem Greków", podczas gdy dla jego mieszkańców, podobnie jak dla obecnych Greków, było to Cesarstwo Rzymskie (łac. Imperium Romanum, gr. Βασίλειον Ῥωμαίων), a jego cesarze kontynuowali nieprzerwaną sukcesję cesarzy rzymskich. Świat islamu znał Bizancjum pod nazwą Rûm (ar. روم, "ziemia Rzymian"). Greckie słowo ρωμιοσύνη – rzymskość, dla Greków do dziś oznacza greckość. Dlatego nazywanie mieszkańców Cesarstwa przez krzyżowców "Grekami" mogło być dla nich obraźliwe. Zaś pod koniec istnienia Bizancjum określenie "Hellen" przestało oznaczać poganina, a Bizantyńczycy używali go podkreślając dumę ze swej starożytnej greckiej przeszłości.
    Morze Adriatyckie (alb. Det(i) Adriatik, serb. i chorw. Jadransko more, Jadran, słoweń. Jadransko morje, Jadran, wł. Mare Adriatico) – północne odgałęzienie Morza Śródziemnego. Morze Adriatyckie rozdziela Półwysep Apeniński od Bałkańskiego.
    Albania (alb. Shqipëria), Republika Albanii (alb. Republika e Shqipërise) – państwo w południowo-wschodniej Europie na Bałkanach. Albania na zachodzie ma dostęp do Morza Adriatyckiego, a na południowym zachodzie do Morza Jońskiego. Od Włoch oddziela ją cieśnina Otranto o szerokości ok. 72 km. Łączna długość granic lądowych wynosi 720 km, natomiast wybrzeża morskiego – 362 km. Graniczy z:
    Diecezja - w starożytnym Rzymie jednostka administracyjna zarządzana przez wikariusza (vicarius) podległego prefektowi pretorianów.
    Macedonia Północna (mac. Северна Македонија, Republika Macedonii Północnej, mac. Република Северна Македонија) – państwo w Europie Południowej na Półwyspie Bałkańskim, powstałe w wyniku rozpadu Jugosławii, obejmujące swoim terytorium około 38% regionu historyczno-geograficznego Macedonia. Do 12 lutego 2019 Macedonia (Była Jugosłowiańska Republika Macedonii).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.016 sek.