• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • M-Gerät

    Przeczytaj także...
    60-cm Karl Gerät 040 i jego udoskonalona wersja 54-cm Karl Gerät 041 – najcięższy samobieżny moździerz, używany w czasie II wojny światowej. Wchodził w skład uzbrojenia armii niemieckiej.Armia Cesarstwa Niemieckiego (niem. Deutsche Armee (Kaiserreich), Kaiserliche Armee) – oficjalne określenie sił zbrojnych Cesarstwa Niemieckiego, pod rozkazami cesarza. Składała się z czterech kontyngentów: pruskiego, obejmującego także mniejsze kraje Rzeszy, bawarskiego, saskiego i wirtemberskiego. Formalnie, mimo przejścia pod dowództwo pruskie, królowie tych trzech krajów zachowali pewną kontrolę nad wojskiem. Dotyczyło to zwłaszcza Bawarii. Żołnierze składali przysięgę na wierność cesarzowi, ale bawarskich wojskowych ta przysięga obowiązywała jedynie w czasie wojny, gdyż w czasie pokoju zwierzchnictwo nad armią bawarską sprawował król bawarski. Ponadto, wojska bawarskie różniły się nieco umundurowaniem i istniały wyodrębnione korpusy bawarskie.
    Łoże – (zwane też dawniej lawetą – termin ten był w Polsce w użyciu od XVIII wieku) - zespół broni palnej służący do mocowania lufy i zapewnienia jej naprowadzania w płaszczyźnie pionowej i poziomej. Jego budowa i funkcje zależą od rodzaju broni. Łoże karabinu (najczęściej drewniane) służy jednocześnie jako uchwyt. Wraz z nakładką i okuciem, łączy wszystkie jego elementy. W pistolecie funkcję łoża pełni szkielet.
    Gruba Berta podczas działań bojowych
    Typ Gamma wz. 12 (stacjonarny) na stanowisku ogniowym

    M-Gerät, popularnie znana jako Dicke Bertha (pol. gruba berta) – ciężki moździerz oblężniczy kalibru 420 mm, produkowany przez zakłady Kruppa w Essen.

    Był to najcięższy moździerz I wojny światowej zdolny przebić stropy wszystkich fortów tamtego okresu o grubości 2,5 m oraz osłony pancerne o grubości do 300 mm. Istniała stacjonarna wersja działa oznaczona jako Gamma wz. 1913 i jej ciągniona wersja oznaczona typ M wz. 1914. Obydwie wersje powstały w firmie Krupp pod kierunkiem prof. Rausenbergera. Niemcy w chwili wybuchu I wojny światowej dysponowali 5 moździerzami stacjonarnymi i 2 ciągnionymi. Użyto je do burzenia fortów belgijskich (Liege, Namur) i francuskich (Manonvillers). Były również wykorzystane do ostrzeliwania twierdzy Modlin, którą broniła 105–tysięczna załoga rosyjska oraz ostatecznego rozbicia wzniesionej przez Austriaków, a następnie opanowanej przez Rosjan twierdzy Przemyśl.

    Bitwa pod Verdun – jedna z bitew I wojny światowej, toczona od 21 lutego do grudnia 1916 roku w miejscowości Verdun we Francji. W zamierzeniu dowództwa niemieckiego walki te miały spowodować wykrwawienie się armii francuskiej; po serii ataków i kontrataków, w których obydwie strony poniosły ciężkie straty (Niemcy – 337 tysięcy żołnierzy, Francja – 362 tysiące) Verdun pozostało w rękach Francuzów; walki te przeszły do historii jako "piekło Verdun" lub "młyn verdeński", ponieważ obie strony dziesiątkowały się wzajemnie, zaś niektóre z epizodów, np. obrona fortu Vaux, stały się symbolem żołnierskiego męstwa.Lufa – zasadnicza część broni palnej, umożliwiająca nadanie pociskowi jednocześnie ruchu postępowego i obrotowego (lufy gwintowane) lub tylko postępowego (lufy gładkościenne) w odpowiednim kierunku.

    Na metalowej platformie, umieszczanej w wykopie ziemnym o głębokości 2 i długości 11 m był montowany moździerz Gamma wz. 1913. Podczas odrzutu i powrotu lufa wodziła się wzdłuż kołyski, która była ułożyskowana w gniazdach łoża górnego. Posiadał zamek typu śrubowo-szczeblowego. Oporopowrotnik zapewniał pochłanianie energii odrzutu oraz powrót zespołu odrzutowego do położenia wyjściowego. Mechanizm podniesieniowy był typu łukowo-zębatego. Na łożu dolnym o dwumetrowej wysokości był osadzony obrotowo zespół wahadłowy. Mechanizm kierunkowy zapewniał naprowadzanie moździerza w płaszczyźnie poziomej. Ładowanie było dwudzielne i częściowo zmechanizowane, a odbywało się przy kącie podniesienia lufy 7°. Na stanowisko ogniowe moździerz był przewożony trakcją kolejową w dziesięciu 20–tonowych elementach. Obsługa liczyła 250 żołnierzy. Używano 2 składów pociągów do przetransportowania baterii moździerzy (2 działa) i wyposażenia (bez amunicji). Przygotowanie stanowiska wymagało doprowadzenia linii kolejowej i wykopania 90 m³ ziemi pod platformę (3 dni pracy kompanii kolejowej). Wysokość moździerza przy lufie spoziomowanej 3,4 m, przy maksymalnym kącie podniesienia 8 m.

    Twierdza Modlin – twierdza położona na Mazowszu u zbiegu Wisły i Narwi, około 30 km na północny zachód od Warszawy. Składa się z cytadeli położonej na prawym brzegu Narwi, umocnionych przedmości: kazuńskiego i nowodworskiego oraz z dwóch pierścieni fortów. Jest jedną z największych i najlepiej zachowanych twierdz w Polsce.Działo paryskie (niem. Paris-Geschütz), właściwie Lange 21 cm Kanone in Schiessgerüst – długolufowe działo kalibru 210 mm na kolejowej platformie strzeleckiej, z którego Niemcy ostrzeliwali Paryż w czasie I wojny światowej od marca do sierpnia 1918. Jeszcze inna jego nazwa to Kaiser Wilhelm Geschütz.

    Moździerz ciągniony typu M wz.1914 wyposażono w lufę skróconą do 12 kalibrów. Na jednoogonowym łożu dolnym umieszczono sztywno zespół wahadłowy. Osadzono w nim także oś kół jezdnych wyposażonych w okola. Za pomocą mechanizmu kierunkowego odbywała się zmiana kąta naprowadzenia w płaszczyźnie poziomej, poprzez przesunięcie położenia ogona łoża względem belki lemieszowej. Moździerz był rozkładany na 4 części do transportu na dalsze odległości i przewożony na przyczepach transportowych za pomocą ciągników parowych lub spalinowych. Do strzelania stosowano amunicję rozdzielnego ładowania z pociskami burzącymi, odłamkowo–burzącymi i przeciwpancernymi. Korpus pocisku odłamkowo–burzącego fragmentował się na około 15 000 odłamków o masie 10–60 g, skutecznych w promieniu do 300 m. Donośność cięższych odłamków o prędkości do 2000 m/s osiągała 2000 m.

    I wojna światowa – konflikt zbrojny trwający od 28 lipca 1914 do 11 listopada 1918 (w latach 20. i 30. XX wieku nazywany "wielką wojną") pomiędzy ententą, tj. Wielką Brytanią, Francją, Rosją, Serbią, Japonią, Włochami (od 1915) i Stanami Zjednoczonymi (od 1917), a państwami centralnymi, tj. Austro-Węgrami i Niemcami wspieranymi przez Turcję i Bułgarię.Wydawnictwo Literackie (WL) - wydawnictwo z siedzibą w Krakowie, powstałe w 1953 roku (do 14 lutego 2003 roku przedsiębiorstwo państwowe).

    Wyprodukowano ok. 30 szt. Gruba berta mogła w ciągu godziny wystrzelić 10 pocisków po 930 kg na odległość do 15 km, a do jej obsługi potrzeba było setki ludzi. Często mylona z tzw. działem paryskim. Wciąż pozostaje najcięższym moździerzem polowym użytym bojowo. Cięższe były tylko moździerze samobieżne Karl i moździerze stałe.

    Moździerz – rodzaj prostego działa strzelającego stromotorowo. W większości, z wyjątkiem największych rodzajów, nie stosuje się oporopowrotnika. Ponieważ rolę ciężkich moździerzy oblężniczych przejęło lotnictwo, obecnie często definiuje się moździerz jako działo nie mające oporopowrotnika. Bywa także utożsamiany z moździerzem piechoty, nazywanym moździerzem właściwym. W starszej literaturze można spotkać nazwę miotacz lub miotacz min.Język polski (polszczyzna) – język naturalny należący do grupy zachodniosłowiańskich (do których należą również czeski, słowacki, kaszubski, dolnołużycki, górnołużycki i wymarły połabski), stanowiących część rodziny indoeuropejskiej.

    Nazwa G.B. (Dicke Bertha) była żargonowym określeniem wojskowym w celu „uhonorowania” żony fabrykanta broni Gustawa Kruppa, Berty Krupp.

    Polak z Wielkopolski służący w armii niemieckiej pod Verdun wspominał (pisownia oryginalna):

    Dane techniczne[]

    1. Typ Gamma wz. 12 (stacjonarny)

  • długość lufy: 16 kalibrów
  • masa: 150 t
  • donośność: 14,2 km
  • łoże: stacjonarne
  • transport na 10 platformach kolejowych
  • 2. Typ M wz. 14 (polowy)

    Friedrich Krupp AG – niemiecki koncern stalowy założony w 1903 jako spółka akcyjna, będący kontynuacją przedsiębiorstwa które w 1811 założył Friedrich Krupp. Siedziba przedsiębiorstwa znajdowała się w Essen, w Niemczech. Przedsiębiorstwo zajmowało się wydobyciem rudy żelaza, produkcją i obróbką stali, systemów transportowych, elektroniki, maszyn przemysłowych oraz uzbrojenia i amunicji.Essen – miasto na prawach powiatu w zachodniej części Niemiec, w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, w rejencji Düsseldorf. Pełni funkcję portu nad Ruhrą i nad Kanałem Ren-Herne. Essen jest dziewiątym pod względem liczby ludności miastem w Niemczech. Siedziba biskupstwa rzymskokatolickiego założonego w 1958 r. Od roku 1972 miasto uniwersyteckie. W roku 2010 Essen wraz z sąsiednimi miastami pod nazwą RUHR.2010 było Europejską Stolicą Kultury.
  • długość lufy: 16 kalibrów
  • masa: 42,6 t
  • donośność: 9,3 i 12,25 km
  • łoże: kołowe
  • Przypisy

    1. Ryszard Kaczmarek: Polacy w armii kajzera na frontach I wojny światowej, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2014, ISBN 978-83-08-05331-7.

    Bibliografia[]

  • PWN Leksykon: Wojsko, wojna, broń, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2001, ISBN 83-01-13506-9
  • Andrzej Ciepliński, Ryszard Woźniak: Encyklopedia współczesnej broni palnej (od połowy XIX wieku). Warszawa: Wydawnictwo WiS, 1994, s. 80. ISBN 83-86028-01-7.
  • Kaliber broni - najmniejsza średnica przewodu lufy broni palnej. Pod uwagę nie bierze się zakończenia lufy, które, np. w garłaczu, może rozszerzać się lejkowato. W przypadku luf gwintowanych kaliber broni oznacza średnicę lufy mierzoną na polach gwintu.Fort (wł.) – fortyfikacja (budowla obronna) polowa lub stała, budowana od XVII do początków XX w., przystosowana do obrony okrężnej.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Gustav Krupp von Bohlen und Halbach, ps. "Taffi", (ur. 7 sierpnia 1870 w Hadze – zm. 16 stycznia 1950 w zamku Blühnbach) – w latach 1909–1941 kierował niemieckim koncernem przemysłu ciężkiego Friedrich Krupp AG, który zarówno finansował partię Hitlera – NSDAP, jak i czerpał wymierne korzyści z uczestnictwa w programie zbrojeniowym III Rzeszy.
    Donośność broni - odległość, na jaką broń miotająca wyrzuca pociski. Odległość ta zależy od prędkości początkowej, kąta rzutu oraz współczynnika balistycznego pocisku. Pod pojęciem tym rozumie się odległość na jaką można wystrzelić pocisk z danej broni. W niektórych rodzajach broni np. strzeleckiej, artylerii przeciwpancernej używa się pojęcia donośności skutecznej. Jest to odległość przy której pocisk może jeszcze mieć celność i zdolność rażenia celu. W artylerii przeciwlotniczej definiuje się ją jako pułap lub zasięg pionowy, czyli wysokość jaką osiągnie pocisk wystrzelony pod maksymalnym kątem podniesienia. Nazywana jest również zasięgiem strzelania.
    Ryszard Kaczmarek (ur. 1959 w Mysłowicach) – historyk, profesor w dziedzinie nauk humanistycznych (tytuł naukowy profesora nadany postanowieniem Prezydenta RP z 30 czerwca 2008) samodzielny pracownik nauki z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, badacz dziejów Górnego Śląska w XIX wieku i XX wieku, a w szczególności ziemi pszczyńskiej. Ukończył III Liceum Ogólnokształcące im. Bolesława Prusa w Sosnowcu. Studia magisterskie ukończył na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach. Stypendysta Fundacji Friedricha Eberta i Konferenz der Wissenschaftlichen Akademien. W 1991 odbył staż naukowy w Instytucie im. Herdera w Marburgu, w latach 1996–1997 staż naukowy w Institut für Osteuropäische Geschichte Uniwersytetu w Tybindze; w 2004 Fundacja Lanckorońskich – badania naukowe w Archiv der Republik in Wien. Koordynator współpracy w ramach programu Socrates/Erasmus z uniwersytetami w: Bonn (RFN) i Graz (Austria). Pobyt na licznych kwerendach archiwalnych i bibliotecznych oraz konferencjach naukowych w: Niemczech, Francji, Austrii, Słowacji i CSR.
    Twierdza Przemyśl – potężny zespół obiektów obronnych, jedna z 200 wielkich fortyfikacji stałych istniejących w Europie w 1914 roku oraz trzecia co do wielkości twierdza (po Antwerpii i Verdun). Wyróżnia się jednak wśród nich aż trzema oblężeniami (rzeczy niespotykanej w dotychczasowej historii wojen) oraz najdłuższym okresem oblężenia w oderwaniu od stałego rodzimego frontu (173 dni). Więcej wytrzymały jedynie; francuska twierdza Verdun oraz carska niezdobyta Twierdza Osowiec (203 dni), które jednak nigdy nie walczyły w całkowitym okrążeniu.
    Oporopowrotnik to element konstrukcji działa, montowany głównie przy armatach czołgowych oraz działach artylerii holowanej, stałej i samobieżnej, służący do zmniejszenia odrzutu lufy, spowodowania powrotu lufy do położenia sprzed strzału oraz utrzymywania lufy w tym położeniu przy dowolnych kątach podniesienia. Oporopowrotnik powoduje zmniejszenie sił działających na łoże działa podczas wystrzału, w efekcie armata nie zmienia (lub prawie nie zmienia) swojego położenia, natomiast kolejne pociski trafiają w to samo miejsce.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.023 sek.